Startnotitie Lokale inclusie agenda 2022_2026_met bijlage.pdf

12

Heeft weleens het gevoel buiten de samenleving te staan (vaak tot zeer vaak)

5

Is sociaal uitgesloten (matig tot sterk)

6

Inwoner, 66 jaar

Ouder van een kind met meervoudige handicap

Ik heb altijd in het onderwijs gewerkt. Toen ik na een overgangsperiode volledig blind ben geworden, heb ik ervoor gestreden om mijn baan bij mijn oude werkgever te behouden. Na verschillende functies heb ik nog 10 jaar gewerkt als intern begeleider voor jongeren met verhoogde zorgproblematiek. Ik ging er flink op achteruit qua salaris maar dat werd opgevangen door het UWV en een eigen afgesloten invaliditeitsverzekering. Ik heb me voorgenomen niet te verzanden in mijn handicap. Ik moest gewoon accepteren dat een groot deel van mijn zelfstandigheid weg was. Waar nodig vraag ik om hulp.

Kinderen met een (meervoudige) verstandelijke beperking zijn weinig zichtbaar. Ze zijn er niet in het straatbeeld. Ouders zien elkaar niet op het schoolplein. En ook bij Unieksporten of Cultuurkust vind je geen geschikt aanbod voor deze groep. We proberen nu als ouders activiteiten te organiseren. [inmiddels is er samenwerking met Cultuurkust]

Ik word heel goed ondersteund door mijn gezin.

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

7

3.

Vergroten van inclusie in Harderwijk en Hierden

In dit hoofdstuk geven we de huidige stand van zaken over hoe inclusie (in de brede zin) in Harderwijk en Hierden wordt gestimuleerd. Zoals aangegeven in hoofdstuk 1 kent de gemeente veel beleid gericht op het stimuleren van meedoen (sociaal domein, welzijn, sport, cultuur, onderwijs etc.). De gemeenteraad heeft hiervoor verschillende beleidsnota's met doelstellingen vastgesteld. Periodiek volgt een (tussen)evaluatie en wordt het beleid geactuali­ seerd. Eén keer per jaar ontvangt de gemeente de Trendrapportage Sociaal Domein met een integraal overzicht van de resultaten en impact van het beleid. Dit overzicht geeft aanvullend een overzicht van de concreet zichtbare activiteiten voor inwoners, die bijdragen aan inclusie3. Deze activiteiten staan op hoofdcategorie vermeld (in bijlage 1 staat een gedetailleerd overzicht). Daar­ naast staan de initiatieven die inwoners zelf nemen om bij te dragen aan inclusie (voor zover bekend). Het overzicht zal niet 10007o volledig zijn, maar geeft wel een indruk van de diversiteit aan activiteiten. In elk paragraaf staan activiteiten waar de gemeente en de maatschappelijke partners een grote rol spelen. In de blauwe kaders staan de activiteiten waar de inwoners/ondernemers meer het initiatief hebben genomen en in de groene kaders staan ervaringen van inwoners, professionals en ambtenaren.

3

De meer algemene taken en activiteiten die voortkomen uit dit beleid zijn hier weggelaten. Ook activiteiten gericht op samenwerking tussen organisaties, of ontwikkelingen achter de schermen laten we buiten beschouwing.

8

Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

3.1 Ontmoeten en vrije tijd JEUGD

Kinderactiviteiten georganiseerd door

Welzijn Ondersteuning van vrijwilligers binnen het kinderwerk, organiseren van vakantieactiviteiten (ook voor kinderen met een beperking) en jongerenwerk (bv Talenthouse). Servicepunt voor maatschappelijke stages. Sport en gezondheid Vanuit preventief sport- en gezondheidsbeleid activiteiten voor specifieke groepen. Ook de buurtsportcoaches richten zich op bijvoorbeeld kinderen van het speciaal onderwijs. Bij de Sypel worden zwemlessen gegeven aan specifiek groepen, zoals de kinderen van het AZC.

buurtbewoners voor kinderen in de buurt. Soms met begeleiding vanuit sociaal werker. Aangepast sporten bij sportaanbieders voor kinderen /jongeren (unieksporten.nl) Stichting Twinkel organiseert toegankelijke activiteiten voor kinderen met meervoudige handicap Stichting Doe Maar Mee organiseert activiteiten voor jongeren met een LVB, 18-30 jaar

Cultuur Instellingen bieden cursussen aan voor kwetsbare groepen. Ouder van kind met beperking

Amateurgezelschappen organiseren incidenteel activiteiten met het speciaal onderwijs

Turnen, en freerunnen, daar doet hij mee aan de reguliere activiteiten. Hij is heel sociaal, open en actief. Maar vindt vooral

Meidenclub en Gymclub vanuit De Lelie (S.O.)

aansluiting bij de jongere kinderen. Eens in de twee weken gaat hij naar een zorgboerderij. Dat is voor hem gewoon ‘buitenspelen’.

Ouder van jongvolwassene met een Ouder van kind met meervoudige beperking De zorg bestaat dag en nacht uit één-op-één begeleiding en als ouder sta je 24/7 aan, ook al ben je van huis en is de begeleider bij je kind. Je staat altijd op scherp. We gaan 2x per dag met hem naar buiten. Alles wat we doen is aangepast op wat hij kan zien en horen. Hij houdt van autorijden, en van wandelen. We gaan nu naar een school in de buurt. Dat is via het CJG geregeld, dat hij één uur in de week in groep 4 in de klas mag. School dacht eerst dat ze dan een onderwijsplan moesten maken. Maar ik heb uitgelegd dat hij er alleen maar ‘hoeft te zijn’. De kinderen in de klas vinden het geweldig. Ze laten hem tekeningen zien, en duwen hem in zijn rolstoel. Hij is dan helemaal gefocust. Voorzieningen die er zijn voor kinderen die bij een instelling bv dagbesteding krijgen, zijn niet toegankelijk voor ons kind. We zouden graag een locatie in Harderwijk willen waar hij soms naar toe kan met zijn begeleider om het gezin te ontlasten.

beperking Mijn zoon kan niet zelfstandig op pad. Hij gaat naar zijn werk met leerlingenvervoer. Collega’s komen ook weer van verder weg. Zijn oudere broer probeert hem wel te be­ trekken bij de activiteiten die hij zelf onder­ neemt met vrienden. En ook die vrienden pakken dat goed op. Maar dat is toch lastig vanwege het niveauverschil. Ik zou graag activiteiten willen waar hij zelfstandig naar toe kan. En waar hij gewoon tot de groep behoort. Hij is zich er echt wel bewust van. Zeker nu hij ouder wordt. Hij doet nu aan karate bij Johan van de Hoofdakker. Die pakt dat fantastisch op! Maar het blijft lastig om aansluiting te vinden bij de anderen.

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

9

VOLWASSENEN

Ontmoetingsplekken

Buurtkamer PC Boutenslaan

Activiteiten in de wijkhuizen/ MFC's/buurthuizen: algemeen maar ook voor specifeke groepen.

Buurtmoestuin Veldkamp: deze buurttuin is

Sommige georganiseerd vanuit de samenleving,

toegankelijk gemaakt voor de inwoners van het

andere vanuit bijvoorbeeld ZorgDat.Er zijn ook

naastgelegen verpleeghuis.

locaties voor inwoners in een kwetsbare situatie, zoals de cliënten in de maatschappelijke zorg.

Buurtmoestuin Tinnegieter: Dit initiatief heeft gezorgd voor een laagdrempelige activiteit voor

Vrijwilligerswerk

buurtbewoners, die het niet makkelijk vinden om

Matching van vraag en aanbod van vrijwilligerswerk

zelf op activiteiten af te gaan of daaraan mee te

door bijvoorbeeld de vacaturebank van ZorgDat en

doen.

via stichting Present. B.v. maatjesprojecten. Camping FF weg: voor inwoners met een laag Activiteiten gericht op bewustwording, o.a.

inkomen

Publiekscampagnes gericht op diversiteit, voor­ lichting over omgaan met inwoners met dementie

Festival Kleurrijk Harderwijk

of psychische klachten. En deelname aan landelijke themadagen en -weken om bewustzijn en onderling

Heel Hierden Haakt: Laagdrempelig initiatief

begrip te vergroten.

voor ouderen. Waar bv een inwoner haar buur­ vrouw met psychische klachten naar toe heeft meegekregen.

Zorgprofessional instelling Natuurtuin(Palmbosstraat): hier is een inwoner Deelnemen aan reguliere activiteiten is voor onze

in een rolstoel betrokken, die bezig is met de toe­

doelgroep vaak lastig.Dit hangt aan de ene kant

gankelijkheid van de tuin.

samen met hoe open mensen ervoor staan. Maar ook als er welwillendheid is bij de anderen, gaat de communicatie over en weer toch vaak moeizaam. Grapjes worden verkeerd opgevat, dat soort

Ontmoetingstuin De Rietmeen: met laagdrem­ pelige activiteiten en vrijwilligers die in een dagbe-

dingen. Dit speelt ook tussen cliënten onderling.

steding-situatie zitten, vrijwilligers vanuit het AZC (Partipatie en Taal).

Buurtbewoner (en ambtenaar)

gers van diverse christelijke geloofsgemeenschap­ pen in Harderwijk. Met als doel mensen helpen

Het Leger des Heils doet er veel aan om in

om zelf de draad van het leven beter op te pakken

Oude Synagoge: Inloophuis, gerund door vrijwilli­

Slingerbos/ Stadsweiden een huiskamer te zijn voor iederéén. Niet alleen voor de mensen die aan

Platform Welkom Vluchteling: organiseert activi­

de rand van de samenleving staan. Dat benoem ik

teiten voor bewoners van het AZC met inwoners

even omdat ik dat wel mooi vind. Er zijn mensen

van Harderwijk (koffiedrinken, hardlopen, fietsles-

van allerlei pluimage. Kledingwinkeltje, kop soep

sen, eten bij een Nederlands gezin).

en weinig drempels. Ouderenbonden organiseren o.a. ontmoeting/ ontspanning voor ouderen Village People organiseert activiteiten voor de LHBTI-gemeenschap

10

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

Welzijnsmanager zorginstelling

Ouder van jongvolwassene met een beperking

Voor corona stonden eigenlijk dagelijks op alle

Zij hebben iemand nodig die met hen meedenkt en

locaties de deuren open, koffieochtenden,

aanstuurt. Wanneer zij niet meer thuis wonen zijn zij

bridgeclubjes, pedicure (waar ook de buren

in hun woon- en werkomgeving afhankelijk van

kwamen). De maatschappij was veel meer in huis.

(aansturing en daginvulling door) anderen

Het verschilt per wijk wie er komen.

(begeleiding). Een begeleider kan niet even

In Weideheem heeft het meer een sociale functie

halen en brengen naar sportschool, dan zitten

voor werklozen, chronisch zieken, leeftijd is meer

andere bewoners thuis zonder zorg.

divers. Bij Randmeer meer 60+ en BoerHavelte: vooral functionele inloop (fysiotherapiepraktijk). Daar is het sociaal contact ook minder. Het is een buurt met veel jonge gezinnen.

Sport Sportorganisaties in Harderwijk hebben binnen het Lokaal Sportakkoord onder andere 'inclusief sporten' als

Inclusief sporten: aanbod vanuit sport-

één van de drie ambities benoemd. Komende jaren gaan

aanbieders. De gemeente faciliteert met het

ze hiermee aan de slag.

digitale loket www.unieksporten.nl

Vanuit sport wordt (o.a met de buurtsportcoaches) bewust ingezet op beweegmogelijkheden voor inwoners

Amateurgezelschappen organiseren

die of niet deel kunnen nemen aan het reguliere aanbod,

incidentele activiteiten met zorginstellingen.

of die gewoon wat extra belegeleiding/ondersteuning nodig hebben. Ook in de maatschappelijke zorg wordt

Muziekvereniging Kunst na arbeid wil een

sport ingezet (zie ook 3.4).

ontmoetingsplek zijn in Hierden. En zoekt verbinding met zorg- en welzijnsactiviteiten.

Cultuur Cultuurkust biedt een aantal cursussen/workhops voor deelnemers met psychische beperkingen of ontwikkelstoornissen.

•ļļįţ 7 z

k í inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

11

3.2

Talentontwikkelinģ: onderwijs en toeleidinģ naar de arbeidsmarkt Ouder van kind met beperking

ONDERWIJS

Inzet op het voorkomen dan wel verminderen van onderwijsachterstanden door extra begeleiding, stimulering van gebruik van peuteropvangen, vergroten van ouderbetrokkenheid en schakelklassen.

Hij zit nu voor het vijfde jaar op SO. Hij heeft eerst op regulier onderwijs gezeten. Daarna naar Nunspeet op de Dr. Verschoor. Na vier jaar zijn we overgestapt naar De Lelie. Daar komt hij goed tot zijn recht. Het onderwijs is meer op maat. En het is 10 minuutjes fietsen. Dat is beter dan de taxi, 1,5 tot 2 uur per dag. Wij

Voor kinderen met ontwikkelingsproblematiek is er

hebben niet veel contacten met andere ouders. Je

gespecialiseerde opgvang.

brengt de kinderen, je komt niet zelf de school in. Maar wij zoeken onze contacten sowieso ook

Brede scholen bieden laagdrempelig aanbod van buitenschoolse activiteiten voor álle kinderen.

eerder in de buurt.

4

» HR medewerker, bedrijf Harderwijk

Schoolgebouwen voldoen aan het Bouwbesluit. Leerlingenvervoer naar speciaal onderwijs buiten Harderwijk

We zijn er niet actief naar op zoek maar staan er wel open voor. We worden regelmatig door de gemeente benaderd. Zij stellen mensen voor. Soms zijn we geïnte­

Extra begeleidingstrajecten en voorzieningen voor

resseerd, soms niet. Ik merk dat er meer begeleiding bij

leerlingen die extra aandacht behoeven (Passend

komt kijken maar tot nog toe zijn we tevreden.

Onderwijs, op indicatie) voor basisonderwijs,

Begeleiding vindt vooral plaats door de collega’s. Waarom we dit doen? Ten eerste wil je iedereen een

voortgezet onderwijs en MBO.

kans bieden. Een goede kandidaat hoeft niet per se Bij dreigende uitval van school is er begeleiding

te betekenen dat iemand zonder beperkingen is. Daarnaast heeft een beperking soms toegevoegde

vanuit leerplicht.

waarde. Hoort het bij de cultuur? Iedereen accepteert het, het is niet echt onderwerp van gesprek. ARBEIDSMARKT EN RE-INTEGRATIE

Stichting Veluwe Portaal Begeleiden van inwoners met bijstandsuitkering

Onafhankelijk (niet-commercieel) samenwerkings­

naar arbeidsmarkt, met o.a. inzet van het

verband van, voor en door werkgevers. Onder­

Participatiehuis, beschut werk én ondersteuning

steunen o.a. werknemers van werk naar werk

van de werkgever.

(bv bij boventalligheid of faillissementen) door werkgevers met elkaar in contact te brengen. Werkt

Banen creëren voor inwoners uit het Doelgroepregister.

samen met o.a. Lang leve(n) Gelders Vakmanschap

Sociale werkvoorziening (geen nieuwe instroom).

(opleiding voor statushouders) en de Techniek Academie.

Inzet op laaggeletterdheid door formele taaltrajecten

Diverse ondernemersinitiatieven om inwoners

en informele hulp.

weer terug te geleiden naar werk.

Manager toeleider naar de arbeidsmarkt Wij doen aan werknemer- en werkgeverscoaching. Je bent er niet met alleen een gesprek met de directeur of hoofd HRM. Belangrijk is dat ook de collega-werknemers ervoor open staan. Maak ze er van bewust wat voor een belangrijke schakel ze kunnen zijn voor de nieuwe collega. Maar laten we aan de andere kant ook niet alles teveel ‘verbijzonderen’!

12

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

3.3

Inkomen, bestaanszekerheid, schulden

INKOMEN EN BESTAANSZEKERHEID

Mensen in Nood 0341 Inkomensregeling (bijstand) en bijzondere bijstand (o.a. voor bewindvoering)

Een lokale stichting voor de regio Harderwijk, Ermelo, Putten en Nunspeet. Zij richt zich op inwoners met financiële problemen die geen hulp

Minimaregelingen voor mensen met een inkomen tot 12007o van het minimum. Financiele ondersteuning voor deelname aan activiteiten door kinderen uit gezinnen met een laag in komen (bijvoorbeeldJeugdfonds Sport en Cultuur, Zwemfonds).

krijgen van andere organisaties die levensmiddelen verstrekken. Nel's Kledingservice Verkoop van ingebrachte textiel voor minimum­ prijzen, laagdrempelige inloop voor mensen die hun netwerk willen verbreden en/of toeleiding naar vrijwilligerswerk/projecten Z hulpverlening.

SCHULDDIENSTVERLENING

Voedselbank Eén financieel loket van schilllende organisaties voor informele en formele schulddienstverlening zowel in groepen als individueel Stimuleren van bewustwording en vroegtijdige benadering door de gemeente van inwoners (zowel volwassenen als jongeren) met betalingsachterstanden.

Een organisatie die mensen in een financiële noodsituatie en een steuntje in de rug biedt en verspilling van voedsel wil tegengaan. Stichting Taartjes voor Harderwijk Vrijwilligers die op non-profitbasis taarten bakken voor jarige kinderen van 1 t/m 12 jaar wier ouder(s)/ verzorger(s) zich geen taart kunnen veroorloven.

Consulent MEE Veluwe

Humanitas Ondersteuning met Thuisadministratie en Get a

Het is ook lastig voor ouders wier kind met een beperking zelfstandig gaat wonen: hoe vult de vrije tijd

grip: hulp voor jongeren tussen de 16 en 24 jaar bij geldzaken.

zich? Er zijn de afgelopen 10 jaar minder mogelijk­ heden om te sporten, heb ik de indruk. Jongeren met een LVB van 14, 15 jaar gaan vanaf die leeftijd aansluiting missen met de rest. Een maatjesproject helpt om mensen er weer op uit te laten gaan. Maar het kost ook weer geld. Er hangt een kostenplaatje aan. Je moet veel met vrijwilligers doen.

Stichting Leergeld Randmeren Heeft als doel om kinderen die in armoede opgroeien weer mee te laten doen met hun leeftijdsgenootjes. Stichting Present Levert o.a. hand- en spandiensten voor inwoners met een laag inkomen.

Ouder Stichting Doe maar Mee De doelgroep heeft maar weinig te besteden en vaak geen vervoer, geld of mogelijkheiden om (begeleid) naar een evenement te gaan. De meeste mensen komen wel eens bij een concert of voetbalwedstrijd.

Kerken en de Moskee ondersteunen individueel leden van hun geloofsgemeenschap, maar ook daarbuiten (verschillende werkgroepen, Stichting Marktplein) .

Maar zij komen daar nooit. We zijn met behulp van subsidie naar het schaatsen in Thialf geweest. Het is altijd een heel georganiseer, ouders betrekken, afstemmen met begeleiders, contact met deelnemers. We regisseren alles!

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

13

3.4

Individuele ondersteuninģ Jeuģdwet, Wmo, Wet Inburģerinģ

OPVOEDING EN OPGROEIEN

Vanuit het welzijnswerk: lichte ondersteuning, denk aan vrijwilligers die ondersteunen in gezinnen. Maar ook het stimuleren van ouderbetrokkenheid en taalontwikkeling. En ondersteuning van jongeren die dreigen uit te vallen of al uitgevallen zijn (school, werk). Vanuit Centrum voor Jeugd en Gezin: biedt opvoedondersteuning aan ouders, van het consultatiebureau tot individuele trajecten. O.a. voorlichting, inzet van ervaringsdeskundigheid van ouders, gericht op vindplaatsen (CJG aanwezig in de wijk en op school)

Humanitas Harderwijk o.a. 'Vriendschappelijk huisbezoek Platform Welkom Vluchteling Harderwijk Maakt verbinding tussen AZC en Harderwijkers (vrouwenkoffieochtend samen hardlopen, fietswerkplaats. Werkgroep Kerk en Vluchteling. Stichting Vluchtelingenwerk vrijwilligers en beroepskrachten helpenin het AZC en begeleiden nieuwe stathushouders

en voorlichting. Ook is er ondersteuning aan jeugdigen zelf mogelijk. HULP BIJ HET DAGELIJKS LEVEN (WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING)

Vanuit het algemeen maatschappelijk werk: laagdrempelige ondersteuning, o.a. gericht op het versterken van het eigen netwerk. Vanuit het welzijnswerk: laagdrempelige, lichte ondersteuning zoals hulp bij dagelijkse, praktische taken, ouderenwerk, mantelzorgondersteuning. Met de Geluksroute wordt nadrukkelijk ingezet op het verbeteren van de mogelijkheden tot zelfregie en (maatschappelijke) participatie van inwoners met een afstand tot de samen­ leving. Vanuit de Wmo is er individuele ondersteuning (na brede intake) mogelijk: Hulp bij het huishouden, Begeleiding, hulpmiddelen, woningaanpassingen, regiovervoer, (sport)hulpmiddelen

Ouder met kind met meervoudige beperking

14

Inwoner met fysieke beperking

Regels zijn niet te overschrijden, bijvoorbeeld bij

‘..We hebben een hulp in de huishouding. Daar

de aanbouw van zijn ruimte. Er was geen marge

zijn we heel blij mee. In juni stopt het contract met de

om eenmalig van het aantal wettelijk bepaalde meters

huidige zorginstantie. Dat geeft onzekerheid.

af te wijken. Waardoor zijn ruimte nu al te klein wordt

Ook bij een woningaanpassing heb ik het proces

(terwijl er ruimte zat is om het huis). Out of the box

niet in eigen hand. Steeds vaker heb ik geen invloed

denken is noodzakelijk, maar lijkt erg ingewikkeld

en ben ik afhankelijk ‘van’. Die onzekerheid

als het erop aan komt.

kost de meeste energie...’

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

BESCHERMD WONEN, MAATSCHAPPELIJKE ZORG

^

Beschermd Wonen en Begeleiding vanuit maatschappelijke zorg op indicatie. Inzet van verschillende (tijdelijke) woonvoorzieningen.

^ ^

Maatschappelijke opvang (dag en nachtopvang). Meedoen stimuleren door inzet van sport- en culturele activiteiten voor cliënten. Maatschappelijke zorg, zoals de Veluwe Games. Inzet van ervaringsdeskundigen vanuit het Praktijkhuis.

WET INBURGERING

^

Voorbereiding op de nieuwe Wet Inburgering (per 2022), door de huidige extra begeleiding van statushouders (extra inzet voor taalstimulering en begeleiding naar werk van statushouders). Het inburgeringsprogramma bestaat onder andere uit taalles, oriëntatie Nederlandse samenleving en participatieverklaringstraject.

^

Betrekken van bewoners van het asielzoekerscentrum bij de samenleving.

Cliëntondersteuner

Ambtenaar gemeente Harderwijk

Als je het hebt over netwerkversterking gaat

Sinds het begin van het AZC heb ik veel reacties

het ook om de korte gesprekjes met de buurvrouw. Het succes ligt in de kleine dingen.

van omwonenden ontvangen en de ondernemers van het winkelcentrum Tweelinstad. Ik heb ze verteld over de aanpak. Dat de groep criminele Veilige landers een kleine groep is. Ze steeds meenemen, en begrip krijgen voor de grote groep die terecht wordt opgevangen. Samen met de ondernemers is beveiliging in het winkelcentrum ingezet.

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

15

3.5

Wonen, leefbaarheid en toegankelijkheid

WONEN EN LEEFBAARHEID

Opbouwwerkers ondersteunen buurtactiviteiten. Ook worden sleutelfiguren ingezet, vanuit de Poolse en Turkse gemeenteschap. Er is ondersteuning in de woonsituatie (bijvoorbeeld bij jongeren) mogelijk of bij het vinden van onderdak, zoals de urgentieregeling en de Centrale Uitgang voor cliënten die uit een instelling komen. In het project 'Inclusief in de buurt' werken professionals gezamenlijk met álle inwoners eraan om overlast te verminderen en de leefbaarheid in de buurt te vergroten.

16

Schuttingproject UWOON Om huurders met een laag inkomen met elkaar te verbinden, bestaat de mogeljkheid om gezamenlijk schuttingen te huren (tegen een gering bedrag). Thuishuis Harderwijk. Het Thuishuis is een woonvorm, waarbij 7 alleen­ staande 60-plussers een gezamenlijke huishouding voeren. Ze organiseren o.a. thuishuiselijke zondagen. Vereniging voor behoud van de woonwagen­ cultuur Harderwijk

Betrokken inwoner

Zorgprofessional instelling

De aandacht voor blinden/ slechtzienden. Dat

We stimuleren bij het vervoer om te lopen en te fietsen

blijkt lastig. Er is wel een Houd de lijn vrij-actie.

maar de drukte in het verkeer neemt toe. Cliënten dur­

Alleen zijn er zo weinig geleidelijnen. Bijvoor­

ven zich steeds minder in het verkeer te mengen of wij

beeld niet bij winkelcentra. Of alleen tot het

vinden cliënten niet verkeersveilig. Oversteekplaatsen

winkelcentrum. [..]Het is mooi als er gehandi­

zonder stoplicht en rotondes zijn ingewikkeld. De rode

captentoiletten zijn. Maar zijn ze ook vrij van

fietsloper van Stadsdennen naar de stad is super. Maar

obstakels, worden ze niet gebruikt als opslag?

ze moeten wel de drukke verkeersweg oversteken.

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

TOEGANKELIJKHEID OPENBARE RUIMTE

Ambtenaar gemeente Harderwijk Bij de toegankelijkheid van de openbare ruimte kan De renovatie van de speeltuin aan de Hofdijkstraat

gedacht worden aan de fysieke toegankelijheid (geleidelijnen, verlichting) maar ook aan faciliteiten

(Stadsdennen) gebeurt in samenspraak met kinderen.

zoals koelte-eilanden (tegen hittestress) en toegankelijke

Daar heeft ook een jonge inwoners die in een rolstoel zit, meegekeken hoe ze ervoor kunnen zorgen dat de

openbare toiletten. De gemeente verstrekt ook

speeltuin toegankelijk is. Er is een toegankelijk wan­

gehandicaptenparkeerkaarten en regelt indien nodig

delpad voor rolstoelen aangelegd, en voelborden voor

gehandicaptenparkeerplaatsen. Bushaltes zijn toegankelijk voor mindervaliden, rolstoel

kinderen in rolstoel en voor visueel beperkte kinderen.

en blinden /slechtzienden

FYSIEKE TOEGANKELIJHEID OPENBARE GEBOUWEN GEMEENTE

Bij verbouwingen van de 2 musea, De Roef en van De Sypel is er nadrukkelijk aandacht voor de rolstoeltoegan­ kelijkheid. Daarbij is/wordt gebruik gemaakt van ervaringsdeskundigheid. De twee musea zijn nagenoeg geheel rolstoeltoegankelijk gemaakt. In De Sypel komen onder andere brede gangen, een lift grote kleedkamer waar een behandelbank staat om personen aan- en uit te kleden

Ambtenaar Vraag is ook waar je de grens legt. Wil je bijvoorbeeld overal blindegeleidelijnen? Hetzelfde geldt voor verlichting: we houden landelijke normen aan. Maar waar wel en waar niet? Teveel verlichting is ook weer niet goed.

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

17

4.

inclusieve samenwerking gemeente en inwoners

Met het VN Verdrag, het sociaal beleid gericht op de 'participatiesamenleving' en de nieuwe Omgevingswet is er nog meer aandacht voor het 'samenspel' tussen gemeente en inwoners. Het gaat daarbij om samenspel in het alge­ meen én specifiek met inwoners met een beperking of meer afstand tot de samenleving. Hoe zorgen we ervoor dat álle inwoners voldoende mee kunnen praten over en invloed kunnen uitoefenen op wat de gemeente doet?

4.1

Interactief beleid Ouder van kind met meervoudige beperking

Voor ál het beleid geldt natuurlijk dat we willen dat iederéén kan meedenken, inbreng kan hebben en kan mee-evalueren.

Je bent al blij als je ‘s avonds op de bank kan zitten. Je

De gemeente biedt onder andere gelegenheid via algemene

moet zoveel regelen qua zorg en je bent de enige die

bijeenkomsten op het stadhuis, in de wijk, het online stads­

alles overziet. Contact met andere ouders? Vooral via

gesprek. Via verschillende 'kanalen' (informatiebrieven, persberichten, social media) probeert de gemeente zoveel mogelijk inwoners hierover te informeren. Waar mogelijk doet de gemeente dit gericht, via sleutelfiguren of door het in kaart brengen van de bewoners van een buurt/wijk.

facebook. Ik zou graag eens samen zitten met wat ouders, dingen delen met elkaar om niet allemaal het wiel uit te vinden of gewoon herkenning zoeken bij elkaar (rest van de wereld begrijpt je niet, je moet het echt meegemaakt hebben) maar je moet maar net iemand hebben die de zorg rondom hem kent en aan kan. Je weet als ouder van een thuiswonend kind

Tegelijkertijd weten we dat bepaalde groepen, zoals jongeren, moeilijk te bereiken zijn. Mantelzorgers ontbreekt het vaak aan tijd om óók hier nog tijd vrij te maken.

niet wat er allemaal is, je moet alles zelf ontdekken en onderzoeken (of van andere ouders horen), steeds scherp blijven en je overal in verdiepen.

Uit onderzoek is bekend dat lageropgeleide inwoners vaak een grotere drempel of afstand voelen tot de formele contacten met de gemeente. Kwetsbare burgers komen

Professional

vaak niet verder dan de eerste twee treden (informeren, raadplegen) van de interactieladder. Bij sommige onderwerpen zoals laaggeletterdheid of bestaanszekerheid

De laaggeletterden met Nederlands als moedertaal kunnen we lastiger bereiken omdat bij deze mensen

speelt ook schaamte mee. Dan is het lastig om betrokkenen

schaamte een rol speelt. We krijgen wel mensen

er actief bij te betrekken.

doorgestuurd, doordat instanties signaleren dat de mensen hun documenten niet goed zelf kunnen invullen of lezen.

Samenwerking in het algemeen Bijeenkomsten

Kan gericht zijn op de wijk, op thema's, etc. Uitnodiging vindt plaats via algemene oproep

voor inwoners

of wijk/buurtgericht. 'Bij alle inloopavonden proberen we rekening te houden met mensen die in een rolstoel zitten. Maar dat gaat ook wel eens mis....'

Onlinestads-

Via het onlinestadsgesprek vraagt de gemeente inwoners om input. Ook kunnen inwoners

gesprek

hier zelf onderwerpen agenderen.

Pilot Omgevings­

Bij het opstellen van het Omgevingsplan betrekt de gemeente de verschillende bewoners

plan Stadsdennen

en gebruikers van de wijk. Er wordt contact gezocht met alle 'vertegenwoordigers' in de wijk. Ook wordt er een inloopavond georganiseerd en worden de bewoners op strategische op straat uitgenodigd om hun verhaal te doen.

18

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

Ambtenaar betrokken Ambtenaar

bij een wijkaccommodatie

De gemeente ontwikkelt op dit moment een

We betrekken onze huidige huurders (verenigingen),

nieuw instrument ‘Straat van de toekomst’. Bij

buren en zorg en welzijnsmedewerkers volledig

de renovatie van de openbare ruimte maakt de

transparant bij de bouw. Als ik die dag een schets heb

gemeente een afweging waarin alle relevante

gekregen van een ambtenaar, deel ik die direct in

beleidsdoelen worden betrokken, waaronder

de appgroep met sleutelbewoners en worden

‘ontmoeting’. Participatie krijgt hierin stapsgewijs

opmerkingen direct verwerkt. Ik herinner mezelf

vorm, passend bij de betrokken inwoners.

er constant aan dat het wijkcentrum niet van ons is maar van de wijk.

r

^

Uit verslag van overleg van de gemeente met verschillende partijen De motie Inclusief Sinterklaasfeest in ons gastvrije Harderwijk heeft voor de nodige emotie gezorgd. [..] Ondanks deze moeilijke omstandig­ heden is het alle partijen gelukt om een Sinterklaasfeest te organiseren. Waarbij samenwerking en creativiteit voor nieuwe relaties en activiteiten heeft gezorgd. Het nieuwe uiterlijk van Piet, hiervoor de landelijke lijn van het sinterklaasjournaal volgend, is nu het gezamenlijke beeld voor de komende jaren.

w m -

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

19

4.2

Cliëntenparticipatie

De WMO, Jeugdwet en Participatiewet verplichten gemeenten om cliënten - onder wie mensen met een beperking - betekenisvol te kunnen laten participeren. Hiervoor is onder andere de Sociale Adviesraad Harderwijk opgericht (opvolger van de Wmo-raad).

Sociale

Betrokken inwoners met ervaringsdeskundigheid/werkervaring, die adviseren over voor­

Adviesraad

genomen sociaal beleid. De Harderwijkse adviesraad stelt zich proactief op. Zo zijn ze ook betrokken bij een klankbordgroep bij de verbouwing van zwembad De Sypel, en een klankbordgroep voor subsidies voor nieuwe activiteiten voor mensen met beperkingen.

Sociaal

Een groep inwoners met een (licht) verstandelijke beperking geeft input aan de Sociale

Adviesteam

Adviesraad Harderwijk en organiseert activiteiten voor hun achterban, onder begelei­ ding van ZorgDat.

Werkgroep

Betrokken ervaringsdeskundigen met fysieke/zintuiglijke beperkingen adviseren de

Toegankelijkheid

gemeente over de toegankelijkheid van de openbare ruimte.

Regenboog-

Zij representeren de LHBTI-gemeenschap en geven advies op Regenboog beleidsont­

ambassadeurs

wikkeling en -uitvoering. Ook wordt 2x per jaar een Regenboog-inspraakavond voor inwoners georganiseerd.

Diverse werk­

Er zijn verschillende themagroepen waarin de gemeente, professionals en inwoners

groepen vanuit Welzijn

samenwerken: o.a. Dementievriendelijk Harderwijk en Kwetsbare ouderen. Ook voor het

Werkgroep Inclusief Sport

Vanuit het Lokaal sportakkoord is een werkgroep opgericht voor inclusief sporten en

en Bewegen

programma Eenzaamheidsbestrijding zullen inwoners benaderd worden.

bewegen. Deze werkgroep bestaat uit organisaties Z verenigingen die zich bezig houden met sport in Harderwijk. Vanuit de werkgroep worden activiteiten opgezet voor doel­ groepen (bijv. een beweegcarroussel) en wordt voor de komende twee jaar een inclusie­ ve coach aangesteld (8 uur).

3* 1

FJgļíiS*—

20

Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

4.3

Inzet van ervarinģsdeskundiģheid

Ervaringsdeskundigheid wordt met name ingezet bij het sociaal domein en de fysieke toegankelijkheid van de openbare ruimte en openbare gebouwen. Ervaringsdeskundigen hebben veelal een 'eye opener-functie', om te laten zien hoe beleid uitpakt voor mensen met een beperking. Maar ervaringsdeskundigen worden ook ingezet voor de begeleiding van andere inwoners.

Praktijkhuis

Een plek in de stad, waar inwoners met psychische problemen ondersteuning krijgen van ervaringsdeskundigen. Het praktijkhuis is gericht op 'herstel' in plaats van 'behandeling'.De ervaringsdeskundigen hebben ook inbreng in het project Inclusief in de buurt in de Stromenwaard (zie 3.5).

Ervaringsdeskundigheid

O.a. bij de cursus Geef me de vijf voor ouders met een kind met autisme. Eén ouder

bij ondersteuning door

die deze cursus heeft gevolgd wordt nu ingezet bij andere gezinnen. Ook binnen

CJG

het Praktijkhuis is een ouder met LVB, die contact heeft met andere LVB ouders. Zij worden nu nog vaak in het 'reguliere aanbod' meegenomen maar er is behoefte aan andere ondersteuning.

Living Lab 'Waarde van

Ervaringsdeskundigen helpen inwoners met psychische klachten om weer te gaan

bewegen'

sporten.

Kwaliteitscontroles Wmo

Wmo-cliënten worden periodiek bevraagd naar hun ervaringen met de verleende ondersteuning. De informatie uit deze controles worden gebruikt om de aanbie­ ders te evalueren.

Q4C cliënt-inspecteurs

Het kwaliteitsonderzoek van het CJG maakt gebruik van cliëntinspecteurs: ouders interviewen ouders, jongeren interviewen jongeren.

Sleutelpersonen Poolse

Voor een aantal gemeenschappen zijn sleutelpersonen actief, die verbinding leg­

en Turkse gemeenteschap

gen tussen de inwoners uit hun gemeenschap en voorzieningen die er zijn en die hen helpen om de weg te vinden in de samenleving.

4.4

Overiģ

Daarnaast voert de gemeente actief overleg met verschillende representatieve organisaties. Denk aan de wijk­ en buurtorganisaties, de Vereniging tot behoud van de woonwagencultuur Harderwijk en ouderenbonden. Tot slot houden ook onze maatschappelijke partners zich bezig met (cliënten)participatie. Denk aan cliëntraden bij zorgorganisaties, huurdersvereniging/bewonerscommissies van woningcorporaties en ouderraden bij scholen.

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

21

5.

inclusieve organisatie: voorbeeldfunctie van de gemeente

Voor inwoners is de gemeente een organisatie waar zij niet om heen kunnen. Des te belangrijker dat een gemeente er voor zorgt, dat de dienstverlening, communicatie e.d. 'inclusief is: toegankelijk en gastvrij voor iedereen. Daarnaast kan de gemeente als inclusieve organisatie een voorbeeld zijn voor anderen.

5.1

Verkiezingen

Informatie en communicatie De informatie en communicatie start bij de programma's van de politieke partijen. Het beeld is dat dit nog onvoldoende toegangelijk zijn voor een deel van de bevolking. Vanuit 's Heerenloo is eerder aangegeven dat dit een reden is dat hun cliënten niet stemmen. Voorafgaand aan de verkiezingen stuurt de gemeente inwoners van 18 jaar en ouder een aantal documenten (stempas, kiespas, volmacht). De informatie op deze documenten is niet heel toegankelijk, stellen ambtenaren van de gemeente. Deze worden echter op rijksniveau opgesteld. De gemeente heeft bij haar communicatie rondom de verkiezingen afgelopen maart gebruik gemaakt van Bl-informatie van het Rijk. Tot slot heeft de gemeente alle jongeren en nieuwe inwoners/nieuwe Nederlanders een brief gestuurd om hen op te roepen om te gaan stemmen. Fysiek toegankelijke stembureau's De gemeente is sinds 2018 verplicht om er voor te zorgen dat alle stembureau's toegankelijk zijn: zowel het gebouw, als de mogelijkheid om in geheim te kunnen stemmen. Om te kunnen bepalen waar een stemlokaal aan moet voldoen is landelijk (met belangenorganisaties) een checklist opgesteld. De stemlokalen die aan die checklist voldoen, zijn toegankelijk. Voldoen zij niet aan alle criteria dan zijn ze 'niet toegankelijk'. Bij de meest recente verkiezingen in maart waren alle stembureau's toegankelijk.

Enkele locaties hebben elektrische toegangsdeuren, zodat een mindervalide daar volledig zelfstandig naar toe kan (een soort toegankelijkheid +)'1. Een mobiel stembureau wordt gedurende de verkiezingsdag in enkele zorginstellingen ingericht.

5.2

Dienstverlening

Het Klantcontactcentrum (website, telefonisch, digitaal, Stadswinkel) is de eerste toegang tot het stadhuis. De website van de gemeente is vernieuwd, met aandacht voor technische toegankelijkheid en toegankelijkheid van de taal. Dit is een verplichting vanuit het

Ambtenaar Het KCC heeft nog wel eens te maken met het verwijt van discriminatie. Het wordt

Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid. Ook heeft de gemeente

bijvoorbeeld als ‘te streng’ ervaren dat van

deelgenomen aan een werkgroep over dit onderwerp van de VNG

bepaalde documenten uit het buitenland

en de TU Delft. Bij testen van de website (op EHZ-niveau) zijn

het origineel moet worden overlegd. Vanuit

verschillende doelgroepen betrokken (onder andere de gebruikers­

de veiligheid moet de gemeente er echter

groep van MEE Veluwe). De gemeentelijke website is geschikt voor schermlezers (software

alles aan doen om identiteitsfraude te voorkomen.

blinden/slechtzienden).

4

22

Overigens hangt het van de 'beperking' af of die betreffende locatie daadwerkelijk voor die persoon niet toegankelijk is. Toegankelijkheid is voornamelijk gericht op rolstoelafhankelijk zijn.

Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

De digitalisering heeft de taken van de medewerkers van het KCC flink veranderd. Inwoners handelen steeds meer zelf af. Degenen die naar het stadhuis komen met een vraag, hebben vaak een afwijkende/ complexere situatie. Daarbij speelt ook laaggeletterdheid en/of onvoldoende kennis van de Nederlandse taal een rol. Over de inclusiviteit van het KCC is het volgende op te merken: ^

Fysieke toegankelijkheid: de Stadswinkel kent geen verlaagde balies voor rolstoelgebruikers. De gastvrouw/ gastheer zal wel altijd naar de bezoeker toegaan. Gesprekken kunnen face-to-face plaatsvinden in een spreek­ kamer of gesprekscorner.

^

Het motto 'Digitaal, tenzij..is vervallen. De gemeente gaat er vanuit dat de inwoner zelf kiest hoe hij/ zij

^

Voor inwoners die doof/ slechthorend zijn, kan communicatie via e-mail of Whatsapp plaatsvinden.

contact wil met de gemeente ('omnichannel'). ^

De afgelopen jaren hebben medewerkers cursussen gevolgd over de omgang met laaggeletterden, dementerenden en de LHBTI-groep. Ook is een cursus Vroegsignalering aangeboden.

5.3

Informatie en communicatie

De gemeente is momenteel projectmatig bezig om de informatie en communicatie uit te voeren op B1 niveau. Hiervoor vinden diverse

Ambtenaar

trainingen plaats, zijn er standaardbrieven op B1 niveau opgesteld en is een aantal medewerkers opgeleid tot taalcoach. Met daarbij de

Ja, het levert dingen op, die je echt

kanttekening dat B1 voor een deel van de inwoners nog te moeilijk is.

niet in de gaten hebt. Bij de brief

Informatie wordt voor laaggeletterden en inwoners met een taal­

voor een nieuwe ID-kaart als de

achterstand daarom toegankelijk gemaakt door bijvoorbeeld picto­

oude verlopen is, las de lezer dit

grammen. De gemeente verwijst ook regelmatig door naar een website van de Rijksoverheid waar veel informatie in eenvoudige taal en video­ materiaal beschikbaar is. Verder heeft de gemeente de verplichting om wat op video wordt aangeboden (zoals commissie- en raads­ vergaderingen), te ondertitelen. Dit hoeft bij vergaderingen niet live,

als: ik moet mijn nieuwe ID kaart ophalen. Hij had een afspraak ge­ maakt om de kaart op te halen, en niet begrepen dat hij deze eerst aan moest vragen.

maar wel op moment van aanbieding na de vergadering.

iM

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

23

5.4

Medewerkersbeleid

De gemeente wil geen onderscheid maken tussen medewerkers en kent geen doelgroepenbeleid. 'Iedereen is welkom.' Binnen de gemeente Harderwijk zijn er arbeidsmogelijkheden voor medewerkers met een arbeidsbeperking en/of chronische ziekte. De gemeente biedt dan de benodigde faciliteiten aan. Er is wel behoefte om het personeelsbestand te 'verjongen'. Daarom is een trainee-programma opgezet. Vanuit de banenafspraak5 met het Rijk heeft de gemeente de verplichting om vijf banen te creëren voor maximaal 25 uur per week. Op dit moment heeft de gemeente nog 25 uur over, omdat onlangs een medewerker is overge­ stapt naar Meerinzicht. Over hoe collega's uit de LHBTI-groep of collega's met een migratieachtergrond zich thuis voelen in de organisatie, zijn geen gegevens bekend. De gemeente biedt wel intern opleidingen aan zoals: ^

Omgaan met collega's met autisme.

^

Diversiteit en hokjesdenken: inzicht in processen achter (onbewuste) discriminatie, intolerantie, stereotypen.

^

Diversiteit en inclusie: hoe beïnvloeden onbewuste associaties je gedrag? Betekent je inclusief opstellen, dat je iedereen altijd gelijk moet behandelen? Of leidt dat niet tot gelijke kansen?

^

Masterclass Hoe omgaan met verwarde personen.

Per 2021 is campagne Samen sterk tegen Stigma gestart (met de regiogemeenten). Hiervoor worden ook bijeen­ komsten met ambtenaren georganiseerd.

5.5

Inkoop

Social Return On Investment (SROI) is een aanpak om meer mogelijkheden te bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt om hier weer deel van uit te maken. SROI is het rendement van maatschappelijke investeringen (Social Return). In het Inkoopbeleid is vastgelegd dat Sociale return on investment als minimumeis én gunningscriterium geldt. Echter, in de praktijk lukt het de gemeente niet altijd om kandidaten aan te leveren. Inbesteden van werkzaamhe­ den bij Inclusief Gresbo (sociale werkvoorziening) is een andere manier om in te kopen vanuit maatschappelijke verantwoordelijkheid. De medewerkers van Inclusief Gresbo zijn in principe collega's. Toch is in de praktijk soms een financiële afweging doorslaggevend. Tot slot wordt bij elke inkoopprocedure, waar relevant, de eis van toeganke­ lijkheid meegenomen.

Ambtenaar Wat verder zou helpen: elkaar bewust maken van inclusiviteit. Het is bijvoorbeeld een idee dat als je een communicatie­ bureau inhuurt, je ze vraagt om in ruil daarvoor vrijwilligers van een buurtgebouw te trainen. Zo zijn er heel veel dingen te verzinnen.

5

Noord Veluwe (ISNV) Maatschappelijk Verantwoord Inkopen: Integrale visie op inkopen waarbij waarde wordt gecreëerd op sociaal (people), economisch (profit) en ecologisch (planet) gebied.

Banenafspraak tussen het ministerie van SZW en werkgeversorganisaties over het creëren van banen voor mensen met een arbeidsbeperking.

24

Inkoopbeleid Inkoopsamenwerking

Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

6.

Richting bepalen

De raad heeft (zoals aangegeven in hoofdstuk 1) een aantal vragen geformuleerd over het onderwerp Inclusieve samenleving: 1.

Wat verstaan we daaronder?

2.

Om welke speerpunten gaat het?

3.

Aan de hand van 'een verdieping in de actuele beleidsuitvoering' wil de gemeenteraad met inwoners en organisaties meetbare doelstellingen op de lange termijn formuleren.

1.

Ons inclusiebeleid richt zicht op alle inwoners die (al dan niet tijdelijk) moeite ondervinden om mee te kunnen en mogen doen, ongeacht beperking, ras/ etniciteit, geslacht, seksuele voorkeur, leeftijd, religie. Dit volgt vanuit bestaand beleid en initiatieven van inwoners. Dilemma's bij inclusie zijn: ^

Het gaat deels om fysieke drempels, deels om figuurlijke drempels en deels om houding van inwoners

^

Mensen ervaren beperkingen en diversiteit verschillend.

^

Iedereen heeft behoefte om ergens bij te horen. Ergens bijhoren betekent dat er anderen zijn die daar niet

naar elkaar.

bij horen.

2.

We kennen in Harderwijk heel veel verschillende activiteiten en faciliteiten. Om speerpunten te benoe­ men voor een inclusieve samenleving, is inbreng van betrokkenen noodzakelijk. Het huidige beleid kent een groot aantal beleidsdoelstellingen die bijdragen aan de inclusieve samenleving. Dit beleid wordt steeds doorontwikkeld. Uit de ervaringen van inwoners en professionals blijkt hoe verschil­ lend situaties van betrokkenen zijn. Bij het bepalen van speerpunten is de inbreng van inwoners essentieel. Op basis van dit overzicht zien we bijvoorbeeld verschillende mogelijke aandachtspunten/denkrichtingen. ^

Is voortzetting/doorontwikkeling van bestaand beleid voldoende? Of is er uitbreiding/verdieping nodig van bestaand beleid (bijvoorbeeld voor diegenen die nu nog weinig in beeld zijn of tussen wal en schip vallen?)

^

Zouden we overkoepelende principes van inclusie moeten formuleren?

^

Zou inclusie-beleid zich moeten richten op hoe de inwoner elkaar respecteren en ondersteunen? (Hoe laat IK iedereen meedoen?)

^

Hoe bereiken we álle inwoners met ons interactief beleid? Voorzitter Sociale Adviesraad Het gaat uiteindelijk om waarden en normen, denk ik. En hoe de gemeente dat zelf continue uitdraagt in haar handelen.

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

25

3.

Wij stellen voor het vervolg onderstaand proces voor:

Fase 1. Inventarisatie

Vorm

Resultaat

1a Basis: Overzicht van hoe op

Vaststellen reikwijdte Inclusieve

dit moment in Harderwijk de

samenleving.

inclusieve samenleving vorm

Thema's selecteren voor informatie­

krijgt (juni 2021)

avond: *

Beleid: wie vallen er tussen val en schip?

*

Beleid: hoe dragen inwoners bij aan het meedoen van anderen?

*

Interactie inwoners: hoe organise­ ren we dit inclusief?

*

Gemeente: hoe geeft de gemeente vorm aan de voorbeeldfunctie?

1b. Verdieping: Informatie­

Raadsleden voelen zich voldoende

avond raadsleden over een aantal

geïnformeerd

thema's (verdieping informatie),

Raadsleden zijn voorbereid op het maken

samen met ervaringsdeskundigen,

van de keuzes voor het vervolg: proces en

professionals en ambtenaren

inhoud.

(september 2021) 2. Keuze maken voor proces en inhoud

2. Startnotitie met voorstel op proces en inhoud vanuit een aantal

Duidelijkheid over vervolgproces en eindproduct

scenario's (december 2021)

»

Positionering in beleid: verwerken in bestaande beleidscycli OF aparte Lokale Inclusieagenda etc.

»

Gerichte speerpunten of algemene principes van inclusie?

» »

Hoe betrekken we inwoners hierbij'? Positionering van inclusie in bestuur en organisatie

3. Opstellen eindproduct

3. Afhankelijk van keuzes bij 2.

Eindproduct

O.a. bijeenkomsten met inwoners

»

over meetbare doelstellingen. (planning afhankelijk van keuzes bij 2.)

26

Inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

Inhoudelijke, gedragen en meetbare doelstellingen

»

Afspraken over monitoring

BIJLAGE 1 Uitgebreid activiteitenoverzicht Overzicht van activiteiten gemeente en maatschappelijke partners, voortkomend uit beleid:

Ontmoeting en vrije tijd (paragraaf 3.1) JEUGD Welzijn ^

Kinderwerk, jongerenwerk en meidenwerk.

^

Maatschappelijke stages (scholieren maken kennis met de samenleving, en leren hoe het is om verantwoorde­

^

Vakantieactiviteiten zoals de vakantiespeelweek en het jaarlijkse Huttenfeest, waarbij voor kinderen met ASS

lijkheid te nemen voor een ander). extra begeleiding is geregeld en een prikkelarmeruimte om zich terug te trekken. Sport en gezondheid ^

Move-(f)it: begeleid programma voor kinderen (en hun ouders) met overgewicht.

^

Buurtsportcoaches, met o.a. Buurtsportcoach Speciaal Onderwijs (S.O.).

^

Koningsspelen voor alle kinderen van groep 5 t/m 8, inclusief de ochtend voor kinderen van het S.O.

^

Zwemles bij De Sypel voor kinderen met achterstand, kinderen die niet in een groep kunnen lessen, voor kinderen van het S.O. en De Vlieger (AZC)

Cultuur ^

Popschool begeleidt kwetsbare jongeren in individuele settings.

^

Cultuurkust: muziekcursus voor kinderen met een meervoudige handicap, PodiumUniek voor kinderen met Down.

VOLWASSENEN Ontmoetingsplekken ^

Activiteiten in de wijkhuizen/ MFC's/buurthuizen (ook van zorginstellingen, het Leger des Heils en kerken/ moskee: bijvoorbeeld Huiskamer van de buurt, rollatordansen, interculturele ochtenden, ontmoetavond voor mensen met een beperking, Club Interacief (LVB), Alzheimercafé, In Beweging (uitbreiding sociale contacten), Vrouwen voor vrouwen, See Joe voor inwoners 'met en zonder deukjes'. Ook ouderen met een verschillende migratieachtergrond, die samenkomen (Turkse Moskee).

^

De Ontmoeting: activeringsinloop voor mensen in een kwetsbare situatie. Sommigen onderhouden tuinen van huizen van de woningcorporaties.

^

Poolse Ontmoetingsdag, waarbij Poolse inwoners het onder andere hebben over het mee kunnen doen in de Nederlandse samenleving.

Vrijwilligerswerk ^

Matching van vraag en aanbod van vrijwilligerswerk door de vacaturebank van ZorgDat (ook vrijwlligers die ondersteuning nodig hebben) en via stichting Present (mensen die iets hebben te bieden en mensen die daar­ mee geholpen kunnen worden). Oa. Maatjesproject sport en cultuur voor bewoners van het AZC (Partipatie en Taal)

^

Groenproject in Friesegrachtpark: de dak- en thuislozen die elkaar in dit park ontmoeten, worden betrokken bij het onderhoud in het park. Om te kijken in hoeverre de kwetsbaren met de buurtbewoners kunnen samen­ werken om het park voor iedereen een plek te kunnen laten zijn.

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

27

Activiteiten gericht op bewustwording, o.a. ^

Publiekscampagne Harderwijk zijn wij samen.

^

Campagne Krachtig Kleurrijk Harderwijk om gemeente, ondernemers en maatschappelijke partners meer bewust te maken van diversiteit.

^

Publiekscampagne Dementievriendelijk Harderwijk, Wereld Alzheimerdag, Week tegen Eenzaamheid, Dag van de Mantelzorg.

^ ^

Regenboogactiviteiten gericht op onder andere 'zichtbaar welkom' en 'voorlichting en educatie'. Deelname aan jaarlijkse Prokkelweek (promotie van ontmoetingen tussen mensen met en zonder verstandelijke beperking).

^

Deelname aan Week van de alfabetisering, Week van autisme, Week van de ontmoeting.

^

Campagne Samen sterk zonder Stigma (m.b.t. psychische aandoeningen).

Sport ^

Sportorganisaties in Harderwijk hebben binnen het Lokaal Sportakkoord onder andere 'inclusief sporten' als één van de drie ambities benoemd. Komende jaren gaan ze hiermee aan de slag.

^

Sportverkiezingen Harderwijk: geen onderscheid tussen sporters die wel of geen beperking hebben.

^

Sportparkmanagers organiseren verschillende activiteiten met de verenigingen, voor doelgroepen (kinderen,

^

Zwemmen voor groepen in De Sypel, zoals ex-hartpatienten, ex-kankerpatienten, en zwemmen op medische

senioren, mensen met beperkingen). indicatie. ^

Buurtsportcoach die volwassenen, die tussen wal en schip dreigen te vallen, begeleid naar sport en cultuur aanbod.

^

Seniorenbeweegcoach gericht op bevorderen van gezonde leefstijl van senioren (beweegactiviteiten bij De Aanleg, 't Onderonsje, wandel en -fietsactiviteiten en tijdens corona digitale lessen).

^

Maandagavondgroep in het Talenthouse waar jongeren met bepekringen met 'reguliere jongeren' o.a. samen sporten.

Cultuur ^

Het Stadsmuseum is sinds de verbouwing bijna 1000Zo toegankelijk. Ook bij het Marius van Dokkummuseum (zie ook 3.5).

^

Cultuurkust biedt cursussen/workhops voor deelnemers met psychische beperkingen of ontwikkelstoornissen.

Talentontwikkelinģ: onderwijs en toeleidinģ naar de arbeidsmarkt (parağraaf 3.2) Onderwijs •

Extra begeleiding voor kinderen met een (dreigende)ontwikkelachterstand bijvoorbeeld extra begeleiding in de peuterspeelzaal/kinderopvang (op indicatie).

^

Peuteropvangregeling voor ouders bij wie één of beiden niet werken.

^

Taalstimulering- en ouderbetrokkenheid, zoals VoorleesExpress. Specifieke inzet op het azc voor kinderen van 0-4 en hun moeders (ook op het AZC).

^

Schakelklassen voor kinderen die door een taalachterstand hun potentie niet waar kunnen maken.

^

Zomertaalactiviteiten voor basisschoolleerlingen met een taalachterstand door de bibliotheek.

^

BSO+ voor kinderen met ontwikkelingsproblematiek zoals ADHD, autisme, hechtingsproblematiek (16 plaatsen).

^

Kinderdagverblijf^ voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand/verstandelijke beperking/behoefte aan medische zorg (10 plaatsen).

28

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

^

Peuterplusgroep voor hoogbegaafde/hooggevoelige kinderen (8 plaatsen).

^

Brede scholen (Drielanden, Stadsweiden en Stadsdennen) bieden laagdremplig aanbod van buitenschoolse activiteiten voor álle kinderen. Inclusief deelname kinderen die op SO zitten.

^ ^

Schoolgebouwen voldoen aan het Bouwbesluit. Nieuwe scholen hebben vaak een lift. Eventueel individueel maatwerk. Bij zintuiglijke beperkingen is geld beschikbaar (onderwijspakketten). Scholen zijn zelf verantwoordelijk voor de besteding.

^

Leerlingenvervoer naar speciaal onderwijs buiten Harderwijk.

^

Extra begeleidingstrajecten voor leerlingen die extra aandacht behoeven (Passend Onderwijs, op indicatie) voor basisonderwijs voortgezet onderwijs en MBO.

^ ^

Op Koersklas voor hoogbegaafde kinderen die in het reguliere onderwijs uitvallen. Bij dreigende uitval begeleiding vanuit leerplicht. Ondersteunen door leerplicht bij het zoeken naar passend onderwijs voor uitvallers (vanuit 'recht op onderwijs').

^

Inzet op voortijdig schoolverlaten (o.a. loopbaanoriëntatie voor praktijk- en speciaal onderwijs).

^

Jongeren die na afronding van praktijkonderwijs/speciaal onderwijs de overstap maken naar het mbo of

^

Jongeren op het MBO kunnen bij dreigend uitval door ziekte naar de Jeugdarts.

richting werk, krijgen extra begeleiding (Paspoort voor succes).

Arbeidsmarkt en re-integratie ^

Begeleiden van inwoners met bijstandsuitkering naar arbeidsmarkt, met o.a. Inzet van het Participatiehuis, beschut werk én ondersteuning van de werkgever.

^

Banen creeren voor inwoners uit het Doelgroepregister.

^

Sociale werkvoorziening (niet meer toegankelijk).

^

Inzet op laaggeletterdheid door formele taaltrajecten en informele hulp (zoals Taalcafé, cursussen bij de biblio­ theek voor laaggeletterden/digibeten, taalmaatjes, inloopspreekuur).

^

Opleiding 'Leraar Sport en Recreatie' voor kwetsbare mensen zonder opleiding, die daarna doorstromen naar vrijwillgierswerk, opleiding of werk.

^

Tafel van Eén: Tafelgesprekken voor vrouwen in een uitkeringssituatie.

Inkomen, bestaanszekerheid en schulden (paragraaf 3.3) Inkomen en bestaanszekerheid ^

Inkomensregeling (bijstand) en bijzondere bijstand (o.a. voor bewindvoering).

^

Minimaregelingen, zoals:

^

^

Maatschappelijke bijdrage regelingen

^

Individuele inkomstentoeslag/ studietoeslag

^

PC-regeling (gezinnen)

^

Tegemoetkoming extra schoolkosten (gezinnen)

^

Tegemoetkoming zorgkosten chronisch zieken en mensen met een beperking

^

Extra bijdrage Chronisch ziek/gehandicapt

^

Individuele studietoeslag (bij arbeidsbeperking)

^

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen

^

Collectieve aanvullende zorgverzekering voor minima

^

Financiële ondersteuning voor deelname aan activiteiten door kinderen (Jeugdfonds Sport en

^

Cultuur, Zwemfonds).

Stichting Leergeld Randmeren is een stichting die kinderen financieel ondersteunt, zodat zij kunnen meedoen aan school-, sport en cultuuractiviteiten.

^

Samen voor alle kinderen.nl: portaal voor inwoners waar een overzicht is te vinden van alle kindregelingen.

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

29

Schulddienstverlening ^

Junior energiecoach: een spel voor kinderen om hen bewust te maken van energiebesparing (spelweek waar

^

Talent4money: lokale website voor jongeren waar ze informatie kunnen vinden en vragen kunnen stellen.

kinderen zich voor op kunnen geven). ^

Inwoners die 18 jaar worden ontvangen een brief met folder van de gemeente met informatie over de veranderingen in hun financiële situatie en verantwoordelijkheden vanaf hun 18e.

^

Financieel trefpunt: ëën loket van verschillende organisaties voor financiële vragen, voor informele hulp (bijvoorbeeld administratieve hulp door vrijwlligers, financiele check op vaste lasten) en formele hulptrajecten),

^

via www.startpuntgeldzaken.nl zijn geldplannen beschikbaar voor inwoners O.a. via website Geldfit kan de inwoner een check doen over zijn/haar financiële situatie.

^

inzet instrument de Voorzieningenwijzer. Een vrijwilliger van Zorgdat doet een uitgebreide check voor de (vaste) lasten, zoals toeslagen, minimaregelingen, energiecontract en zorgverzekering. Vervolgens wordt een gericht advies gegeven om kosten te besparen en op deze manier financiële winst te behalen.

^

Huurschuldtrajecten van woningbouwcorporaties Uwoon en Omnia, oa. in samenwerking met Stimenz.

^

Vroegtijdige benadering: iedereen die 30 tot 100 dagen te laat is met een betaling aan woningcorporatie, zorgverzekeraar, energieleverancier of drinkwaterbedrijf een brief, belletje of bezoek verwachten van de gemeente).(Lokaal en landelijk convenant vroegsignalering).

Individuele ondersteuninģ Jeugd, Wmo, Wet Inburgering (paragraaf 3.4) OPVOEDING EN OPGROEIEN Welzijnswerk ^

Ondersteuning door vrijwilligers in in gezinnen (bv bij autisme, of mantelzorgondersteuning).

^

Jongerenwerk (zoals Talent4communicty, Werk van je Toekomst), meidenwerk, Talent-house (begeleiding voor jongeren die 'uitvallen').

Centrum voor Jeugd en Gezin ^

Opvoedondersteuning aan ouders: van een extra consult op het consultatiebureau tot ondersteuning bij gedragsproblemen met inzet van ervaringsdeskundigen, Prenatale zorg voor kwetsbare inwoners die ouder willen worden.

^

Opgroeiondersteuning aan jeugdigen.

^

Creëren van netwerken voor pleegouders/ouders gezinshuizen, broer- en zusgroepen, etc.

^

Kortdurende hulp of langdurige begeleiding, indicatie voor vervolg (Jeugd GGZ, POH Jeugd).

^

De gemeente start in 2021 met partners een project om de ondersteuning aan (aanstaande) ouders met een

^

CJG-consulenten zijn op school en in de wijk aanwezig,

licht verstandelijke beperking (LVB) te verbeteren.

Hulp bij het dagelijks leven (Wet maatschappeijke ondersteuning) ^

Algemeen maatschappelijk werk: lichte laagdrempelige ondersteuning, versterken van eigen netwerken.

^

Hulp vanuit het welzijnswerk: praktische hulp, hulp thuis (respijtzorg), maatjesprojecten, maaltijd/ voorzieningen, huisbezoeken 7S+, ouderenadviseur.

^

Mantelzorgondersteuning in de vorm van groepsactiviteiten, lotgenotenbijeenkomsten, GGZ Cafë, etc).

^

Geluksroute: verbeteren van de mogelijkheden tot zelfregie en het bevorderen van de positie en

Richt zich ook op jonge mantelzorgers en mantelzorgers met een migratieachtergrond. (maatschappelijke) participatie van inwoners met een afstand tot 'meedoen' (eenzaamheid, sociaal isolement, chronische ziekte of beperking). Deze pilot loopt af, maar het 'geluksgericht werken' als methode blijft.

30

inclusieve samenleving in Harderwijk: inventarisatie 2021

^

OZO verbindzorg (een app waarin een cliënt, zijn familie en alle betrokken hulpverleners met elkaar communiceren). Ook bij Ernstige Psychiatrische Aandoeningen.

^

Onafhankelijke cliëntondersteuning aan inwoners met verstandelijke beperking/ NAH door MEE.

^

Individuele ondersteuning (na brede intake) vanuit de Wmo: hulpmiddelen, woningaanpassingen, hulp bij huishouden, begeleiding, vervoer, sporthulpmiddelen.

Beschermd wonen, maatschappelijke zorg ^

Beschermd Wonen op indicatie.

^

Begeleiding vanuit maatschappelijke zorg op indicatie.

^

Maatschappelijke opvang: o.a. nachtopvang (geïntegreerd in de wijk), dagopvang voor dak- en thuislozen in De Ontmoeting.

^

Praktijkhuis plek waar mensen met onbegrepen gedrag vrijblijvend hulp kunnen krijgen bij hun herstel van ervaringsdeskundigen en mensen met ervaringskennis. Platform dat werkt met beroepskrachten én vrijwilligers.

^

Tijdelijke woonvoorziening Thuishaven, Proeftuin Eperweg als een overgangshuis na Beschermd Wonen en Maatwerk woningen (Skeeve Huze) aan de Parallelweg (voor mensen die al jarenlang op zoek zijn naar een vaste plek).

^

Sport en cultuuractiviteiten voor cliënten maatschappelijke zorg, zoals de VeluweGames,Dutch Homeless cup (sporttoernooi voor dak/thuislozen) en het living lab 'Waarde van bewegen'.

Wet Inburgering ^

Vooruitlopend op de invoering van de nieuwe Wet Inburgering (per 2022), extra inzet voor taalstimulering en begeleiding naar werk van statushouders. Voorbereiding van een integraal aanbod (Brede Intake, Persoonlijk Participatie- en inburgeringsplan, Financieel Ontzorgen en financieële zelfredzaamheid, Module Arbeidsmarkt en Participatie, Participatieverklarings- traject en drie leerroutes).

^

Huidgie statushouders volgen een inburgeringsprogramma met onder andere taalles, oriëntatie Nederlandse samenleving en participatieverklaringstraject.

^

Bewoners van het asielzoekerscentrum doen betaald of vrijwilligerswerk het via het Platform Welkom Vluchteling Harderwijk en via het Participatieloket van het COA'.

^ ^

Maatschappelijke begeleiding statushouder bij entree in Harderwijk. Pilot Welkom Nieuwe Nederlanders: bij een aanvraag voor naturalisatie, wordt de aanvrager gekoppeld aan een sociaal makelaar, om het gesprek te voeren over (meer) meedoen in de Harderwijkse samenleving.

Leefbaarheid, wonen en toegankelijkheid (paragraaf 3.5) Wonen en leefbaarheid ^

Inzet sleutelfiguren Poolse en Turke sleutelfiguur. Sleutelfiguur Poolse gemeenschap heeft bijvoorbeeld overleg georganiseerd met Stimenz en Omnia om preventief te kijken hoe Poolse huurders hun plek vinden en een goede relatie krijgen met hun buren.

^

Opbouwwerkers ondersteunen buurtactiviteiten, buurtteams en deelname aan landelijke Opschoondag

^

Anti-discriminatiecampagne in samenwerking met de politie.

^

Als er behoefte is onder bewoners, plaatst de gemeente bankjes in buurten. Echter, soms worden deze door

Buitenspeeldag, Burendag.

ervaren overlast ook weer verwijderd. ^

In het nieuwe participatieinstrument 'Straat van de toekomst' staat 'Ontmoeting' als doelstelling in het afwegingskader opgenomen.

^

Kansrijk Wonen: biedt jongeren die risico lopen te gaan zwerven of dreigen uit te vallen, ondersteuning in de vorm van woonruimte, coaching en netwerkondersteuning.