216 Collegebesluit Intern Controleplan 28 oktober 2025.pdf

GOEDGEKEURD Vergadering van 28 oktober 2025 Gemeente Hardinxveld-Giessendam Hardinxveld-Giessendam

College van burgemeester en wethouders GHG Besluit

7

Plan Verbijzonderde Interne Controle (VIC) 2025 - Adviesnota

Samenstelling: Aanwezig: Dirk Heijkoop, burgemeester; Jan Nederveen, wethouder; Christa Hendriksen, wethouder; Sonja van der Stel, secretaris

Afwezig: Arjan Meerkerk, wethouder

Besluit Beslispunt 1 Het intern controleplan 2025 vast te stellen. Beslispunt 2 Het interne controleplan 2025 ter kennisgeving aan te bieden aan de gemeenteraad.

Inhoud Inleiding Voor de uitvoering van de verbijzonderde interne controle wordt jaarlijks een plan opgesteld. In het interne controleplan worden de controleaanpak en werkzaamheden voor de verbijzonderde internecontrole uiteengezet. Beoogd effect Beschikbaar hebben van een actueel controleplan voor de uitvoering van de verbijzonderde interne controles (VIC). Argumenten 1.1 Beschikbaar hebben van een controleplan voor een juiste uitvoering van de rechtmatigheidscontroles. Als basis voor het uitvoeren van de werkzaamheden en de selecties op de steekproeven om te komen tot een juiste invulling van de rechtmatigheidsverantwoording en paragraaf rechtmatigheid. 2.1 Stukken met name relevant voor de leden van de auditcommissie De vaststelling van de uitvoering van de verbijzonderde interne controle betreft een bevoegdheid van het college. In het kader van haar rol en een eerdere toezegging uit 2023 wordt het plan ook ter kennisname aan de raad aangeboden, waarna het in de auditcommissie besproken kan worden. Kanttekeningen N.v.t.

1/28

Financiële informatie N.v.t. Participatie N.v.t. Communicatie N.v.t. Vervolg N.v.t.

Bijlagen 1. Intern Controleplan 2025 - versie college 28 otkober 2025.docx Aldus besloten in bovenvermelde vergadering,

2/28

Plan Verbijzonderde Interne Controle (VIC) 2025

Datum:

17 oktober 2025

3/28

Inhoud Inleiding

1

Beoogd effect

1

Argumenten

1

Kanttekeningen

1

Financiële informatie

2

Participatie

2

Communicatie

2

Vervolg

2

Inleiding

4

Aanleiding

4

Leeswijzer

5

Reikwijdte en verantwoordelijkheden

6

Financiële verordening, controleverordening en controleprotocol en het normenkader

6

Rechtmatigheid

6

Verantwoordelijkheden

7

Verbijzonderde interne controle

8

VIC-plan

8

Rechtmatigheidsverantwoording

9

Getrouwheidscontrole door accountant

10

Initiële risicoanalyse en cijferbeoordeling

10

Opzet en bestaan van de processen

13

Systeemgerichte of gegevensgerichte controle

13

Begrotingscriterium

14

Misbruik & oneigenlijk gebruik criterium

14

Planning en rapportage

15

Bijlagen

17

1.

Uitwerking rechtmatigheids- en getrouwheidscriteria

18

2.

Baten naar Iv3-categorie

18

3.

Lasten naar Iv3-categorie

19

4.

Overzicht controlewerkzaamheden per proces

20

Inleiding

Aanleiding Als decentrale overheid wordt de gemeente voor een groot deel gefinancierd met publiek geld. De burgers en bedrijven van de gemeente Hardinxveld-Giessendam, onze partners, de Rijksoverheid en overige medeoverheden en de toezichthouders willen graag weten hoe de gemeente HardinxveldGiessendam met dit geld omgaat. In dit kader gaat het dan om 'de goede dingen doen' (uitvoering geven aan het raadsprogramma) en 'de dingen goed doen' (effectief, efficiënt en in overeenstemming met wet- en regelgeving). Daar hoort ook bij dat we daar verantwoording over afleggen.

4/28

Verantwoording afleggen over de uitvoering van het raadsprogramma gebeurt via de reguliere planning & control-cyclus. Het plan Verbijzonderde Interne Controle (in het vervolg aangeduid als VICplan) dat voor u ligt gaat over de verbijzonderde interne controle (VIC) op de rechtmatigheid ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording en de getrouwheid in voorbereiding op de externe controle van de accountant. Het college is verantwoordelijk voor het verstrekken van (financiële) informatie die een betrouwbaar beeld geeft van de werkelijkheid. Het college van B&W neemt een verantwoording op in de jaarrekening over de rechtmatigheid (exclusief getrouwheid) van de relevante financiële beheersbehandelingen (“rechtmatigheidsverantwoording). De accountant zal toetsen of de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) getrouw is. Met ingang van verslagjaar 2023 neemt het College van B&W (college) een verantwoording op in de jaarrekening over de rechtmatigheid (exclusief getrouwheid) van de relevante financiële beheershandelingen. De accountant zal toetsen of de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) getrouw is. Dit is een wijziging ten opzichte van de situatie van 2004 tot en met 2022 waar de accountant een oordeel gaf over de rechtmatigheid en dit vanaf 2023 overgaat naar het college.

Deze rechtmatigheidsverantwoording komt voort uit de voorstellen van de commissie Depla, in het rapport 'Vernieuwing van de begroting en verantwoording van gemeenten'. Het college is namelijk verantwoordelijk voor een rechtmatige uitvoering van de begroting. Het is daarom ook aan het college om hier verantwoording over af te leggen.

Leeswijzer In hoofdstuk 2 gaan we in op de reikwijdte en de verantwoordelijkheden van de verbijzonderde interne controle. Vervolgens gaat hoofdstuk 3 over het VIC-plan zelf.

5/28

Reikwijdte en verantwoordelijkheden Dit hoofdstuk behandelt de reikwijdte en de verantwoordelijkheden omtrent de VIC. We behandelen hier onderwerpen als de financiële verordening, rechtmatigheid, verantwoordelijkheden teams en concerncontroller en de verbijzonderde interne controle (VIC).

Financiële verordening, controleverordening en controleprotocol en het normenkader De financiële verordening is de verordening op basis van artikel 212 van de gemeentewet en de basis voor de VIC op de rechtmatigheid (getrouwheid is hier een onderdeel van). In deze verordening zijn in diverse artikelen passages opgenomen met betrekking tot de (verbijzonderde) interne controle. Onderstaand zijn deze passages opgenomen. Artikel 26. Administratie De administratie is zodanig van opzet en werking, dat zij dienstbaar is voor: e. de controle van de registratie van gegevens als zodanig en van de daaraan ontleende informatie, alsmede voor de controle op de rechtmatigheid, de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het gevoerde bestuur in relatie tot de gestelde beleidsdoelen, de begroting en relevante wet- en regelgeving. Artikel 27. Financiële organisatie Het college zorgt voor en legt vast: b. een adequate scheiding van taken, functies, bevoegdheden, verantwoordelijkheden, zodat aan de eisen van interne controle wordt voldaan en de betrouwbaarheid van de verstrekte informatie aan beleids- en beheersorganen is gewaarborgd. Artikel 28. Interne controle 1. Burgemeester en wethouders dragen zorg voor de jaarlijkse interne toetsing van de getrouwheid van de informatieverstrekking en de rechtmatigheid van de beheershandelingen.

Bij afwijkingen rapporteren burgemeester en wethouders daarover in de rechtmatigheidsverantwoording, zoals beschreven in artikel 25 onder f. Daarnaast informeren burgemeester en wethouders de raad over genomen maatregelen tot herstel van de tekortkomingen. De bepalingen in het controleprotocol zijn bedoeld om te waarborgen dat de rechtmatigheid van het financieel beheer en de inrichting van de financiële organisatie worden getoetst. In het controleprotocol zijn o.a. de rechtmatigheidscriteria, verantwoordingsgrens en de rapporteringstolerantie vastgelegd. In het door de raad vastgestelde normenkader is de actuele wet- en regelgeving opgenomen welke van belang is voor de financiële rechtmatigheid. Het normenkader moet voor een efficiënte uitvoering van interne controles op de (financiële) rechtmatigheid ‘geoperationaliseerd’ worden in een toetsingskader. Dit houdt in dat per wet/regelgeving/verordening wordt vastgelegd welk artikel relevant is voor de toetsing. In 2024 zijn toetsingskaders opgesteld en gebruikt voor de interne controles. Het toetsingskader is onderdeel geworden van het interne controleplan (ICP) per proces.

Rechtmatigheid Zoals in de inleiding al aangegeven gaat dit VIC-plan over de VIC op de rechtmatigheid ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording en de getrouwheid in voorbereiding op de externe controle van de accountant. Het brede juridische begrip rechtmatigheid heeft betrekking op het in overstemming handelen met (alle) geldende internationale verdragen, wetten in formele zin, besluiten, regelingen en verordeningen. In het kader van de rechtmatigheid is de inhoud en strekking van dit begrip echter aanzienlijk beperkter. Het doel is om vast te stellen of baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen, dat wil zeggen overeenkomstig relevante (financiële) wet en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader. Regels met betrekking tot handelingen en beslissingen van nietfinanciële aard (bijvoorbeeld in relatie tot arbeidsomstandighedenwet, algemene verordening persoonsgegevens, archiefwet) maken geen onderdeel uit van het normenkader.

6/28

In de literatuur en wetsgeschiedenis worden negen aspecten van rechtmatigheid onderscheiden. Zes criteria worden afgedekt door het getrouwe beeld en drie criteria vallen onder de rechtmatigheid. In het onderstaande schema is dit nader toegelicht.

In de Kadernota rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV is een nadere uitwerking gegeven van deze begrippen en de manier waarop hier in de praktijk mee om kan worden gegaan. In bijlage 1 wordt dit nader toegelicht. De SiSa-verantwoording maakt geen deel uit van de werkzaamheden van de VIC aangezien de controlerend accountant dit expliciet controleert. De controlerend accountant neemt de SiSaverantwoording mee in zijn oordeel over de jaarstukken. De controlerend accountant toetst op getrouwheid wat bestaat uit de 6 criteria, zoals in het schema aangegeven. Ondanks dat de controlerend accountant verantwoordelijk is voor getrouwheid toets de VIC dit ook met de verbijzonderde interne controles. De controlewerkzaamheden van de VIC zijn daarom ook relevant voor de controlerend accountant. Rechtmatigheidsverantwoording In de inleiding hebben we al kort de rechtmatigheidsverantwoording aangestipt. Met ingang van verslagjaar 2023 neemt het college een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening over de rechtmatigheid van de relevante financiële beheershandelingen. De accountant zal toetsen of de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) getrouw is. Zes criteria worden afgedekt door het getrouwe beeld en worden niet afzonderlijk vermeld en getoetst in de rechtmatigheidsverantwoording.

Deze eerste zes criteria maken wel onderdeel uit van de reguliere jaarrekeningcontrole van de accountant. De drie criteria die onder de rechtmatigheidsverantwoording vallen zijn begrotingscriterium, voorwaardencriterium en misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) criterium.

Verantwoordelijkheden Net als bij de planning & control-producten zijn de teams verantwoordelijk voor hun eigen onderdeel. De teams zijn proceseigenaar en verantwoordelijk voor een goede administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB) van hun processen en IT-systemen. Het team financiën ondersteunt en adviseert de teams hierbij. De concerncontroller, in samenwerking met het team financiën, toetst achteraf via de VIC de rechtmatigheid van de financiële beheershandelingen en adviseert over de AO/IB om bij te dragen aan de ontwikkeling van de organisatie. In onderstaand figuur is dit weergegeven volgens het Three Lines of Defence model.

7/28

De accountantscontrole wordt ook wel de vierde verdedigingslinie genoemd.

Verbijzonderde interne controle De gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft de uitvoering van de VIC 2025, net als de afgelopen jaren, extern ondergebracht. De VIC is van belang om als organisatie zichtbaar 'in control' te blijven. Advisering vanuit deze functie draagt bij aan de ontwikkeling van de organisatie, de getrouwheid van de informatieverstrekking en de rechtmatigheid van de beheershandelingen. En daarmee aan de beheersing van de werkprocessen. Met de Verbijzonderde Interne Controle krijgt de ambtelijke organisatie inzicht in de getrouwheid en rechtmatigheid van de baten en lasten. De VIC richt zich op de belangrijkste financiële processen. Dit wil zeggen: de processen die op basis van de risicoanalyse een verhoogde kans hebben op fouten en afwijkingen van materieel belang. De accountant kan bij de accountantscontrole gebruik maken van de VIC. In overeenstemming met de notitie 'Verbijzonderde interne controle' van de commissie BADO kan dit op de volgende manieren: - instrument om aanlevering van stukken aan de accountant te verbeteren; - onderdeel van het interne beheersingskader om toezicht te houden op de uitvoering van interne beheersingsmaatregelen; - interne beheersingsmaatregel, waarop de accountant kan steunen bij zijn organisatiegerichte werkzaamheden; - interne auditfunctie, zoals bedoeld in Standaard 610.

Van een interne audit functie die volledig voldoet aan de vereisten uit Standaard 610 (vierde variant) is geen sprake, mede omdat de gemeente Hardinxveld-Giessendam geen eigen interne accountantsdienst heeft met daarbij behorende kwaliteitsborging. De accountant kan bij zijn controle op de interne beheersingsmaatregelen steunen of de VIC zien als een interne beheersingsmaatregel (derde variant). De tweede variant is een variant waarbij de accountant de VIC gebruikt als één van de belangrijke informatiebronnen om kennis te verkrijgen van de gemeente en zo richting te geven aan zijn controle. De accountant zal kennis nemen van het VIC-plan, de werkzaamheden en de bevindingen van de VIC. De eerste variant is de minst vergaande variant. De accountant maakt een keuze van welke variant hij gebruik maakt. De deelwaarnemingen/steekproeven doen we in overleg met de accountant. Hiermee voorkomen we dat achteraf te weinig of verkeerde waarnemingen zijn uitgevoerd en daardoor aanvullende werkzaamheden moeten worden gedaan. Bij de gemeente Hardinxveld-Giessendam is sprake van variant twee. VIC-plan In dit hoofdstuk staat het VIC-plan centraal.

We gaan onder andere in op de verantwoordingsgrens en de rapporteringsgrens ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording, de goedkeuringstolerantie ten behoeve van de accountantscontrole op de getrouwheid, initiële risicoanalyse en cijferbeoordeling, opzet en bestaan van de processen, systeemgerichte of gegevensgerichte controle, begrotingscriterium, misbruik & oneigenlijk gebruik criterium en planning.

8/28

Rechtmatigheidsverantwoording In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording zijn in het controleprotocol afspraken gemaakt over de te hanteren verantwoordingsgrens en rapporteringsgrens. De verantwoordingsgrens is bewust gelijk gehouden aan de goedkeuringstolerantie van de accountant, zodat we optimaal van elkaar gebruik kunnen maken. Op deze manier kan bij de VIC op de rechtmatigheid gebruik worden gemaakt van de steekproef, die de accountant gebruikt bij zijn controle op de getrouwheid. Bij de VIC kunnen de geselecteerde items getoetst worden op rechtmatigheid ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording en op getrouwheid ten behoeve van de controle door de accountant. De accountant kan op zijn beurt dan weer gebruik maken van de werkzaamheden van de VIC bij zijn controle op de getrouwheid. Verantwoordingsgrens In het BBV is in artikel 58 het volgende vastgelegd: Titel 4.7. De rechtmatigheidsverantwoording Artikel 58b 1. De jaarrekening bevat een rechtmatigheidsverantwoording. 2. De rechtmatigheidsverantwoording bevat een overzicht van de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid. 3. De verantwoordingsgrens is een totaalbedrag voor rechtmatigheidsfouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid. 4.

De gemeenteraad en provinciale staten stellen de verantwoordingsgrens vast op ten hoogste 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. 5. Voor zover het totaalbedrag aan rechtmatigheidsfouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid hoger is dan de verantwoordingsgrens, worden deze in het kader van de financiële rechtmatigheid opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Bij ministeriële regeling wordt voor de rechtmatigheidsverantwoording een model vastgesteld. In onder meer de actualisatie van de Financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) en het controleprotocol moet het percentage conform artikel 58b lid 4 nog worden meegenomen. Deze zullen in het 4e kwartaal 2025 aan de raad worden aangeboden. Op basis van de primaire begroting 2025 bepalen we de voorlopige verantwoordingsgrens. Dit komt neer op 2%1 (zie hierboven, 2025 is het eerste jaar dat 2% geldt)) van € 58.027.000 = € 1.160.540. Bij de jaarstukken zal de definitieve verantwoordingsgrens bepaald worden. De verantwoordingsgrens is belangrijk voor het afzetten van de gevonden afwijkingen om te bepalen of een overzicht van de afwijkingen opgenomen moet worden in de rechtmatigheidsverantwoording. Voor de inrichting van de VIC maken we gebruik van de uitvoeringsmaterialiteit (zoals dit in de accountancy genoemd wordt).

Voordat we uitkomen bij het bedrag van de uitvoeringsmaterialiteit zijn daar nog de volgende zaken van invloed op: - om niet het risico te lopen dat we te weinig werkzaamheden verrichten bij de VIC kijken we ook naar de huidige stand van de begrote totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves uit het financieel pakket bij het bepalen van de steekproefomvang bij het controlemoment. Indien het begrotingsjaar nog niet is begonnen, wordt de stand van de primaire begroting aangehouden; - de accountant hanteert bij de uitvoering van zijn controle een veiligheidsmarge door een afslag te doen op de goedkeuringstolerantie. We overleggen met de accountant welke afslag zij hanteren om te komen tot de zogenaamde uitvoeringsmaterialiteit. Deze uitvoeringsmaterialiteit gebruiken we bij de uitvoering van de VIC. Rapporteringsgrens In artikel 58b lid 5 BBV is opgenomen dat het totaalbedrag aan rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden in het kader van financiële rechtmatigheid hoger dan de verantwoordingsgrens in de rechtmatigheidsverantwoording van het college worden meegenomen. Geconstateerde afwijkingen die boven de rapporteringsgrens vallen worden opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Los 1 Tot en met 2024 betrof de goedkeuringstolerantie 1% van de lasten inclusief reserves voor fouten en

3% van de lasten inclusief reserves voor onzekerheden. 9/28

daarvan kan in het controleprotocol worden bepaald dat de accountant rapporteert boven een te bepalen grens. De accountant neemt deze op in het accountantsverslag.

Getrouwheidscontrole door accountant In de paragraaf over de rechtmatigheidsverantwoording is aangegeven dat de verantwoordinggrens gelijk is aan de goedkeuringstolerantie, zodat we optimaal van elkaar gebruik kunnen maken. Goedkeuringstolerantie In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) is bepaald dat de goedkeuringstoleranties voor fouten 1% en voor onduidelijkheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves is. Op basis van de primaire begroting bepalen we de voorlopige goedkeuringstolerantie. Voor fouten komt dat neer op 1% van € 59.186.000 = € 591.860 en voor onzekerheden is dat 3% van € 59.186.000 = € 1.775.580. Bij de jaarstukken zal de definitieve goedkeuringstolerantie bepaald worden. De goedkeuringstolerantie is belangrijk voor het afzetten van de gevonden fouten en onzekerheden om de strekking van de controleverklaring te bepalen. Voor de inrichting van de controle maakt de accountant gebruik van de uitvoeringsmaterialiteit. Hier zijn we in de vorige paragraaf nader op ingegaan.

Initiële risicoanalyse en cijferbeoordeling Om de richting en intensiteit van de controle te bepalen beginnen we met de initiële risicoanalyse gevolgd door een cijferbeoordeling van de lasten, baten en balansmutaties op basis van de Iv3 van de primaire begroting. Dit is ten behoeve van de controle op het voorwaardencriterium en de getrouwheid. Het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium worden in paragraaf 3.6 en 3.7 behandeld. Initiële risicoanalyse De gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft een sturingsfilosofie van verantwoordelijkheden laag in de organisatie beleggen en werkt met zelforganiserende teams. Per domein (bestaande uit een aantal teams) is een domeinmanager (totaal 3) aangesteld. Enerzijds zou je kunnen zeggen dat deze sturingsfilosofie de volgende risico's kent: een algemeen risico voortvloeiend uit deze manier van werken is dat fouten en onjuistheden niet tijdens het proces worden ontdekt door interne beheersmaatregelen (waarbij iemand controleert of het proces goed verloopt), maar achteraf bij de VIC; een risico dat de medewerkers hun werk niet uitvoeren zoals van ze wordt verwacht. Dit zal over het algemeen niet tijdens het proces ontdekt worden, maar achteraf via de VIC.

Dit zijn algemene risico's behorend bij een Management Control Systeem waarbij veel verantwoordelijkheid laag in de organisatie wordt gelegd en waarbij het controlemechanisme voornamelijk reactief is. Op basis van de in- en externe controles van de afgelopen jaren en wijzigingen in regelgeving zijn er de volgende risico's te signaleren op het gebied van de rechtmatigheid: - aanbestedingen gericht op de naleving van de wet- en regelgeving op het gebied van Europees aanbesteden; - algemene subsidieverordening. Ook in 2025 werken we meer op afstand van elkaar, door middel van (deels) thuis werken. Dit kan een risico verhogend effect hebben. Scoping Op basis van de Iv3-opgave van de primaire begroting bepalen we de financiële omvang van de processen van de gemeente. We maken hierbij een onderverdeling naar baten, lasten en balansmutaties. De accountant bestempelt processen onder de goedkeuringstolerantie niet als materieel, omdat daar geen risico in zit op een materiële fout. In het interne controleplan nemen wij processen met een omvang van meer dan € 200.000 en lager dan de goedkeuringstolerantie, wel mee. We doen dan meer dan nodig is voor de accountantscontrole. Dit doen we om inzicht te krijgen en te houden op belangrijke processen in de

10/28

organisatie in verband met onze adviesfunctie in het kader van de beheersing van de processen. We zullen deze processen roulerend eens in de vier jaar selecteren. Baten In de tabel in bijlage 2 is een overzicht opgenomen van baten (primaire begroting) naar Iv3-categorie met bijbehorend proces. De processen die wij meenemen in de VIC zijn in onderstaand overzicht opgenomen. Hierbij is de overweging meegenomen dat de VIC wel van toegevoegde waarde moet kunnen zijn mede gezien de dossiervorming op getrouwheid door het team financiën voor de externe controle op de jaarstukken. Met dien verstande dat de VIC ook voorbereidende werkzaamheden uitvoert voor de externe controle op het gebied van getrouwheid. Proces Bouwgrondexploitaties Reserves Huren en pachten Onderwijsachterstandenbeleid Beschermd Wonen Omgevingsvergunningen SPUK Voorzieningen

Jaarlijks / roulatie Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Roulatie2 Roulatie Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks

Laatste jaar geselecteerd 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024

Dit jaar geselecteerd? Ja Ja Ja Ja Nee Ja Ja Ja

De gemeente bepaalt in hoeverre alle processen in de VIC worden betrokken, mede afhankelijk van de omvang van de processen. Lasten In de tabel in bijlage 3 is een overzicht opgenomen van lasten (primaire begroting) naar Iv3-categorie met bijbehorend proces. De processen die wij meenemen in de VIC zijn in onderstaand overzicht opgenomen. Hierbij is de overweging meegenomen dat de VIC wel van toegevoegde waarde moet kunnen zijn mede gezien de dossiervorming op getrouwheid door het team financiën voor de externe controle op de jaarstukken. Met dien verstande dat de VIC ook voorbereidende werkzaamheden uitvoert voor de externe controle op het gebied van getrouwheid. Proces Mutaties in personeel Verbonden partijen Inkopen Bouwgrondexploitaties Salarissen en sociale lasten Subsidieverstrekkingen Afschrijvingen Reserves Voorzieningen

Jaarlijks / roulatie Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks

Laatste jaar geselecteerd 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024

Dit jaar geselecteerd? Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Balansmutaties In de Iv3-opgave van de begroting hoeven geen balansmutaties opgenomen te worden. Uit de geprognosticeerde balans van de Begroting 2025 blijken de van belang zijnde balansmutaties de onderstaande processen te zijn. Bij beide processen kan de VIC van toegevoegde waarde zijn. De overige balansmutaties zoals reserves, voorzieningen, kortlopende vorderingen en kortlopende schulden vloeien voort uit processen die al bij de baten en lasten zijn opgenomen. Proces

Jaarlijks / roulatie

Laatste jaar geselecteerd

2 Roulatie betekent dat het proces minimaal 1x per 4 jaar..

11/28

Dit jaar geselecteerd?

Investeringen Leningen

Jaarlijks Jaarlijks

2024 2024

Ja Ja

Memoriaalboekingen De meeste boekingen lopen via het crediteuren- en debiteurenproces. Er zijn ook boekingen die niet via het reguliere proces lopen. Dit zijn de memoriaalboekingen. Deze boekingen hebben van zichzelf een verhoogd risico. Dit proces zullen wij ook opnemen in de steekproefmassa van de transactiestromen. SiSa SiSa is belegd bij de teams met ondersteuning van het team financiën. De dossiervorming van het team financiën op basis van de werkafspraken met de accountant (aanvullende werklijsten specifiek voor SiSa) is voldoende. SiSa valt met de inwerkingtreding van de herziene Kadernota Rechtmatigheid 2023 onder de rechtmatigheidsverantwoording en telt zodoende mee in de uitvoering van de VIC. De controle op de SiSa betreft een apart onderdeel van de VIC en wordt uitgevoerd aan het einde van het boekjaar, ter voorbereiding op de controle van de jaarrekening.

12/28

Overige controles Onderstaand proces is qua omvang niet materieel, maar wordt om andere redenen in de VIC betrokken. Kas heeft van zichzelf een verhoogd frauderisico. Proces Kas (contant geld)

Jaarlijks / roulatie Jaarlijks

Laatste jaar geselecteerd n.v.t.

Dit jaar geselecteerd? Ja

Opzet en bestaan van de processen Nu we de processen uit de initiële risicoanalyse en cijferbeoordeling in beeld hebben gaan we van de geselecteerde processen de opzet van het proces in beeld brengen en het bestaan middels 1 lijncontrole vaststellen. De opzet van het proces bespreken we met de verantwoordelijke medewerkers van de afdeling. We behandelen onder andere de volgende punten: - bevindingen en adviezen VIC vorig jaar - externe- en interne wet- en regelgeving - procesbeschrijvingen en werkinstructies - betrokkenen bij het proces - software en beheersmaatregelen in het systeem - risico's voor rechtmatigheid van financiële beheershandelingen - beheersmaatregelen (hard en soft controls en de zichtbare vastlegging daarvan) - risico's misbruik en oneigenlijk gebruik - beheersmaatregelen ter voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik - processtappen (wie doet wat wanneer en hoe) - corona en het werken op afstand Door middel van 1 deelwaarneming stellen we vast of de opzet van het proces ook bestaat. In paragraaf 2.4 hebben we aangegeven dat de VIC niet alleen van belang is om als organisatie zichtbaar 'in control' te blijven. De advisering vanuit deze functie draagt bij aan de ontwikkeling van de organisatie, de getrouwheid van de informatieverstrekking en de rechtmatigheid van de beheershandelingen. En daarmee aan de beheersing van de werkprocessen.

We zullen de afdelingen adviseren over de opzet en het bestaan van het proces. Niet alleen vanuit de rechtmatigheid, maar ook vanuit de doelmatigheid (efficiëntie).

Systeemgerichte of gegevensgerichte controle Na het in beeld brengen van de opzet en het vaststellen van het bestaan gaan we bepalen of we een systeemgerichte (steunen op de beheersmaatregelen in het proces) of een gegevensgerichte (de uitkomst van het proces toetsen) controle gaan uitvoeren. De keuze hier tussen is afhankelijk van een onder andere de opzet van het proces (is een systeemgerichte controle wel mogelijk) en aantal individuele transacties in een massa (is een gegevensgerichte controle efficiënter). Gezien de omvang van de organisatie en de kennis uit het verleden gaan we in eerste instantie uit van een gegevensgerichte controle. We zullen de werking van de beheersmaatregelen niet toetsen, maar de uitkomsten van het proces toetsen op rechtmatigheid van de financiële beheershandelingen. Dit ligt ook in lijn met de controleaanpak van de accountant. In bijlage 4 is per proces een overzicht van controlewerkzaamheden opgenomen gerelateerd aan de geïnventariseerde risico's.

13/28

Begrotingscriterium In de toelichting op het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) wordt begrotingsrechtmatigheid omschreven als: 'Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn.' In de financiële verordening op basis van artikel 212 van de gemeentewet zijn onderstaande artikelen opgenomen met betrekking tot het budgetrecht van de raad.

Artikel 5 Autorisatie begroting en investeringskredieten 1. 2. 3.

4.

5.

6.

7.

De raad autoriseert met het vaststellen van de begroting de totale lasten en de totale baten per programma. In afwijking van het eerste lid kan de raad een activiteit welke onderdeel is van een programma, als prioriteit aanwijzen en daarvoor de baten en lasten apart autoriseren. Bij de begrotingsbehandeling geeft de raad aan van welke nieuwe investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen. De overige nieuwe investeringskredieten worden bij de begrotingsbehandeling met het vaststellen van de financiële positie geautoriseerd. Burgemeester en wethouders informeren de raad als zij verwachten, dat de lasten van een programma of een prioriteit de geautoriseerde lasten dreigen te overschrijden, de investeringsuitgaven van een investeringskrediet het geautoriseerde investeringskrediet dreigen te overschrijden, of de baten van een programma of een prioriteit de geautoriseerde baten dreigen te onderschrijden. De raad geeft aan of hij een voorstel wil voor het wijzigen van de geautoriseerde lasten van het programma of de prioriteit, voor het wijzigen van het geautoriseerde investeringskrediet, of voor het bijstellen van het beleid.

Bij de behandeling van de tussentijdse rapportages in de raad bedoeld in artikel 6, eerste lid, doen burgemeester en wethouders voorstellen voor het wijzigen van de geautoriseerde baten en lasten, het wijzigen van de geautoriseerde investeringskredieten en het bijstellen van het beleid. In geval van investeringen met een meerjarig karakter doen burgemeester en wethouders indien nodig ook bij iedere begroting op grond van geactualiseerde ramingen voorstellen voor het wijzigen van de geautoriseerde investeringskredieten. Voor een investering waarvan het investeringskrediet niet met het vaststellen van de begroting is geautoriseerd, leggen burgemeester en wethouders voorafgaand aan het aangaan van verplichtingen een investeringsvoorstel met een voorstel voor het vaststellen van een investeringskrediet aan de raad voor. Bij investeringen groter dan € 250.000 informeren burgemeester en wethouders de raad in het voorstel over het effect van de investering op de schuldpositie van de gemeente. Bij investeringen met een meerjarig karakter stellen burgemeester en wethouders aan de raad voor op welke wijze de jaarschijven binnen het investeringsbudget worden opgebouwd. Goedkeuring voor verschuivingen tussen de jaarschijven van meer dan € 100.000 aan lasten van een investeringsbudget worden aan de raad integraal voorgelegd bij de jaarrekening.

In het controleprotocol zijn nadere regels opgenomen voor wanneer een begrotingsafwijking wel of niet wordt meegenomen in het oordeel. Bij de cijfers van de concept jaarstukken zullen we toetsen of er begrotingsafwijkingen zijn.

Misbruik & oneigenlijk gebruik criterium De rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&O-criterium). Onder misbruik wordt verstaan:

14/28

Het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Misbruik van overheidsgelden kan gelijk worden gesteld met het plegen van fraude om zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen. Bij fraude passen beheersmaatregelen zoals fraudepreventie, handhaving, fraudeopsporing en sancties. Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: Het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Misbruik is onrechtmatig, oneigenlijk gebruik niet. Wanneer sprake is van misbruik van overheidsgelden moeten deze gelden door de gemeente worden teruggevorderd. Als in de jaarrekening van de gemeente geen terugvordering is verantwoord is er geen sprake van een getrouw beeld en een financiële rechtmatigheidsfout. Wanneer oneigenlijk gebruik van overheidsgelden is geconstateerd, is geen sprake van een rechtmatigheidsfout.

Bij de werkzaamheden van de VIC gaan we na of bij de opzet en het bestaan van de processen risico's zijn geïdentificeerd ten aanzien van misbruik en oneigenlijk gebruik en welke beheersmaatregelen zijn getroffen om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen (zie paragraaf 3.4). Bij de gegevensgerichte controle toetsen we ook op naleving van specifieke regels omtrent misbruik en oneigenlijk gebruik.

Planning en rapportage De planning is erop gericht de werkzaamheden te spreiden over het jaar, zodat piekbelasting in het voorjaar wordt voorkomen en zodat tijdig geanticipeerd kan worden op eventuele bevindingen. In onderstaand overzicht is de planning opgenomen. We stellen een tussentijdse rapportage op naar aanleiding van de VIC tot en met periode 7 en een eindrapportage na afronding van de VIC over het hele jaar. De rapportages worden besproken met de teams en in het college.

15/28

april december 2025

•Controleprotocol en normenkader •opstellen •bespreken met accountant, college en auditcommissie •na behandeling in het college vaststellen door gemeenteraad

•Intern controleplan •opstellen juni•bespreken met accountant september •na bespreking met accountant vaststellen door college 2025

juniseptember 2025

juni - juli 2025

• Opzet en bestaan processen • opzet bespreken met afdeling • bestaan vaststellen • opzet en bestaan beoordelen

•Verbijzonderde interne controle • deelwaarnemingen en steekproeven in overleg met accountant • uitvoeren verbijzonderde interne controle tot en met periode 3

•Verbijzonderde interne controle •deelwaarnemingen en steekproeven in overleg met accountant juli•uitvoeren verbijzonderde interne controle periode 4 t/m 6 september •opstellen tussentijdse rapportage (bespreken in college en auditcommissie 2025

oktober 2025

november december 2025

januari maart 2026

• Interim controle • accountant voert interim controle uit gericht op opzet en bestaan van de processen • accountant voert controle op de getrouwheid uit met gebruik maken van de verbijzonderde interne controle

• Verbijzonderde interne controle • deelwaarnemingen en steekproeven in overleg met accountant • uitvoeren verbijzonderde interne controle periode 7 tot en met 11

• Controle getrouwheid • accountant voert controle op de getrouwheid uit met gebruik maken van de verbijzonderde interne controle

• Verbijzonderde interne controle januari februari 2026

april - mei 2026

• deelwaarnemingen en steekproeven in overleg met accountant • uitvoeren verbijzonderde interne controle periode 12 • overige gegevensgerichte werkzaamheden • opstellen eindrapportage (bespreken in college en auditcommissie)

• Controle getrouwheid • accountant voert controle op de getrouwheid uit met gebruik maken van de verbijzonderde interne controle

16/28

Bijlagen

17/28

1. Uitwerking rechtmatigheids- en getrouwheidscriteria Rechtmatigheidscriterium

Omschrijving

Calculatiecriterium

De vastgestelde bedragen zijn juist berekend. Het tijdstip van betaling en de verantwoording van verplichtingen is juist. De persoon of organisatie waar een financiële stroom naar toe is gegaan, is juist (rechthebbende). Alle opbrengsten die verantwoord zouden moeten zijn, zijn ook verantwoord. De financiële beheerhandeling past bij de activiteiten van de gemeente en in relatie tot de kosten is een aanvaardbare tegenprestatie overeengekomen. Juistheid van ontvangen goederen en/ of diensten. Financiële handelingen moeten passen binnen het kader van de geautoriseerde begroting. Past het totaal binnen de opgestelde en geautoriseerde begroting. Nadere eisen die worden gesteld bij de uitvoering van financiële beheershandelingen. De interne toetsing op juistheid en volledigheid van gegevens die door derden zijn verstrekt bij het gebruik van overheidsregelingen (= misbruik).

Valuteringscriterium

Adresseringscriterium

Volledigheidscriterium

Aanvaardbaarheidscriterium

Leveringscriterium Begrotingscriterium

Voorwaardencriterium

M&O-criterium

Toetsingskader (voorbeeld) - legesbedragen - facturen - verantwoording van contracten en verplichtingen - betalingsverkeer

-

huren en pachten leges en rechten

-

inkoop van goederen en/ of diensten verstrekken van subsidies

-

-

-

inkoop van goederen en/ of diensten overschrijding van de begroting

subsidievoorwaarden aanbesteding belastingwetgeving subsidieregelingen kwijtschelding uitkeringen aanbesteding

De interne toetsing of derden bij het gebruik van overheidsregelingen geen (rechts)handelingen hebben verricht die in strijd zijn met het doel of de strekking van de regeling (= oneigenlijk gebruik).

2. Baten naar Iv3-categorie Omschrijving

Iv3categ orie 4.3.1

Proces

Uitkering WWB, IOAW, enz.

4.3.1

Sociaal Domein

Nee

OZB

2.2.1 en 2.2.2

Belastingen

Nee

Algemene uitkering

Algemene uitkering

18/28

VIC van toegevoegde waarde Nee

Waarom?

Geen rechtmatigheidsaspecten en dossi getrouwheid team financiën op basis van met accountant is voldoende. Rechtmatigheid via verantwoording GR S dossiervorming getrouwheid team financ werkafspraken met accountant is voldoe Rechtmatigheid via verantwoording SVH dossiervorming getrouwheid team financ werkafspraken met accountant is voldoe

Afvalstoffenheffing

3.7

Belastingen

Nee

Rioolheffing

Belastingen

Nee

Bouwgrondexploitatie

2.2.1 en 2.2.2 3.1 en 3.8

Bouwgrondexploitati e

Ja

Mutaties reserves

7.1

Mutaties reserves

Ja

Huren en pachten

3.3 en 3.6 4.3.1

Huren en pachten

Ja

Onderwijsachterstanden-beleid

Ja

Precario

3.3

Belastingen

Nee

Beschermd Wonen

4.3.2

Sociaal Domein

Ja

Omgevingsvergunningen Interne verrekeningen

3.7

Leges omgevingsvergunning Interne verrekeningen

Ja

Begraafrechten Secretarieleges Dividenden en winsten

3.7 3.7 5.2

Begrafenisrechten Secretarieleges Dividenden en winsten

Ja Ja Nee

Verpakkingsvergoeding Nedvang SPUK-subsidie

3.8

Verpakkingsvergoeding Nedvang

Nee

4.3.1

SPUK-subsidie

Ja

Honden-belasting

2.2.2

Hondenbelasting

Nee

Rentebaten

5.1

Rentebaten

Nee

Mutaties voorzieningen Diversen

7.2

Mutaties voorzieningen Diversen

Ja

Onderwijsachterstandenbeleid

7.5

divers en

Nee

Nee

Rechtmatigheid via verantwoording SVH dossiervorming getrouwheid team financ werkafspraken met accountant is voldoe Rechtmatigheid via verantwoording SVH dossiervorming getrouwheid team financ werkafspraken met accountant is voldoe Rechtmatigheid en deel getrouwheid via dossiervorming getrouwheid team financ werkafspraken met accountant. Rechtmatigheidsaspecten en dossiervor team financiën op basis van werkafsprak accountant is voldoende. Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

Rechtmatigheidsaspecten en dossiervor team financiën op basis van werkafsprak accountant is voldoende. SiSa valt met in onder de (nieuwe) rechtmatigheidsveran Rechtmatigheidsaspecten en dossiervor team financiën op basis van werkafsprak accountant is voldoende. Rechtmatigheid via verantwoording GR S dossiervorming getrouwheid team financ werkafspraken met accountant is voldoe Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

Geen rechtmatigheidsaspecten en dossi getrouwheid team financiën op basis van met accountant is voldoende. Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC. Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC. Geen rechtmatigheidsaspecten en dossi getrouwheid team financiën op basis van met accountant is voldoende. Geen rechtmatigheidsaspecten en dossi getrouwheid team financiën op basis van met accountant is voldoende. Rechtmatigheidsaspecten en dossiervor team financiën op basis van werkafsprak accountant is voldoende. SiSa valt met in onder de (nieuwe) rechtmatigheidsveran Rechtmatigheid via verantwoording SVH dossiervorming getrouwheid team financ werkafspraken met accountant is voldoe Geen rechtmatigheidsaspecten en dossi getrouwheid team financiën op basis van met accountant is voldoende. Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

Gezien de omvang van de afzonderlijke (maximaal € 100.000) is het risico op ma nihil.

3. Lasten naar Iv3-categorie Omschrijving

Iv3-

Proces

VIC van

19/28

Waarom?

Verbonden partijen Inkopen Bouwgrondexploitatie Salarissen en sociale lasten Subsidieverstrekkingen Afschrijvingen

categor ie 4.3.3 en 4.3.8 3.2 en 3.8 3.1, 3.2 en 3.8 1.1 4.3.2 en 4.3.8 7.3

Verbonden partijen (bedragen uit paragraaf verbonden partijen) Inkoop- en aanbestedingen Bouwgrondexploitatie

toegevoegd e waarde Ja

Ja Ja

Rechtmatigheid via verantwoording verbond dossiervorming getrouwheid team financiën werkafspraken met accountant. Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

Salarissen en sociale lasten Subsidieverstrekkingen

Ja

Rechtmatigheid en deel getrouwheid via VIC dossiervorming getrouwheid team financiën werkafspraken met accountant. Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

Ja

Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

Afschrijvingen

Ja

Rechtmatigheid via VIC en dossiervorming financiën op basis van werkafspraken met a voldoende. Geen rechtmatigheidsaspecten en dossierv team financiën op basis van werkafspraken voldoende. Rechtmatigheidsaspecten en dossiervormin financiën op basis van werkafspraken met a voldoende. SiSa valt met ingang van 2023 o rechtmatigheidsverantwoording. Rechtmatigheid via verantwoording SVHW getrouwheid team financiën op basis van w accountant is voldoende. Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

Rentelasten

5.1

Rentelasten

Nee

Onderwijsachterstandenbeleid

4.2

Onderwijsachterstanden -beleid

Nee

Kwijtscheldinge n

4.3.8

Belastingen

Nee

Mutaties reserves Overige verrekeningen

7.1

Mutaties reserves

Ja

7.5

Overige verrekeningen

Nee

Mutaties voorzieningen Leerlingenvervoer Erfpacht en huur

7.2

Mutaties voorzieningen

Ja

Geen rechtmatigheidsaspecten en dossierv team financiën op basis van werkafspraken voldoende. Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

3.4.1

Leerlingenvervoer

Ja

Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

3.3

Inkoop- en aanbestedingen Inkoop- en aanbestedingen

Ja

Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

Ja

Getrouwheid en rechtmatigheid via VIC.

Diversen

diversen

4. Overzicht controlewerkzaamheden per proces Inkoop en aanbestedingen (lasten)

20/28

Voorwaardencriterium Risico's - risico op niet naleving van Europese aanbestedingsregels - risico op niet naleving van mandaatbesluit (opdrachtverlening) - risico op niet naleving van nota waardering en afschrijving (activeringscriterium) Werkzaamheden - spend-analyse ten behoeve van naleving Europese aanbestedingsregels - factuurcontrole op naleving mandaatbesluit met betrekking tot opdrachtverlening - deelwaarneming /steekproef in lasten op naleving nota waardering en afschrijvingen (activeringscriterium) Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van facturen waaronder prestatielevering Werkzaamheden - deelwaarneming/steekproef in facturen op getrouwheidscriteria waaronder prestatielevering Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant

21/28

Investeringen Voorwaardencriterium Risico's - risico op niet naleving van Europese aanbestedingsregels - risico op niet naleving van mandaatbesluit (opdrachtverlening) - risico op niet naleving van nota waardering en afschrijving (activeringscriterium) Werkzaamheden - spend-analyse ten behoeve van naleving Europese aanbestedingsregels - factuurcontrole op naleving mandaatbesluit met betrekking tot opdrachtverlening - deelwaarneming /steekproef in investeringen op naleving nota waardering en afschrijvingen Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van facturen waaronder prestatielevering Werkzaamheden - deelwaarneming/steekproef in facturen op getrouwheidscriteria waaronder prestatielevering Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant

Subsidieverstrekkingen Voorwaardencriterium Risico's - risico op niet naleving van algemene subsidieverordening en subsidievoorwaarden Werkzaamheden - deelwaarneming/steekproef in subsidies op naleving algemene subsidieverordening en subsidievoorwaarden Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van subsidieverstrekkingen Werkzaamheden - aansluiten subsidieoverzicht of subadministratie met financiële administratie - deelwaarneming/steekproef in subsidies op getrouwheidscriteria Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant Afschrijvingen

22/28

Voorwaardencriterium Risico's - risico op niet naleving van nota waardering en afschrijving (moment van starten met afschrijven en afschrijvingsduur) Werkzaamheden - deelwaarneming /steekproef in afschrijvingen op naleving nota waardering en afschrijvingen (moment van starten met afschrijven en afschrijvingsduur) Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van afschrijvingen Werkzaamheden - deelwaarneming / steekproef in afschrijvingen op getrouwheidscriteria Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant

Huren Voorwaardencriterium Niet van toepassing. Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van huurbaten (voornamelijk volledigheid) Werkzaamheden - aansluiting tussen OZB registratie, kadastrale gegevens, contractenregister en eventuele overige overzichten met de financiële administratie (volledigheid) - deelwaarneming in baten op getrouwheidscriteria Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant

23/28

Precario Voorwaardencriterium Risico's - risico op niet naleving van de verordening precariorechten Werkzaamheden - controle op de naleving van de heffingsgrondslagen en tarieven zoals genoemd in de tarieventabel bij de verordening precariorechten. Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van precario Werkzaamheden - controle op de naleving van de heffingsgrondslagen en tarieven zoals genoemd in de tarieventabel bij de verordening precariorechten Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant

Erfpacht Voorwaardencriterium Niet van toepassing. Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van erfpachtbaten (voornamelijk volledigheid) Werkzaamheden - aansluiting tussen overeenkomsten, contractenregister en eventuele overige overzichten met de financiële administratie (volledigheid) - deelwaarneming in baten op getrouwheidscriteria Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant

24/28

Begrafenisrechten Voorwaardencriterium Risico's - risico op niet naleving van verordening begrafenisrechten (gehanteerde tarieven) Werkzaamheden - deelwaarneming / steekproef in baten op naleving verordening begrafenisrechten (gehanteerde tarieven) Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van baten begrafenisrechten (voornamelijk volledigheid) Werkzaamheden - aansluiting tussen subadministratie en financiële administratie (volledigheid) - deelwaarneming in baten op getrouwheidscriteria Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant

Secretarieleges Voorwaardencriterium Risico's - risico op niet naleving van legesverordening (gehanteerde tarieven) Werkzaamheden - controle op tarieven in Key2Burgerzaken in overeenstemming met legesverordening (gehanteerde tarieven) Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van baten secretarieleges (voornamelijk volledigheid) Werkzaamheden - aansluiting tussen Key2Burgerzaken en financiële administratie (volledigheid) - verbandscontrole op de goederenbeweging (volledigheid) - deelwaarneming in baten op getrouwheidscriteria - kascontroles Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant Leges omgevingsvergunning

25/28

De omgevingsvergunningen zijn met ingang van 2025 ondergebracht bij GR OZHZ. Voorwaardencriterium Risico's - Niet van toepassing: ondergebracht bij GR OZHZ Werkzaamheden - Niet van toepassing: ondergebracht bij GR OZHZ Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van baten omgevingsvergunningen (voornamelijk volledigheid) Werkzaamheden - aansluiting ontvangen kwartaaloverzichten GR OZHZ met financiële administratie (volledigheid) Aantal waarnemingen - Niet van toepassing: ondergebracht bij GR OZHZ

Leerlingenvervoer Voorwaardencriterium Risico's - risico op niet naleving van verordening leerlingenvervoer Werkzaamheden - deelwaarneming / steekproef in individuele vergoedingen op naleving verordening leerlingenvervoer Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van lasten leerlingenvervoer waaronder prestatielevering Werkzaamheden - deelwaarneming / steekproef in individuele vergoedingen op getrouwheidscriteria - deelwaarneming / steekproef in facturen vervoerders op getrouwheidscriteria waaronder prestatielevering Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant Leningen

26/28

Voorwaardencriterium Risico's - risico op niet naleving van treasurystatuut bij aangegane leningen Werkzaamheden - deelwaarneming / steekproef (waarschijnlijk integraal) in aangegane leningen op naleving treasurystatuut Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van aangegane leningen Werkzaamheden - deelwaarneming / steekproef (waarschijnlijk integraal) in aangegane leningen op getrouwheidscriteria Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef (waarschijnlijk integraal) uitzetten in overleg met accountant

Memoriaalboekingen Voorwaardencriterium Niet van toepassing. Getrouwheid Risico's - risico op niet getrouwe registratie van memoriaalboekingen Werkzaamheden - deelwaarneming / steekproef in de memorialen op getrouwheidscriteria Aantal waarnemingen - massa kritisch te beoordelen - risicogericht deelwaarnemingen selecteren / steekproef uitzetten in overleg met accountant

27/28

Overige controles Naast de controles ten behoeve van de rechtmatigheid in voorbereiding op de externe controle van de accountant voeren we nog onderstaande controle uit. Kascontrole Risico's - risico op niet naleving van interne regels kas (frauderisico) - risico op niet getrouwe registratie van kasmutaties Werkzaamheden - controleren naleving interne regels omtrent gebruik kas - controleren juiste en volledige administratieve verwerking - tellen kleine kas

28/28