268 GR Sociaal - Reactie op zienswijze Voorjaarsbrief 2026 - Begroting 2027 - Ombuigingsmaatregelen.pdf

Beheersmaatregel Wmo: Meer gebruik maken van het regresrecht (artikel 2.4.3 Wmo) Alblasserdam Dit betreft een bestaand recht dat we nog onvoldoende benutten. We zijn positief over het vaker toepassen hiervan. Wel adviseren we om na een poosje te evalueren wat de verhouding is tussen de kosten die hiervoor gemaakt moeten worden en wat het oplevert. Dordrecht Het is een zaak van rechtmatigheid dat we de kosten van Wmo-verstrekkingen verhalen wanneer een derde daarvoor aansprakelijk is, zoals mogelijk bij een ongeval. Dat gebeurt nu niet consequent, we verzoeken u dat voortaan wel te doen. HardinxveldAkkoord Giessendam Hendrik-IdoAkkoord Ambacht Papendrecht Invoeren Sliedrecht Geen reactie Zwijndrecht Akkoord

Reactie:

Voor de verdere uitwerking en uitvoering van de betreffende maatregel zijn wij in belangrijke mate afhankelijk van de beschikbare tijd en capaciteit binnen het regionaal juridisch kenniscentrum (JKC). Deze afhankelijkheid maakt dat het tempo en de concretisering van de maatregel niet volledig door onszelf bepaald kunnen worden. De nadere uitwerking van deze maatregel vindt momenteel plaats en zal, mede op basis van de inzet van het JKC, de komende periode verder worden geconcretiseerd. Wij zullen u hierover informeren zodra hier meer duidelijkheid over bestaat

42. Beheersmaatregel Wmo: Intensiveren WMO toezicht Alblasserdam Wij stemmen in met deze maatregel. Publieke middelen zouden niet besteed moeten worden aan oneigenlijke doelen. Door de Wmo toezicht te intensiveren worden malafide praktijken tegengegaan en voorkomen, wat de inwoners ten goede komt. Dordrecht We begrijpen dat het plan reeds is goedgekeurd op het AB van de GRS op 28 mei. HardinxveldDit is een voorstel waarvan wij hebben begrepen dat dat het AB van de GR Sociaal deze maatregel reeds heeft goedgekeurd. Giessendam Hendrik-IdoAkkoord Ambacht Papendrecht Invoeren Sliedrecht Geen reactie Zwijndrecht Akkoord Reactie: Het AB heeft op 28 mei 2026 ingestemd met deze maatregel. Wij gaan aan de slag met de werving van toezichthouders zodat het Wmo toezicht daadwerkelijk geïntensiveerd kan worden. De besparing wordt meegenomen in de eerste begrotingswijziging 2027. 43. Doelgroepenvervoer: Nieuw planningssysteem Stroomlijn Alblasserdam We staan achter deze maatregel en beschouwen deze als een reguliere organisatorische innovatie. Dordrecht We hopen op een positief financieel effect van deze al ingevoerde maatregel. Dit jaar zal deze wellicht nog niet optimaal zijn gezien de impact van de sluiting van de Papendrechtse brug. HardinxveldDeze maatregel is reeds actief.

Giessendam Hendrik-IdoAkkoord Ambacht Papendrecht Invoeren Sliedrecht Geen reactie Zwijndrecht Akkoord Reactie: Bij het reguliere vervoer is de besparing goed te kwantificeren en verwachten wij de voorgestelde besparing te behalen. De onzekerheid over wat het nieuwe planningssysteem oplevert aan besparing heeft alleen betrekking op de tijdspanne dat de Papendrechtse brug gesloten is. De besparing wordt meegenomen in de eerste begrotingswijziging 2027. 44. Arbeids- en maatschappelijke participatie: Doorrekenen transformatieplan sociale infrastructuur Alblasserdam Zoals we ook al in het laatste deel van onze zienswijze hebben aangegeven, menen we dat er qua infrastructuur miljoenen bespaard kúnnen en moeten worden. We zullen de te ontvangen plannen die aan ons voorgelegd zullen worden hierop toetsen.

Dordrecht

HardinxveldGiessendam Hendrik-IdoAmbacht Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Reactie:

Momenteel lopen de inkomsten van gemeenten en de uitgaven voor de participatie-infrastructuur en voor het verstrekken van bijstandsuitkeringen ver uiteen. De zeven gemeenten ontvangen vele miljoenen minder dan ze voor dit domein uitgeven aan de dienstverlening van de GR Sociaal. We zijn van mening dat inkomsten en uitgaven binnen afzienbare termijn gelijk worden geschakeld. We zien uit naar heldere en financieel onderbouwde plannen die hierin voorzien. Geen reactie Geen reactie Geen reactie Geen reactie Akkoord Het verkleinen van het verschil tussen rijksinkomsten en uitgaven is een centrale doelstelling in het Transformatieplan Toekomstige Sociale Infrastructuur naar Werk.

Financieel technische maatregelen Alblasserdam Dordrecht Wij hechten eraan om versobering van het beleid als laatste toe te passen en te starten met maatregelen in de bedrijfsvoering en begrotingstechniek, die minder impact hebben op onze inwoners. Hieronder benoemen wij deze maatregelen waarvan we u verzoeken deze te verwerken in de begroting en meerjarenraming van de GR Sociaal: 1. De meerjarige groei van de begroting van de GR Sociaal vanaf 2027 te maximeren op de groei van de rijksinkomsten voor gemeenten (specifiek: de compensatie demografische ontwikkelingen WMO), waarbij 2027 als nullijn wordt gehanteerd; 2. Gezien de langjarige tekorten op bijstand in onze regio vanaf 2027 een structurele stelpost ‘vangnet Participatiewet’ op te nemen in de begroting van de GR Sociaal; 3. De (incidentele en structurele) inzet van subsidies en bijdrage van derden (waaronder ESF) vroegtijdig op te nemen aan de baten- én aan de lastenzijde van de begroting van de GR Sociaal en deze wijzigingen expliciet toe te lichten in uw P&C stukken; 4. Vanaf 2027 structureel middelen op te nemen in de begroting van de GR Sociaal ten behoeve van SRoI ter hoogte van 1% van het geraamde maatschappelijke effect (€ 33 mln), jaarlijks oplopend met 1%; 5. Vanaf 2027 in de meerjarenraming van de GR Sociaal uit te gaan van gelijkblijvende aantallen van Wmo-cliënten in plaats van een autonome volumegroei.

We constateren dat deze maatregelen primair gericht zijn op financiële beheersbaarheid en ramingsdiscipline in een periode van grote onzekerheden, waaronder landelijke beleidsontwikkelingen. We onderkennen dat een deel van de maatregelen is gebaseerd op aannames en verwachtingen, waarvan de uiteindelijke effecten zich in de praktijk moeten bewijzen. Dit brengt een risico met zich mee dat de financiële uitkomsten anders kunnen zijn dan nu geraamd. Vanuit versterkt eigenaarschap van de GR Sociaal achten wij het daarom passend dat wij, als gemeenten, dit gezamenlijk en transparant ondervangen. We spreken ons uit dat we als deelnemende gemeente: • Vanaf 2027 in onze begroting expliciet aandacht besteden aan het risicoprofiel van de GR Sociaal; • Dit, waar nodig, vertalen naar een verhoogde risico-inschatting in de paragraaf weerstandsvermogen. HardinxveldWij vinden het van belang om maatregelen met een negatieve impact op onze inwoners als laatste toe te passen en te starten met Giessendam begrotingstechnische maatregelen en maatregelen gericht op de bedrijfsvoering van de GR Sociaal. We constateren dat deze

Hendrik-IdoAmbacht

maatregelen primair gericht zijn op financiële beheersbaarheid en ramingsdiscipline in een periode van grote onzekerheden, waaronder landelijke beleidsontwikkelingen. We onderkennen dat een deel van de maatregelen is gebaseerd op aannames en verwachtingen, waarvan de uiteindelijke effecten zich in de praktijk moeten bewijzen. Dit brengt een risico met zich mee dat de financiële uitkomsten anders kunnen zijn dan nu geraamd. Vanuit versterkt eigenaarschap van de GR Sociaal achten wij het daarom passend dat wij, als gemeenten, dit gezamenlijk en transparant ondervangen. We spreken ons uit dat we als deelnemende gemeente: • Vanaf 2027 in onze begroting expliciet aandacht besteden aan het risicoprofiel van de GR Sociaal; • Dit, waar nodig, vertalen naar een verhoogde risico-inschatting in de paragraaf weerstandsvermogen. Hieronder schetsen wij een aantal maatregelen waarvan we u verzoeken deze te verwerken in de meerjarenraming van de GR Sociaal. 1. De meerjarige groei van de begroting van de GR Sociaal vanaf 2027 te laten aansluiten bij de verwachte groei van de rijksinkomsten voor gemeenten, waarbij 2027 als nullijn wordt gehanteerd 2. Vanaf 2027 een structurele stelpost ‘vangnet Participatiewet’ op te nemen in de begroting van de GR Sociaal 3. De structurele inzet van ESF-subsidies expliciet op te nemen aan de baten- én aan de lastenzijde van de begroting van de GR Sociaal 4.

Vanaf 2027 structureel middelen op te nemen in de begroting van de GR Sociaal ten behoeve van SRoI ter hoogte van 1% van het geraamde maatschappelijke effect (€33 mln), jaarlijks oplopend met 1% 5. Vanaf 2027 in de meerjarenraming van de GR Sociaal uit te gaan van gelijkblijvende aantallen van Wmo-cliënten in plaats van een autonome volumegroei Wij hechten er aan om maatregelen met een negatieve impact op onze inwoners als laatste toe te passen en te starten met begrotingstechnische maatregelen en maatregelen gericht op de bedrijfsvoering van de GR Sociaal. We constateren dat deze maatregelen primair gericht zijn op financiële beheersbaarheid en ramingsdiscipline in een periode van grote onzekerheden, waaronder landelijke beleidsontwikkelingen. We onderkennen dat een deel van de maatregelen is gebaseerd op aannames en verwachtingen, waarvan de uiteindelijke effecten zich in de praktijk moeten bewijzen. Dit brengt een risico met zich mee dat de financiële uitkomsten anders kunnen zijn dan nu geraamd. Vanuit versterkt eigenaarschap van de GR Sociaal achten wij het daarom passend dat wij, als gemeenten, dit gezamenlijk en transparant ondervangen.

We spreken ons uit dat we als deelnemende gemeente: · Vanaf 2027 in onze begroting expliciet aandacht besteden aan het risicoprofiel van de GR Sociaal; · Dit, waar nodig, vertalen naar een verhoogde risico-inschatting in de paragraaf weerstandsvermogen. Hieronder schetsen wij een aantal maatregelen waarvan we u verzoeken deze te verwerken in de begroting en meerjarenraming van de GR Sociaal. 1. De meerjarige groei van de begroting van de GR Sociaal vanaf 2027 te laten aansluiten bij de verwachte groei van de rijksinkomsten voor gemeenten, waarbij 2027 als nullijn wordt gehanteerd. 2. Vanaf 2027 een structurele stelpost ‘vangnet Participatiewet’ op te nemen in de begroting van de GR Sociaal. 3. De structurele inzet van ESF-subsidies expliciet op te nemen aan de baten- én aan de lastenzijde van de begroting van de GR Sociaal. 4. Vanaf 2027 structureel middelen op te nemen in de begroting van de GR Sociaal ten behoeve van SRoI ter hoogte van 1% van het geraamde maatschappelijke effect (€ 33 mln), jaarlijks oplopend met 1%. 5. Vanaf 2027 in de meerjarenraming van de GR Sociaal uit te gaan van gelijkblijvende aantallen van Wmo-cliënten in plaats van een autonome volumegroei.

Papendrecht

Sliedrecht Zwijndrecht

Reactie:

Wij gaan ervan uit dat u de voorgestelde maatregelen verwerkt in de begroting 2027 van de GR Sociaal. Mocht er bij de GR Sociaal een zwaarwegend belang zijn om deze maatregelen niet te verwerken, verwachten wij van u een inhoudelijke motivering in uw reactie op onze zienswijze Vanuit versterkt eigenaarschap van de GR Sociaal achten wij het daarom passend dat wij, als gemeenten, dit gezamenlijk en transparant ondervangen. We spreken ons uit dat we als deelnemende gemeente: • Vanaf 2027 in onze begroting expliciet aandacht besteden aan het risicoprofiel van de GR Sociaal; • Dit, waar nodig, vertalen naar een verhoogde risico-inschatting in de paragraaf weerstandsvermogen. Hieronder schetsen wij een aantal maatregelen waarvan we u verzoeken deze te verwerken in de begroting en meerjarenraming van de GR Sociaal. 1. De meerjarige groei van de begroting van de GR Sociaal vanaf 2027 te laten aansluiten bij de verwachte groei van de rijksinkomsten voor gemeenten, waarbij 2027 als nullijn wordt gehanteerd 2. Vanaf 2027 een structurele stelpost ‘vangnet Participatiewet’ op te nemen in de begroting van de GR Sociaal 3. De structurele inzet van ESF-subsidies expliciet op te nemen aan de baten- én aan de lastenzijde van de begroting van de GR Sociaal 4.

Vanaf 2027 structureel middelen op te nemen in de begroting van de GR Sociaal ten behoeve van SRoI ter hoogte van 1% van het geraamde maatschappelijke effect (€33 mln), jaarlijks oplopend met 1% 5. Vanaf 2027 in de meerjarenraming van de GR Sociaal uit te gaan van gelijkblijvende aantallen van Wmo-cliënten in plaats van een autonome volumegroei 6. Voor de begroting te rekenen met een inkomensafhankelijke bijdrage voor de Wmo, in aansluiting op de wijze waarop het Rijk hier rekening mee houdt in de uitkering aan de gemeente 7. Voor de begroting rekening te houden met de afschaffing van huishoudelijke ondersteuning als maatwerkvoorziening, in aansluiting op de wijze waarop het Rijk hier rekening mee houdt in de uitkering aan de gemeente Ten aanzien van punt 6 en punt 7 betekent dit dat op het moment dat het Rijk de uitkering aan de gemeente voor de betreffende taak bijstelt, wij van u verwachten dat u dit ook aan de uitgavenkant aanpast. Geen reactie Er zijn in aanvulling op uw ruim veertig potentiële maatregelen een aantal financieel technische maatregelen mogelijk, die begrotingstechnisch opgeteld meer opleveren dan dit inhoudelijke pakket en waar niet of veel minder een politiek-inhoudelijk debat hoeft plaats te vinden. Hiermee bereiken we op korte termijn dat uw begroting kan worden bijgesteld zonder politieke afweging.

We vragen u dan ook met klem de volgende financieel-technische maatregelen te verwerken in uw meerjarenbegroting: 1. Schrappen van WMO Huishoudelijke Ondersteuning (HO) als maatwerkvoorziening in de begroting vanaf 2029; 2. Het verwerken van een verwacht voordeel op het (her)invoeren van inkomensafhankelijke eigen bijdragen op WMO Hulpmiddelen, Dagbesteding en Individuele Begeleiding vanaf 2028; 3. Geen groei in aantallen WMO opnemen na 2027 4. Koppeling meerjarige groei aan rijksinkomsten (nullijn 2027) 5. Het verwerken van een opbrengst van de versterkte SRoI-maatregelen; 6. Afschaffen solidariteit op Inkomensondersteuning en Participatie Het Dagelijks Bestuur herkent en onderschrijft de lijn op het zoveel mogelijk inzetten op financieel-technische maatregelen en maatregelen binnen de bedrijfsvoering, alvorens over te gaan tot ingrepen met directe impact op inwoners.

Conform uw zienswijzen zetten wij maximaal in op het benutten van financieel-technische mogelijkheden om de begroting beheersbaar te houden. Daarbij geldt dat een groot deel van de voorgestelde maatregelen afhankelijk is van externe kaders en toezicht, met name vanuit de toezichthouder en het Rijk. Een belangrijk deel van de maatregelen is inmiddels ambtelijk en waar mogelijk ook met de toezichthouder getoetst. Dit leidt tot het volgende beeld: − Huishoudelijke ondersteuning (Wmo). Naar aanleiding van het regeerakkoord en het daarin opgenomen kabinetsvoornemen om de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning per 2029 af te schaffen, heeft het Dagelijks Bestuur, in overleg met de toezichthouder, besloten om een stelpost op te nemen ter hoogte van de budgetuitname zoals opgenomen in de meicirculaire. Deze stelpost is verwerkt in de eerste begrotingswijziging. Recent heeft het Dagelijks Bestuur besloten om aanvullend ook het verschil tussen de Rijksvergoeding en de werkelijke kosten als stelpost in de begroting op te nemen. Deze verwerking zal plaatsvinden via een tweede begrotingswijziging. − SRoI-middelen. Voor Social Return on Investment (SRoI) geldt dat geen sprake is van formele besluitvorming die structurele opname in de begroting rechtvaardigt. Daarnaast landen de financiële effecten niet eenduidig binnen de GR Sociaal, maar veelal bij gemeenten.

Om die reden wordt deze post vooralsnog niet structureel ingeboekt. − ESF-middelen. Voor Europese subsidies (ESF) geldt dat voor de periode vanaf 2028 nog geen duidelijkheid bestaat over de beschikbare middelen en voorwaarden. Dit maakt het op dit moment niet mogelijk om deze middelen structureel in de begroting op te nemen. − Vangnet Participatiewet. De inzet van het vangnet kent een wisselend en niet-structureel karakter. Er is op dit moment onvoldoende sprake van een bestendig patroon om deze als structurele stelpost in de begroting op te nemen. − Aantallen en volumes (BUIG, Drechtwerk, Wmo). Voor aanpassingen in aannames rond volumes en aantallen, waaronder het hanteren van een nullijn voor Wmo-cliënten, geldt dat hiervoor op dit moment geen akkoord van de toezichthouder is verkregen. Deze onderwerpen worden opnieuw betrokken bij de uitwerking van de uitgangspuntennotitie voor 2028. Het Dagelijks Bestuur onderkent dat een deel van de voorgestelde maatregelen gepaard gaat met onzekerheden en risico’s. Wij waarderen het dat gemeenten expliciet aandacht besteden aan het risicoprofiel van de GR Sociaal binnen hun eigen begrotingen en dit, waar nodig, vertalen naar het weerstandsvermogen. Dit draagt bij aan transparantie en gezamenlijk eigenaarschap.

Tot slot blijven wij, in lijn met uw zienswijzen, inzetten op een zorgvuldige balans tussen financiële beheersbaarheid, uitvoerbaarheid en maatschappelijke effecten. De verdere uitwerking van de maatregelen vindt plaats in samenhang en in overleg met gemeenten, waarbij zowel de financiële als de inhoudelijke consequenties expliciet worden betrokken.