137b Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam.pdf
Tekst van het document
DEFINITIEF
Woonzorganalyse gemeente Hardinxveld-Giessendam Onderzoeksrapport
Auteur(s)
Lennart Homan Harm Eskes
Opdrachtgever
Gemeente Hardinxveld-Giessendam
Kenmerk
HE/25/1147/wzahg
Publicatiedatum
14 juli 2025 © Bureau HHM
DEFINITIEF
Inhoud 1.
Inleiding ........................................................................................... 3
1.1
Waarom deze woonzorganalyse?...........................................................3
1.2
Doelstellingen ..........................................................................................3
1.3
Doelgroepen ............................................................................................4
1.4
Inhoud van de woonzorganalyse ...........................................................5
2.
Hardinxveld-Giessendam in beeld ................................................. 8
2.1
De inwoners van Hardinxveld-Giessendam ..........................................8
2.2
Huishoudens ......................................................................................... 10
2.3
Zorgdoelgroepen .................................................................................. 11
2.4
Aandachtsgroepen ............................................................................... 15
2.5
Informele zorg, huisartsenzorg, wijkverpleging en Wmo-gebruik.... 17
2.6
Woningvoorraad ................................................................................... 19
2.7
Corporatiebezit ..................................................................................... 21
2.8
Leefbaarheid ......................................................................................... 22
3.
Huidig woonzorgaanbod ............................................................... 23
3.1
Voorzieningen met (tijdelijk) verblijf ................................................... 23
3.2
Voorzieningen zonder verblijf ............................................................. 25
4.
De opgaven .................................................................................... 27
4.1
Opgaven per doelgroep ....................................................................... 27
4.2
Zienswijze stakeholders ....................................................................... 32
4.3
Speerpunten voor Wonen, Zorg en Welzijn........................................ 34
Bijlage 1.
WoonzorgWijzer ................................................................................ 36
Bijlage 2.
Definities woonzorgvormen............................................................. 38
Bijlage 3.
Betrokken stakeholders ................................................................... 40 HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 2
DEFINITIEF
1. Inleiding
1.1
Waarom deze woonzorganalyse?
De gemeente Hardinxveld-Giessendam wil het lokale woonbeleid herzien om beter aan te sluiten op maatschappelijke en bestuurlijke ontwikkelingen.
De meeste mensen willen zo lang mogelijk thuis blijven wonen of (weer)
Het huidige beleid, vastgelegd in de Lokale Paragraaf Bouwen 2022, voldoet
zelfstandig gaan wonen. Door de vergrijzing, de decentralisatie van
niet meer aan de huidige woon- en zorgbehoeften en moet worden
zorgtaken en de wijzigingen in de zorgwetgeving verandert de wijze van
aangepast. De resultaten van deze woonzorganalyse en een regionaal
het aanbieden van zorg en de kijk op (geschikte) huisvesting. Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam aanleiding om een integrale analyse op wonen in relatie tot welzijn en zorg uit te voeren.
woningbehoefte-onderzoek in de Drechtsteden worden meegenomen in het nieuwe volkshuisvestingsprogramma, inclusief een beleidsvisie op wonen en zorg (de woonzorgvisie). Daarnaast spelen er landelijk, regionaal en lokaal verschillende ontwikkelingen die aanleiding zijn om deze woonzorganalyse op te stellen. De gemeente onderzoekt daarnaast of het wenselijk is om, waar nodig, ook buiten de gemeentegrenzen te kijken naar oplossingen. Dit geldt bijvoorbeeld voor jongeren die zelfstandig willen wonen, maar waarvoor lokaal onvoldoende passend aanbod beschikbaar is. Door breder te kijken, kan beter worden aangesloten op de woonbehoefte van deze en andere doelgroepen.
1.2
Doelstellingen
Met deze woonzorganalyse wil de gemeente Hardinxveld-Giessendam inzicht krijgen in de huidige en toekomstige vraag naar wonen met zorg en naar het beschikbare aanbod, zodat de toekomstige opgave zichtbaar wordt. Om hiertoe te komen, hebben we de volgende stappen gezet: •
Het bepalen van de huidige behoefte aan woonvormen met zorg, dan wel woonvormen waarbij zorg separaat kan worden ingezet voor de doelgroepen.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 3
DEFINITIEF
Het bepalen van toekomstige (2030 en verder) behoefte aan woonvormen
•
psychosociale problemen en/of mensen
met zorg, dan wel woonvormen waarbij zorg separaat kan worden •
zover deze vallen onder:
ingezet.
•
De doelgroep 'Beschermd Wonen’ of;
De huidige en toekomstige behoefte aan woonzorgvormen met zorg,
•
De doelgroep ‘Maatschappelijke
weergeven per wijk.
Opvang’.
Het beantwoorden van de vraag hoe de toekomstige behoefte aan
•
woonvormen met zorg, dan wel woonvormen waarbij zorg separaat kan
Kwetsbare jongeren
Kwetsbare jongeren: jongeren in de jeugdzorg met opgroei- en opvoedings-
worden ingezet, zich verhoudt tot het huidige aanbod in de gemeente en
problemen, psychische problemen en
in hoeverre sprake is van een mismatch tussen vraag en aanbod.
stoornissen of jongeren die 18 jaar worden en uitstromen uit de jeugdzorg.
1.3
Doelgroepen
Binnen deze woonzorganalyse richten we ons op de woonbehoefte van
Bij enkele zorgdoelgroepen (tabel 1) en aandachts-/urgentiegroepen (tabel
diverse doelgroepen. In Tabel 1 beschrijven we de gehanteerde definities.
2) is sprake van overlap. Zo is de doelgroep ‘Kwetsbare ouderen’ te scharen onder de aandachtsgroep ‘Ouderen’. Een ander voorbeeld is de
Tabel 1. De zorgdoelgroepen Zorgdoelgroep Kwetsbare ouderen
aandachts-/ urgentiegroep ‘Inwoners die uitstromen vanuit intramurale Omschrijving Ouderen (van 65 jaar en ouder), thuiswonend of intramuraal: •
Met een psychogeriatrische zorgvraag;
•
Met een somatische zorgvraag.
Inwoners met een beperking
Mensen met een beperking: waaronder lichamelijke beperking, licht- en zware verstandelijke beperking.
(Beschermd Wonen/zorg)instellingen’, deze groep is een subgroep binnen de (zorg) doelgroep ‘Inwoners met psychiatrische en/of verslavingsachtergrond’. Zie tabel 3 voor de koppeling tussen de doel- en aandachtsgroepen. Tabel 2. De aandachtsgroepen uit het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting en Een Thuis voor Iedereen. Aandachtsgroepen Ouderen: waaronder ouderen die in mobiliteit en psychische vermogens achteruit gaan
Inwoners met psychiatrische en/of verslavingsachtergrond
HE /25/1147/wzahg
Mensen met psychiatrische en/of verslavingsachtergrond of complexe
Inwoners die (dreigend) dakloos zijn
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 4
DEFINITIEF
Inwoners die uitstromen vanuit intramurale (zorg)instellingen
1.4
Inhoud van de woonzorganalyse
Peildata en actualiteit
We hebben gekeken naar de huidige situatie en de verwachte situatie in Inwoners met een medische of sociale urgentie
2030 en 2040. Daarvoor zijn we uitgegaan van zo actueel mogelijke informatie en hebben zo recent mogelijke peildata gebruikt. Daarbij waren
Statushouders/asielzoekers
Buiten scope
we afhankelijk van de beschikbare bronnen. Zo zijn gegevens die we bij stakeholders hebben opgevraagd vaak volledig actueel. Veel gegevens die
Arbeidsmigranten
Buiten scope
we van het CBS gebruikt hebben hadden als peildatum 1-1-2024 of waren nog recenter. Andere bronnen die we hebben gebruikt zijn minder actueel. Zo hebben de cijfers van de WoonZorgwijzer 1-1-2022 als peildatum. Daar
Woonwagenbewoners
Buiten scope
waar we cijfers van één of twee jaar geleden gebruikt hebben, hebben we dit aangegeven en gaan we in op de verwachte ontwikkelingen in de
Studenten
Buiten scope
periode na de peildatum tot op heden. In de analyses en presentatie van de uitkomsten hebben we een zo laag
Tabel 3. Koppeling tussen de (zorg)doelgroepen en aandachtsgroepen.
Doelgroepen (Zorg)doelgroepen
mogelijk schaalniveau aangehouden. We hebben ons gericht op de situatie in de gemeente en waar mogelijk ook op de situatie in de wijken (en buurten).
Aandachtsgroepen
Dataverzameling
Voor de woonzorganalyse hebben we informatie verzameld uit openbare bronnen en input gevraagd van stakeholders (zie bijlage 3 voor alle stakeholders). Bij het opstellen van dit onderzoeksrapport hebben we geput uit de volgende bronnen: •
Er is gebruikgemaakt van cijfers van CBS statline, Monitor langdurige zorg, waarstaatjegemeente.nl, regiobeeld.nl, Zorg op de kaart en de databank van het CIZ.
•
Met de WoonZorgwijzer (www.woonzorgwijzer.info) is inzicht geboden in de mate waarin inwoners te maken hebben met beperkingen en aandoeningen (zie bijlage 1 voor een toelichting).
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 5
DEFINITIEF
•
De (on)geschiktheid van de woningvoorraad is in beeld gebracht met het ramingsmodel van In.Fact.Research, op basis van de BAG. De methode staat toegelicht in het document ‘Geschiktheid woningvoorraad’.
•
De leefbaarheid van wijken en buurten is in beeld gebracht op basis van de Leefbaarometer. Voor het inzicht in de omvang van kwetsbare groepen is geput uit de studie ‘Veerkracht in het corporatiebezit’ uitgevoerd in opdracht van de vereniging van woningcorporaties Aedes.
•
Voor voorzieningen zoals huisartsen, apotheken en supermarkten is gebruikgemaakt van landelijke databestanden. Deze geven slechts een indicatie, want zij zijn nooit helemaal volledig en actueel.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 6
DEFINITIEF
Context
Relatie met diverse zorgakkoorden
Vanaf 2026 treedt naar verwachting de Wet versterking regie
In de afgelopen jaren heeft het Rijk verschillende zorgakkoorden opgesteld.
volkshuisvesting (Wvrv) in werking. Deze wet verplicht gemeenten tot het
Relevant voor deze analyse zijn Wonen Ondersteuning en Zorg voor
opstellen van een volkshuisvestingsprogramma om te voorzien in de
Ouderen (WOZO), het Integraal Zorg Akkoord (IZA), het Gezond en Actief
woonbehoefte van diverse doelgroepen, waaronder ouderen en andere
Leven Akkoord (GALA) en de Hervormingsagenda Jeugd. Het gezamenlijke
aandachtsgroepen.
doel van IZA, GALA, WOZO en de Hervormingsagenda Jeugd is een toekomst-
Wet versterking regie volkshuisvesting en 'Een Thuis voor Iedereen' Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting verplicht gemeenten ook tot het opstellen van een urgentieregeling voor bepaalde aandachtsgroepen. Dit geldt echter niet voor alle aandachtsgroepen. Voor de
bestendig zorg- en ondersteuningssysteem, waarbij preventie en een betere verbinding tussen zorg, welzijn en wonen een belangrijk streven is. Ook het VN-verdrag Handicap, dat inzet op een inclusieve samenleving voor mensen met een beperking, vormt hierbij een relevant kader.
aandachtsgroepen statushouders, arbeidsmigranten, woonwagen-
In aansluiting op het IZA komt er vanaf 2026 (naar alle waarschijnlijkheid)
bewoners en studenten is niet wettelijk vastgelegd dat zij via urgentie
een aanvullend beleidskader: het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord
voorrang kunnen krijgen op de woningmarkt. Daarnaast geldt dat deze
(AZWA). Dit akkoord zet de beweging van zorg naar gezondheid nadrukkelijk
aandachtsgroepen niet primair een zorgbehoefte hebben, maar wel
voort en legt meer nadruk op vitaal ouder worden, gezondheidsbevordering
kwetsbaar zijn op de woningmarkt. Vaak is er al sectoraal beleid in
en een brede benadering van welzijn.
ontwikkeling voor deze groepen, bijvoorbeeld met werkgevers en uitzendbureaus voor arbeidsmigranten en met onderwijsinstellingen voor studenten. In overleg met de gemeente is daarom besloten om deze groepen buiten de scope van deze woonzorganalyse te laten. Relatie met de Omgevingswet en het Volkshuisvestingsprogramma
Analyse van de woonzorgopgave
Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Een belangrijk
Om hier invulling aan te geven, starten we met een grondige analyse van de
onderdeel hiervan is de omgevingsvisie, waarin ruimtelijke ontwikkelingen
woonzorgopgave voor ouderen en aandachtsgroepen. Dit omvat het
en beleidsdoelen worden vastgelegd. Binnen deze wet speelt volkshuis-
onderzoeken van de huidige en toekomstige situatie, inclusief woonwensen,
vesting een grote rol en wordt het volkshuisvestingsprogramma gebruikt
trends en ontwikkelingen binnen onze gemeente. Deze analyse biedt inzicht
om concrete maatregelen op dit gebied uit te werken. Dit programma
in de benodigde maatregelen op het gebied van wonen, zorg, welzijn en
moet ervoor zorgen dat de woonopgave, inclusief de behoeften van
leefbaarheid.
ouderen en andere aandachtsgroepen, structureel wordt meegenomen in
Zie bijlage 3 voor een schematische weergave van hoe de (onderdelen van)
gemeentelijk beleid.
verschillende programma’s en wetten zich tot elkaar verhouden.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 7
DEFINITIEF
2. Hardinxveld-Giessendam in beeld Dit hoofdstuk geeft een beeld van de ontwikkeling van de cliëntpopulatie per zorgdoelgroep en de behoefte van deze doelgroepen op het gebied van
2.1
De inwoners van Hardinxveld-Giessendam
Demografische opbouw
De gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft 18.762 inwoners in 2024 (in 2025 is dit toegenomen naar 19.126 inwoners). Er zijn relatief veel jeugdigen in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar en weinig inwoners tussen de 38 en 48 jaar in vergelijking met de regio Zuidoost-Zuid-Holland en Nederland.
wonen, welzijn en zorg in de gemeente Hardinxveld-Giessendam.
Figuur 1. Demografische opbouw Hardinxveld-Giessendam. Bron: CBS statline
Dit beeld wordt nog duidelijker bij de uitsplitsing naar geslacht. Bij de leeftijdsgroepen 38 tot en met 48 jaar is een ‘slanke taille’ te zien, terwijl bij de leeftijdsgroepen 50 tot en met 60 jaar juist een plateau wordt bereikt.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 8
DEFINITIEF
Figuur 3. Aandeel inwoners per leeftijdscategorie in Hardinxveld-Giessendam. Bron: Regiobeeld.nl
Figuur 2. Leeftijden en geslacht inwoners Hardinxveld-Giessendam. Bron: CBS statline
In tabel 4 is naast het aandeel per leeftijdsgroep ook het absolute aantal (oftewel het aantal inwoners) weergegeven. Hierin is de absolute stijging in het aantal inwoners van 80+ goed te zien; het aantal inwoners in deze
Leeftijdsopbouw in cohorten (prognose)
In figuur 3 is te zien dat in 2024 5% van de inwoners in HardinxveldGiessendam 80 jaar of ouder is. In 2040 zal dit 8% zijn. Het aandeel
leeftijdscategorie stijgt met 66%, van 970 in 2024 naar 1.610 inwoners in 2040.
‘jongste’ ouderen, oftewel de groep inwoners in de leeftijdscategorie van
Tabel 4. Aantal inwoners per leeftijdscategorie in Hardinxveld-Giessendam.
65 t/m 79 jaar neemt toe van 14% in 2024 naar 16% in 2040. Het aandeel
Prognose
2024
2030
2040
∆ 2024 - 2040
0 – 19 jaar
4.730
4.770
4.800
1%
20 – 64 jaar
10.350
10.010
9.610
-7%
65 – 79 jaar
2.690
2.910
3.060
14%
970
1.280
1.610
66%
jongeren van 0 t/m 19 jaar blijft over deze tijdsperiode nagenoeg gelijk. Wel valt op dat het aandeel in de groep van 20 t/m 64 jaar, ook wel de beroepsbevolking en de groep inwoners die vaak mantelzorg levert, afneemt van 55% in 2022 naar 50% in 2040.
80+ jaar
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 9
DEFINITIEF
2.2
Huishoudens
In 2024 verbleven 215 inwoners in een institutioneel huishouden (zoals verpleeghuizen). Het grootste deel van de inwoners (9.584) woont samen, dit is meer dan de helft van alle inwoners (figuur 4). Wanneer we kijken naar het aantal huishoudens, bestaan deze voornamelijk uit meerpersoonshuishoudens (5.219), die voor het grootste deel uit tweepersoonshuishouden bestaan. De overige 2.393 huishoudens zijn eenpersoonshuishoudens (figuur 5).
Figuur 5. Verdeling inwoners over huishoudens in de gemeente HardinxveldGiessendam naar categorie per 01-01-2024. Een ‘Overig lid huishouden’ is een persoon die anders dan partner, ouder of thuiswonend kind deel uitmaakt van een huishouden. Bron: CBS statline Prognose huishoudens 65+ en 80+
Het aandeel eenpersoonshuishoudens onder 65-plussers neemt zowel in Nederland als in Hardinxveld-Giessendam toe, maar de groei in HardinxveldFiguur 4. Aantal huishoudens verdeeld naar categorie in de gemeente Hardinxveld-
Giessendam gaat iets sneller: van 42% in 2015 naar 51% in 2040, tegenover
Giessendam per 01-01-2024. Bron: CBS statline
een groei van 46% naar 51% landelijk. Bij de 80-plussers daalt het aandeel in beide gebieden tussen 2015 en 2030, maar in Hardinxveld-Giessendam is deze daling sterker en grilliger. Nederland laat vanaf 2030 een lichte stijging zien, terwijl Hardinxveld-Giessendam achterblijft. Over het geheel groeit het aantal eenpersoonshuishoudens, maar Hardinxveld-Giessendam kent grotere schommelingen en een iets andere dynamiek dan het landelijke beeld.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 10
DEFINITIEF
Figuur 6. Prognose aantal en aandeel eenpersoonshuishoudens onder 65- en 80plussers. Bron: regiobeeld.nl
Hoewel het aantal 80-plussers in de komende jaren toeneemt, daalt het aandeel eenpersoonshuishoudens in deze leeftijdsgroep. Dit lijkt tegenstrijdig, maar kan worden verklaard doordat veel ouderen samenwonen met een partner of bij familie wonen. Deze context is van belang bij het inschatten van de toekomstige woonbehoefte en de mate van benodigde ondersteuning. Prognose mantelzorgpotentieel
Figuur 7. Aantal inwoners van 50 tot 65 jaar ten opzichte van het aantal 85plussers. Bron: regiobeeld.nl
2.3
Zorgdoelgroepen
In deze paragraaf beschrijven we de ontwikkeling van extramurale aandoeningen en beperkingen. Eerst gaan we in op het huidige aandeel en de ontwikkeling van inwoners (kinderen en volwassenen) die zelfstandig
Op basis van de gegevens over het mantelzorgpotentieel (de verhouding
wonen met een aandoening (dementie, somatische problematiek,
tussen het aantal 50- tot 65-jarigen en 85-plussers) is duidelijk dat dit
zintuiglijke aandoening, angst- en stemmingsproblematiek, psychiatrische
potentieel in zowel Nederland als Hardinxveld-Giessendam tussen 2015 en
problematiek, niet-aangeboren hersenletsel, licht, matig of ernstig
2040 sterk afneemt. In Nederland daalt het van 10,1 naar 3,9, in
verstandelijk beperkt). Daarna gaan we verder in op de beperkingen die
Hardinxveld-Giessendam neemt het potentieel af van 7,8 naar 3,5.
inwoners die zelfstandig wonen als gevolg van aandoeningen ervaren in
Dit betekent dat er per 85-plusser relatief steeds minder potentiële
het alledaagse leven.
mantelzorgers beschikbaar zijn.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 11
DEFINITIEF
Extramuraal – Aandoeningen
Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam geldt dat het aandeel inwoners van 60 jaar en ouder met dementie die zelfstandig wonen zo goed als gelijk is aan het provinciale en landelijke gemiddelde. Voor inwoners tot en met 18 jaar met mogelijke ambulante jeugdhulpverlening is het aandeel iets hoger. Over het algemeen is het aandeel inwoners met een aandoening fors lager dan in de rest van de provincie en het land (figuur 8).
zorgvraag. Tegelijk is het goed te beseffen dat de cijfers uit de WoonZorgwijzer zijn gebaseerd op een modelmatige aanpak. Daarbij worden aandoeningen vaak breder gedefinieerd dan enkel op basis van huisartsdiagnoses. Dit maakt dat de cijfers richtinggevend zijn, maar niet altijd één-op-één overeenkomen met de daadwerkelijke registratie in de huisartsenpraktijk. Bron: De WoonZorgwijzer in een notendop. Prognose
Het aantal inwoners van 60 jaar en ouder met dementie dat zelfstandig woont neemt de komende jaren fors toe. In 2022 gaat het nog om een totaal van 230 inwoners, in 2040 neemt dit naar verwachting toe met 32% tot 338 inwoners. Ook het aantal inwoners van 19 jaar en ouder met angststoornissen/depressies neemt toe met 26%, van 730 inwoners in 2022 naar 982 inwoners in 2040 (zie tabel 5 voor de overige groepen). Tabel 5. Aandoeningen. Prognose van het aantal inwoners dat zelfstandig woont met een bepaalde aandoening in de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Bron: WoonZorgwijzer 4.0
Prognose
2022
2030
2040
∆ 2022 - 2040
Dementie (extramuraal)
230
278
338
+32%
Licht verstandelijk beperkt
380
396
416
+9%
30
30
30
0%
Somatische problematiek
760
744
724
- 5%
Giessendam ten opzichte van het provinciaal en landelijk gemiddelde.
Zintuiglijke aandoeningen
950
998
1058
+ 10%
Dit betekent dat er relatief weinig lage inkomens, weinig werkloosheid
Angststoornissen/depressies
730
842
982
+ 26%
Psychiatrische problematiek
210
210
210
0%
Figuur 8. Aandoeningen. Het aandeel inwoners dat zelfstandig woont met een bepaalde aandoening in gemeente Hardinxveld-Giessendam, Zuid-Holland en Nederland in 2022. Tussen haakjes de absolute aantallen voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Bron: WoonZorgwijzer 4.0
Matig of ernstig verstandelijk
De belangrijkste demografische verklaring voor de in beeld gebrachte aantallen en waargenomen trends ligt in de gemiddeld hogere sociaaleconomische status van de inwoners van Hardinxveld-
en weinig bijstandsontvangers zijn. Dit draagt bij aan een lagere HE /25/1147/wzahg
beperkt
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 12
DEFINITIEF
Mogelijke ambulante jeugdhulpverlening
470
454
434
- 8%
De prognoses in tabel 5 zijn beleidsarm. Dit betekent dat er geen rekening wordt gehouden met eventuele (toekomstige) beleidsinterventies. De prognose baseert zich ook demografische trends. Daarbij gaat het zowel om demografische trends over de afgelopen jaren, als om de verwachte demografische trends voor de komende jaren. Dit kan ook betekenen dat in de praktijk bepaalde ontwikkelingen niet altijd worden herkend. Een voorbeeld hiervan is mogelijke behoefte aan ambulante jeugdhulpverlening. Partijen in het veld zien bijvoorbeeld de afgelopen jaren een toename van deze hulpverlening, terwijl het aantal jeugdigen niet toeneemt. Extramuraal – Beperkingen
In de gemeente Hardinxveld-Giessendam wonen, op basis van demografische ramingen, relatief weinig inwoners met beperkingen in
Figuur 9. Beperkingen. Het aandeel inwoners dat zelfstandig woont en naar verwachting beperkt is op een bepaald levensdomein in gemeente HardinxveldGiessendam, Zuid-Holland en Nederland in 2022. Tussen haakjes de absolute aantallen voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Bron: WoonZorgwijzer 4.0
vergelijking met Nederland en Zuid-Holland. Ook ouderdom gerelateerde beperkingen zoals mobiliteit in- en buitenshuis komen een stuk minder vaak voor dan landelijk en provinciaal (figuur 9).
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 13
DEFINITIEF
Intramuraal (in een instelling) – Wlz
In de voorgaande paragraaf focussen wij op de zorgdoelgroepen die zelfstandig wonen. Het zijn deze groepen waarvoor de gemeente primaire verantwoordelijkheid heeft, onder meer via de Wmo. Bij een ander deel van de zorgdoelgroepen wordt de zorg (en vaak ook het verblijf) gefinancierd via de Wlz. Deze groepen wonen relatief vaak intramuraal.
Tabel 6. Het aantal afgegeven Wlz-indicaties per 1-1-2023 in de gemeente Hardinxveld-Giessendam en het aandeel ten opzichte van het totaal aantal inwoners in de gemeente Hardinxveld-Giessendam, Zuid-Holland en Nederland. Een ‘.’ betekent < 5 inwoners. Bron: CIZ databank Wlz-indicaties
Een indicatie van de omvang van deze groepen kan worden herleid uit de afgegeven indicaties, zoals geregistreerd door het CIZ.
Hardinxveld-
Zuid-
Giessendam
Holland
Aantal
Aandeel
15
0,08%
GGZ-Behandeling GGZ-Wonen
Nederland
Aandeel
Aandeel
0,01%
0,01%
0,13%
0,16%
In tabel 6 is te zien dat er 220 indicaties zijn afgegeven voor verpleging en
Lichamelijk beperkt
10
0,05%
0,08%
0,09%
verzorging. Als aandeel van de totale bevolking gaat het om 1,18%, dit is
Verpleging en verzorging
220
1,18%
0,99%
1,07%
Verstandelijk beperkt
85
0,46%
0,59%
0,68%
hoger dan landelijk en in de provincie. Er zijn in de gemeente HardinxveldGiessendam 15 indicaties afgegeven voor GGZ-Wonen. Dit is relatief gezien een stuk minder dan landelijk en in de rest van de provincie. Mogelijke oorzaken hiervoor zijn afwezigheid van woonvoorzieningen voor deze doelgroep. Dit maakt dat mensen aangewezen zijn op woonvoorzieningen in andere gemeenten, terwijl er mogelijk wel een lokale behoefte is. In
Zintuiglijk auditief
.
0,01%
0,01%
Zintuigelijk visueel
.
0,00%
0,01%
Licht verstandelijk beperkt
.
0,01%
0,01%
0,00%
0,01%
Partnerverblijf
tabel 7 zijn alle Wlz-indicaties uitgesplitst naar leeftijdscategorieën. De
Tabel 7. Het aantal afgegeven Wlz-indicaties per leeftijdscategorie per 1-1-2023 in de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Een ‘.’ betekent < 5 inwoners. Bron: CIZ
meeste Wlz-indicaties worden gegeven aan inwoners van 85 jaar en ouder.
databank
Bij al deze indicaties gaat het om personen die hun Wlz-indicatie verzilveren in Hardinxveld-Giessendam. Dit betekent dus dat de herkomstgemeente van deze personen anders kan zijn. Daarnaast kan het ook zo zijn dat inwoners van Hardinxveld-Giessendam hun Wlz-indicatie verzilveren in een andere gemeente, bijvoorbeeld omdat een bepaalde intramurale zorginstelling in een andere gemeente staat.
Hardinxveld-Giessendam Leeftijd
18 t/m 64
65 t/m 74
75 t/m 84
GGZ-Wonen
10
.
.
Lichamelijk beperkt
10 5
15
55
60
5
.
Verpleging en verzorging
15
Verstandelijk beperkt Zintuiglijk auditief
.
Zintuigelijk visueel
.
Licht verstandelijk beperkt
.
Partnerverblijf HE /25/1147/wzahg
< 18
> 85
GGZ-Behandeling
145
15
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 14
DEFINITIEF
Jeugdzorg
Giessendam. Het uiteindelijke vestigingsoverschot zorgde, samen met het
In Hardinxveld-Giessendam zijn in totaal 445 jongeren van 0 – 23 jaar die
geboorteoverschot, over heel 2023 voor een toename van 81 inwoners in
jeugdzorg krijgen. Dit is procentueel lager dan in Zuid-Holland en in
de gemeente Hardinxveld-Giessendam.
Nederland (8,0% in Hardinxveld-Giessendam tegenover 10,1% in ZuidHolland en 10,5% in Nederland). Van deze 445 jongeren kregen 60
Tabel 9. Bevolkingsontwikkeling in de gemeente Hardinxveld-Giessendam in 2023.
jeugdhulp met verblijf. Voor de jeugdbescherming (0-18 jaar) wijkt
Bron: CBS statline
Hardinxveld-Giessendam met 0,2% af van het landelijk en Zuid-Hollandse aandeel. Zie tabel 8 voor het gehele overzicht. Tabel 8. Het aantal en aandeel jeugdigen in de jeugdzorg in HardinxveldGiessendam (HG), Zuid-Holland (ZH) en Nederland (NL) in 2023. Bron: CBS statline
Kerncijfers Jeugdzorg
Totaal
Inwoners per 01-01-2023
18.681
Levend geboren kinderen
+ 221
Overledenen
– 193
Geboorteoverschot
+ 28
Vestiging in de gemeente
Jeugdhulp
Jeugdbescherming
Jeugdreclassering
(0-23 jaar)
Immigratie
+ 105
(0-18 jaar)
(12-23 jaar)
Uit andere gemeente
+ 616
In
Verblijf
Totaal
Totaal
410
40
.
1,1%
7,4%
0,9%
.
10,0%
0,9%
9,6%
1,1%
0,4%
10,4%
0,9%
10,0%
1,1%
0,3%
natura
met
zonder
445
435
60
8,0%
7,9%
ZH
10,1%
NL
10,5%
HG
Hardinxveld-Giessendam
Vertrek uit de gemeente Emigratie
– 87
Naar andere gemeente
– 582
Vestigingsoverschot
+ 52
Bevolkingsgroei Totale groei Inwoners per 31-12-2023
2.4
+ 81 18.762
Aandachtsgroepen
Migratiecijfers
In 2023 zijn er 105 personen vanuit het buitenland in HardinxveldGiessendam gevestigd. Dit betekent dat deze personen in de gemeentelijke bevolkingsregisters van Hardinxveld-Giessendam ingeschreven zijn. Daarnaast zijn er 616 personen verhuisd, waarbij het oude adres in een andere gemeente lag dan in Hardinxveld-Giessendam. Er zijn in 2023 ook 87 inwoners geëmigreerd (naar het buitenland) en 582 personen zijn verhuisd naar een andere gemeente dan HardinxveldHE /25/1147/wzahg
Inwoners die (dreigend) dakloos zijn
In 2024 heeft de gemeente Hardinxveld-Giessendam 8 nieuwe cliënten in de maatschappelijke opvang geregistreerd. Bij het sociaal team worden jaarlijks nog zo’n 5 tot 10 dak- of thuisloze inwoners gezien, waarbij het vaak complexe scheiding betreft. De gemeente Hardinxveld-Giessendam is daarnaast in voorbereiding om het aantal dak- en thuisloze inwoners op regionaal niveau in kaart te Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 15
DEFINITIEF
brengen volgens de Ethos Light-methodiek. De resultaten hiervan zullen
Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam geldt dat er in 2024 6
naar verwachting in 2026 beschikbaar zijn.
voorstromers waren die een urgentieverklaring hadden. Het ging hierbij om 2 personen met medische urgentie, 3 personen met een sociale
Inwoners die uitstromen vanuit intramurale (zorg)instellingen
urgentie en 1 persoon met een urgentie als gevolg van uitstroom uit een
In 2024 waren er in Hardinxveld-Giessendam 18 inwoners die vanuit een
instelling. Het aantal verstrekte urgenties kan per jaar variëren, zo werden
zorginstelling of begeleid wonen-traject verder gingen met een vorm van
er in de gemeente Hardinxveld-Giessendam in 2023 14 urgenties verstrekt.
zelfstandig(er) wonen. Van deze groep woonden 16 inwoners het hele jaar al in de gemeente. Zij kregen eerst zorg via een bovenregionaal traject
Tabel 10. Verhuringen in de regio Drechtsteden. Bron: Beschikbaarheidsmonitor
(BW&O), maar zijn in de loop van het jaar overgestapt naar een lokale
Woonruimteverdeling Drechtsteden 2022 t/m 2024
vorm van ondersteuning. Op 30 december 2024 zijn 12 van deze inwoners, die zorg ontvingen via het Leger des Heils, tegelijk administratief omgezet van een regionale naar een lokale zorgindicatie.
Reden urgentie
Regio Drechtsteden
Dreigend dakloos Financieel
Twee andere inwoners verhuisden in 2024 vanuit een opvanglocatie naar een woning in Hardinxveld-Giessendam. Bij hen is dus echt sprake van een verhuizing van buiten de gemeente naar zelfstandig wonen binnen de gemeente.
Geweldbedreiging Herhuisvesting
206
(39%)
19
(4%)
26
(5%)
Uitstroom maatschappelijke instelling
42
(8%)
Verblijfsvergunning
155
(29%)
Wachttijdreductie
27
(5%)
Niet ingedeeld
57
(11%)
Totaal
532
(100%)
Mantelzorg Medisch Relationeel
Inwoners met een medische of sociale urgentie
In de gemeente Hardinxveld-Giessendam zijn 167 woningen verhuurd in 2024. Hiervan gingen er 34 (20%) naar voorstromers; dit zijn woningzoekenden die voorrang krijgen bij de toewijzing van sociale huurwoningen. Deze voorrang kan gebaseerd zijn op een urgentieverklaring of andere vormen van directe bemiddeling. Hieronder
Sociaal
vallen ook de inwoners met een medische of sociale urgentie. In de regio Drechtsteden ging dit in 2024 om 1.051 verhuringen (43% van het totaal aantal verhuringen) aan voorstromers. Van de groep voorstromers hadden 532 personen een urgentieverklaring. In tabel 10 hebben we voor de regio Drechtsteden in beeld gebracht wat de verschillende redenen voor urgentie waren. HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 16
DEFINITIEF
2.5
Informele zorg, huisartsenzorg, wijkverpleging en Wmo-
In het beleid moet hiermee rekening worden gehouden, want deze trend
gebruik
kan gevolgen hebben voor de behoefte aan formele zorg en ondersteuning.
Mogelijkheden tot informele zorg
Het is belangrijk om hierop voorbereid te zijn en voldoende capaciteit en
In navolging van het SCP brengen we in deze analyse de mogelijkheden
middelen beschikbaar te hebben. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat er
voor informele zorg in beeld aan de hand van het mantelzorgpotentieel.
In Hardinxveld-Giessendam sprake is van sterke sociale netwerken. Kerken
Hiervoor hanteren we dezelfde definitie zoals opgenomen in het regio-
en verenigingen spelen hierin een belangrijke rol. Deze sociale verbanden
beeld van zorgkantoorregio Waardenland. Simpel gezegd gaat het hier om
kunnen bijdragen aan het opvangen van zorgvragen. Hierdoor kan de
de verhouding tussen het aantal 50- tot 65-jarigen en het aantal 85-
verwachte afname van het mantelzorgpotentieel mogelijk minder groot zijn
plussers.
dan op basis van demografische ontwikkelingen wordt voorspeld.
Vanuit de eerste leeftijdsgroep wordt vaak mantelzorg geboden, de tweede
Huisartsenzorg
groep ontvangt deze veelal. Landelijk lag het mantelzorgpotentieel in 2024
In Hardinxveld-Giessendam zijn - in vergelijking met Zuid-Holland - relatief
op 8,7, hetgeen betekent dat er tegenover elke 85-plussers 8,7 50- tot 65-
veel inwoners die gebruikmaken van huisartsenzorg. Voor de huisartszorg
jarigen staan. In Hardinxveld-Giessendam lag het mantelzorgpotentieel
gaat het om 9.706 inwoners per 10.000 verzekerden.
iets lager, rond de 7,5.
Tabel 11. Het aantal inwoners per 10.000 verzekerden dat gebruikmaakt van
Het is van belang te vermelden dat mantelzorg zeker niet altijd door buurt-
huisartsenzorg via de zorgverzekeringswet (Zvw) in 2023 in de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Bron: regiobeeld.nl
genoten wordt geleverd. Vaak wordt deze geleverd door familieleden die
Hardinxveld-Giessendam
soms tientallen kilometers verderop wonen. Naar de toekomst geldt dat het kan zijn dat de gezondheidssituatie van ouderen verandert en daar-
Huisartsenzorg
9.706
Zuid-Holland Nederland 9.671
9.772
mee ook de behoefte aan mantelzorg. Ook kunnen door maatschappelijke trends meer of minder mensen bereidt zijn mantelzorg te verlenen. Het gaat hier dus nadrukkelijk om een indicatief beeld van de mate waarin buurtgenoten ouderen bij kunnen staan op het moment dat gebreken aantreden. Wellicht belangrijker dan het niveau is de trend dat het mantelzorgpotentieel laat zien: de komende jaren zullen de mogelijkheden voor informele hulp en ondersteuning afnemen. Het mantelzorgpotentieel neemt de komende jaren verder af naar 3,5 in 2040 (landelijk is dit 3,9). HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 17
DEFINITIEF
Wijkverpleging
Zelfstandig wonende inwoners – Wmo
In Hardinxveld-Giessendam ontvangen 240 inwoners een vorm van
In de leeftijdsgroep 85+ jaar zitten de meeste inwoners die een maatwerk-
wijkverpleging, waarvan het merendeel (150) 80 jaar of ouder is. De zorg
voorziening vanuit de Wmo ontvangen. Het grootste deel hiervan krijgt het
wordt vrijwel volledig geleverd via de integrale prestatie wijkverpleging,
type maatwerkarrangement ‘Hulpmiddelen en diensten’. Dit type bestaat
wat erop wijst dat persoonlijke verzorging en verpleging doorgaans
uit woondiensten, vervoersdiensten, rolstoelen, vervoersvoorzieningen,
gecombineerd worden aangeboden. Losse persoonlijke verzorging komt in
woonvoorzieningen en overige hulpmiddelen.
de cijfers niet voor, en losse verpleging wordt slechts bij vijf inwoners van 80 jaar en ouder geregistreerd. Tabel 13. Het aantal Wmo-cliënten in de gemeente Hardinxveld-Giessendam naar Tabel 12. Het aantal inwoners dat thuis verzorging of verpleging nodig heeft via de zorgverzekeringswet (Zvw) in 2023 in de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Totaal van zorg in natura en persoonsgeboden budget. Bron: CBS Hardinxveld-Giessendam Leeftijd
< 65
65 – 80
> 80
Persoonlijke verzorging
0
0
0
Verpleging
0
0
5
Wijkverpleging integrale prestatie
20
65
150
Overige wijkverpleging
5
0
0
Totaal zorgvorm wijkverpleging
25
65
150
type maatwerkvoorziening en leeftijd in 2023. Een ‘.’ betekent < 5 inwoners. Bron: CBS Hardinxveld-Giessendam < 18 18 tot 23 18 tot 65 65 tot 75 75 tot 85 85+ Totaal Hulp bij het huishouden Hulpmiddelen en diensten, totaal Ondersteuning thuis, totaal1 Begeleiding Dagbesteding
25 .
30 .
370 90
140 60
345 195
350 155
25
10
210
115
260
305
.
25
180
15
30
40
. .
25 .
155 50
10 15
. 25
. 40
Hier vallen de volgende productcategorieën onder: 02 Begeleiding, 03 Persoonlijke verzorging, 04 Kortdurend Verblijf, 06 Overige ondersteuning gericht op het individu of huishouden/gezin, 07 Dagbesteding,n09 Overige groepsgerichte ondersteuning, 10 Overige maatwerkarrangementen. 1
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 18
DEFINITIEF
2.6
Woningvoorraad
Geschikt, aanpasbaar en ongeschikt
Het huidige woningaanbod is te onderscheiden in drie categorieën van
te kunnen spreken over geschikte woningen zijn er ook nog andere eisen denkbaar waar een woning aan moet voldoen. Denk bijvoorbeeld eisen aan de inrichting van de sanitaire ruimtes.
mate van geschiktheid voor bewoning door iemand met mobiliteitsIn figuur 10, figuur 11 en figuur 12 is in kaart gebracht wat het aandeel
beperkingen: •
Geschikte woningen
geschikte, aanpasbare en ongeschikte woningen is op het totaal van de
— appartementen met lift
woningvoorraad.
— appartementen op de begane grond — eengezinswoningen met één bouwlaag (bungalows) •
Aanpasbare woningen — eengezinswoningen met voldoende ruimte voor een traplift
•
Ongeschikte woningen — appartementen die niet op de begane grond zijn gesitueerd in een
gebouw zonder lift, inclusief wonen boven winkels (in verband met toegankelijkheid) — kleine eengezinswoningen met meerdere verdiepingen die zo smal
zijn dat een traplift een te grote belemmering voor de doorgankelijkheid van de woning oplevert Een woning zonder trappen of met een traplift is niet automatisch geschikt voor mensen in een rolstoel. Voor echte rolstoelgeschiktheid zijn onder andere bredere deuren, aangepaste sanitaire voorzieningen en voldoende
Figuur 10. Aandeel geschikte woningen in de gemeente Hardinxveld-Giessendam, 2023. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 4.0
draaicirkels nodig. In de praktijk blijkt bovendien dat het plaatsen van een traplift soms juist het verhuizen naar een beter passende woning uitstelt. Daarom is het wenselijk om bij het beoordelen van woningen nadrukkelijker te kijken naar de mate van geschiktheid voor mensen met mobiliteitsbeperkingen. In de gemeente Hardinxveld-Giessendam lijken relatief veel woningen zodanig aan te passen, dat er een traplift geplaatst kan worden. Om echt HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 19
DEFINITIEF
Opgave ouderenhuisvesting
Het Rijk heeft laten berekenen dat er tot 2030 landelijk 290.000 wooneenheden voor ouderen bij moeten komen. Het gaat hierbij om zorggeschikte woningen, geclusterd wonen en nultredenwoningen. In bijlage 2 is een figuur opgenomen met een omschrijving voor elk type woning/ wonen. Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam zijn door het Rijk de volgende aantallen berekend: Tabel 14. Opgave ouderenhuisvesting. Bron: Doorrekening van het Rijk
Hardinxveld-Giessendam
Figuur 11. Aandeel aanpasbare woningen in de gemeente Hardinxveld-Giessendam, 2023. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 4.0
Aantal
Zorggeschikte woningen
35
Geclusterde woningen
50
Nultredenwoningen
160
Totale ouderenhuisvesting
245
Figuur 12. Aandeel ongeschikte woningen in de gemeente Hardinxveld-Giessendam, 2023. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 4.0
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 20
DEFINITIEF
2.7
Corporatiebezit
In de wijk De Peulen is het corporatiebezit het hoogst. In 2024 was dat in deze wijk 40%, in de gehele gemeente was dit 28%. In tabel 15 is het aandeel per wijk en gemeentebreed opgenomen en in figuur 13 is dit visueel weergegeven. Tabel 15. Verdeling woningbezit in Hardinxveld-Giessendam. Bron: CBS statline Niveau
Koop-
Huur-
Waarvan
Overige
woningen
woningen
corporatie-
huurders
(%)
(%)
bezit (%)
Gemeente
66
34
28
6
Neder Hardinxveld
67
33
25
7
De Peulen
52
48
40
7
Boven Hardinxveld
63
37
34
3
Giessendam
75
25
17
7 Figuur 13. Aandeel corporatiebezit. Huurwoningen van corporaties als aandeel van de totale woningvoorraad. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 4.0
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 21
DEFINITIEF
2.8
Leefbaarheid
De leefbaarheid in Hardinxveld-Giessendam is over het algemeen goed te noemen (zie figuur 14). Dit blijkt uit de gegevens van de Leefbaarometer, een instrument dat de leefbaarheid in Nederland tot op een laag schaalniveau (100 x 100 meter) in kaart brengt. De Leefbaarometer beoordeelt de leefbaarheid op basis van verschillende indicatoren zoals voorzieningen, veiligheid, fysieke omgeving, sociale omgeving en woningmarkt. Volgens de Leefbaarometer wordt de leefbaarheid in bijna alle buurten van Hardinxveld-Giessendam als voldoende tot uitstekend beoordeeld. Alleen in de buurt BH west is het totaal oordeel van de leefbaarheid zwak. Dit betekent dat de meeste inwoners tevreden zijn met hun woonomgeving en dat de gemeente goed scoort op de verschillende leefbaarheidsindicatoren.
Figuur 14. Totaal oordeel over de leefbaarheid in de gemeente HardinxveldGiessendam, 2020. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 4.0
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 22
DEFINITIEF
3. Huidig woonzorgaanbod
3.1
Voorzieningen met (tijdelijk) verblijf
In totaal zijn er 17 voorzieningen geïnventariseerd, verdeeld over verschillende doelgroepen en vormen van wonen en zorg. Voor ouderen
Dit hoofdstuk geeft een beeld van geïnventariseerde aanbod. Het gaat
zijn er vijf intramurale locaties met in totaal 218 plekken. Daarnaast zijn er
hierbij om voorzieningen waar (tijdelijk) verblijf wordt geboden en om
in één voorziening 86 extramurale zorggeschikte plekken voor senioren
voorzieningen zonder verblijf.
(aanleunwoningen) en 265 extramuraal geclusterde plekken, verdeeld over vier seniorenflats. Voor de mensen met een beperking (gehandicaptenzorg) zijn er 32 intramurale plekken. Verder zijn er voor zowel mensen met een beperking als jongeren in de jeugdzorg acht intramurale plekken en 12 plekken voor tijdelijk verblijf. Er zijn 10 extramurale geclusterde plekken voor de doelgroep GGZ (zie tabel 16 voor het aantal plekken naar type woonzorgvorm en doelgroep, tabel 17 voor het aantal plekken per locatie en figuur 15 voor de spreiding van deze locaties). Tabel 16. Aantal plekken naar type woonzorgvorm en doelgroep Intramuraal
Extramuraal
Tijdelijk
Totaal
Geclusterd Zorggeschikt Ouderen
218
Senioren
265
GHZ
32
GHZ/Jeugdzorg
8
GGZ Totaal
HE /25/1147/wzahg
218 86
351 32 12
10 258
275
20 10
86
12
631
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 23
DEFINITIEF
Tabel 17. Geïnventariseerde voorzieningen met verblijf in de gemeente HardinxveldGiessendam Naam
Zorg
Doelgroep
Rembrandthof
Intramuraal
Ouderen
Place4Me en Fien Wonen
Extramuraal Geclusterd GGZ
10
Lange Wei
Extramuraal Zorggeschikt
Senioren
86
Jupiterstraat
Extramuraal Geclusterd Senioren
128
Jacobsweer
Extramuraal Geclusterd Senioren
96
Venusstraat
Extramuraal Geclusterd Senioren
24
Peulenlaan
Extramuraal Geclusterd Senioren
17
Notarisappel
Intramuraal
GHZ
20
Tiendwaert
Intramuraal
Ouderen
32
Tiendwaert
Intramuraal
Ouderen
18
Stichting Buitenhof
Intramuraal
GHZ
12
Waardeburgh Pedaja
Intramuraal
Ouderen
60
Judith Leysterhof
Intramuraal
Ouderen
20
Blokhuis
Intramuraal
GHZ/Jeugdzorg
8
Blokhuis
Tijdelijk verblijf
GHZ/Jeugdzorg
4
Stichting de Ark
Tijdelijk verblijf
GHZ-/Jeugdzorg
8
Villa de Plataan
Intramuraal
Ouderen
24
HE /25/1147/wzahg
Totaal 64
Figuur 15. Voorzieningen met verblijf op de kaart
Woonzorglocaties hebben niet alleen een zorgfunctie, maar ook een belangrijke sociale functie. Ze bieden ruimte voor ontmoeting, wat bijdraagt aan het welzijn van bewoners en het voorkomen van eenzaamheid. Het is wenselijk om deze functie explicieter te benoemen en te benutten bij het ontwikkelen van beleid en voorzieningen
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 24
DEFINITIEF
3.2
Voorzieningen zonder verblijf
In Hardinxveld-Giessendam zijn diverse voorzieningen geïnventariseerd
Tabel 18. Geïnventariseerde voorzieningen zonder verblijf en triple-A voorzieningen in de gemeente Hardinxveld-Giessendam
die een breed scala aan diensten en ondersteuning bieden aan de
Voorziening
Vorm/Type
inwoners. Er zijn drie locaties voor inloop en ontmoeting, waar mensen
Servanda Sociaal Werk, Buurtkamer
Inloop en ontmoeting
elkaar kunnen ontmoeten en deelnemen aan sociale activiteiten.
Servanda Sociaal Werk, Buurtlunch
Inloop en ontmoeting
Servanda Socaal Werk, 60+-bijeenkomst
Inloop en ontmoeting
Peulenhof - Waardenburgh
Dagbesteding/-activiteiten
't Warme Hart
Dagbesteding/-activiteiten
twee gelegen bij een tankstation aan de A15; deze zijn enkel per auto
Dukdalf
Dagbesteding/-activiteiten
bereikbaar). Zie tabel 18 voor de voorzieningen zonder verblijf. Hierbij is
De Houtnijverij
Arbeidsmatige dagbesteding
LCG Hardinxveld-Giessendam, Peulenstraat
Huisartsenpraktijk
LCG Hardinxveld-Giessendam, Drijverschuit
Huisartsenpraktijk
Huisartsenpraktijk M erwezorg
Huisartsenpraktijk
rol in het dorpsleven van Hardinxveld-Giessendam. Denk hierbij aan de
Huisartsenpraktijk Smits en Canoy
Huisartsenpraktijk
bakker, slager, snackbar, rijwielhandel, een lokaal café, verfhandel en
Aphega apotheek de Buurt
Apotheek
andere kleine ondernemers die diep geworteld zijn in de gemeenschap.
Apotheek Hagi
Apotheek
Deze voorzieningen dragen bij aan de leefbaarheid en sociale cohesie in
Syndion, Kinderopvang Blokhuis
Dagbesteding/-activiteiten
Albert Heijn
Supermarkt
Aldi
Supermarkt
Dirk
Supermarkt
Hoogvliet
Supermarkt
SPAR (aan weerszijden van de A15)
Supermarkt
Daarnaast zijn er vijf locaties voor dagbesteding en -activiteiten, waaronder een locatie voor arbeidsmatige dagbesteding. De medische zorg wordt ondersteund door vier huisartsenpraktijken en twee apotheken. Voor de dagelijkse boodschappen zijn er zes supermarkten beschikbaar (waarvan
het goed om te benadrukken dat dit voorzieningenaanbod door de tijd kan wijzigen, het is belangrijk om dit goed te blijven monitoren. Naast de genoemde voorzieningen zoals supermarkten, apotheken en dagbestedingslocaties, vervult ook de lokale middenstand een belangrijke
Hardinxveld-Giessendam.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 25
DEFINITIEF
Figuur 16. Voorzieningen zonder verblijf op de kaart
HE /25/1147/wzahg
Figuur 17. Triple-A voorzieningen op de kaart
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 26
DEFINITIEF
4. De opgaven
4.1
Opgaven per doelgroep
De landelijke opgaven voor wonen en zorg zijn in deze analyse vertaald naar de lokale situatie van Hardinxveld-Giessendam. Daarbij is gekeken
In dit hoofdstuk vatten we resultaten van de woonzorganalyse, zoals
naar de specifieke kenmerken van de gemeente, zoals de
beschreven in de vorige hoofdstukken, samen. Dit beschrijven we in de
bevolkingssamenstelling, de bestaande sociale netwerken en de mate van
vorm van opgaven per doelgroep. Ook gaan we in op de zienswijze van de
informele ondersteuning. Ook is het wenselijk om bij nieuwe
stakeholders en beschrijven we speerpunten voor het ontwikkelen van een visie op wonen, zorg en welzijn.
woonprojecten te streven naar een gemengde samenstelling van bewoners. Dit bevordert de leefbaarheid en voorkomt dat kwetsbare groepen worden geconcentreerd in bepaalde wijken. Daarnaast is het belangrijk om de ontwikkeling van de zorgvraag goed te blijven volgen. Hoewel de vraag naar intramurale zorg afneemt, is er nog geen duidelijke toename in extramurale zorg. Dit vraagt om zorgvuldige monitoring, zodat tijdig kan worden bijgestuurd indien nodig. In tabel 19 beschrijven we per doelgroep de kwantitatieve woonzorgopgave. We beschrijven kort de vraagontwikkeling, het huidig aanbod en geven aan wat het te realiseren aanbod is. In paragraaf 4.2 geven we hier kwalitatief meer duiding aan. Dit doen we door de zienswijze van stakeholders, ten aanzien van de opgaven per doelgroep, puntsgewijs samen te vatten. Daarbij kijken we naar trends en ontwikkelingen, knelpunten en oplossingsrichtingen. Tot slot beschrijven we, mede op basis van de resultaten van deze woonzorganalyse, een aantal (beleids)speerpunten die als basis kunnen dienen voor een nadere uitwerking van de visie op wonen, zorg en welzijn.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 27
DEFINITIEF
Tabel 19. Vraagontwikkeling, aanbod en te realiseren aanbod per doelgroep in Hardinxveld-Giessendam Zorgdoelgroep
Vraagontwikkeling
Huidig aanbod
Te realiseren aanbod
In 2023 hebben 220 65-plussers een
Intramuraal
Vanuit het Rijk is er een doorrekening
Wlz-indicatie voor Verpleging en
Verpleeghuisplaatsen
gemaakt van de behoefte/opgave aan
Verzorging.
218 plekken
ouderenhuisvesting. Voor HardinxveldGiessendam geldt dat tot en met 2030:
Inwoners met dementie,
Het aantal inwoners met dementie dat
Extramuraal
35 zorggeschikte woningen,
zelfstandig woont stijgt van 230 in 2022
Geclusterde woonvorm
50 geclusterde woningen en
naar 338 in 2040.
265 plekken
160 nultredenwoningen
somatische
aangevuld moeten worden op de
problematiek
Het aantal inwoners met somatische
Zorggeschikt
problematiek daalt van 760 in 2022 naar
86 plekken
woningvoorraad.
724 in 2040. Het aantal inwoners met een licht
Intramuraal
Door de lichte stijging als gevolg van
verstandelijke beperking stijgt van 380
32 plekken
demografische ontwikkelingen zou de
in 2022 naar 416 in 2040. Inwoners met een
huidige capaciteit toereikend moeten zijn Tijdelijk
om in de lokale behoefte te voorzien.
beperking: licht, matig of
Het aantal inwoners met een matige of
ernstig verstandelijk
ernstige verstandelijke beperking blijft
Er moet vooral gekeken worden naar de
gelijk, 30 in 2022 en 30 in 2040.
kwalitatieve vraagontwikkeling.
beperkt of een
12 plekken
zintuiglijke aandoening Het aantal inwoners met een zintuigelijke aandoening neemt met 46 toe, van 60 in 2022 naar 106 in 2040.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 28
DEFINITIEF
Zorgdoelgroep
Vraagontwikkeling
Huidig aanbod
Te realiseren aanbod
Het aantal inwoners met angst- en
Intramuraal
In kwantitatieve zin is de huidige capaciteit
stemmingsproblematiek groeit, van 730
0 plekken (beschermd wonen)
niet toereikend om de lokale behoefte op te
in 2022 naar 982 inwoners in 2040. Inwoners met angst- en stemmingsproblematiek of psychiatrische problematiek
Daarnaast zijn er in 2022 zo’n 210
vangen. Er is immers geen intramuraal Extramuraal
aanbod in Hardinxveld-Giessendam voor
10 plekken (geclusterd)
beschermd wonen. Wel is er een klein-
inwoners met psychiatrische
schalige, extramurale woonvoorziening.
problematiek, dit blijft naar verwachting
In 2021 kwam 1% van het aantal
210 in 2040.
cliënten dat gebruikmaakte van een BW-
Afspraken over het benodigde aanbod
voorzieningen in de regio uit
dienen regionaal te worden afgestemd.
Niet al deze inwoners doen per definitie
Hardinxveld-Giessendam. Het gaat om
een beroep op een
circa 17 cliënten met een BW-Wmo
woonzorgvoorziening.
indicatie. Daarnaast verblijven nog circa 15 cliënten met een BW-Wlz (GGZWonen) indicatie in HardinxveldGiessendam.
Op basis van demografische kenmerken
Intramuraal
Het gebruik van Jeugdzorg ligt in de praktijk
wordt het aantal inwoners dat een
8 plekken
hoger dan wat op basis van demografische
beroep doet op Jeugdhulpverlening Jongeren en hun ouders: met opgroei en
kenmerken wordt verwacht. Ook wordt in
geraamd op 470 inwoners in 2022 en
Het geïnventariseerd aantal intramurale
de praktijk eerder een toename ervaren van
434 inwoners in 2040.
plekken ligt aanzienlijk lager dan het
het gebruik van Jeugdzorg, dan een afname.
opvoedingsproblemen,
aantal inwoners met een indicatie voor
psychische problemen
In de praktijk maakten in 2022 circa 445
verblijf in een pleeggezin, gezinshuis,
Afspraken over het benodigde aanbod
en stoornissen
inwoners gebruik van de Jeugdzorg. Het
leef- of behandelgroep, gesloten
dienen (boven)regionaal te worden
gros ontving deze zorg ambulant. Circa
afdeling, GGZ-instelling of soortgelijke
afgestemd.
60 inwoners ontvingen Jeugdzorg met
locaties waar jeugdhulp geleverd wordt.
verblijf. HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 29
DEFINITIEF
Zorgdoelgroep
Ouderen: waaronder
Vraagontwikkeling
Huidig aanbod
Te realiseren aanbod
Het aantal 65-plussers neemt toe van
Intramuraal
Vanuit het Rijk is er een doorrekening
3.660 in 2024 naar 4.670 in 2040, een
Verpleeghuisplaatsen
gemaakt van de behoefte/opgave aan
stijging van 28%.
218 plekken
ouderenhuisvesting. Voor HardinxveldGiessendam geldt dat tot en met 2030:
ouderen die in mobiliteit en psychische vermogens achteruit gaan
Extramuraal
35 zorggeschikte woningen,
Geclusterde woonvorm
50 geclusterde woningen en
265 plekken
160 nultredenwoningen aangevuld moeten worden op de
Zorggeschikt
woningvoorraad.
86 plekken Voor de Maatschappelijke Opvang gaat
In Hardinxveld-Giessendam is er één
Circa 1% van de cliënten in de MO/BW komt
het in de regio om circa 80
gedeelde woonvoorziening met 3
uit Hardinxveld-Giessendam.
Inwoners die (dreigend)
(zelfstandige) woningen in 2024,
plekken voor tijdelijke opvang bij crisis
dakloos zijn
oplopend tot circa 175 (zelfstandige)
of dakloosheid. Er is geen 24/7
Uitgaande van uitstroom naar de gemeente
woningen in 2030.
ondersteuning aanwezig.
van herkomst gaat het om circa 1 tot 2
2
(zelfstandige) wooneenheden per jaar. De totale groep inwoners die (dreigend)
In het geval van dakloosheid in
dakloos zijn kan in de praktijk hoger
combinatie met een zwaardere
liggen. Bankslapers en personen die in
zorgvraag zijn inwoners aangewezen op
niet-conventionele woonruimten
voorzieningen in de regio.
verblijven zijn niet in beeld gebracht (cijfers hierover ontbreken).
2
Regionaal onderzoek ‘Zorglandschap Beschermd Wonen en Opvang. Een onderzoek voor de regio Drechtsteden en Alblasserwaard’ (mei 2023). HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 30
DEFINITIEF
Zorgdoelgroep
Inwoners die uitstromen vanuit intramurale
Vraagontwikkeling
Huidig aanbod
Te realiseren aanbod
Voor Beschermd Wonen gaat het in de
In Hardinxveld-Giessendam zijn er geen
Circa 1% van de cliënten in de MO/BW komt
regio om circa 105 woningen in 2024,
intramurale voorzieningen voor
uit Hardinxveld-Giessendam. Uitgaande van
oplopend tot circa 205 woningen in
Beschermd Wonen.
uitstroom naar de gemeente van herkomst
2030.
gaat het om circa 1 tot 2 (zelfstandige) wooneenheden per jaar.
(zorg)instellingen
Naar verwachting wordt binnenkort de Regeling verlaten instellingen vastgesteld. Hierin is voor Hardinxveld-Giessendam een aantal van 6 uitstromers afgesproken. Dit gaat om uitstroom uit MO/BW, Jeugdzorg en detentie.
Inwoners met een
In 2024 gaat het om 2 personen met
In 2024 zijn er 34 verhuringen geweest
Het aantal verstrekte urgenties kan per jaar
medische urgentie en 3 personen met
aan voorstromers, waaronder ook de
variëren, zo werden er in Hardinxveld-
een sociale urgentie.
inwoners met een medische of sociale
Giessendam in 2023 14 urgenties verstrekt.
urgentie vallen.
De verwachting is dat het aantal inwoners
medische of sociale urgentie
met een medische of sociale urgentie de komende jaren, mede door demografische en sociaaleconomische ontwikkelingen verder groeit. Dit zal de druk op de sociale woningvoorraad verder doen toenemen.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 31
DEFINITIEF
4.2
Zienswijze stakeholders
•
Faciliteren van mantelzorgwoningen en pré-mantelzorgwoningen (vergunningsvrij bouwen stimuleren).
KWETSBARE O UDEREN
•
vormen.
Trends en ontwikkelingen •
Ouderen wonen langer thuis door reablement en
•
•
•
•
Minder vraag naar somatische en psychogeriatrische zorg dan eerder verwacht.
INWONERS MET EEN BEPERKING
Oversterfte, langer thuis wonen en particuliere initiatieven dragen bij
Trends en ontwikkelingen
aan afname van wachtlijsten.
•
belangrijke groep, die in veel gevallen thuis bij de ouders
bovengenoemde ontwikkelingen, de vraag naar intramurale zorg
woont. Echter zijn er ook signalen dat ouders op zoek zijn naar een
afneemt en er op sommige plekken leegstand ontstaat. Dit is tegen
woonvorm voor hun kind, omdat het thuis niet meer gaat. Voor deze
eerdere prognoses en verwachtingen in.
groep wordt een tekort aan passende woonruimte ervaren.
Deze (tijdelijke) afname in het gebruik van intramurale zorgcapaciteit, Knelpunten •
Tekort aan geschikte woonvoorzieningen voor jongvolwassenen met een verstandelijke beperking.
Knelpunten
•
Binnen deze doelgroep blijft de leeftijdsgroep 0-18 jaar een
Enkele aanbieders constateren dat, onder andere door
leidt niet tot een zichtbare toename in de extramurale zorgvraag.
•
Integreren van welzijnsorganisaties in het voortraject om ouderen beter voor te bereiden op wonen met zorg.
technologische ondersteuning (zoals domotica). •
Regionale samenwerking om een gezamenlijke woon-zorgvisie te
Tekort aan levensloopbestendige woningen, vooral appartementen en
•
Wachtlijsten voor beschermd wonen blijven bestaan.
grondgebonden woningen.
•
Behoefte aan meer gemeenschappelijke woonvormen, zoals
Beperkte doorstroommogelijkheden naar geschikte woningen
woonclusters met begeleiding.
(bijvoorbeeld ‘Knarrenhofjes’). •
Mantelzorgers raken overbelast door langdurige zorg thuis.
Oplossingsrichtingen
•
Ergonomische beperkingen in bestaande woningen (smalle deuren,
•
Investeren in kleinschalige woonprojecten.
beperkte draaicirkels, kleine badkamers).
•
Betere afstemming tussen gemeenten over uitstroom en beschikbaarheid van woningen.
Oplossingsrichtingen •
•
Samenwerking met organisaties zoals ASVZ en Syndion versterken.
Investeren in nieuwbouw met bredere toegankelijkheidseisen (opnemen in bouwbesluit).
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 32
DEFINITIEF
INWONERS MET PSYCHIATRISCHE EN / OF VERSLAVINGSACHTERGROND
Knelpunten
Trends en ontwikkelingen
•
•
Wlz-indicatie vanaf 18+ kent lange wachtlijsten.
•
GGZ-instellingen zoals Yulius en ASVZ leveren ambulante zorg,
zorginstellingen begeleid zelfstandig kunnen wonen. •
Behoefte aan woonvormen met beheerders en zorgcirkel (zoals
Beperkte beschikbaarheid van kleine, betaalbare huurwoningen voor deze doelgroep.
maar opvanglocaties zijn beperkt. •
Gebrek aan woonvormen waar jongeren na uitstroom uit
•
Regionale doorstroomproblematiek: jongeren kunnen wel in een andere gemeente begeleid wonen, maar kunnen niet terug naar de
Maashof-initiatieven).
eigen gemeente wegens woningtekort. Knelpunten •
Wachtlijsten voor beschermd wonen en GGZ-zorg.
Oplossingsrichtingen
•
Tekort aan wooninitiatieven waar begeleiding gecombineerd wordt
•
uitstromende jongeren.
met zelfstandigheid. •
Ontwikkeling van woonvormen met beheer en begeleiding voor
Bezuinigingen in welzijn kunnen een negatief effect hebben op
•
Stimuleren van doorstroom binnen de sociale woningmarkt.
preventie en ambulante zorg.
•
Betere samenwerking met regio’s om uitstroom en instroom goed te coördineren.
Oplossingsrichtingen •
Meer focus op hybride woonzorgconcepten, zoals Maashof of Rembrandthof.
•
Betrekken van welzijnsorganisaties bij vroegsignalering en preventie.
•
Samenwerking met GGZ-instellingen (zoals Yulius) intensiveren om
OVERSTIJGEND •
Naast samenwerking met zorgorganisaties is het van belang om ook woningcorporaties actief te betrekken bij het ontwikkelen van woonzorgoplossingen. Een integrale aanpak waarin gemeente, zorg en
meer passende woonzorgvormen te creëren.
corporaties samenwerken, is noodzakelijk om tot passende en haalbare oplossingen te komen.
KWETSBARE JONGEREN
•
Trends en ontwikkelingen • •
Jongeren met een zorgbehoefte ondervinden moeilijkheden
Nieuwbouw moet gericht zijn op levensloopbestendige woningen en woonclusters voor kwetsbare groepen.
•
Bij kleinschalige woonvormen is het essentieel om vooraf goede
bij zelfstandig wonen na uitstroom uit voorzieningen.
zorgafspraken te maken met bijvoorbeeld de specialist
GHZ 0-18 jaar en de overgang naar zelfstandig wonen vraagt om
ouderengeneeskunde of arts voor verstandelijk gehandicapten, zodat
specifieke aandacht.
zorgdoelgroepen de zorg krijgen die ze nodig hebben.
HE /25/1147/wzahg
Woonzorganalyse Hardinxveld-Giessendam | © bureau HHM 2025 | 33
DEFINITIEF
•
•
• •
•
Bekendheid ontbreekt omtrent het plaatsen van mantelzorgwoningen
Speerpunt 2. Ondersteuning van mantelzorgers
en pré-mantelzorgwoningen binnen bestaande gemeentelijke
•
regelgeving.
vergunningsvrij bouwen te stimuleren. Dit biedt mantelzorgers de
Samenwerking met welzijnsorganisaties intensiveren om preventie en
mogelijkheid om dichtbij hun zorgbehoevende familieleden te wonen
begeleiding te versterken.
en hen beter te ondersteunen, wat essentieel is voor zowel ouderen
Beter regionaal beleid op doorstroom en instroom, met aandacht voor
als mensen met een beperking. Zie voor de regels de website van het
uitstroom uit zorgvoorzieningen naar de eigen gemeente.
Iplo.
Klankbordgroep oprichten met relevante partijen om periodiek beleid
•
doelgroepen beter voor te bereiden op wonen met zorg, wat de
Trends en ontwikkelingen goed blijven monitoren. Denk aan
belasting van mantelzorgers kan verminderen.
wachtlijsten, etc. zodat we tijdig kunnen inspelen op veranderende
Speerpunt 3. Kleinschalige woonprojecten voor kwetsbare groepen
zorgbehoeften.
•
verslavingsachtergrond, en andere kwetsbare groepen. Dit helpt om de wachtlijsten voor beschermd wonen te verkorten en biedt passende
verstandig deze altijd te spiegelen aan lokale praktijkcijfers, zodat
woonvoorzieningen.
plannen beter aansluiten bij de werkelijke situatie. •
Investeren in nieuwbouw die voldoet aan bredere toegankelijkheidseisen, zoals bredere deuren, grotere badkamers en andere ergonomische aanpassingen. Dit helpt verschillende doelgroepen, zoals
gemeenten te verbeteren. Speerpunt 4. Hybride woonzorgconcepten •
zelfstandigheid. Dit helpt om de wachtlijsten voor beschermd wonen