Voorstel boerenerven.docx

Routeformulier college en raad Onderwerp:

Boerenerven

NIET INVULLEN Registratienummer:

02430000083974 / 02430000275888

Paraaf secretaris:

Algemeen Datum:

7 december 2021

Opsteller:

M. Bouw

Telefoon:

0341 411 371

Domein

Ruimte

Domein directeur

Marleen Bijker

Tekst voorstel openbaar:

ja

Eventuele uitzonderingen: Indien niet openbaar, redenen: Is het voorstel inhoudelijk besproken met de portefeuillehouder:

ja

Met wie is overleg gepleegd en wat is het resultaat:

Financiën (akkoord)

College Portefeuillehouder:

Wethouder De Jong

Is het een besluit ingevolge de WKPB:

nee

Begrotingswijziging:

nee

Op lijst ingekomen stukken:

nee

Wijziging productraming:

nee

Vindt er communicatie over het besluit plaats? Zo ja, hoe? Raad Gewenste datum in commissie:

20 januari 2022

Naam commissie:

Ruimte

Gewenste datum in raad:

17 februari 2022

Voorstel aan college en raad Nummer: Datum: Opsteller: Portefeuillehouder: Onderwerp:

02430000083974 7 december 2021 M.. Bouw Wethouder De Jong Boerenerven

Het college van B&W besluit: 1 De raad voor te stellen de inspiratiegids “Historische boerenerven in Hierden” vast te stellen als toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen van historische boerenerven in Hierden; 2 De raad voor te stellen te starten met drie historische boerenerven als proeftuin en de resultaten van deze proeftuinen voor te leggen aan de raad; 3 De kosten ad € 20.000,- voor de uitvoering van de drie proeftuinen ten laste te brengen het hiervoor beschikbare budget binnen de huidige begroting en om uitvoering mogelijk te maken in 2022 dit budget aan te melden als onderhanden werk bij de jaarrekening 2021. Inleiding Aanleiding De raad heeft op 24 mei 2018 een motie aangenomen, waarbij het college wordt verzocht om onderzoek te doen naar meer ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van historische boerderijen, erven en landschappelijke waarden. De gemeente Harderwijk heeft aan het Gelders Genootschap begin 2019 de opdracht verleend, om samen met een projectgroep bestaande uit (oud) inwoners van Hierden, onderzoek te doen naar de historische boerenerven in Hierden en hun specifieke kenmerken en karakteristieken. Aan de hand van hun bevindingen is een inspiratiegids samengesteld.

In deze gids staat aangeven waar de historische boerenerven in Hierden zich bevinden, worden de specifieke kenmerken benoemd en wordt aangeven hoe men deze waardevolle cultuurhistorische kenmerken kan behouden en/of versterken, wanneer een boerenerf wordt ontwikkeld. Daarnaast heeft het Gelders Genootschap een analyse uitgevoerd naar de bestaande beleid- en bestemmingsplanmogelijkheden om boerenerven te ontwikkelen en te behouden. Men heeft in samenspraak met de projectgroep onderzocht wat als knelpunt wordt ervaren en wat eventueel verbeterd kan worden. Dit heeft geresulteerd in een overzicht van aanbevelingen en/of mogelijkheden om het bestaande beleid te wijzigen of aan te vullen. Kader Geldende bestemmingsplanen voor het Buitengebied van Harderwijk en Hierden, Structuurvisie dorpsomgevingsplan Hierden, Visie op hoofdlijnen buitengebied, erfgoedverordening Harderwijk, Erfgoedwet, welstandsnota Harderwijk en bestaand beleid ten aanzien van ontwikkelingsmogelijkheden in Hierden. Alternatieven Geen proeftuinen opstarten. Wanneer er geen proeftuinen worden opgestart kunnen nieuwe beleidsmogelijkheden niet onderzocht worden. Hierdoor zullen ook in de toekomst nieuwe ontwikkelingen op historische boerenerven moeten passen binnen de bestaande beleidskaders.

-2-

Beoogd effect Het behoud van de karakteristieke boerenveren en de identiteit van Hierden.

Argumenten 1. Het inspiratieboek geeft heldere uitgangspunten om een boerenerf zodanig te ontwikkelen, dat de karakteristieken en kwaliteiten behouden blijven en eventueel versterkt worden. Door de inspiratiegids als toetsingskader vast te stellen krijgt het ook deze status en moeten initiatiefnemers aan de hand van de gids rekening houden met de historische kenmerken van het betreffende boerenerf. De initiatieven moeten passen binnen de bestaande beleidsmogelijkheden, zoals het bestemmingsplan, rood voor rood regeling, beleid ten aanzien van ontheffingen van het bestemmingsplan en het monumentenbeleid. 2. Er is een lijst van aanbevelingen om het bestaande beleid te wijzigen/ verbeteren en aan te vullen. Dit raakt veel aspecten in het RO - beleid en het monumentenbeleid. Wijzigingen kunnen ook gevolgen hebben voor andere beleidsvelden van de gemeente en hogere overheden (provincie). Het is daarom niet mogelijk om nu al concrete beleidswijzigingen voor te stellen.

Het voorstel is daarom om in samenspraak met de projectgroep drie boerenerven als proeftuin aan te wijzen In deze proeftuinen zal de gemeente samen met het Gelders Genootschap, andere deskundigen, de betreffende eigenaren en de projectgroep: de specifieke cultuurhistorische, monumentale en /of landschappelijke waarden van elk onderdeel van het erf en van het erf als geheel vaststellen; kaders bepalen aan de hand van de inspiratiegids en ander bestaand beleid met alle mogelijkheden en wensen; een ontwerp maken van elk erf, dat recht doet aan het behoud van het erf en de identiteit van Hierden; het ontwerp toetsen aan de inspiratiegids en het andere beleid; onderzoeken op welke wijze de instandhouding van cultuurhistorische/monumentale bouwwerken juridisch geborgd kunnen worden (gemeentelijk monument, planologische bescherming); een financiële doorrekening maken en subsidiemogelijkheden onderzoeken; vaststellen wat aanvullend op het bestaande beleid nodig is om de uitvoering, de instandhouding en de borging van de cultuurhistorische/monumentale waarden mogelijk te maken; aanvullend beleid of wijzigingen van het bestaande beleid formuleren en dit vastleggen in een beleidsvoorstel. De resultaten van het onderzoek en het beleidsvoorstel zullen aan de raad worden voorgelegd. Indien de raad hiermee instemt kan het beleid worden geïmplementeerd in het bestemmingsplan/omgevingsplan.

3.1 Voor de uitvoering van de proeftuinen zal er expertise moeten worden ingehuurd van onder het Gelders Genootschap en andere adviseurs voor bijvoorbeeld de financiële doorrekening. In 2022 is onvoldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar voor de volledige uitvoering van dit project door andere projecten, zoals de implementatie van de Omgevingswet en nu al lopende initiatieven in Hierden. Er moet daarom aanvullende ambtelijke capaciteit worden ingehuurd. De totale kosten hiervoor worden geraamd op € 20.000,-. 3.2 Het budget 6505020-43800-PALG467 was voor dit project geraamd en in 2021 nog (deels) beschikbaar. Om uitvoering mogelijk te maken in 2022 wordt geadviseerd dit budget als onderhanden werk mee te nemen naar het jaar 2022 en hiervoor bij de jaarrekening 2021 een aanmelding te doen.

-3-

Omgevingswet Wanneer de inspiratiegids als toetsingskader is vastgesteld is dit beleid dat betrokken moet worden bij de uitwerking van initiatieven Wanneer het beleidsvoorstel, welke is geformuleerd aan de hand van de proeftuinen, door de raad is vastgesteld zal dit samen met de bestaande bestemmingsplannen en beleid, waaronder de gemeentelijke monumenten, opgenomen worden in het definitieve omgevingsplan Harderwijk. Financiën In de begroting 2021 is een bedrag van € 35.000,- beschikbaar voor dit onderwerp. Rekening houden met nog te boeken kosten in 2021 is de omvang van dit budget toereikend om het voorgestelde bedrag van € 20.000,- te kunnen dekken. Om dit bedrag beschikbaar te houden voor uitvoering in 2022 is het wel noodzakelijk dat het college hiervoor bij de jaarrekening 2021 een verzoek aan de raad doet om dit mee te nemen als onderhanden werk naar 2022. Duurzaamheid Bij de uitvoering van de proeftuinen zullen ook de duurzaamheidaspecten biodiversiteit (groen bij erven) circulariteit (behoud van bestaande gebouwen) klimaatadaptie en de energietransitie, meegenomen worden als onderdeel van het bestaande beleidskader waar rekening mee gehouden moet worden. Communicatie In overleg en samenwerking met de projectgroep zal er een communicatietraject worden opgestart in Hierden om de inspiratiegids en historische boerenerven in zijn algemeenheid onder de aandacht te brengen.

Uitvoering Na vaststelling van de inspiratiegids zal deze direct worden gebruikt als toetsingskader bij nieuwe initiatieven van boerenerven. Na besluit van de raad zal er worden gestart met de drie proeftuinen. Dit zal naar verwachting in maart 2022 zijn. De resultaten van de proeftuinen zullen naar verwachting in september 2022 aan de raad gepresenteerd kunnen worden. Bijlagen 1 raadsbesluit 2. De inspiratiegids “Historische boerenerven in Hierden”

-4-