Document · PDF

Uitvoeringsagenda duurzaamheid 2023-2024 def23.docx

Commissie Ruimte 13 april 2023, gemeente HarderwijkBij agendapunt: Uitvoeringsagenda Duurzaamheid10.384 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Uitvoeringsagenda Duurzaamheid 2023-2024 Gemeente Harderwijk 23-1-2023

Inhoudsopgave 1. Inleiding

Van visie naar uitvoering Doel, werkwijze en looptijd Leeswijzer

3 4 4

2. Projecten

Toelichting planning Toelichting projectbeschrijving

5 5

2.1 Generieke projecten Communicatie Ondersteuning Samenwerking Gemeentelijke organisatie

6 6 9 11 13

2.2 De Circulaire Stad Beleidsontwikkeling Circulaire bedrijven Circulaire bouwsector Inwoners

17 17 18 21 23

2.3 De Biodiverse Stad Beleidsontwikkeling Bebouwd gebied Inwoners

25 25 27 28

2.4 De Klimaatbestendige Stad Beleidsontwikkeling Aanpakken locaties die kwetsbaar zijn voor klimaatverandering Private ruimte

29 29 31 32

2.5 De Energieke Stad Beleidsontwikkeling Warmtetransitie Zonne-energie Windenergie

34 34 37 40 43

3 Financiën

Structurele budgetten Incidentele budgetten Duurzaamheidsreserve Rijksbijdrage Project specifieke budgetten Capaciteit

44 44 44 44 45 45

1. Inleiding De gemeente Harderwijk heeft sinds juli 2020 een vastgestelde duurzaamheidsvisie ‘De Duurzame Stad Duurzaam Harderwijk zijn we samen’. Om deze visie te realiseren wordt er elke 2 jaar een uitvoeringsagenda duurzaamheid opgesteld. In deze uitvoeringsagenda leest u de geplande projecten voor de jaren 2023 en 2024. De duurzaamheidsvisie bestaat uit vier pijlers; circulariteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en energietransitie. Deze vier pijlers vormen dan ook de basis voor de uitvoeringsagenda duurzaamheid:

In ‘de circulaire stad’ werken we aan het verminderen van primaire grondstoffen en het voorkomen van afval door het hergebruiken van grondstoffen.

Met ‘de biodiverse stad’ gaan we de kwaliteit van (natuur)gebieden versterken, leefgebieden (flora en fauna) vergroten en deze gebieden met elkaar verbinden.

Naar aanleiding van de veranderingen van het klimaat zetten we met ‘de klimaatbestendige stad’ in op maatregelen tegen wateroverlast, hittestress, droogte en overstroming.

‘De energieke stad’ geeft invulling aan de opgaven rond CO2-reductie, energiebesparing en duurzame energieopwekking.

Daarnaast is er in de uitvoeringsagenda ook een generiek deel opgenomen met overkoepelende projecten. Denk hierbij aan onderwerpen als communicatie en de gemeentelijke organisatie. Tot slot refereren we naar de Global Goals. Zoals in de duurzaamheidsvisie staat beschreven vinden de vier pijlers hun oorsprong in de Global Goals (Sustainable Development Goals) van de Verenigde Naties. Met deze uitvoeringsagenda laten we dan ook per project zien aan welke Global Goals deze bijdraagt.

Van visie naar uitvoering In de duurzaamheidsvisie staat de uitvoeringsstrategie met vier basisprincipes: ● Focus op aandachtsgebieden; ● Structureer en selecteer initiatieven en projecten op basis van kaderstellende criteria; o Impact, het project draagt (in)direct bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen; o Voorbeeldfunctie, we voeren zelf uit wat we vragen van de samenleving om te doen; o Samenwerking, we werken samen en daarmee vergroten we de slagkracht om de doelen te halen. ● Bepaal je rol als gemeente per project. Daarbij kunnen we de regiorol pakken, een faciliterende of een stimulerende rol aannemen. De komende jaren zullen we vaker dan voorheen de regierol pakken met als doel om versnelling in projecten aan te brengen. ● Vergroot de slagkracht en sluit aan bij bestaande structuren en netwerken wanneer dit een toegevoegde waarde heeft. Deze strategie is de basis voor de uitvoeringsagenda en wordt gebruikt om de projecten te selecteren, de focus te behouden en prioriteiten te bepalen.

Doel, werkwijze en looptijd Met deze uitvoeringsagenda geven wij aan welke projecten worden uitgevoerd in 2023 en 2024. Deze projecten dragen bij aan het behalen van de verschillende duurzaamheidsdoelen en ambities. In deze uitvoeringsagenda staan drie soorten projecten opgenomen die elk in een andere fase van uitvoering verkeren: 1. Doorlopende projecten en/of jaarlijks terugkerende activiteiten. 2. Projecten in 2022 of eerder gestart en lopen door in 2023/2024. 3. Nieuwe projecten welke in 2023 of 2024 starten. De uitvoeringsagenda zelf is een dynamisch document. Dit betekent dat er ruimte is voor nieuwe initiatieven vanuit de samenleving of autonome ontwikkelingen (bijvoorbeeld innovaties en/of landelijke ontwikkelingen) om op in te spelen. De afweging om met een nieuw project te starten ziet er als volgt uit. Allereerst wordt de afweging gemaakt of een nieuw project past binnen de strategie en daarmee impact heeft op de te behalen duurzaamheidsdoelstellingen. Daarnaast moet er genoeg capaciteit en voldoende financiële middelen beschikbaar zijn. Niet alleen binnen het beleidsteam maar ook bij de andere teams zoals onder andere het team realisatie en beheer. Mocht dit niet het geval zijn, dan wordt de keuze gemaakt om dit, of een ander project, later in de planning op te pakken of te laten vervallen. Eind 2024 wordt de uitvoeringsagenda voor 2025-2026 vastgesteld.

Naast de benoemde projecten in de uitvoeringsagenda, wordt duurzaamheid ook meegenomen als onderdeel van alle andere beleidsonderwerpen. Deze uitvoeringsagenda is dus geen allesomvattend plan maar wordt aangevuld met projecten vanuit alle gemeentelijke beleidsterreinen. Voor de looptijd van deze uitvoeringsagenda zijn er dus op tal van fronten meerdere duurzaamheidsprojecten gepland. Denk hierbij onder andere aan het STOMP-principe1, de visie “laadpalen” vanuit verkeer, duurzaamheid in het integraal huisvestingsplan voor onderwijs, het project “een emissieloze binnenstad” en de pilot tiny houses. Ook in de omgevingsvisie speelt thema duurzaamheid een belangrijke rol.

Leeswijzer In deze uitvoeringsagenda wordt telkens dezelfde volgorde van elementen aangehouden: eerst het generieke deel en daarna de vier specifieke pijlers. Hoofdstuk ‘2 projecten’ toont voor het generieke deel en de vier pijlers het overzicht van de projecten met daarbij een grove planning. Daarbij wordt aangegeven wat de impact is, wie er betrokken zijn en wat het budget is voor het project. In hoofdstuk '3 Financiën' geven we een overzicht op hoofdlijnen van de beschikbare middelen voor de uitvoering van de uitvoeringsagenda 2023-2024.

Stappen, Trappen, OV, MaaS (Mobilitiy as a Service), Privéauto

2. Projecten In dit hoofdstuk leest u welke projecten we in 2023 en 2024 gaan uitvoeren. De projecten zijn geclusterd per pijler en per focusgebied van de pijler. Elke pijler en elk focusgebied heeft een algemene beschrijving en een algemene doelstelling. Daarna ziet u een planning met daaronder per project een korte projectbeschrijving.

Toelichting planning Van elk project is op hoofdlijnen de planning weergegeven met de kennis van nu. Hierbij is de legenda van de kleuren in de planning als volgt: Voorbereiding Afronding Doorlopend

Toelichting projectbeschrijving Van elk project is een beknopte projectbeschrijving beschikbaar. Hierin staan de volgende punten beschreven: ● Een beschrijving. ● Wat is de verwachte impact? (tussen haakjes staat hoe we de voortgang meten) ● Welke partijen zijn betrokken? ● Een begroting met budget- of kredietnaam. Daarnaast staat aan de hand van onderstaande iconen van de pijlers (zie Figuur 1) en de Global Goals (zie Figuur 2) aangegeven aan welke pijler het project een bijdrage levert. Eén project kan dus bijdragen aan het behalen van meerdere pijlers én meerdere Global Goals. De vier pijlers

Figuur 1: De vier iconen die verwijzen naar de vier pijlers. Van links naar rechts: 1. De circulaire stad, 2. De biodiverse stad, 3. De klimaatbestendige stad, en 4. De energieke stad.

De zeventien Global Goals Op de projectbeschrijvingen wordt met nummer en symbool verwezen naar onderstaande zeventien doelen.

Figuur 2: De zeventien iconen van alle Global Goals waar de gemeente Harderwijk zich voor inzet. Zoals beschreven in de duurzaamheidsvisie zijn de nummers 1, 2, 4, 5, 10 en 16 minder relevant voor het ruimtelijk domein. De projecten dragen daarom voornamelijk bij aan de overige elf Global Goals.

2.1 Generieke projecten De generieke projecten geven overkoepeld uitvoering aan de duurzaamheidsvisie. Deze projecten dragen bij aan alle vier de pijlers. Binnen de generieke projecten werken we met vier focusgebieden: ● Communicatie; ● Ondersteuning; ● Samenwerking; ● Gemeentelijke organisatie.

Communicatie Om inwoners, onderwijs en het bedrijfsleven te informeren en hun betrokkenheid bij duurzaamheid te vergroten, willen we graag met hen communiceren. Om iedereen te bereiken en op de juiste manier te voorzien zijn verschillende manieren van communicatie nodig. De komende jaren willen we pro-actiever zijn door op projectbasis meer naar de doelgroep toe te gaan en bijvoorbeeld een duurzaamheidsevenement te organiseren. Projecten

Planning 2023 Q1

2024 Q4

0.01 Duurzaamheidsloket 0.02 Duurzaamheidsevenement 0.03 Week van duurzaamheid 0.04 Voortgangsrapportage duurzaamheid 0.05 Educatie Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

0.01 Duurzaamheidsloket Draagt bij aan: Voor de regio Noord-Veluwe is een duurzaamheidsloket beschikbaar, dat loket geeft actuele informatie en nieuwsberichten aan bewoners rondom het thema duurzaamheid. Denk hierbij aan onderwerpen als; vergroenen van je tuin, isoleren van je woning en het opwekken van duurzame energie. Daarnaast is het loket betrokken bij projecten en zet het acties op om gezamenlijk te verduurzamen. Daarnaast biedt het loket ondersteuning aan buurtinitiatieven.

Pijler(s)

Global goal(s):

Impact

Inwoners informeren en inspireren over duurzaamheid. (Het aantal inwoners dat gebruik heeft gemaakt van het duurzaamheidsloket)

Betrokkenen

Regio gemeente Noord-Veluwe, duurzaamheidsloket, gemeente Harderwijk

Financiën

2023

2024

€ 25.000,- (Subsidie provincie) € 25.000,- (Budget Duurzaamheid)

0.02 Duurzaamheidsevenement Draagt bij aan: Pijler(s) Met een jaarlijks duurzaamheidsevenement willen we inwoners en bedrijven kennis laten maken, informeren en inspireren op het gebied van duurzaamheid. Het evenement wordt breed opgezet waarbij de verschillende thema’s aan bod komen. Het evenement wordt publieksvriendelijk aangekleed Het duurzaamheidsevenement gaat de start of afsluiting zijn van de week van duurzaamheid (zie 0.03).

Impact Betrokkenen

Financiën

Global goal(s):

Inwoners informeren en inspireren over duurzaamheid (Het aantal bezoekers van het duurzaamheidsevenement) Diverse partijen en initiatieven uit de samenleving (o.a. Endura, duurzaamheidsloket, Repair Café, de Hortus en Groei & Bloei), gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 30.000,- (Budget Duurzaamheid)

€30.000,- (Budget Duurzaamheid)

0.03 Week van Duurzaamheid Draagt bij aan: Pijler(s)

Elk jaar wordt er in de week van 10 oktober bovengemiddeld veel aandacht geschonken aan duurzaamheid in de gemeenten van de Noord-Veluwe. Met diverse acties en activiteiten worden inwoners betrokken en geprikkeld om met duurzaamheid aan de slag te gaan. De gemeente Harderwijk laat zich dan ook graag verrassen en stelt budget beschikbaar aan initiatiefnemers om hun activiteiten en acties in die week mogelijk te maken. De initiatiefnemers zijn zelf verantwoordelijk voor de organisatie.

Impact Betrokkenen

Financiën

Global goal(s):

Inwoners informeren en inspireren over duurzaamheid (Het aantal activiteiten tijdens deze week) Diverse partijen en initiatieven uit de samenleving (o.a. Endura, duurzaamheidsloket, Repair Café, de Hortus en groei & bloei), gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 5.000,- (Budget Duurzaamheid)

€5.000,- (Budget Duurzaamheid)

0.04 Voortgangsrapportage duurzaamheid Draagt bij aan: Pijler(s) Jaarlijks maken we een rapportage over de voortgang op het gebied van duurzaamheid. In het rapport zoomen we in op de projecten van het jaar ervoor, welke resultaten zijn er behaald en wat heeft het bijgedragen aan de doelstellingen op lange termijn.

Impact Betrokkenen Financiën

Global goal(s):

De samenleving informeren over de voortgang van duurzaamheid (Een voortgangsrapportage per jaar) Gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 5.000,- (Budget Duurzaamheid)

€5.000,- (Budget Duurzaamheid)

0.05 Educatie Draagt bij aan: Met de duurzaamheidsthema’s zijn we niet alleen bezig met vandaag, maar ook met de toekomst van de jeugd. Daarom vinden we het belangrijk de jeugd te informeren en te betrekken bij duurzaamheid in al haar facetten. In de komende jaren willen we in samenwerking met De Hortus (stichting voor natuur- en duurzaamheidseducatie), basis- en middelbare scholen de jeugd meer betrekken. Denk onder andere aan gastlessen, opdrachten of excursies.

Impact Betrokkenen Financiën

Pijler(s)

Global goal(s):

De kinderen betrekken bij en informeren over duurzaamheid in Harderwijk (Het aantal kinderen dat mee heeft gedaan/ is bereikt) Scholen, de Hortus, Gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 20.000,- (Budget Duurzaamheid)

€20.000,- (Budget Duurzaamheid)

Ondersteuning Om te zorgen dat iedereen (onder andere inwoners, bedrijven, sportclubs en verenigingen) mee kan doen in de verandering naar een duurzame gemeente Harderwijk, bieden wij op verschillende manieren ondersteuning aan. Denk hierbij aan het ondersteunen van initiatieven door samen te werken en met maatwerk te faciliteren. En ook door het beschikbaar stellen van subsidies en leningen voor specifieke doelgroepen/maatregelen, mits hiervoor niet al een landelijke- of provinciale regeling bestaat. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

0.06 Ondersteunen initiatieven met maatwerk 0.07 Subsidie De duurzame Stad- Lorentz III 0.08 Duurzaamheidsfonds Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

0.06 Ondersteunen initiatieven met maatwerk We hebben de samenleving en initiatieven vanuit de samenleving nodig om de doelen te bereiken. Hiervoor ondersteunen we initiatieven uit de samenleving die willen bijdragen aan de duurzaamheidsdoelstelling. Denk onder andere aan inwoners en bedrijven die samen de buurt willen vergroenen of aardgasvrij willen maken of acties van maatschappelijk betrokken partijen zoals Endura, Repair Café en Groei en Bloei. Op welke manier we ondersteunen is per initiatief maatwerk. Belangrijk hierbij is dat we als gemeente niet het initiatief overnemen en gaan uitvoeren maar dit overlaten aan de initiatiefnemers. Het kan hierbij ook gaan om ondersteuning van innovaties, zowel intern en extern. Impact Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

De samenleving informeren over de voortgang van duurzaamheid (Het aantal initiatieven) Duurzaamheidsloket, betrokken bewoners/ondernemers, gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 20.000,- (Budget Duurzaamheid)

€20.000,- (Budget Duurzaamheid)

0.07 Subsidie De duurzame Stad- Lorentz III Draagt bij aan: Op bedrijventerrein Lorentz vestigen zich de komende jaren nieuwe bedrijven. Hiervoor bouwen ze nieuwe bedrijfspanden die voldoen aan de wettelijke verplichtingen van dat moment. Met deze subsidie, De Duurzame Stad - Lorentz III, stimuleren we om bij nieuwbouw extra duurzaamheidsmaatregelen aan te brengen in het bedrijfspand. Het gaat hierbij niet alleen om maatregelen om energie te besparen of om duurzame energie op te wekken maar ook om biodiverse, klimaatbestendige en circulaire maatregelen. De subsidie is beschikbaar sinds 01-04-2022.

Pijler(s)

Global goal(s):

Impact

Extra verduurzaming bij de realisatie van nieuwbouw op Lorentz III (Het aantal aanvragen per jaar)

Betrokkenen

Nieuw te vestigen ondernemers Lorentz III, gemeente Harderwijk

Financiën

Subsidiebudget (Peildatum 19-12-2022) €800.000,- (Budget subsidie Duurz.maatr. De Duurzame Stad)

0.08 Duurzaamheidsfonds Het duurzaamheidsfonds heeft als doel om iedereen in de Harderwijkse samenleving mee te laten doen aan de verduurzaming van de gemeente Harderwijk en hiermee een versnelling te realiseren. In 2023 stellen we de kaders op en werken het fonds uit. Uiterlijk 2024 moet het in werking treden. Het fonds bestaat uit meerder aspecten onder andere subsidies, leningen en adviserende ondersteuning voor inwoners, verenigingen, stichtingen en ondernemers. Daarnaast gebruiken we het fonds om versnelling aan te brengen in de realisatie en uitvoering van een duurzamere openbare ruimte, ervaring op te doen met innovaties en voor extra uitvoeringskosten rondom het thema duurzaamheid. Impact Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

Versnelling aanbrengen in de verduurzaming van de gemeente Harderwijk (Een uitgewerkt duurzaamheidsfonds) Gemeente Harderwijk Duurzaamheidsfonds € 4.000.000,-

Samenwerking Om de duurzaamheidsdoelen te behalen moeten we de samenwerking aan gaan met verschillende partijen en elkaars krachten bundelen. De samenwerkingen die we aangaan zijn op basis van wederzijds vertrouwen en elke partij heeft een toegevoegde waarde binnen de samenwerking. We staan open voor nieuwe samenwerkingen als deze bijdragen aan het versneld behalen van de duurzaamheidsambities. Naast de onderstaande projecten, gaan natuurlijk ook de bestaande samenwerkingen met andere partijen door. Onder andere met de lokale energiecoöperatie Endura, waterschap Vallei en Veluwe, Groei & Bloei Harderwijk en Repaircafé Harderwijk. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

0.09 Duurzaamheidsconvenant Woningcorporaties 0.10 Werkgroep duurzaamheid BKH 0.11 Evenementen verduurzamen Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

0.09 Duurzaamheidsconvenant woningcorporaties De woningcorporaties UWOON en Omnia Wonen, de huurdersverenigingen en de gemeente Harderwijk werken samen op het gebied van de energietransitie (project aardgasvrij wonen Harderwijk). Hierbij geven de woningcorporaties prioriteit aan duurzaamheidsmaatregelen die de woonlasten betaalbaar houden of verminderen. Om breder op het gebied van duurzaamheid (ook klimaatadaptatie, circulariteit en biodiversiteit) samen te werken is afgesproken een duurzaamheidsconvenant op te stellen. Het convenant moet de basis vormen tot concrete acties die opgenomen worden in de jaarlijkse prestatieafspraken.

Impact

Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

Verdere samenwerking voor het verduurzamen van sociale huurwoningen, niet alleen op het gebied van de energietransitie (Een getekend duurzaamheidsconvenant) UWOON, Omnia Wonen, huurdersverenigingen, gemeente Harderwijk 2023

2024

n.v.t.

0.10 Werkgroep duurzaamheid BKH Draagt bij aan: Pijler(s)

De Bedrijvenkring Harderwijk (BKH) zet zich met de werkgroep duurzaamheid al jaren in om van het bedrijventerrein een energieleverend bedrijventerrein te maken. De gemeente neemt deel aan deze werkgroep. Met de komst van de duurzaamheidsvisie is de werkgroep zich ook breder op het gebied van duurzaamheid gaan inzetten. Door samen op te trekken versterken de BKH en de gemeente Harderwijk elkaar om de ambities te realiseren.

Impact

Betrokkenen Financiën

Global goal(s):

Gezamenlijk inzet voor de verduurzaming van de bedrijventerreinen (De hoeveelheid bespaarde energie in kWh, de opwek van duurzame energie in kWh, en het percentage groen van het bedrijventerrein) Bedrijvenkring Harderwijk, Endura, ondernemers, gemeente Harderwijk 2023

2024

n.v.t.

0.11 Evenementen verduurzamen Het verduurzamen van evenementen is een belangrijk speerpunt voor de gemeente en de evenementenorganisatoren. Vanaf mei 2022 worden organisatoren onder begeleiding van een ervaringsdeskundige op het gebied van duurzame evenementen geholpen in hun duurzame stappen. In 2023 wordt een nieuw duurzaam stroomplan opgeleverd. Het doel is om het gebruik van dieselaggregaten op evenementen zoveel mogelijk uit te bannen.

Draagt bij aan: Pijlers

Global goals:

Per 1 januari 2024 gaat het verbod op Single Use Plastics van kracht. Dit is een verbod op wegwerp, en hergebruik wordt de norm. De gemeente wil kennissessies organiseren aangaande dit onderwerp.

Impact Betrokkenen Financiën

Duurzame evenementen welke minder impact hebben op het milieu (De hoeveelheid afval, de hoeveelheid duurzame energie ) Evenementenorganisatoren, gemeente Harderwijk 2023

2024

Budget duurzame evenementen

n.t.b.

Gemeentelijke organisatie Als gemeente geven we niet alleen aan wat de duurzaamheidsambities zijn maar dragen deze ook uit. Dit doen we door zelf realistische, ambitieuze voorbeeldprojecten uit te voeren. De gemeentelijke organisatie neemt verduurzamen en CO2-reductie standaard mee in de bedrijfsvoering. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

0.12 Duurzaam inkopen 0.13 CO2-prestatieladder 0.14 Verduurzamen eigen wagenpark 0.15 Verduurzamen eigen vastgoed 0.16 Toepassen norm “het nieuwe normaal” 0.17 Duurzame openbare ruimte 0.18 Straat van de Toekomst Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

0.12 Duurzaam inkopen Draagt bij aan: De duurzaamheidsdoelen uit de Duurzaamheidsvisie voeren we door in het inkoopbeleid. Met als doel dat alle inkoop en aanbesteding door de Gemeente Harderwijk, van materialen, diensten en bouwkundige en civieltechnische werken, bijdragen aan deze duurzaamheidsdoelen. Hiervoor stellen we een actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) op. Om de ontwikkeling van duurzaam inkoop te kunnen volgen wordt het percentage duurzaam inkopen jaarlijks gerapporteerd.

Impact Betrokkenen Financiën

Pijler(s)

Global goal(s):

Door duurzaam in te kopen verminderen we onze impact op het milieu. (Het percentage duurzaam inkopen) Gemeente Harderwijk 2023

2024

n.v.t

n.v.t.

0.13 CO2-prestatieladder Sinds 2019 is de gemeente Harderwijk gecertificeerd voor de CO2-prestatieladder. Sinds september 2022 is dit op trede 4. Om het certificaat te behouden wordt elk jaar rond april/mei een controle audit gedaan door een externe partij. Tijdens deze audit wordt beoordeeld of we als gemeentelijke organisatie nog voldoen aan de voorschriften voor het behoud van de certificering. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de uitvoering van CO2-reductiemaatregelen, de communicatie en samenwerking. Door het behalen van trede 4 is dit verbreed met twee ketenanalyses. Deze gaan over het woon-werkverkeer, de bestrating van openbare wegen en hoe we in deze ketens de CO2-uitstoot kunnen verlagen. Impact Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

Het verminderen van de CO2-uitstoot. (De CO2-besparing in ton per jaar) Gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 10.000,- (Budget Energieke Stad)

0.14 Verduurzamen eigen wagenpark Draagt bij aan: De gemeente Harderwijk beschikt over een eigen wagenpark (voertuigen en overig werkmaterieel), dat hoofdzakelijk wordt ingezet bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, de sportvelden en de begraafplaatsen. Met het tractiebeheerplan 2022-2026 wordt de verduurzaming van het wagenpark doorgezet. Onder andere door voor elektrisch te kiezen wanneer mogelijk en van diesel over te stappen naar ‘Hydrotreated Vegetable Oil’ (HVO) en een eigen HVOtankinstallatie te realiseren. Dit moet een besparing van 260 ton CO2 opleveren.

Impact Betrokkenen Financiën

Pijler(s)

Global goal(s):

Het verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen. (De CO2-uitstoot in ton per jaar) Gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 16.000,- onderdeel van Tractieplan

Tractieplan

0.15 Verduurzamen eigen vastgoed De gemeente wil haar eigen vastgoed verduurzamen en het goede voorbeeld geven. Hiervoor is het duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DJMOP) voor het vastgoed opgesteld. Aan de hand hiervan wordt het vastgoed verduurzaamd op de momenten dat de gebouwen onderhouden moeten worden. Daarnaast onderzoeken we vanuit onze voorbeeldfunctie of we het regenwater dat op het dak van het gemeentehuis valt kunnen opvangen en gebruiken voor de tuinbewatering in plaats van met drinkwater. Hierbij wordt ook de mogelijkheid om het regenwater in te zetten voor de toiletspoeling onderzocht. Ook de aansluiting van het gemeentehuis op het warmtenet willen we realiseren. Impact

Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

Het verminderen het energieverbruik, meer duurzame energie opwek, natuurinclusief en klimaatrobuust vastgoed. (het energieverbruik per jaar, de hoeveelheid opgewekte duurzame energie, het drinkwaterverbruik van het gemeentehuis) Gemeente Harderwijk 2023

2024

Onderhoudsbudgetten vastgoed

0.16 Toepassen norm “het nieuwe normaal” Iedereen begrijpt dat duurzaam bouwen belangrijk is, maar wat verstaan we dan onder duurzaam bouwen? Iedere partij in de bouwketen geeft daar zijn eigen invulling aan. De gemeente Harderwijk wil meer structuur aanbrengen rondom het thema duurzaam bouwen. Hiervoor willen we gebruik maken van de norm “het Nieuwe Normaal Harderwijk”. Deze norm “het Nieuwe Normaal” is ontwikkeld door Cirkelstad en richt zich primair op circulariteit. Deze willen we uitbreiden om aan te laten sluiten op de overige drie pijlers van de duurzaamheidsvisie van Harderwijk. “Het Nieuwe Normaal Harderwijk” gaan we dan structureel toepassen bij gemeentelijke nieuwbouwprojecten.

Impact Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

Duurzame nieuwbouwprojecten die voldoen aan duurzaamheidsambities. (Het aantal keer dat de norm is gebruikt) Gemeente Harderwijk 2023

2024

n.v.t.

0.17 Duurzame openbare ruimte Draagt bij aan:

Jaarlijks voert de gemeente werkzaamheden uit in de openbare ruimte, zoals bijvoorbeeld vervanging van het riool of het verbeteren van de verkeersveiligheid. Deze momenten kunnen meteen ingezet worden om de openbare ruimte duurzamer in te richten. Bijvoorbeeld door het plaatsen van meer bomen, minder verharding en waterdoorlatende parkeerplaatsen. Vooruitlopend op de actualisatie van het Integraal Beheersplan Openbare Ruimte (IBOR) stellen we vanuit het Duurzaamheidsfonds middelen beschikbaar om in 2023 en 2024 de openbare ruimte te verduurzamen bij geplande werkzaamheden in de openbare ruimte. Zowel voor de realisatie als de uitvoering. Impact Betrokkenen Financiën

Pijler(s)

Global goal(s):

Een leefbaardere en duurzamere inrichting van de openbare ruimte. (Onder andere door het percentage groen/onverhard in de openbare ruimte) Gemeente Harderwijk 2023

2024

Voorstel € 500.000,(Duurzaamheidsfonds)

0.18 Straat van de Toekomst In het project de Straat van de toekomst werken we aan een methode waarbij een straat wordt ontworpen die voldoet aan de minimale eisen van de gemeente vanuit een visie op de behoeften en functies van de toekomstige samenleving en de wensen van de huidige omwonenden. Hiervoor bepaalt de gemeente de kaders en via een participatieproces maken we de wensen van de bewoners van de straat inzichtelijk. Met de kaders, de belangen en het verlangen wordt de straat ontworpen en als zodanig ingericht.

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

In de afgelopen jaren is de methode ontwikkelt en deze wordt nu getest. Dit project behelst het uitwerken van de methode maar niet de uitvoeren van het project zelf. De methode gaat een plek krijgen in het Integraal Beheer Plan Openbare Ruimte. Impact

Betrokkenen Financiën

Toekomstbestendig ingerichte straten die voldoen aan de eisen vanuit de gemeente en wensen van de inwoners. (Het aantal keer dat gebruik gemaakt is van de methode straat van de toekomst) Gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 10.000,- (Budget Duurzaamheid)

n.v.t.

2.2 De Circulaire Stad In 2020 is het circulaire economie beleid – De Circulaire Stad vastgesteld. In dit beleid zijn de doelstellingen, de kaders, focusgebieden en uitvoeringsagenda opgenomen. Deze komen terug in deze uitvoeringsagenda.

Beleidsontwikkeling Het vastgestelde beleid voor de circulaire economie wordt gemonitord. Wanneer het nodig blijkt te zijn moet het beleid worden aangepast. Daarnaast is de circulaire economie in ontwikkeling en leren we nog steeds. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

1.01 Materiaalstroomanalyse Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

1.01 Materiaalstroomanalyse Draagt bij aan: Pijlers Elke vier jaar laat de gemeente Harderwijk een materiaalstroomanalyse maken. Dit is een visualisatie van de stromen van energie, materiaal en water door de gemeente Harderwijk. Het laat materiaal invoer aan de linkerkant en afvalstromen aan de rechterkant zien. De eerste materiaalstroomanalyse van de gemeente Harderwijk is gebaseerd op data van het jaar 2018.

Impact

Betrokkenen Financiën

Global goals:

Inzicht in welke materiaalstromen in de gemeente Harderwijk een grote (significante) impact hebben op het milieu. (Een materiaalstroomanalyse 2022) Extern meetbureau, gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 20.000,- (Budget Circulaire economie)

€15.000,- (Budget Circulaire economie)

Circulaire bedrijven Harderwijk zet maximaal in op het verduurzamen van de bedrijfsvoering van de binnen Harderwijk gevestigde bedrijven. Zo kunnen deze op hun eigen manier bijdragen aan de circulaire ambities van de gemeente. Ook wil de gemeente Harderwijk duurzame en circulaire bedrijvigheid aantrekken. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

1.02 Inspiratiesessies Duurzaamheid met bedrijfsleven 1.03 Cirkelstad 1.04 Circulaire bedrijfsscans 1.05 Circulaire Startups Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

1.02 Inspiratiesessies Duurzaamheid met bedrijfsleven We organiseren sectorspecifieke inspiratiesessies om ondernemers, in wiens bedrijfsvoering duurzaamheid nog niet centraal staat, te betrekken bij het verduurzamen van de gemeente Harderwijk. Tijdens de inspiratiesessies biedt de gemeente Harderwijk ondernemers handvatten om aan de slag te gaan door concrete voorbeelden te geven van ‘laaghangend fruit’ in de verduurzaming. Dit geeft de ondernemer tevens een gevoel van eigenaarschap en verantwoordelijkheid voor het bijdragen aan de gemeentelijke ambities. Deze inspiratiesessies sluiten wanneer mogelijk aan bij bestaande evenementen.

Impact Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijlers

Global goals:

Impactvol ondernemen wordt bij de Harderwijker ondernemers op de kaart gezet. (Het aantal (Harderwijkse) deelnemers bij de inspiratiesessies) Ondernemers, Bedrijvenkring Harderwijk, gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 10.000,- (Budget Circulaire economie)

1.03 Cirkelstad Draagt bij aan: Pijlers In juni 2022 is Cirkelstad Harderwijk officieel van start gegaan. Het doel van Cirkelstad is om Circulair bouwen te stimuleren door gebruik te maken van een landelijk platform. Harderwijkse (bouw)ondernemers worden geholpen met projecten, kennis en netwerken. Cirkelstad Harderwijk en Cirkelstad Zwolle werken nauw samen.

Impact Betrokkenen Financiën

Global goals:

Het circulair bouwen wordt bij de Harderwijker (bouw)ondernemers op de kaart gezet. (Het aantal aangesloten bedrijven bij Cirkelstad) Bouw (gerelateerde) ondernemers, gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 0,-

€ 5.000,- (Budget Circulaire economie)

1.04 Circulaire bedrijfsscans Draagt bij aan: De circulaire bedrijfsscan is bestemd voor bedrijven in Harderwijk die graag circulaire stappen in hun huidige bedrijfsvoering willen zetten, maar niet goed weten hoe. De gemeente Harderwijk zet externe (lokale) adviesbureaus in om door middel van een bedrijfsscan inzichtelijk te maken op welke punten grondstoffen, materialen en energie bespaard kunnen worden en welke mogelijkheden er zijn om met afval en reststromen om te gaan. Deze scan is bedoeld voor alle ondernemers binnen Harderwijk.

Impact

Betrokkenen Financiën

Pijlers

Global goals:

Bedrijven inzicht geven in hoe ze hun bedrijfsvoering kunnen aanpassen en het gebruik van primaire grondstoffen kunnen terugdringen. (Het aantal uitgevoerde circulaire bedrijfsscan) Ondernemers, adviesbureaus, gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 5.000 (Budget Circulaire economie)

n.v.t.

1.05 Circulaire start-ups Draagt bij aan: De gemeente heeft het huidige start-upklimaat in Harderwijk onderzocht. Hieruit blijkt dat er behoefte is aan een fysieke locatie om startups te faciliteren. Het aankomende jaar onderzoeken we de mogelijkheden voor een fysieke locatie in de gemeente Harderwijk waar start-ups zich kunnen vestigen. Via de inspiratiesessie zetten we ook in op kennisdeling. Andere mogelijkheden om het start-upklimaat worden mogelijk later nog uitgezocht zoals het opzetten van een programma met het onderwijs en het bedrijfsleven.

Impact

Betrokkenen Financiën

Pijlers

Global goals:

Start-ups binden aan de gemeente Harderwijk om een boost te geven aan innovatie en duurzaamheid. (Het aantal start-ups dat bekend in de gemeente Harderwijk) Gemeente Harderwijk 2023

2024

€25.000,- (Budget circulaire economie)

€25.000,- (Budget Circulaire economie)

Circulaire bouwsector Bouw- en sloopactiviteiten zijn verantwoordelijk voor 60% van de totale materiaalconsumptie wereldwijd, en voor 50% van het afval in Nederland. Ook in Harderwijk zijn jaarlijks veel bouwmaterialen nodig om te voldoen aan de bouw- en renovatieplannen in de stad. Daarom zetten we in op een duurzame en circulaire bouwsector die bijdraagt aan het behalen van de nationale ambities omtrent de circulaire economie. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

1.06 Onderzoek materialendepot 1.07 Onderzoek Pilot circulaire huizen bouwen Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

1.06 Onderzoek materialendepot Draagt bij aan: We vinden het belangrijk dat gebruikte materialen een tweede leven krijgen. De gemeente kan een rol spelen voor de opslag van her te gebruiken materialen zodat deze materialen een tweede leven krijgen. Een onderzoek gaan we uitvoeren naar specificaties en locaties voor een materiaaldepot in de gemeente Harderwijk. Aan de hand van het onderzoek moet een besluit genomen worden om een materialendepot te starten of niet.

Impact Betrokkenen Financiën

Pijlers

Global goals:

De mogelijkheden om (bouw)materialen her te gebruiken vergroten (Een besluit om al dan niet een materialendepot te starten) Bouwondernemers, gemeente Harderwijk 2023

2024

€10.000,- (Budget circulaire economie)

n.t.b.

1.07 Onderzoek pilot circulaire huizen bouwen Draagt bij aan: Pijlers De gemeente wilt particuliere bouw (inwoners) uitdagen circulaire huizen te (ver)bouwen. In 2024 starten we een onderzoek naar wat er nodig is om in een pilot te starten om circulair bouwen bij inwoners te stimuleren/ mogelijk te maken. Hierbij onderzoeken we de mogelijke koppeling met het materialendepot.

Impact Betrokkenen Financiën

Global goals:

Woningen bouwen met hergebruikte en/of biobased bouwmaterialen (Het besluit om een pilot circulaire huizen bouwen al dan niet te starten) Adviesbureau, bouwondernemers, gemeente Harderwijk 2023

2024

n.v.t.

€10.000,- (Budget circulaire economie)

Inwoners Het stimuleren van lokale kringlopen is een belangrijk onderdeel van de circulaire economie. Hiervoor zetten we naast bedrijven en de gemeentelijke organisatie ook in op het betrekken van de inwoners van de gemeente Harderwijk bij de transitie naar een circulaire economie. Dit doen we door het uitleggen en inzichtelijk maken van wat een circulaire economie betekent. Zo kunnen bewoners in hun eigen dagelijks leven bijdragen aan de circulaire economie. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

1.08 Voedselverspilling tegengaan 1.09 Uitvoering VANG Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

1.08 Voedselverspilling tegengaan Draagt bij aan: Binnen het thema circulaire economie is er steeds meer aandacht voor onderwerpen als voedselverspilling en korte ketens. De horeca is verantwoordelijk voor 14% van de totale hoeveelheid voedselverspilling in Nederland. De provincie Gelderland heeft het programma Gelderland van Morgen gelanceerd met als doel om minder voedsel te verspillen, meer plantaardige voedsel te consumeren en meer lokaal/biologisch voedsel te consumeren. We willen mogelijk aansluiten bij dit programma als de aanpak past of op maat gemaakt kan worden voor de gemeente Harderwijk.

Impact Betrokkenen Financiën

Pijlers

Global goals:

Inwoners en bedrijven zijn bewuster van hun impact op voedselverspilling. (De hoeveelheid voedsel in het afval in kg en het drinkwaterverbruik in m3) Ziekenhuis Sint Jansdal, horecaondernemers, inwoners, gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 30.000,- (Budget circulaire economie)

Thema voor 2024 wordt in 2023 gevormd. Aansluiten bij actualiteit.

1.09 Van Afval naar Grondstof (VANG) Draagt bij aan: Het verminderen en het beter scheiden van afval vormt een belangrijke basis voor een toekomstige circulaire economie. Om de hoeveelheid restafval per inwoner omlaag te brengen en het scheidingspercentage te verhogen, is een vast en variabel tarief ingesteld voor het aanbieden van een minicontainer of een zak restafval. Hiermee geven we handen en voeten aan het principe ‘de vervuiler betaalt’. Daarnaast is een gedragsverandering van de inwoners nodig om de gestelde doelen te behalen.

Impact Betrokkenen Financiën

Pijlers

Global goals:

Het verminderen van restafval (Het aantal kg restafval per inwoner per jaar) Gemeente Harderwijk 2023

2024

Afvalstoffenheffing (meer informatie begroting 2023-2026)

Afvalstoffenheffing

2.3 De Biodiverse Stad In december 2022 is de Natuur- en groenvisie vastgesteld. Hierin staan de kaders om het natuur- en groenbeleid mee op te stellen. Dit beleid is een verdere uitwerking van de visie waarin keuzes worden gemaakt. Bij dit beleid zit ook een uitvoeringsagenda met de projecten voor de komende jaren. Vooruitlopend hierop zijn in deze uitvoeringsagenda duurzaamheid een aantal projecten geselecteerd voor 2023 die al aansluiten bij de visie. De projecten voor 2024 uit het natuur- en groenbeleid worden na vaststelling toegevoegd aan de uitvoeringsagenda duurzaamheid.

Beleidsontwikkeling Voor de pijler biodiversiteit staat 2023 voornamelijk in het teken van het uitvoeren van een nulmeting en het opstellen van het natuur- en groenbeleid. Daarnaast is het onderwerp biodiversiteit nog in ontwikkeling en leren we nog steeds. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

2.01 Opstellen natuur- en groenbeleid 2.02 Nulmeting biodiversiteit/natuurwaarden Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

2.01 Natuur- en groenbeleidsplan In 2022 is de Natuur- en groenvisie vastgesteld. Hierin is de koers bepaald en vastgesteld dat natuur en groen een volwaardig onderdeel vormen in de fysieke leefomgeving. Hoe dit zich vertaalt naar de wijken en overige deelgebieden en wat we hiervoor gaan doen, wordt uitgewerkt in een natuur- en groenbeleidsplan met uitvoeringsstrategie en -agenda. Hierin stellen we meetbare doelen, algemene beleidsuitgangspunten en bepalen per deelgebied welke knelpunten en kansen er liggen. We maken duidelijk wat er moet gaat gebeuren en hoe, door wie, waar en wanneer inclusief een kostenraming. Dit wordt de leidraad voor de komende 10 jaar om te bouwen aan een groener natuurlijker gemeente Harderwijk.

Draagt bij aan: Pijlers

Global goals:

Impact

Concrete handvatten om in actie te komen om Harderwijk groener en natuurlijker te maken. (Een vastgesteld natuur- en groenbeleidsplan)

Betrokkenen

KNNV, Vogelbeschermingswacht, Landschapsbeheer Gelderland, Natuurmonumenten, Waterschap, IVN, Hortus/Natuur- en milieueducatie, gemeente Harderwijk

Financiën

2023

2024

€ 70.000,- (Budget natuur- en groenbeleidsplan)

n.v.t.

2.02 Nulmeting biodiversiteit/natuurwaarden Draagt bij aan: Samen met een ecologisch adviesbureau gaan we de huidige stand van zaken wat betreft natuurwaarden in kaart brengen. Deze inventarisatie borduurt voort op de in 2022 ontwikkelde Natuur- en groenvisie Harderwijk. Dit is een uitwerking van deze visie en tevens een bouwsteen voor het nog te ontwikkelen natuur- en groenbeleidsplan. Er wordt ingegaan op de huidige staat van de biodiversiteit, de waargenomen soorten, de knelpunten die er voor deze soorten liggen en de verbetermogelijkheden voor de biotopen in Harderwijk. De bedoeling is dat het opstellen van een nulmeting biodiversiteit/natuurwaarden de basis biedt voor monitoring van effecten van het nog op te stellen natuur- en groenbeleidsplan.

Pijlers

Global goals:

Impact

Inzicht in de voorkomende soorten en aandachtspunten voor natuur en biodiversiteit gespecificeerd naar gebied in Harderwijk. (Een opgeleverde nulmeting)

Betrokkenen

Ecologisch adviesbureau, Omgevingsdienst Noord-Veluwe, verscheidene natuurverenigingen, Natuurmonumenten, Waterschap Vallei en Veluwe, stichting Landschapsbeheer Gelderland, gemeente Harderwijk

Financiën

2023

2024

€30.000,- (Budget natuur- en groenbeleidsplan)

n.v.t.

Bebouwd gebied Zoals beschreven in de Natuur- en groenvisie definiëren we drie gebieden. Het bebouwd gebied is hier één van. In het natuur- en groenbeleid gaan we verder uitwerken welke projecten we in het gebouwde gebied gaan uitvoeren. Na vaststelling van het natuur- en groenbeleid worden deze projecten aan de uitvoeringsagenda duurzaamheid toegevoegd. Vooruitlopend hierop wordt in 2023 al wel uitvoering gegeven aan onderstaand project. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

2.03 Groene schoolpleinen Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

2.03 Groene schoolpleinen Draagt bij aan: Met het project groene schoolpleinen stimuleert de gemeente het groen en natuurlijker inrichten van schoolpleinen. Uitgangspunt hierbij is het ‘ontstenen’ van de pleinen en het toevoegen van inheems groen en natuur. In 2022 hebben twee scholen een traject opgestart om hun plein te gaan vergroenen. De uitvoering hiervan vindt in 2023 en uiterlijk 2024 plaats. De komende tijd hopen we, in samenwerking met de Hortus, nog meer scholen enthousiast te krijgen om hun pleinen natuurrijk in te richten en natuurvriendelijk spelen toe te passen.

Impact

Betrokkenen Financiën

Pijlers

Global goals:

Het tegengaan van hittestress, de sponswerking van de bodem vergroten en kinderen kennis laten maken met natuur en eetbaar groen. (Het aantal deelnemende scholen en het aantal m2 van toegevoegd groen op de schoolpleinen) De Hortus, IVN, scholen, hoveniers, (tuin)ontwerpers, gemeente Harderwijk 2023

2024

€10.000,- (Budget Duurzaamheid)

Inwoners Een groot deel van de grond is niet in bezit van de gemeente. Om deze grond ook te vergroenen en de biodiversiteit te vergroten is samenwerken met inwoners en ondernemers nodig. Na vaststelling van het groenen natuurbeleid worden projecten om inwoners te betrekken en te stimuleren aan de uitvoeringsagenda duurzaamheid toegevoegd. Vooruitlopend hierop wordt in 2023 al wel uitvoering gegeven aan onderstaand project. Planning Projecten

2023 Q1

2024

2.04 Stimuleringsacties vergroenen tuinen Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

2.04 Stimuleringsacties vergroenen tuinen Draagt bij aan: Pijlers De stimuleringsacties vergroenen tuinen zijn in 2022 succesvol benut. In 2023 en 2024 worden de stimuleringsacties voortgezet. Het gaat hierbij onder andere om een tuinenmarkt, workshops, en tuinadvisering. Deze actie voeren we uit in samenwerking met het duurzaamheidsloket.

Impact

Betrokkenen

Global goals:

Meer en gevarieerder groen op particulier terrein. Meer bewustwording bij bewoners over het belang van groen. (Het aantal deelnemers aan de acties en het aantal m2 meer groen op particuliere terreinen) Duurzaamheidsloket, Groei en Bloei, Stichting Steenbreek, gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 20.000,- (Budget Duurzaamheid)

Financiën

2.4 De Klimaatbestendige Stad In november 2022 zijn de kaders voor het opstellen van een water- en klimaatadapatieplan vastgesteld. Met deze kaders wordt het beleid verder uitgewerkt en een uitvoeringsagenda met de projecten voor de komende jaren opgesteld. Vooruitlopend hierop zijn in deze uitvoeringsagenda duurzaamheid een aantal projecten geselecteerd voor 2023. De projecten voor 2024 wordt na vaststelling van het water- en klimaatadaptatieplan toegevoegd aan de uitvoeringsagenda duurzaamheid.

Beleidsontwikkeling In 2023 ligt de focus voor de pijler klimaatadaptatie voornamelijk op het opstellen van het water- en klimaatadaptatieplan. Daarnaast is de pijler klimaatadaptatie nog in ontwikkeling en leren we nog steeds. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

3.01 Water- en klimaatadaptatieplan 3.02 Natuurbrandbeheersing Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

3.01 Water- en klimaatadaptatieplan Met het water- en klimaatadaptatieplan wordt bestaand beleid voor stedelijk water voortgezet en aangevuld met klimaatadaptatiebeleid. Het vormt de samensmelting van het gemeentelijk rioleringsplan (ZAP WHEP 2015-2023) en het gemeentelijk waterplan. Dit is belangrijk want een waterrobuuste, klimaatbestendige en gezonde leefomgeving is een basisvoorwaarde voor een moderne samenleving. Ook voor de toekomstige generaties. Het plan gaat enerzijds over de lokale invulling van wettelijke zorgplichten voor grondwater, regenwater, afvalwater van huishoudens/bedrijven en oppervlaktewater. En anderzijds over het beperken van de lokale effecten van de klimaatverandering (overstroming, wateroverlast, hitte en droogte). Impact Betrokkenen

Financiën

Draagt bij aan: Pijlers

Global goals:

Een waterrobuuste, klimaatbestendige en gezonde leefomgeving. (Een vastgesteld water- en klimaatadaptatieplan) Waterschap Vallei en Veluwe, Rijkswaterstaat Midden Nederland, Gemeente Ermelo, GGD NOG, ODNV, Hengelsportvereniging De Snoek 2023

2024

€ 60.000,- (uit GRP middelen) €10.000,- (budget duurzaamheid)

n.v.t.

3.02 Natuurbrandbeheersing Externe ontwikkeling Hoewel het zwaartepunt ligt bij de portefeuille Veiligheid is dit een relevante ontwikkeling voor klimaatadaptatie. Tussen de provincie Gelderland en de VNOG en VGGM is een intentieverklaring ondertekend voor een gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing met als doel de kans op onbeheersbare natuurbranden en de effecten ervan op termijn te verkleinen. De noodzaak hiervoor wordt, mede gelet op de klimaatontwikkelingen, steeds belangrijker.

Draagt bij aan:

Hierbij is het van belang het gesprek te voeren met de volgende risico-houdende functies in de natuurgebieden: natuurbeheer, infra, recreatie, zorg, wonen/werken. Doel van het plan is om in gezamenlijkheid met de verantwoordelijke overheden te komen tot een maatschappelijk verantwoord restrisico. Er wordt overigens niet gewacht tot de gebiedsgerichte aanpak gereed is. Maatregelen worden uitgewerkt voor de locaties Sonnevanck, vakantieparken en tracé hoogspanningslijn.

Global goals:

Impact

Betrokkenen Financiën

Pijlers

Het verkleinen op de kans op onbeheersbare natuurbranden en de effecten ervan op termijn. (Een plan voor natuurbrandbeheersing) Provincie Gelderland, VNOG, VGGM, gemeente Harderwijk 2023

2024

n.v.t.

Aanpakken locaties die kwetsbaar zijn voor klimaatverandering Met de vaststelling van de kaders voor het water- en klimaatadaptatieplan is ook gekozen om hoofdzakelijk te kiezen voor de strategie om mee te koppelen. Dit betekent dat de maatregelen die nodig zijn om een waterrobuuste en klimaatbestendige gemeente te worden, worden meegenomen op het moment dat vanwege een andere reden werkzaamheden worden uitgevoerd. Alleen de meest urgente knelpunten gaan we al eerder aanpakken. Deze urgente punten moeten nog worden bepaald (zie 3.01). Na vaststelling van het water- en klimaatadaptatieplan worden deze aan de uitvoeringsagenda duurzaamheid toegevoegd. Vooruitlopend hierop wordt al wel gestart met het Triasplein. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

3.03 Een groen en klimaatbestendig Triasplein Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

3.03 Een groen en klimaatbestendig Triasplein Draagt bij aan: De afgelopen jaren ervaren omwonenden langs de Triasgracht - tijdens aanhoudende droogte in combinatie met hittegolven langdurig/chronisch overlast door een slechte waterkwaliteit (o.a. blauwalg). Dit komt door oppervlaktewater dat ecologisch niet in balans is: bijna stilstaand en ondiep water dat in de zomer snel opwarmt en een beperkt zelfreinigend vermogen heeft. Tevens is het Triasplein sterk versteend met weinig opgaand groen waardoor het hitte-eiland effect tijdens hittegolven relatief groot is.

Impact

Betrokkenen

Financiën

Pijlers

Global goals:

Het beperken van het hitte-eiland effect tijdens hittegolven, robuuste waterkwaliteit, meer biodiversiteit en een klimaatbestendige en prettige leefomgeving. (Een ontwerp voor een groen en klimaatbestendig Triasplein) Wijkplatform Drielanden, Waterschap Vallei en Veluwe, gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 30.000 (Kadernota Triasplein) €15.000 (Aanvraag subsidie Provincie Gelderland)

€ n.t.b.

Private ruimte Als gemeente zijn we meestal niet de eigenaar van de grond of de bebouwing. Om deze bebouwing en gronden klimaatbestendig en waterrobuust te maken is samenwerking met inwoners en ondernemers nodig. Na vaststelling van het water- en klimaatadaptatieplan worden de projecten om inwoners te betrekken en te stimuleren aan de uitvoeringsagenda duurzaamheid toegevoegd. Vooruitlopend hierop wordt in 2023 al wel uitvoering gegeven aan onderstaande projecten. Planning Projecten

2023 Q1

2024

3.04 Deelname NK Tegelwippen / Tegeltaxi 3.05 Stimuleringsregeling klimaatadaptieve maatregelen privaat Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

3.04 Deelname NK Tegelwippen / Tegeltaxi Draagt bij aan: Pijlers Om onze bewoners extra te stimuleren doet de gemeente mee aan het Nationaal Kampioenschap Tegelwippen. Dit NK loopt van april t/m oktober en een groot aantal gemeenten doen hieraan mee. Om onze bewoners extra te helpen bij het “wippen van tegels” (en daarmee de tuinen een stukje groener te maken) rijdt in deze periode een Tegeltaxi rond. Deze Tegeltaxi haalt op afspraak de “gewipte” tegels op.

Impact

Betrokkenen Financiën

Global goals:

Een groenere gemeente en meer bewustwording onder de bewoners over niet alleen het belang, maar ook de voordelen van een groenere en klimaatadaptieve leefomgeving. (Het aantal m2 verwijderde verharding) Duurzaamheidsloket, gemeente Harderwijk 2023

2024

€ 15.000,- (Budget duurzaamheid)

€ 15.000,- (budget duurzaamheid)

3.05 Stimuleringsregeling klimaatadaptieve maatregelen privaat De subsidieregeling regenton 2020 werd in 2021 opgevolgd door een ‘verbrede’ stimuleringsregeling voor klimaatadaptatie maatregelen op privaat terrein. De regeling is tot stand gekomen door samenwerking in regionaal verband tussen gemeenten, waterschap en het duurzaamheidsloket. Deze stimuleringsregeling was in 2022 ook beschikbaar. In 2023 wordt de stimuleringsregeling wederom beschikbaar gesteld.

Draagt bij aan: Pijlers

Global goals:

Daarnaast is de intentie om een aantal klimaatadaptieve maatregelen op het gebied van hittestress toe te voegen aan de regeling.

Impact

Een groenere gemeente en meer bewustwording van het belang en de voordelen van een groenere en klimaatadaptieve leefomgeving. (Het aantal toegekende subsidies en het totaal uitgekeerde subsidiebedrag)

Betrokkenen

Werkregio Water en Klimaatadaptatie Noord Veluwe (onderdeel van Manifestregio Vallei en Veluwe), duurzaamheidsloket

Financiën

2023

2024

€ 40.000,- (Budget water en klimaatadaptatie Noord-Veluwe) € 10.000,- (budget Uitvoeringsfase waterplan) € 30.000,- (budget afkoppelen solo GRP) € 20.000,- (Budget duurzaamheid)

€€ 40.000,- (Budget water en klimaatadaptatie Noord-Veluwe) € 10.000,- (budget Uitvoeringsfase waterplan) € 30.000,- (budget afkoppelen solo GRP) € 20.000,- (Budget duurzaamheid))

2.5 De Energieke Stad Zoals is vastgelegd in het energietransitiebeleid “De Energieke Stad”, is het doel om in 2031 de CO2-uitstoot met 45% te verminderen ten opzichte van 2010. Deze ambitie is tegenwoordig ingehaald door de Europese, landelijke en provinciale ambities. Daarom streven we ernaar de landelijk ambitie, de CO -uitstoot met 49% te verminderen in 2030 ten opzichte van 1990, te behalen. Om de CO2-uitstoot te verlagen moet het energieverbruik worden verlaagd en duurzaam worden opgewekt. Hiervoor voeren we projecten uit op het gebied van de warmtetransitie, zonne-energie en windenergie. 2

Beleidsontwikkeling Het vastgestelde beleid voor de energietransitie wordt gemonitord. Wanneer het nodig blijkt te zijn moet het beleid worden aangepast. Daarnaast is de energietransitie nog in ontwikkeling en leren we nog steeds. Dit heeft als gevolg dat nieuw beleid voor bepaalde onderwerpen nodig kan zijn, bijvoorbeeld een notitie over hoe om te gaan met participatie in duurzame energieprojecten. Planning Projecten

2023 Q1

2024

4.01 Voetafdruk en herijking doelstelling 4.02 Regionale Energiestrategie 2.0 4.03 Notitie Participatie in duurzame energieprojecten 4.04 Evaluatie Zonbeleid Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

4.01 CO2-Voetafdruk en herijking doelstelling Elke vier jaar wordt de CO2-voetafdruk opgesteld voor de gemeente Harderwijk. Dit doen we op basis van data van de klimaatmonitor en vullen we aan met behaalde resultaten om zo te kunnen monitoren of we op weg zijn om de doelstelling te behalen. Dit moment willen we ook gebruiken om de doelstelling te herijken. De afgelopen jaren zijn de Europese, landelijke en provinciale doelstellingen voor 2030. Tijdens de herijking gaan we bepalen of we binnen de gemeente Harderwijk deze doelstellingen ook kunnen behalen en wat kansrijk is binnen de mogelijkheden die we als gemeente hebben.

Impact

Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

Inzicht in de voortgang om de CO2-uitstoot te reduceren (Een CO2-voetafdruk 2002 en het percentage CO2 vermindering ten opzichte van de uitstoot 2010) Endura, gemeente Harderwijk 2023

2024

n.v.t.

€ 10.000,- (Budget Duurzaamheid)

4.02 Regionale energiestrategie 2.0 Draagt bij aan: Het Rijk heeft 30 regio’s in Nederland de opdracht gegeven te onderzoeken waar en hoe het beste duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn zodat wijken en gebouwen aardgasvrij kunnen worden. De resultaten zijn opgeschreven in de regionale energiestrategie (RES). Op 17 juni 2021 is deze door de gemeenteraad vastgesteld. Elke 2 jaar moet dit document worden aangepast. Dit betekent dat in 2023 een voortgangsdocument en de RES 2.0 wordt opgesteld.

Pijler(s)

Global goal(s):

Impact

Inzicht in de voortgang om de duurzame energie te produceren in de regio Noord-Veluwe (De hoeveelheid duurzame energie opgewekt in de regio Noord-Veluwe)

Betrokkenen

Regiogemeenten Noord-Veluwe, Provincie Gelderland, Waterschap Vallei en Veluwe, Endura, Liander, gemeente Harderwijk

Financiën

2023

2024

Financiering vanuit het Rijk via gastgemeente Oldebroek

4.03 Notitie Participatie in duurzame energieprojecten De gemeente Harderwijk ontwikkelt meerdere projecten op het gebied van duurzame energie. Voorbeelden zijn Zonnecarport P8 en het Warmtenetwerkbedrijf Harderwijk BV. Daarnaast zijn diverse projecten in ontwikkeling op het gebied van opwek van duurzame energie (zon-, wind- en warmteprojecten). Participatie is een steeds terugkerend onderwerp bij deze projecten. Op dit moment kennen we geen beleid op het gebied van participatie in duurzame energie. Om niet bij elk nieuw project alles opnieuw uit te hoeven zoeken, stellen we kaders op over hoe participatie in duurzame energieprojecten vormgegeven kan worden.

Impact Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

Heldere kaders om participatie toe te passen bij duurzame energieprojecten (Een vastgestelde memo door de gemeenteraad) Gemeente Harderwijk 2023

2024

n.t.b.

4.04 Evaluatie Zonbeleid Augustus 2022 is het beleid inpassing zonnepanelen vastgesteld. Hierin is aangegeven dat na twee jaar een evaluatie van het beleid plaatsvindt. Hiervoor monitoren we onder andere de productie van zonne-energie, toename zonnepanelen op daken en het aantal projecten in ontwikkeling. Op basis van de evaluatie wordt bepaald of het huidige beleid wordt doorgezet of dat meer moet gebeuren om de doelstelling van de energieke stad te behalen. Hierbij wordt ingezet op het eerst benutten van bestaande verhardingen, daken en bedrijven en waardevolle landschappen zoveel als mogelijk te ontzien.

Impact Betrokkenen Financiën

Draagt bij aan: Pijler(s)

Global goal(s):

Inzicht in de groei van zonne-energie in de gemeente Harderwijk (De hoeveelheid toegevoegd zonne-energie in kWh) Endura, BKH, gemeente Harderwijk 2023

2024

n.v.t.

€ 5.000,- (Budget Duurzaamheid)

Warmtetransitie In november 2021 is de transitievisie warmte (TVW) vastgesteld. Op basis van deze visie met daarin drie beleidslijnen worden projecten in 2023 en 2024 uitgevoerd. De beoogde reductie voor deze periode is 1-2 kton CO2. Deze reductie komt door het verlagen van het energieverbruik door te isoleren en doordat bewoners zelf al een (hybride) warmtepomp aanschaffen. Planning Projecten

2023 Q1

2024 Q4

4.05 Stimuleringsacties energie besparen 4.06 Uitvoeringsplan potentiebuurt Zeebuurt 4.07 Uitvoeringsplan potentiebuurt Stedenwaard 4.08 Uitvoeringsplan potentiebuurt Hanzewaard 4.09 Verkenning overig potentiebuurten Legenda Voorbereiding

Afronding

Doorlopend

4.05 Stimuleringsacties energie besparen Draagt bij aan:

De eerste stap bij het verduurzamen van een gebouw is energie besparen. Het is dan ook belangrijk dat alle gebouwen goed geïsoleerd zijn en geventileerd zijn. Om gebouweigenaren te stimuleren dit de doen, worden verschillende stimuleringsacties opgezet. Denk hierbij onder andere aan de acties en middelen vanuit het duurzaamheidsloket, de energiecafés van Endura, de werkgroep duurzaamheid van de BKH en de inzet van het klusteam die kleine besparende maatregelen aanbrengen. Dit moet in de komende jaren worden uitgebreid met een collectieve inkoopactie voor isolatiemaatregelen, glas en mogelijk (hybride) warmtepompen.

Pijler(s)

Global goal(s):

Impact

Het verlagen van het energieverbruik (elektriciteit en warmte) (Het energieverbruik van de gemeente Harderwijk)

Betrokkenen

Duurzaamheidsloket, Endura, BKH, Gemeente Harderwijk,

Financiën

2023

2024

€ 25.000,- (Budget transitievisie warmte)

4.06 Uitvoeringsplan potentiebuurt Zeebuurt Draagt bij aan: Zoals beschreven in de transitievisie warmte (TVW) zijn de buurten Zeebuurt-Oost en Zeebuurt-West aangewezen als potentiebuurt. In de afgelopen jaren is met het buurtinitiatief Groep Aardgasalternatieven Zeebuurt (GAZ) verkend welk alternatief voor aardgas geschikt is voor de Zeebuurt. In het uitvoeringsplan wordt het beste alternatief (een middentemperatuur warmtenet) verder uitgewerkt. Het uitvoeringsplan wordt vastgesteld door de gemeenteraad. De verwachting is in de loop van 2024. Na vaststelling start de uitvoering om de Zeebuurt aardgasvrij te maken.

Impact Betrokkenen Financiën

Pijler(s)

Global goal(s):

Het uitfaseren van aardgas in de wijk Zeebuurt (Het aardgasverbruik in m3 en de CO2-uitstoot in ton) Buurtinitiatief GAZ, UWOON, Omnia Wonen, Liander, WNH BV, gemeente Harderwijk, 2023

2024

€ 100.000,- (Budget transitievisie warmte)

n.t.b.

4.07 Uitvoeringsplan potentiebuurt Stedenwaard Draagt bij aan: Pijler(s)

Zoals beschreven in de transitievisie warmte (TVW) is de buurt Stedenwaard aangewezen als potentiebuurt. In de afgelopen jaren is met het buurtinitiatief Duurzaam Klein Stedenwaard (DKS) verkend welk alternatief voor aardgas geschikt is voor de Stedenwaard. In het uitvoeringsplan wordt het beste alternatief (dit wordt eerste helft 2023 bepaald) verder uitgewerkt. Dit uitvoeringsplan wordt vastgesteld door de gemeenteraad. De verwachting is eind 2024. Na vaststelling start de uitvoering om de Stedenwaard aardgasvrij te maken.

Impact Betrokkenen

Financiën

Global goal(s):

Het uitfaseren van aardgas in de buurt Stedenwaard (Het aardgasverbruik in m3 en de CO2-uitstoot in ton) Buurtinitiatief DKS, RWS/Waterschap

UWOON,

Liander,

gemeente

Harderwijk,

mogelijk

later

2023

2024

€ 50.000,- (Budget transitievisie warmte)

4.08 Uitvoeringsplan potentiebuurt Hanzewaard Draagt bij aan: Pijler(s)

Zoals beschreven in de transitievisie warmte (TVW) is de Hanzewaard aangewezen als potentiebuurt. In de afgelopen jaren is met UWOON verkend welk alternatief voor aardgas geschikt is voor de Hanzewaard. In het uitvoeringsplan wordt het beste alternatief verder uitgewerkt. Het uitvoeringsplan wordt vastgesteld door de gemeenteraad. De verwachting is in de loop van 2024. Na vaststelling start de uitvoering om de Hanzewaard aardgasvrij te maken.

Impact Betrokkenen Financiën

Global goal(s):

Het uitfaseren van aardgas in de buurt Hanzewaard (Het aardgasverbruik in m3 en de CO2-uitstoot in ton) UWOON, Liander, gemeente Harderwijk, mogelijk later RWS/Waterschap 2023

2024

€ 100.000,- (Budget transitievisie warmte)

n.t.b.

4.09 Verkenning overige potentiebuurten Draagt bij aan: Zoals beschreven in de transitievisie warmte (TVW) zijn er tien potentiebuurten aangewezen richting 2030. Op het moment zijn we met vier buurten gestart om een uitvoeringsplan op te stellen. Om het proces goed door te laten lopen is het nodig om te starten met de verkenning van de andere potentiebuurten. In 2023 gaan we met Omnia Wonen een verkenning doen voor de buurt Drift. De buurten Stadsdennen Zuidwest, WittehagenZuid en Tinnegieter volgen. Voor de buurt Weiburg en Nachthok worden de ontwikkelingen van Nieuw Weiburg gevolgd om mogelijk op aan te sluiten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Harderwijk&id=b66b687b-acbd-4360-a576-a13f7bdcd5b9