147 Smart Delta Drechtsteden - Regioboekje Het kloppend hart van de maakindustrie.pdf

PPENDED HET KLTOVAN R A H MAAKINDUSTRIE

EEN UNIEKE REGIO GELEGEN AAN DE DRUKST BEVAREN RIVIEREN VAN HET EUROPESE CONTINENT, OP HET SCHARNIERPUNT VAN DE NOORDWEST-EUROPESE DELTA. BOUWEN AAN DE DRECHTSTEDEN

WELKOM IN ONZE REGIO

We zitten in de lift maar kunnen niet achteroverleunen. Er moet verder gebouwd worden aan een gezonde regio waar onze kinderen veilig kunnen opgroeien en straks ook hun boterham kunnen verdienen. Aan een sterke regio die haar top 3 positie als Europees maritiem innovatiecluster verstevigt met Toekomstpact de Witt en koploper blijft op het gebied van de energie- en warmtetransitie. Dit doen we samen met partners binnen en buiten de regio. We bouwen aan slimme technologie, goede bereikbaarheid, nieuwe woningen, banen en opleidingen en een beter gebruik van de oevers, toegankelijk en ‘met het gezicht naar het water’.

Onderling zijn er verschillen maar we hebben vooral veel gemeen. We delen als het ware

In dit boekje laten inwoners en ondernemers hun stem horen.

hetzelfde DNA met onze daadkracht, nuchterheid en rijke gezamenlijke historie. Dit laatste

Hun verhalen laten zien waar wij als regio voor staan: betrokken, innovatief en met beide voeten stevig in de klei. Laat u inspireren

uit zich in een eeuwenoude traditie van vakmanschap waardoor onze krachtige, innovatieve

door de parels van onze gemeenten.

maakindustrie en zorgsector zich sterk kon ontwikkelen. De eeuwenlange strijd tegen overstromingen heeft de onderlinge band tussen inwoners verstevigd. De toenmalige noodzaak om samen te werken is een gewoonte geworden. Zo heeft ‘hard werken’ en ‘samen op zoek

“In dit boekje laten wij u trots kennismaken met de kracht van onze

gaan naar oplossingen’ zich in de volksaard van de Drechtstedelingen genesteld.

regio. Iedere gemeente heeft haar eigen verhaal en karakter; samen vormen we het kloppend hart van de maritieme maakindustrie,

VERBONDEN MET ELKAAR EN DE WERELD

Sterk punt is onze ligging op een kruispunt van waterwegen, spoorlijnen en snelwegen die de

verbonden door het water. De gemeenten binnen Smart Delta

Randstad verbindt met belangrijke zuidelijk en oostelijk gelegen regio’s. Talrijke bedrijven hebben

Drechtsteden laten zien dat verschillen ons juist versterken. We

zich dan ook aan de kilometerslange oevers gevestigd, gedreven door ondernemingslust van families die hierin hun brood zagen. Het is deze combinatie van families en bedrijven die toonaangevende, internationale ondernemingen hebben voortgebracht waar dagelijks tienduizenden autonomie en veiligheid. Elke dag weer ontwikkelen en maken zij producten die over de hele wereld hun aftrek vinden.

2 |

|

mensen werken. Ondernemingen die van belang zijn voor de BV Nederland en voor Europese

Veel r leesplezie

hebben ieder onze eigen identiteit, geschiedenis en parels om trots op te zijn. Maar wat ons écht bijzonder maakt, is hoe we samen bouwen aan een toekomstbestendige regio.” Nanning Mol Regiovoorzitter Smart Delta Drechtsteden

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 3

DE PARELS VAN SLIEDRECHT SLIEDRECHTSE JACHTHAVEN DIJKSYNAGOGE NATIONAAL BAGGERMUSEUM

WELKOM IN SLIEDRECHT Sliedrecht is de bakermat van de baggerindustrie. Mede dankzij de ligging aan de Beneden Merwede is Sliedrecht sterk in de maritieme sector. Baggerdorp Sliedrecht staat bekend om het Baggerfestival en het Baggermuseum. Het koekje ‘baggermolen’ is een lokale specialiteit. Het geloof speelt in Sliedrecht een belangrijke rol. In het dorp staan vele kerken, maar ook een moskee en synagoge. Inwoners van Sliedrecht staan voor elkaar klaar en kijken naar elkaar

DE CIJFERS VAN SLIEDRECHT

26.601

€ 34.200

Bron: CBS 2025

Bron: RIO 2022

INWONERS

INKOMEN

17.700

2.478

Bron: CBS 2024

Bron: BIR/MRDH 2024

BANEN

BEDRIJVEN

SLIEDRECHTSE JACHTHAVEN De Sliedrechtse jachthaven is beeldbepalend voor het dorp. Deze plek is onlosmakelijk verbonden met het maritieme karakter van Sliedrecht. Aan de ene zijde van de haven staat het gemeentekantoor. Aan de andere kant vind je het monumentale Raadhuis en het Sliedrechtse ‘kleine café aan de haven’ Café Korevaar.

om. Dat zie je terug in het rijke Sliedrechtse verenigingsleven.

WAT SLIEDRECHT UNIEK MAAKT, IS DAT INNOVATIE EN HET BEHOUD VAN HET EIGEN DORPSE KARAKTER HAND IN HAND GAAN.

4 |

Iedere twee jaar vindt in Sliedrecht het Baggerfestival plaats en het zal niet verbazen dat het Nationaal Baggermuseum hier gevestigd is. Wat Sliedrecht uniek maakt, is dat innovatie en het behoud van het eigen dorpse karakter hand in hand gaan. Inwoners van Sliedrecht staan voor elkaar klaar en kijken naar elkaar om. Dat zie je terug in het rijke Sliedrechtse verenigingsleven.

WIST-JE-DAT...

DE KLOP B.v. IN 2025 DE SCALE INNOVATION AWARD WON.

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 5

DE DIJKSYNAGOGE De enige Dijksynagoge ter wereld staat aan de Rivierdijk in Sliedrecht. In het gebouw worden joodse feestdagen gevierd, maar ook jaarlijks indrukwekkende herdenkingen

MARKANTE INWONER VAN SLIEDRECHT

“We zijn niet alleen Samen Voor Sliedrecht. We zijn ook samen Sliedrecht.” Deze uitspraak komt uit de mond van voorzitter René Serno van de Stichting Samen Voor Sliedrecht. Samen Voor Sliedrecht organiseert het jaarlijkse Living Statues And Art Festival. Daarnaast verzorgt deze stichting regelmatig een stamppotavond in Pand 33. Deze avonden zijn bedoeld voor minima, eenzamen en alleenstaanden. Ook organiseert Samen Voor Sliedrecht in samenwerking met Stichting Open Jeugdwerk Sliedrecht de mini buitenspeeldagen. Verder is de stichting actief tijdens de inzameling van kerstbomen en vuurwerkafval, Pasen, Sinterklaas en Kerstmis. René Serno is als voorzitter van deze stichting een belangrijke motor in het geheel.

gehouden. Trouwplannen? Het is mogelijk om in het huwelijksbootje te stappen in de Sliedrechtse Dijksynagoge.

WIST-JE-DAT...

De SLIEDRECHTSE LOTTE VAN DR WERELDKAMPIUOENEN N g Slagerij Van Tilbur W M X IS . twee keer (2018 en 2023) de prijs voor beste spareribs van NederlanD won.

NATIONAAL BAGGERMUSEUM Het Nationaal Baggermuseum in Sliedrecht laat zien

Rene won inEW20IJ22 de AB HARR N PRIJS. IN 2 HIJ een02K3ONonINtving ONDERSCHEIDIKNLIJKE G.

WE ZIJN NIET ALLEEN SAMEN VOOR SLIEDRECHT. WE ZIJN OOK SAMEN SLIEDRECHT. - René Serno -

hoe belangrijk baggeren en waterbeheer zijn voor Nederland. Bezoekers ontdekken hier de geschiedenis van de baggerindustrie en de innovatieve technieken waarmee ons land wereldwijd bekendstaat. Momenteel wordt het museum uitgebreid en doorontwikkeld tot

ONDERNEMEN

een Waterschappenmuseum, waarmee de focus

“Bij Royal Van Beest werken we internationaal, maar zijn we lokaal geworteld.

breder komt te liggen op waterbeheer en de rol van

We robotiseren waar het slim is en investeren in mensen waar het telt. Als

waterschappen in verleden, heden en toekomst.

fabrikant van hoogwaardig smeedwerk smeden we het ijzer als het heet is, terwijl onze engineering teams innoveren aan hijsoplossingen voor de bouw van windenergie­parken. Zo dragen we vanuit de Drechtsteden wereldwijd bij aan duurzame groei en sterke werkgelegenheid.” - Hendrik Kok, CEO Royal Van Beest Group -

6 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 7

DE PARELS VAN HARDINXVELD-GIESSENDAM MARITIEME INDUSTRIE

WELKOM IN HARDINXVELDGIESSENDAM

MUSEUM DE KOPEREN KNOP

19.123

€ 36.700

Bron: CBS 2025

Bron: RIO 2022

INWONERS

INKOMEN

10.800

1.745

Bron: CBS 2024

Bron: BIR/MRDH 2024

BANEN

BEDRIJVEN

MARITIEME INDUSTRIE WERF VAN DE TOEKOMST

De kracht van Hardinxveld-Giessendam ligt in haar inwoners. Zij vormen een hechte samenleving

Hardinxveld-Giessendam is een centrum voor

die zelfredzaam en ondernemend is. Bedrijven, verenigingen en vrijwilligers dragen bij aan welzijn

scheepsbouw en innovatie. Op de moderne

en leefbaarheid. Dit gezamenlijke gevoel van trots en samenwerking maakt de gemeente bijzonder en onderscheidend. Hardinxveld-Giessendam is een plek waar traditie en innovatie hand in hand gaan, met mensen die bouwen aan een sterke toekomst.

VAN OORSPRONG STERK IN LANDBOUW EN VISSERIJ, HEEFT ZICH VERDER ONTWIKKELD IN DE MARITIEME MAAKINDUSTRIE.

DEELCAFE DE BUURMAN

DE CIJFERS VAN HARDINXVELD-GIESSENDAM

Hardinxveld-Giessendam, van oorsprong sterk in landbouw en visserij, heeft zich verder

werven worden duurzame, elektrische en hybride schepen ontwikkeld. Deze maritieme industrie is de trots van de regio en toont hoe vakmanschap en technologie samenkomen.

WIST-JE-DAT...

ontwikkeld in de maritieme maakindustrie. Zo is Damen Shipyards Group er ooit gestart en zijn scheepsbouwers als Holland Shipyards Group en Neptune Marine er nog steeds gevestigd. Deze bedrijven lopen voorop in maritieme innovatie. Zo heeft Holland Shipyards een 3D geprinte, zelfsturende en elektrische veerpont gebouwd voor de Olympische spelen in Parijs en bouwen ze de beroemde ‘Pontjesbrug’ in Curaçao om van diesel- naar elektrische aandrijving. Neptune is aangesloten bij het samenwerkingsverband Werf van de Toekomst, waarbij negen regionale toonaangevende scheepswerven zich richten op robotisering en digitalisering. Recent hebben ze de

in 1997 bij de aanleg van de Betuweroute het 7.500 jaar oude menselijk skelet ‘Trijntje’ werd gevonden, het oudste skelet van Nederland.

opdracht gekregen om drie havensleepboten te bouwen voor de Koninklijke Marine.

8 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 9

DEELCAFE DE BUURMAN Deelcafé De Buurman is meer dan een horecagelegenheid:

TROTSE INWONER VAN HARDINXVELD

Anja de Ruiter (51) is oprichter, voorzitter en coördinator van Stichting Kledingbank Hardinxveld. Daarnaast is ze een van de Fakkeldragers; inwoners die duurzaamheid belangrijk vinden en met hun verhaal anderen willen enthousiasmeren en verder helpen. Anja is niet geboren in Hardinxveld-Giessendam, maar inmiddels al 31 jaar getrouwd met een Hardinxvelder. Waarom ze trots is op haar dorp? “Ik ben trots op het dorpse gevoel dat je hier nog vindt. Op het authentieke centrum, de Peulenstraat waar wij ook zitten met onze stichting, de Oude Kerk en de historische sluis. Ik ben er trots op dat ik inwoner ben en ook mag werken in ons mooie dorp.”

het is een sociale ontmoetingsplek waar duurzaamheid en verbinding centraal staan. Hier kun je samen eten, spullen delen en ideeën uitwisselen. Het café stimuleert gemeenschapszin en laat zien hoe Hardinxveld-Giessendam inzet op circulaire initiatieven en een hechte samenleving.

WIST-JE-DAT...

Hardinxveld vroeger bekendstond om zijn hoepmakerijen? EEN historisch ambacht.

MUSEUM DE KOPEREN KNOP

IK BEN TROTS OP HET DORPSE GEVOEL DAT JE HIER NOG VINDT. - Anja de Ruiter -

In een monumentale boerderij uit de 17e eeuw vertelt Museum De Koperen Knop het verhaal van Hardinxveld-Giessendam. Ontdek archeologische vondsten, streekgeschiedenis en wisselende kunsttentoonstellingen. Het museum is een culturele

ONDERNEMEN

ontmoetingsplek waar traditie en creativiteit

“Bouw- en inframensen Zuid-Holland Zuid leidt al meer dan 40 jaar jongeren

samenkomen. Jaarlijks organiseert de gemeente

samen met het ROC Da Vinci College en de regionale bouw- en infrabedrijven

de Culturele Dag, vol workshops, muziek en

op tot de nieuwe generatie Bouwers. Het maakt mij trots om te zien hoe deze

activiteiten voor jong en oud.

bedrijven hun betrokkenheid tonen en hun verantwoordelijkheid nemen door te blijven investeren in de opleiding van jonge mensen.” - Bouw- en inframensen Zuid-Holland Zuid -

10 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 11

Lek UNESCO WERELDERFGOED

Lek

KINDERDIJK

ICOONPROJECT IHC TERREIN

ERELDERFGOED

GE

DIJK

ME

GEMEENTE

EN TE R

RIDDERKERK

OT T

GEMEENTE

ER ICOONPROJECT IHC TERREIN DA M

ALBLASSERDAM

d or No

GEMEENTE

MOLENLANDEN

GEMEENTE

N214

ALBLASSERDAM

GEMEENTE

GORINCHEM

STICHTING ZEDHUB, EUROPA GEMEENTE

GEMEENTE

MOLENLANDEN SMART ENERGY HUB/WATERSTOFHUB

BARENDRECHT A16

SMART ENERGY HUB

A15

GEMEENTE

HENDRIKIDO-AMBACHT

GEMEENTE

N214 GEMEENTE

STICHTING ZEDHUB, EUROPA

HARDINXVELDGIESSENDAM

SLIEDRECHT

GEMEENTE

PAPENDRECHT

GEMEENTE

GORINCHEM

A15

Boven

GEMEENTE

SMART ENERGY HUB/WATERSTOFHUB ZWIJNDRECHT GEMEENTE

HT

HARDINXVELDGIESSENDAM

GEMEENTE

SLIEDRECHTREFIT ALLIANTIE

GEMEENTE

PAPENDRECHT

Oude

Maa

s

SMART CAMPUS LEERPARK

SMART SHIPPING HUB

REFIT ALLIANTIE DEFENSIELAB/MINDBASE

SMART CAMPUS LEERPARK 12 |

Dordtsche Kil

HOEKSCHE WAARD

A15

A27

Merw Nieuwe

GEMEENTE

N3 A16

SAMENWERKING YES!DELFT

Innovatiegebied

Merwe

de

LAND VAN HEUSDEN &

DORDRECHT

HAVENUITBREIDING WERKENDAM

GEMEENTE ALTENA

Spoorlijn Wateren

VAARROUTE TUSSEN DE HAVENS ROTTERDAM (Snel)wegen KOBLENZ (DE)

GROEI SMART CAMPUS LEERPARK UITBREIDING ASSOCIATE DEGREE OPLEIDINGEN

e Merwed Nieuwe

A27

NATIONAAL PARK

DE BIESBOSCH

LAND VAN HEUSDEN &

GEMEENTE

DORDRECHT

Boven

Bedrijventerreinen

e Beneden Merwed

SAMENWERKING YES!DELFT

N217

GEMEENTE

VAARROUTE TUSSEN DE HAVENS ROTTERDAM KOBLENZ (DE)

ede

DEFENSIELAB/MINDBASE

de

SMART ENERGY HUB

Beneden Merwede

A15

Merwe

HAVENUITBREIDING WERKENDAM

GEMEENTE ALTENA

Inrichten maritieme infrastructuur

Innovatiegebied

HOOGWAARDIGE MAAKECONOMIE Bedrijventerreinen DRECHTSTEDEN Spoorlijn Wateren

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 13

DE PARELS VAN ZWIJNDRECHT UITZICHT DRIERIVIERENPUNT DE WATERTOREN ARBORETUM MUNNIKEPARK

WELKOM IN ZWIJNDRECHT

DE CIJFERS VAN ZWIJNDRECHT

44.669

€ 34.900

Bron: CBS 2025

Bron: RIO 2022

INWONERS

INKOMEN

20.700

4.280

Bron: CBS 2024

Bron: BIR/MRDH 2024

BANEN

BEDRIJVEN

UITZICHT DRIERIVIERENPUNT Zwijndrecht is de thuishaven van de binnenvaart. Van de 7000 Nederlandse binnenvaartschepen

Het uitzicht op het Drierivierenpunt waar de Noord, de

zijn er 800 in Zwijndrecht geregistreerd. Zwijndrecht ligt aan het drukst bevaren rivierenknooppunt

Oude Maas en de Beneden-Merwede samenkomen.

van Europa, het ‘Drierivierenpunt’. De rivieren de Noord, de Oude Maas en de Beneden-Merwede komen hier samen. Veel toonaangevende bedrijven zijn in Zwijndrecht langs het water en de havens gevestigd. Watergebonden bedrijvigheid als scheepsbouw, reparatie, maritieme

De gemeente Zwijndrecht (bovenin de foto) is historisch en economisch verbonden met watergebonden bedrijvigheid zoals scheepsbouw, -onderhoud, logistiek en binnenvaart.

offshore-industrie en de havens zijn kenmerkend voor de Zwijndrechtse economie.

VEEL TOONAANGEVENDE BEDRIJVEN ZIJN IN ZWIJNDRECHT LANGS HET WATER EN DE HAVENS GEVESTIGD.

Het is een aantrekkelijke gemeente om te wonen én te ondernemen. De gemeente, die bestaat uit Zwijndrecht en Heerjansdam, heeft een groene, rustige woonomgeving met goede voorzieningen, scholen, sport- en recreatiemogelijkheden. Tegelijkertijd biedt Zwijndrecht ondernemers ruimte om te groeien, met sterke bedrijventerreinen, een strategische ligging in de Drechtsteden en een bloeiende maritieme sector.

14 |

WIST-JE-DAT...

Het prachtige Develpark in Zwijndrecht op de monumentenlijst staat.

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 15

DE WATERTOREN De watertoren van Zwijndrecht is een belangrijk herkennings­­­punt aan de Oude Maas. Het rijksmonument uit 1933 speelde jarenlang

TROTSE INWONER VAN ZWIJNDRECHT

“Zwijndrecht is voor mij echt thuiskomen.” Marianne Bol (46) is geboren en getogen in Zwijndrecht en voelt zich er helemaal thuis. “Het is hier gemoedelijk; het heeft de sfeer van een dorp. Ik vind het hier fijn en ben trots om Zwijndrechtse te zijn. Het mooist aan Zwijndrecht vind ik het Noordpark, langs de rivier. Daar heb je een mooi uitzicht op Dordrecht. Het is heerlijk om daar te wandelen. En daar vlakbij ligt het sportcomplex van voetbal­ vereniging VVGZ, waar ik veel vrijwilligerswerk doe.”

een grote rol in de drinkwatervoorziening van de gemeente. Door zijn hoogte en ligging is de watertoren vanaf de rivier en vanuit de omgeving goed zichtbaar en vormt hij een echte blikvanger.

WIST-JE-DAT...

De Zwijndrechtse Jeanne Berkelaar (1919-2007) een moedige verzetskoerierster was tijdens de Tweede Wereldoorlog.

ARBORETUM MUNNIKEPARK

ZWIJNDRECHT IS VOOR MIJ ECHT THUISKOMEN. - Marianne Bol -

Het Arboretum Munnikepark is een verborgen oase van rust in Zwijndrecht waar je kunt verdwalen tussen ongeveer 200 verschillende boomsoorten, kleurrijke borders, een rosarium en een kruidentuin om zelf te plukken. Dit groene park bevindt zich langs de rivier de Devel. Spot er vogels en geniet van een ontspannen wandeling en de bloei in elk jaargetijde.

ONDERNEMEN “Ik ben trots op hoe ondernemers in Zwijndrecht, samen verenigd in de OVZ, de handen ineenslaan met onder andere de gemeente om mooie projecten te realiseren, van ambacht tot innovatie.” - Marieke Wijnbergen van Schaffenburg, Office Furniture BV en secretaris van de Ondernemersvereniging Zwijndrecht -

16 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 17

DE PARELS VAN DORDRECHT NATIONAAL PARK DE BIESBOSCH DE GROTE KERK DE VOORSTRAAT

WELKOM IN DORDRECHT

DE CIJFERS VAN DORDRECHT

122.796

€ 34.600

Bron: CBS 2025

Bron: RIO 2022

INWONERS

INKOMEN

61.000

13.723

Bron: CBS 2024

Bron: BIR/MRDH 2024

BANEN

BEDRIJVEN

NATIONAAL PARK DE BIESBOSCH

Dordrecht is de oudste stad van Holland. De historische en monumentale binnenstad met

Nationaal Park De Biesbosch, de achtertuin van Dordrecht!

sfeervolle havens, pakhuizen en middeleeuwse straatjes toont het rijke verleden van handel,

In dit grootste zoetwatergetijdengebied van Europa wonen

scheepvaart en ambacht. Dordrecht is een eiland en ligt op het kruispunt van rivieren en natuur,

meer dan 300 bevers. Het is een walhalla voor talloze vogels,

grenzend aan Nationaal Park De Biesbosch en biedt een unieke mix van stad, water en groen.

waaronder de majestueuze zeearend. In de zomer lijkt de

Met een diverse economie is de stad nauw verbonden met de regio Drechtsteden, Rotterdam

Biesbosch wel een jungle. Je kunt er uren struinen en kanoën

en de maritieme sector.

door smalle kreken en langs wilgenvloedbossen.

DORDRECHT IS EEN EILAND. MET EEN DIVERSE ECONOMIE IS HET NAUW VERBONDEN MET DE REGIO.

Dordrecht Inland Seaport is de meest landinwaarts gelegen zeehaven van Nederland en biedt

WIST-JE-DAT...

ruimte voor groei, innovatie en duurzame ontwikkeling. De stad functioneert als centrumstad met een focus op industriële innovatie, logistiek, maakindustrie, onderwijs en zorg. Topklinisch opleidingsziekenhuis Albert Schweitzer op het Gezondheidspark staat in de top van best presterende ziekenhuizen van het land. Op het naastgelegen Campus Leerpark werken, leren en innoveren onderwijs, bedrijven, woningcorporaties en gemeenten samen op een unieke en innovatieve manier. Om deze campus goed te ontsluiten voor alle studenten, ondernemers, inwoners, ziekenhuismedewerkers en patiënten, staat een nieuw station Campus Leerpark op de planning. Ook ligt

Dordrecht een eiland is met een binnenhet en buitendijks gebied. Uniek isnsyste em vloedschotte om de binnenstad te beschermen tegen overstromingen.

er een plan om station Dordrecht te moderniseren als onderdeel van de woningbouwplannen langs de Oude Lijn met ontwikkelingen als de Spuiboulevard en het Maasterras.

18 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 19

DE GROTE KERK De Grote of Onze Lieve Vrouwekerk van Dordrecht is uniek door haar imposante Brabantse gotiek met een volledig stenen gewelf

TROTSE INWONER VAN DORDRECHT

Door weer en wind, zelfs als er sneeuw ligt, drinken ‘de huismussen’ Karin en Ilouschka elke dag een kopje koffie op het bankje naast het stadhuis. Omdat het hart van Dordrecht omringd is door prachtige historische panden en gezellige mensen. Ze groeten voorbijgangers vriendelijk, wensen hondenbezitters een goede morgen en genieten van het stadsleven. Terwijl etalages langs de winkelstraten om aandacht schreeuwen, hebben Karin en Ilouschka één belangrijke tip voor alle bezoekers: “Kijk omhóóg! Boven de winkels vind je schitterende gevels vol geschiedenis en verhalen die wachten om ontdekt te worden.”

boven zacht Hollands terrein, met een karakteristieke 65 meter hoge scheve toren zonder spits. De kerk is ook bijzonder door de prachtig bewaarde renaissancistische koorbanken uit de jaren 1538–1541. Het gebouw is is beeldbepalend voor Dordrecht en nog steeds als kerk in gebruik.

WIST-JE-DAT...

Dordtenaren De bijnaam “Schapenkoppen” hebben. De naam verwijst naar een 17e-eeuws verhaal.

DE VOORSTRAAT

EEN TIP VOOR ALLE BEZOEKERS IN DORDRECHT: KIJK EENS WAT VAKER OMHOOG. - Karin en Ilouschka -

De Voorstraat met haar honderden monumenten is Nederlands oudste en laagste dijk. Het is ook de langste winkelstraat van Nederland. Historie, handel en waterveiligheid gaan er hand in hand. Zo is de Voorstraat de slagader voor honderdduizenden mensen: bewoners, ondernemers, winkelend publiek, toeristen en buitenlandse delegaties die onze unieke waterveiligheid komen bestuderen.

IN ONZE REGIO WORDT ER DOOR ONDERNEMERS ECHT SAMEN­ GEWERKT EN ECHT RESULTAAT GEBOEKT. #TROTSOP! - Wico van Helden, Werkgevers Drechtsteden -

20 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 21

DE LUCHT SMART DELTA VANUIT DRECHTSTEDEN

Wist je dat steden de regio Smart Delta Dreoncht telt, ongeveer 337.000 inwde ers ote gr waarmee het een van eenten re samenwerkende gem mt. in Zuid-Holland vor

Wist je dat onze regio bekend staat om haar hightechie maritieme maakindustr3 en zelfs tot de top van Europa behoort. Wist je dat io dé koploper reg ze on is als het gaat om aardgasvrij wonen.

22 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 23

DE PARELS VAN ALBLASSERDAM KINDERDIJK EN MONUMENTENDORP POORT AAN DE NOORD VOORMALIG NEDSTAALTERREIN

WELKOM IN ALBLASSERDAM

DE CIJFERS VAN ALBLASSERDAM

20.242

€ 35.900

Bron: CBS 2025

Bron: RIO 2022

INWONERS

INKOMEN

10.400

2.032

Bron: CBS 2024

Bron: BIR/MRDH 2024

BANEN

BEDRIJVEN

UNESCO WERELDERFGOED KINDERDIJK EN MONUMENTENDORP Werelderfgoed Kinderdijk, met zijn iconische molens en unieke watererfgoed. Alblasserdam heeft maar liefst 25 Rijksmonumenten waaronder drie archeologische

Alblasserdam verenigt dorpse verbondenheid met grote ambities: een plek waar buren elkaar

monumenten. Een aantal rijksmonumenten kunt u bezoeken,

kennen, vrijwilligers het verschil maken en waar, bij wereldspeler Oceanco, de grootste en meest

zoals Molen De Blokker, de Kortlandse Molen en het

hoogtechnologische superjachten ter wereld worden gebouwd. Hier gaan nuchterheid en innovatie

Huis van Zessen.

hand in hand. De ligging aan het water, de maritieme historie en de sterke maakindustrie geven Alblasserdam een eigen karakter: ondernemend, betrokken en toekomstgericht. Dat zie je niet alleen terug op de bedrijventerreinen, maar ook in het levendige verenigingsleven, de scholen en de vele initiatieven van inwoners.

HIER GAAN NUCHTERHEID EN INNOVATIE HAND IN HAND. DE MARITIEME HISTORIE EN MAAK­ INDUSTRIE GEVEN HET DORP EEN EIGEN KARAKTER.

24 |

Door de aankoop van het voormalige Nedstaalterrein creëert de gemeente ruimte om het haven en bedrijventerrein te versterken. Door het verplaatsen van bedrijven ontstaat er ruimte voor watergebonden bedrijven, woningbouw en mobiliteitsoplossingen. Met de komst van het nieuwe transferium, d’Ouwe kabel, zet Alblasserdam een belangrijke stap in bereikbaarheid. Het zorgt voor een betere doorstroming en draagt bij aan leefbaarheid en duurzaam vervoer van de ongeveer 900.000 jaarlijkse bezoekers aan de nabijgelegen molens van Kinderdijk.

WIST-JE-DAT...

je met de Waterbus binnen 20 minuten in Dordrechtn staat en binnen 40 minute in Rotterdam. Alblasserdam een sleutelrol speelt in de nationale logistiek dankzij het containertransferium.

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 25

POORT AAN DE NOORD Passende bedrijvigheid en verkleuring van

TROTSE INWONER VAN ALBLASSERDAM

“Alblasserdam is mijn geboortedorp. Een dorp gebouwd uit water, dijken, bruggen, werven, werken, kerken. En tegenwoordig een tunnel, een moskee en aardige horeca. Alblasserdammers zijn van oudsher arbeidzaam, zonder poeha. Je hoeft niet op te vallen om iemand te zijn. Eerder eerlijk dan aardig voor elkaar; maar ze staan voor elkaar klaar als het nodig is. Hockey en witte wijn op zondag, voetbal en bier op zaterdag, in zwarte kousen naar de kerk op woensdag of op een andere dag je eigen ding. Het is er en het mag er zijn. Een poldertje in het polderland. Om trots op te zijn? Tsja, ik voel me er thuis …..”

bedrijventerrein Poort aan de Noord en het aangrenzende Vinkenwaard-Noord ontwikkelt Alblasserdam een nieuwe stedelijke zone waar wonen, werken en recreatie samenkomen. Door industrie te verplaatsen naar het Nedstaal terrein ontstaat er op Vinkenwaard-Noord ruimte voor een terrein waar lichte bedrijvigheid en wonen samengaan. Deze eigentijdse mogelijkheid tot functiemenging leidt tot behoud of zelfs toename van arbeidsplaatsen gecombineerd met een divers woningaanbod.

VOORMALIG NEDSTAAL TERREIN gerealiseerd), is sinds 2025 eigendom van de gemeente Alblasserdam

ALBLASSERDAMMERS ZIJN VAN OUDSHER ARBEIDZAAM, ZONDER POEHA.

en door de unieke ligging aan het water en de beschikbare milieuruimte

- Dirk Louter -

Het voormalig Nedstaalterrein inmiddels nog circa 22 hectare (8 hectare herontwikkeling ten behoeve van de uitplaatsing van Peute is reeds

(cat. 5.x) biedt het terrein cruciale ruimte voor logistieke en maritieme bedrijvigheid. Samen met ontwikkelingsmaatschappij ROM-D wil de gemeente Alblasserdam het terrein ontwikkelen met als doel: het creëren van werkgelegenheid door ruimte te bieden aan nieuwe bedrijven, schuifruimte voor bestaande bedrijven en het realiseren van een hoogwaardig ondernemersklimaat. Zo kan ieder bedrijf op de meest passende locatie gevestigd zijn en behouden blijven voor de regio. Tegelijkertijd maakt deze locatie onderdeel uit van een grotere gebiedsontwikkeling die ook bij kan dragen aan het realiseren van 1200-1500 woningen, het verbeteren van de bereikbaarheid en er liggen kansen op het vlak van energie. De sleutel tot succes is hierbij het daadkrachtige handelen van de overheid en het benutten

GEDURFD LEIDERSCHAP GAAT UITEINDELIJK OVER MOEDIG GENOEG ZIJN OM TE GEVEN OM WAT BELANGRIJK IS. - Esther Vos, Coachest.nl -

van het beschikbare publieke uitvoeringsinstrumentarium. Dit maakt dat de overheid ook daadwerkelijk aan het stuur zit en plannen werkelijkheid worden waardoor (maatschappelijke) opgaven voorzien worden van oplossingen.

26 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 27

DE PARELS VAN PAPENDRECHT HORECA-AANBOD DE VEERDAM HET DRIERIVIERENPUNT

WELKOM IN PAPENDRECHT

DE CIJFERS VAN PAPENDRECHT

32.299

€ 36.000

Bron: CBS 2025

Bron: RIO 2022

INWONERS

INKOMEN

16.500

2.781

Bron: CBS 2024

Bron: BIR/MRDH 2024

BANEN

BEDRIJVEN

HORECA-AANBOD Papendrecht kent een gevarieerd horeca-aanbod. Een bijzonder pareltje is Pannenkoekenhuis Frittella, een drukbezocht

Naast vestigingsplaats van diverse maritieme maakbedrijven is Papendrecht het historisch én

restaurant in het centrum. Frittella combineert horeca met een

huidig centrum van de Nederlandse vliegtuigbouw. GKN Fokker Aerospace (voorheen Aviolanda) is

maatschappelijk doel: werkervaringsplekken voor mensen met

wereldwijd technologieleider op het gebied van lichtgewicht composieten en elektrificatie die die

een afstand tot de arbeidsmarkt. En laten we ook restaurant

de luchtvaart verduurzamen. Het bedrijf ontwikkelt en produceert hoogwaardige constructiedelen,

De Ertepeller niet vergeten, met bistronomie op Michelin-niveau

landingsgestellen en bedradingssystemen voor grote fabrikanten als Airbus, Boeing en Lockheed.

en in het trotse bezit van een Bib Gourmand.

PAPENDRECHT IS HET HISTORISCH ÉN HUIDIG CENTRUM VAN DE NEDERLANDSE VLIEGTUIGBOUW.

WIST-JE-DAT... Papendrecht is van oorsprong een dijkdorp en heeft ondanks haar groei nog steeds dat karakter. Er is lang een veer naar Dordrecht geweest. Na de bouw van de Papendrechtse brug is het veer nog enige jaren voortgezet als voetveer. Nu is deze verbinding opgenomen in het vaarplan van de Waterbus. Overigens is de Papendrechtse brug de eerste brug in Nederland die maar liefst negen maanden dicht moet voor onderhoud. Samen met onderhoud aan de Brug over de Noord is het de aftrap van een decennium aan onderhoud van bruggen, wegen en tunnels in Zuid-Holland met de Van Brienenoord als hoogtepunt.

28 |

De Papendrechters ook welden Ertepellers (zonder w) worarme genoemd. Dit vanwege de en boeren die in het verled extra inkomsten haalden uit het pellen van erwten.

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 29

KARAKTERISTIEKE VEERDAM De karakteristieke Veerdam met zijn groene

TROTSE INWONER VAN PAPENDRECHT

“Papendrecht betekent voor mij thuis. Samen met mijn vader en moeder ben ik als kind gevlucht uit Somalië en Papendrecht was de eerste plek waar wij in Nederland zijn komen wonen en we wonen ernog steeds. Vanaf het begin heb ik me hier welkom en veilig gevoeld. Ik ben hier opgegroeid, heb mijn basisschooltijd doorgebracht op de Anne Frankschool en ben daarna naar het Willem de Zwijger College gegaan. In Papendrecht heb ik mijn vrienden gemaakt, de Nederlandse taal geleerd en mijn eerste stappen gezet in wat later mijn werk is geworden. Ook mijn allereerste video’s heb ik hier gemaakt, iets wat uiteindelijk is uitgegroeid tot een carrière met inmiddels

“dak” van eeuwenoude eikenbomen en enkele

meer dan vijf miljoen volgers wereldwijd. Wat ik zo fijn vind aan Papendrecht is de rust en het gevoel van

prachtige herenhuizen is met de Waterbus

thuiskomen. Ondanks dat ik veel reis en vaak in drukke steden of in de Randstad ben, is Papendrecht voor

verbonden met het grootste winkelhart van

mij de plek waar ik echt kan opladen. Hier is het vertrouwd, overzichtelijk en persoonlijk en dat maakt het voor

Papendrecht: De Meent.

mij extra bijzonder.”

WIST-JE-DAT...

l DE Papendrechtse Korfba ste Club PKC Nederlands grimoot100 0 ru t me korfbalclub is. en ale ion leden en meerdere nat . internationale titels

HET DRIERIVIERENPUNT Het drierivierenpunt is een unieke parel van Papendrecht.

WAT IK ZO FIJN VIND AAN PAPENDRECHT IS DE RUST EN HET GEVOEL VAN THUISKOMEN. - Chatmo -

Dit bedrijvige gebied aan de rivier combineert innovatie en historie, en onder andere GKN Fokker Aerospace is hier gevestigd, een iconisch bedrijf dat vliegtuigen en onderdelen ontwikkelt. Vanaf de kade kijk je uit over het water richting Dordrecht en Zwijndrecht.

ONDERNEMEN “Papendrecht, gesitueerd in het hart van Smart Delta Drechtsteden, heeft mooie ondernemingen met medewerkers die van aanpakken weten. Neem een kijkje bij de mooie watergebonden bedrijven aan het Oosteind, of bij een bedrijf als GKN Fokker; aan bedrijvigheid geen gebrek!” - Dirk-Jan Teeuw, Algemeen directeur van Gebr. De Koning -

30 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 31

WARMTENET DRECHTSTEDEN ONTWIKKELING VAN MOGELIJKE LEIDINGTRACES EN (DUURZAME) WARMTEBRONNEN

32 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 33

DE PARELS VAN HENDRIK-IDO-AMBACHT BEDRIJVENPARK AMBACHTSE ZOOM CULTUUR CENTRUM CASCADE HISTORISCH GENOOTSCHAP

WELKOM IN HENDRIK-IDO-AMBACHT

DE CIJFERS VAN HENDRIK-IDO-AMBACHT

32.859

€ 39.700

Bron: CBS 2025

Bron: RIO 2022

INWONERS

INKOMEN

9.500

2.807

Bron: CBS 2024

Bron: BIR/MRDH 2024

BANEN

BEDRIJVEN

BEDRIJVENPARK AMBACHTSE ZOOM Ambachtse Zoom is een circulair bedrijvenpark. Alle materialen die gebruikt zijn

Gelegen aan de drukbevaren rivier de Noord met daarin zoetwatergetijdegebieden Natuureiland

voor gebouwen, straten en omgeving zijn

Sophiapolder en Crezéepolder en aan het afgedamd riviertje de Waal is Hendrik-Ido-Ambacht

100% recyclebaar. Dit betekent dat de

een groene, waterrijke en rustige gemeente. Historie en moderne voorzieningen en bedrijvigheid

materialen van goede kwaliteit zijn, een

zorgen voor een aantrekkelijk woon- en ondernemersklimaat. Met onder andere de komst van

lange levensduur hebben en telkens

nieuwbouwwijk De Volgerlanden is het inwonersaantal flink gegroeid.

opnieuw gebruikt kunnen worden.

HISTORIE EN MODERNE VOORZIENINGEN EN BEDRIJVIGHEID ZORGEN VOOR EEN AANTREKKELIJK ONDERNEMERS- EN WOONKLIMAAT.

Op bedrijventerrein Antoniapolder is in 2023 de eerste Energiecoöperatie van onze regio opgericht door een samenwerking van de Vereniging Ambachtse Ondernemers (VAO), Werkgevers Drechtsteden en de gemeente. Door collectieve inkoop en het delen van energie helpt de coöperatie netcongestie tegen te gaan. Monumenten en andere bijzondere locaties vertellen het verhaal van Ambachts rijke geschiedenis. Bijvoorbeeld de eeuwenoude Dorpskerk, de Waelneshoeve,

WIST-JE-DAT...

Hendrik-Ido-Ambacht wereldwijd bekend stond als scheepssloopdorp.

de iconische havenkraan bij de Waterbushalte en Rijksmonument Den Brommert, thuishaven van ons Historisch Genootschap. In Hendrik-Ido-Ambacht zijn meedoen en omzien naar elkaar belangrijke waarden. Strategisch gelegen in de Randstad, biedt Hendrik-Ido-Ambacht hoogwaardige woonkwaliteit, sterke sociale cohesie en een bloeiende economie.

34 |

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 35

CULTUREEL CENTRUM CASCADE

TROTSE INWONER VAN AMBACHT

“Hendrik-Ido-Ambacht, of zoals veel oude Ambachters zeggen, t’Ambacht, is sinds de eeuwwisseling enorm gegroeid. Scheepssloperijen, kassencomplexen en weilanden maakten plaats voor woonwijken, bedrijven en recreatiegebieden. Wat bleef is de cultuur van naar elkaar omkijken, elkaars levenswijze respecteren en zaken niet moeilijker maken dan nodig is. Ambacht heeft een bloeiend verenigingsleven en in wisselende samenstellingen wordt veel samengewerkt. We zien toenemende interesse in de Ambachtse cultuur. In onze exposities, in onze cadeauwinkel met streekproducten en bij films over Ambachts verleden, zoals De Scheepsslopers van Ambacht en

Cascade is een multifunctionele, levendige

de Tuinders van Ambacht. Mooi vind ik ook dat bij de vele veranderingen binnen Ambacht het verleden, ons erfgoed,

en toegankelijk pand waar mensen kunnen

niet vergeten wordt. De onlangs bij de Waterbushalte herplaatste gerestaureerde havenkraan is inmiddels bijna een

ontmoeten, ontspannen, leren, werken, lezen en

Ambachts icoon, de gesloopte directeurswoning van een van de scheepssloperijen wordt herbouwd en op de recente

genieten. De plek voor verenigingsactiviteiten,

heringerichte Oostendam zie je met enige fantasie hoe hier ooit schepen geschut werden tussen Noord en Waal.

film- en theatervoorstellingen en een hapje en

Ja, Ambacht heeft het goed voor elkaar! Ik woon met dankbaarheid in dit mooie dorp.”

een drankje.

AMBACHT HEEFT EEN BLOEIEND VERENIGINGSLEVEN. - Alie Tas -

HISTORISCH GENOOTSCHAP Historisch Genootschap Hendrik-Ido-Ambacht en Den Brommert maakt het verre en nabije verleden van ons mooie Waaldorp toegankelijk voor een groot en breed publiek. Het organiseert onder meer tentoonstellingen, standwerk, publicaties en lezingen. Het pand, vlakbij Dorpskerk en de locatie waar Huis Boucquet heeft gestaan, heeft zelf ook een bijzonder verleden.

WIST-JE-DAT...

Er wordt beweerd dat de voorganger van gemeentte Hendrik-Ido-Ambacht ooi de langste gemeentenaam van Nederland of zelfs Europa zou hebben gehad.

36 |

ONDERNEMEN “De dynamiek van onze regio is dat bedrijven elkaar weten te vinden in de samenwerking, verantwoordelijkheid durven te nemen bij collectieve vraagstukken en een no-nonsens mentaliteit hebben. Die moeten we koesteren en is het fundament voor groei, ontwikkeling en innovatie in de regio”. - Gert de Jong, Voorzitter Vereniging Ambachtse Ondernemers en Directeur Altronic ICT & Telecom -

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 37

DE PARELS VAN GORINCHEM OUDE VESTINGSTAD DE DALEMPOORT BUITEN DE WATERPOORT

WELKOM IN GORINCHEM

DE CIJFERS VAN GORINCHEM

38.842

€ 38.200

Bron: CBS 2025

Bron: RIO 2022

INWONERS

INKOMEN

26.300

4.974

Bron: CBS 2024

Bron: BIR/MRDH 2024

BANEN

BEDRIJVEN

UNESCO WERELDERFGOED OUDE VESTINGSTAD Als onderdeel van de Hollandse Waterlinies is Gorinchem UNESCO Werelderfgoed.

Gorinchem is historisch geworteld als vestingstad en tegelijk vooruitkijkend als regio- en onderwijsstad. Zo verbindt de regionale beroepen- en innovatiecampus in Gorinchem, met i_lab als spil, onderwijs, bedrijven en overheid om leren, werken en innoveren te integreren. Het fungeert als fysiek centrum en netwerk voor ‘smart industry’, zorgtechnologie en duurzaamheid, gericht op vaardigheden voor de toekomst.

De vestingstad wordt omringd door indrukwekkende vestingwerken die het verhaal vertellen van slimme verdediging met water, wallen en poorten. Vandaag de dag vormen zij een groene en historische omarming van de binnenstad. Gorinchem is de grootste volledig intacte vesting van Nederland. Vanaf de ronde vestingwallen ontvouwen

GORINCHEM IS EEN STAD MET EEN ENORME ENERGIE: KLEIN VAN FORMAAT, MAAR GROOT IN MOGELIJKHEDEN.

Gorinchem is een economisch knooppunt, strategisch gelegen aan de Linge, Merwede, de A15 en A27. De stad herbergt grote maritieme spelers zoals Damen Shipyards en richt zich op sectoren als transport, logistiek, groothandel en maritieme techniek. Het is een stad met een groot hart en een sterke positie in de regio. Met een uitgesproken doen-mentaliteit, strategische ligging en ruimte voor innovatie is Gorinchem een stad waar mensen kansen zien en pakken.

38 |

zich unieke uitzichten over de oude stad en het karakteristieke, oer-Hollandse rivierenlandschap.

WIST-JE-DAT...

De stadswallen circa 3,5 kilometer lang zijn en volledig rond te lopen.

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 39

DE DALEMPOORT De Dalempoort werd gebouwd in 1597, in de Tachtigjarige Oorlog. De stad lag strategisch bij de rivieren en moest Holland beschermen tegen vijandelijke troepen. ’s Avonds gingen de stadspoorten dicht, ook de Dalempoort. Wie na sluitingstijd aanklopte, kwam er niet zomaar in. Er wordt verteld dat schippers of reizigers die te laat waren, soms de nacht buiten de muren moesten doorbrengen.

BUITEN DE WATERPOORT RIVIER EN ONTMOETING Aan de rand van de vesting ligt Buiten de Waterpoort: een open plek aan de rivier waar stad en water samenkomen. Het is dé plek om schepen voorbij te zien varen en te genieten van het typisch Hollandse rivierenlandschap. Het is ook het vertrekpunt van de innovatieve volledig eektrische veerponten van Riveer naar Woudrichem en Slot Loevestein.

WIST-JE-DAT...

Gorinchem meerdere keren is uitgeroepen tot mooiste vestingstad van Nederland. 40 |

ONDERNEMEN “Ik ben trots op onze stad, een plek waar historie en innovatie hand in hand gaan. Gorinchem is compact, veelzijdig en altijd in beweging, een stad waar kansen voor iedereen liggen. En een stad met een enorme energie, klein van formaat, maar groot in mogelijkheden. Hier maken we het waar, samen, met ambitie en trots op onze unieke plek in de regio.” - Edward van der Meijden, voorzitter ondernemersfonds -

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 41

R&D EN INNOVATIEHUBS REGIO DRECHTSTEDEN

UNESCO WERELDERFGOED UNESCO WERELDERFGOED

KINDERDIJK

GE ME EN TTE R

GEMEENTE GEMEENTE

RIDDERKERK RIDDERKERK

OT TE RD AM

GEMEENTE GEMEENTE

ALBLASSERDAM

dd orr No

1

GEMEENTE GEMEENTE

MOLENLANDEN MOLENLANDEN

ALBLASSERDAM

2 GEMEENTE GEMEENTE

17

GEMEENTE GEMEENTE

21

GEMEENTE GEMEENTE

18

GEMEENTE

ALBLASSERDAM

8

22

d

2

9

23

GEMEENTE

SLIEDRECHT A16

SMART CAMPUS LEERPARK

16

GEMEENTE

N3

GEMEENTE GEMEENTE

PAPENDRECHT

8

Dordtsche Kil

18

A16

Boven GEMEENTE

HARDINXVELDGIESSENDAM

GEMEENTE

15

SLIEDRECHT

Nieuwe

SMART CAMPUS LEERPARK

42 |

N3

GEMEENTE

3

Bedrijventerreinen

Innovatiegebied

Spoorlijn

Wateren

(Snel)wegen

Snelfietsroutes

Spoorlijn

(Snel)wegen

M

Bedrijventerreinen

LAND VAN HEUSDEN & GEMEENTE ALTENA

Bergsche Maas Maas

10. I_lab • Campus Fieldlab Gorinchem 11. Laboratorium Corbion • R&D Lab 12. MDEM R&D • R&D center Damen Shipyards Group

15. R&D Center • Bouw- en Inframensen Zuid-Holland Zuid

HENDRIK-IDO-AMBACHT 16. Living Lab • Bolidt Innovation Center

MOLENLANDEN 17. R&D Center • Royal IHC

PAPENDRECHT 18. GKN Fokker Aerospace campus • Multi-technology luchtvaart campus 19. Campus • Boskalis 20. Pon Academy • Refit Alliantie partner

SLIEDRECHT 21. Smart Energy Hub • Pon Cat

ZWIJNDRECHT 22. Kenniscentrum Binnenvaart • Koninklijke Binnenvaart Nederland 23. Refit Center • Oceanco • Superyacht Builders Academy 24. Kenniscentrum • Watermobiliteit Aqualiner 25. R&D Center Waterstof • Kooiman Marine Group • Koedood Marine Group

Spoorlijn DRECHTSTEDEN R&D EN INNOVATIEHUBS REGIO Ame rr

DORDRECHTHAVENUITBREIDING WERKENDAM

4

Bedrijventerreinen

A27

ieiepp nddss DD Holla

de

LAND VAN HEUSDEN &

GEMEENTE ALTENA

NATIONAALPARK NATIONAAL PARK

DE BIESBOSCH DE erwede

6

Merwe

VAARROUTE TUSSEN DE HAVENS ROTTERDAM KOBLENZ (DE)

e

Merwed

de

Boven

Beneden Merwede

Nieuwe

5

GORINCHEM

13

11

Merwe

A15

20 19

7

GORINCHEM

12

A27

9

Snelfietsroutes

GEMEENTE

A15

22 23

Gemeentegrenzen

Spoorlijn

10

4

Wateren

(Snel)wegen

DORDRECHT DORDRECHT

21 e Beneden Merwed

GEMEENTE

HOEKSCHE WAARD HOEKSCHE WAARD

CHT

24

A27

N214

GEMEENTE GEMEENTE

Bedrijventerreinen

edee erwwed Mer uweeM Nieuw

A15

N217

HENDRIKIDO-AMBACHT

3

Bovvenn M Mer erwwed edee

GEMEENTE ALTENA GEMEENTE

GEMEENTE

HARDINXVELD6 GIESSENDAM

5

GEMEENTE

Smart Campus Leerpark • Refit Alliantie (verduurzaming binnenvaart) • ZEDhub • INNOW • Young Professionals Challenges • Economic Development Board • Duurzaamheidsfabriek • Smart Shipping Hub • Shore Control Center • FlowCenter • Maakfabriek • Fieldlab Smart Industry • Opleidingsfaciliteit Da Vinci College • Opleidingsfaciliteit Dordrecht Academy • Maritime Experience Centre (sustainableshipping/remote monitoring) 4. Zorginnovatie • Albert Schweitzer ziekenhuis 5. H2 Fieldlab • Stroomlijn 6. Energiek Dordt Campus 7. R&D Center • KROHNE 8. Leefwerf de Biesbosch en emissie vrije watertaxi • FUTURO (Imbarcazione Barone) 9. Nederlands Meet Instituut

SMART ENERGY LAND VAN VAN HEUSDEN HEUSDEN&&HUB

GEMEENTE

HARDINXVELD-GIESSENDAM

3.

GORINCHEM

MOLENLANDEN

25 24

Oudde eM Maaaas s

12 A15

13. R&D Center • Van Oord Offshore 14. Danfoss Application Development • Refi t Alliantie partner

Center of Practice E-mobility • MAAT Transport Design & Engineering Center • Oceanco

DORDRECHT

wedee Merwed edennMer Benede

7

or

No

1

15

SLIEDRECHT

20 19

GEMEENTE GEMEENTE

ZWIJNDRECHT ZWIJNDRECHT

HARDINXVELDHARDINXVELDGIESSENDAM

GEMEENTE GEMEENTE

PAPENDRECHT PAPENDRECHT

N214

DDERKERK

2.

13

A15

HENDRIKHENDRIKIDO-AMBACHT IDO-AMBACHT

KINDERDIJK

GORINCHEM GORINCHEM

11

GEMEENTE GEMEENTE

UNESCO WERELDERFGOED

1.

GEMEENTE GEMEENTE

16

MOLENLANDEN A16

Lek

N214

10

GEMEENTE

BARENDRECHT BARENDRECHT

MEENTE

s

Lek

17

GEMEENTE BREDA & GEMEENTE

GEMEENTE ANTWERPEN GEMEENTE

ALBLASSERDAM 1. GEMEENTE Center of Practice E-mobility GEMEENTE DRIMMELEN DRIMMELEN

6. 7.

Wateren Energiek Dordt Campus R&D Center GEMEENTE GEMEENTE

GEERTRUIDENBERG GEERTRUIDENBERG

MOLENLANDEN 17. R&D Center

SMART DELTA DRECHTSTEDEN REGIOBOEKJE | 43

Foto: Skyproductions in opdracht van Koedood Marine Group.

SPUIBOULEVARD 300 3311 GR DORDRECHT SMARTDELTA@DRECHTSTEDEN.NL SMARTDELTADRECHTSTEDEN.NL

44 |