14 VZHG - Nieuwsbrief december 2025.pdf

december 2025

Beste lezer,

Het politieke jaar is echt voorbij gevlogen. En wat is er veel gebeurd de afgelopen periode. We hebben de landelijke verkiezingen achter de rug, de formatie van een nieuw kabinet laat, bijna traditiegetrouw, nog op zich wachten en wij, de gemeenten, leven toe naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026. Het zijn spannende tijden waarin er veel op ons afkomt. Tegelijkertijd betekent dit ook dat onze democratie springlevend is en dat is mooi om te zien! Afgelopen maand organiseerden we, samen met Provincie Zuid-Holland en de ZuidHolland Academie ons jaarlijkse najaarscongres. Ruim 100 bestuurders en professionals uit het openbaar bestuur kwamen samen rondom het thema weerbaarheid: hoe kunnen we ons bestuurlijk, organisatorisch en maatschappelijk wapenen tegen de uitdagingen en de bedreigingen van deze tijd. Het was een zeer geslaagde bijeenkomst, die stof tot nadenken gaf. Nu maken we ons op voor het Kerstreces. Een periode van rust en bezinning, die we graag doorbrengen met mensen die ons lief zijn. Even een pas op de plaats voor we samen 2026 inrollen, een jaar dat ons ongetwijfeld ook weer voor diverse bekende én nieuwe uitdagingen gaat plaatsen. En waar uitdagingen zijn, liggen kansen. We kijken er naar uit om ook in het nieuwe jaar als Zuid-Hollandse gemeenten samen op te trekken en die kansen te verzilveren.

Om bijeenkomsten te organiseren rondom actuele thema’s om van elkaar te horen en leren. Want samen staan we sterker! Ik wens u een heel fijne Kerst en een gezellige jaarwisseling toe. Tot in 2026! Vriendelijke groet, Arno Scheepers Voorzitter VZHG / Burgemeester van Voorne aan Zee

In deze nieuwsbrief VANUIT HET BESTUUR • Terugblik najaarscongres • Interview Gerben Wigmans over digitalisering

• •

Zuid-Holland Academie Internationale vrouwendag: save the date!

PROVINCIE ZUID-HOLLAND • Zuid-Holland netwerk Circulair • VNG • •

Veerdiensten Zuid-Holland

Terugblik najaars-ALV Nieuwe model Verzamelbeleidsregels Participatiewet

OVERIG • PBL ruimtedialoog • Jaarevent Zuid-Hollandse Impact Alliantie • Delta Actie Agenda nodigt gemeenten uit om Zuid-Holland gezonder te maken • Online dossier kansengelijkheid

Vanuit het bestuur Terugblik najaarscongres Op 21 november kwamen ruim 100 bestuurders en professionals uit het openbaar bestuur – burgemeesters, wethouders, raadsleden, gemeentesecretarissen, gedeputeerden, statenleden én dijkgraven – samen tijdens het najaarscongres van de VZHG, de Provincie Zuid-Holland en De Zuid-Holland Academie. Centraal stond het thema weerbaarheid: hoe we ons bestuurlijk, organisatorisch en maatschappelijk kunnen wapenen tegen complexe uitdagingen van deze tijd. Keynote speaker was Pieter-Jaap Aalbersberg. Met zijn indrukwekkende achtergrond en jarenlange ervaring nam hij ons mee in zijn kijk op weerbaarheid. Ondanks de risico’s, dreigingen en zorgen die hij dagelijks ziet, sprak hij opvallend optimistisch over onze mogelijkheden om samen sterk te staan. Zijn boodschap was helder: kennis en voorbereiding zijn essentieel, maar samenwerking en vertrouwen maken het verschil. Onze gastheren – de Commissaris van de Koning en de voorzitter van de VZHG – hielpen deelnemers reflecteren op de vraag hoe je je als bestuurder voorbereidt op het onverwachte. Tegelijkertijd benadrukten zij het belang van balans: om crisis-inflatie te voorkomen, moet er ook ruimte zijn voor

relativering en luchtigheid. Een waardevolle boodschap in een tijd waarin de druk op bestuurders groot is. In diverse deelsessies doken deelnemers dieper in het thema, van bestuurlijke dilemma’s tot organisatorische veerkracht en samenwerking in het veiligheidsdomein. Hier werd kennis gedeeld, werden praktijkvoorbeelden uitgewisseld en ontstonden nieuwe inzichten die direct toepasbaar zijn in gemeenten en de provincie. Naast het inhoudelijke programma was er volop gelegenheid om ervaringen te delen, best practices uit te wisselen en te netwerken. Want elkaar kennen is een belangrijke voorwaarde voor goede samenwerking, juist als het erop aankomt. De gesprekken onderling maakten opnieuw duidelijk dat we in Zuid-Holland veel van elkaar kunnen leren — en dat we samen sterker staan dan alleen. De sfeer was zoals altijd heel goed. Dank aan iedereen voor de betrokkenheid, open gesprekken en positieve energie. Met elkaar bouwen we verder aan een veerkrachtige en weerbare regio. Wilt u nog even nagenieten? Kijk dan hier voor de aftermovie.

Interview met VZHG bestuurslid en gemeentesecretaris Rotterdam Gerben Wigmans Onlangs werd VZHG-bestuurslid en gemeentesecretaris van Rotterdam Gerben Wigmans geinterviewd over digitalisering en informatiesamenleving. Voor Gerben gaat digitalisering nooit over technologie zélf , maar over mensen. Als gemeentesecretaris van Rotterdam ziet hij dagelijks wat inwoners nodig hebben.

Als bestuurslid van de Vereniging van Zuid-Hollandse Gemeenten (VZHG) helpt hij gemeenten om precies dat voor elkaar te krijgen. Hij deelt met ons het belang van digitalisering en onze informatiesamenleving en de meerwaarde van de VZHG hierbij. “Digitalisering kan gemeenten juist sterker en menselijker maken,” zegt hij. “Maar alleen als we het samen doen.” De meerwaarde van de VZHG zit volgens Gerben Wigmans niet alleen in belangenbehartiging of technische ondersteuning, maar vooral in verbinding. “Tijdens bijeenkomsten delen gemeenten hun ervaringen met AI, verantwoord datagebruik, digitale weerbaarheid en dienstverlening. Dat geeft energie. Je leert van elkaar wat werkt en wat niet.” Het volledige interview vindt u hier.

Zuid-Holland Academie De Zuid-Holland Academie is een gezamenlijk initiatief van de VZHG en Provincie Zuid-Holland en is het kennis- en netwerkplatform van en voor raadsleden, bestuurders en ambtenaren in Zuid-Holland. Sinds 2022 worden door de Zuid-Holland Academie kennis- en netwerkbijeenkomsten en webinars aangeboden. Ontmoeten, ontwikkelen en kennis overdragen staan daarbij centraal. Verder vindt u bij de Kennisbank op de website van de Zuid-Holland Academie vele ondezoeksrapporten, adviezen en handige links.

Alles in het kader van versterking van de kwaliteit van het openbaar bestuur. Ook in 2026 worden weer interessante activiteiten georganiseerd. Het loont de moeite om de website in de gaten te houden! https://zuidhollandacademie.nl

SAVE THE DATE – internationale vrouwendag Op 6 maart 2026 organiseert de VZHG in samenwerking met Provincie Zuid-Holland en de Zuid-Holland Academie een internationale vrouwendagbijeenkomst. Met het oog op de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen is het belangrijk meer vrouwen terug te zien in bestuurlijke functies binnen het openbaar bestuur na de collegevorming! Hier wil je bij zijn, dus noteer deze datum vast in de agenda. Meer details volgen na het Kerstreces.

Provincie Zuid-Holland Zuid-Holland netwerk Circulair Vrijwel alle gemeenten in Zuid-Holland zijn bezig met circulariteit. Om van elkaar te leren organiseert de provincie Zuid-Holland elke 2 maanden op de eerste maandag van de maand van 11.00 uur – 12.00 uur een Circulair Connect, een online uurtje rond een specifiek circulair thema bedoeld voor uitwisseling/vragen en het leggen van connecties voor ambtenaren van gemeenten, OD’s en waterschappen. Op 12 januari is het hoofdthema van Circulair Connect ‘input voor coalitieakkoorden: circulaire factsheets op vijf thema's. Op verzoek van het wethoudersnetwerk heeft PZH vijf circulaire factsheets opgesteld met argumenten waarom het onderwerp relevant is en wat je als gemeente (laagdrempelig) kan doen aan de hand van goede voorbeelden uit de regio. Hiermee zijn ze makkelijk te delen met wethouders, raadsleden en collega-ambtenaren. Interessant voor collega’s van duurzaamheid/ sociaal domein/ afvalpreventie/ inkoop/ bouw/ bedrijvigheid/ openbare ruimte. Op 12 januari geven we een overzicht van ons eigen ondersteuningsaanbod aan gemeenten (actieve netwerken, gratis expertise, masterclasses, leidraden, …) en besteden we het grootste deel van de tijd aan de vragen die jij (of anderen) inbrengen. Neem deel aan het online Circulair Connect uurtje waarvoor de ambtenaren Circulariteit ondertussen een teams-uitnodiging hebben ontvangen.

Geen uitnodiging gehad? Neem contact op met Jessica Broeders, jp.broeders@pzh.nl

Veerdiensten Zuid-Holland Door de provincie Zuid-Holland is factsheet Veren opgesteld. Een technische bespreking wordt op 15 april geagendeerd in de Statencomissie Bereikbaarheid, waarna op 13 mei 2026 een inhoudelijk debat volgt in de Statencommissie. De landelijke Veerpontencoalitie (VPC) is blij met de aandacht voor de veerdiensten in Zuid-Holland, en hierover graag met de provincie in gesprek. De VPC is tevens benieuwd hoe dit toekomstperspectief van de veerdiensten leeft onder leden van de VZHG. De VPC komt graag in contact met de gemeenten voor wie dit dossier van belang is, omdat hun inwoners (en bezoekers) er (dagelijks) gebruik van maken. U kunt contact opnemen met de VPC via jweegink@anwb.nl

VNG Terublik najaars ALV Tijdens de Najaars-ALV werd besproken welke afspraken we met een toekomstig kabinet willen maken, terwijl we tegelijk werken aan de huidige asielopgave met het demissionaire kabinet. VNG-voorzitter Sharon Dijksma benadrukte het belang van onze gezamenlijke bouwstenen, opgesteld met maatschappelijke partners, als basis voor een breed gedragen regeerakkoord. In een tijd van onzekerheid roept Dijksma op tot een trendbreuk: minder tegenwerking, meer samenwerking en langetermijnvisie. Ze vraagt Den Haag om met gemeenten, provincies en waterschappen één gezamenlijke agenda voor Nederland te maken. Kijk hier voor een terugblik.

Nieuw model Verzamelbeleidsregels Participatiewet Op 1 januari 2026 treedt fase 1 van de Participatiewet in balans in werking. Deze wijzigingswet introduceert een aantal nieuwe en aangepaste bevoegdheden voor gemeenten. Om gemeenten daarbij te ondersteunen, heeft de VNG deze Model Verzamelbeleidsregel Participatiewet in balans fase 1 opgesteld. Lees de ledenbrief Model Verzamelbeleidsregels Participatiewet in balans fase 1 Het model is bedoeld als hulpmiddel, inclusief diverse keuzemogelijkheden en facultatieve onderdelen, waarmee gemeenten op gestructureerde wijze invulling kunnen geven aan de beleidsruimte die de Participatiewet in balans biedt. De implementatiehandleiding licht nader toe welke keuzes daarbij te maken zijn. Het college is bevoegd tot het vaststellen van de beleidsregel.

OVERIG PBL ruimtedialoog Op 22 januari organiseert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de Ruimtedialoog 2026. Tijdens de Ruimtedialoog 2026 staat de ontwikkeling van Nederland centraal. Op deze middag wordt er gereflecteerd op de Ontwerp-Nota Ruimte. Daarna volgen sessies over PBL-onderzoek dat bijdraagt aan beter inzicht in een optimaal gebruik van de ruimte van Nederland. De dag wordt afgesloten met een keynote van architect Peter van Assche over de rol van circulaire economie in de toekomstige inrichting van Nederland. Ga voor meer informatie en om je aan te melden naar de website van Planbureau voor de Leefomgeving.

Jaarevent Zuid-Hollandse Impact Alliantie 23 januari 2026 De Zuid-Hollandse Impact Alliantie is het samenwerkingsverband tussen vier hogescholen: De Haagse Hogeschool, Hogeschool Inholland, Hogeschool Leiden en Hogeschool Rotterdam. De ZHIA helpt mee aan oplossingen van grote maatschappelijke uiPBLtdagingen in de regio en dragen bij aan de Human Capital Agenda en het verdienvermogen van Zuid-Holland door praktijkgericht onderzoek. Op 23 januari 2026 is het ZHIA-jaarevent. Femke Brenningmeijer (voorzitter Economic Board Zuid-Holland) verzorgt de keynote. Zij neemt je mee in de urgente opgaven voor onze regio en daagt ons uit om met echte oplossingen te komen. Gedeputeerde Meindert Stolk sluit het event af met een scherpte blik op de rol van ZuidHolland en de kansen die er nu liggen.

Een belangrijk onderdeel van de ochtend is de serious game van dr. ir. Ivo Vrouwe: een krachtige werkvorm die de complexiteit van samenwerking voelbaar maakt én direct leidt tot nieuwe verbindingen en concrete projectvoorstellen. Na afloop wordt een beperkt aantal game-exemplaren beschikbaar gesteld voor organisaties die verder willen bouwen aan impact. Meer informatie over het programma en de mogelijkheid tot aanmelden vindt u hier.

Delta Actie Agenda nodigt gemeenten uit om Zuid-Holland gezonder te maken De provincie Zuid-Holland kent grote gezondheidsverschillen, een lage gemiddelde gezondheid en ervaart een toenemende druk op zorgverleners en het zorgsysteem. Tegelijkertijd is Zuid-Holland een van de meest innovatieve regio’s van de Europese Unie met een sterke kennissector, betrokken gemeenten en koplopers in zorg en innovatie. Vanuit dit kader stelde het samenwerkingsverband Medical Delta in opdracht van de Provincie ZuidHolland de Delta Actie Agenda op. Dit actiemanifest kwam tot stand op basis van input gegeven door tientallen Zuid-Hollandse kennisinstellingen, gemeenten en maatschappelijke partners, zorginstellingen en bedrijven. Brede welvaart is daarin het uitgangspunt, waarbij we ons richten op een gezonde leefomgeving, een gezonde voedselomgeving en vitale en veerkrachtige inwoners. Om dat te bevorderen, zijn onlangs twee initiatieven gelanceerd. Zuid-Hollandse gemeenten worden van harte uitgenodigd aan te haken op: - De vernieuwde website gezondzuidholland.nl met daarop cases, tips en tools voor beleidsmakers van gemeenten om de gezondheid van inwoners blijvend te bevorderen. - Een subsidieregeling om succesvolle en bewezen gezondheidsinnovatieprojecten op te schalen. Ook gemeenten kunnen vóór 15 december projecten indienen door het aanmeldformulier in te vullen.

Online dossier kansengelijkheid nu te raadplegen In mei was er voor wethouders en bibliotheekdirecteuren in de provincie Zuid-Holland een netwerkbijeenkomst. Het online dossier is de praktische opvolging daarvan. Om de samenwerking tussen gemeenten en bibliotheken te verbeteren heeft Probiblio (provinciaal ondersteuningsinstelling voor bibliotheken in Zuid-Holland) een online dossier ontwikkeld. Dat vindt u hier. Het dossier geeft tips hoe beide partijen nog bewuster gebruik kunnen maken van hun rol in het sociaal domein. Voor gemeenten biedt dit dossier concrete voorbeelden van bibliotheken in Zuid- en NoordHolland en mogelijkheden voor betere samenwerking met de bibliotheek rond kansengelijkheid.

VZHG bestuursvergaderingen, bijeenkomsten en congressen 2026 Bestuursvergaderingen Bijeenkomst wethouders ruimte Digitale klankbordbijeenkomst Bestuur & Veiligheid Internationale vrouwendag Voorjaarscongres / ALV Najaarscongres met PZH

5 feb, 9 apr, 11 jun, 17 sep, 26 nov 2 februari 23 februari 6 maart 19 juni 30 oktober