Raadsvoorstel Meicirculaire Gemeentefonds 2021.docx

Voorstel aan college en raad Nummer: Datum: Opsteller: Portefeuillehouder: Onderwerp:

02430000067994 16 juni 2021 G.J. van Lohuizen Wethouder De Jong Meicirculaire Gemeentefonds 2021

Het college van B&W besluit: 1. De raad voor te stellen de effecten van de Meicirculaire middels een begrotingswijziging te verwerken in de begroting 2021 en de effecten voor de jaren 2022-2025 te verwerken in de begroting 2022-2025. 2. De raad voor te stellen de extra middelen voor de jeugdzorg ad € 1.396.000 toe te voegen aan de reserve Sociaal domein. 3. Het structureel effect van het BTW-compensatiefonds te wijzigen van € 150.000 naar € 300.000. Inleiding Aanleiding Op 30 mei 2021 is de meicirculaire verschenen. Deze bevat nieuwe ramingen over de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Het college heeft bij de behandeling van de Decembercirculaire 2020 besloten om de uitkomsten van deze laatste circulaire voor kennisgeving aan te nemen. Omdat die circulaire geen bijstellingsmoment is, worden conform bestaand beleid de jaren 2022 en volgende vergeleken met de gegevens Septembercirculaire 2020. Voor de vergelijking wordt verwezen naar het hoofdstuk Financiën. Kader Financiële verhoudingswet, Gemeentewet en Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) Beoogd effect Het informeren van het bestuur over de belangrijkste uitkomsten van de Meicirculaire Gemeentefonds 2021 en de effecten hiervan op de begroting. Argumenten 1.

De informatie vanuit de meicirculaire geeft aanleiding zowel de huidige begroting (voor de jaarschijf 2021) als de begroting 2022-2025 te wijzigen. De raad is het bevoegde orgaan de begroting op deze onderdelen te wijzigen. 2. Voor het jaar 2021 ontvangt Harderwijk € 1.396 miljoen extra middelen voor jeugd. Conform de huidige beleidslijn wordt voorgesteld dit bedrag vooralsnog beschikbaar te houden voor de doelgroep en toe te voegen aan de reserve Sociaal Domein. Het doen van toevoegingen of onttrekkingen aan reserves is een bevoegdheid van de raad. Financiën In onderstaande tabel wordt weergegeven wat de bijstelling van de algemene uitkering voor Harderwijk is op basis van de meicirculaire ten opzichte de septembercirculaire 2020 en het budgettaire effect hiervan op de (meerjaren)begroting. Daaronder wordt per onderdeel een toelichting gegeven. .

Tabel Effect Meicirculaire Bedragen x € 1.000 2021 2022 2023 2024 2025 Meicirculaire 2021 82.397 82.078 82.359 82.672 83.481 Septembercirculaire 2020 78.748 79.930 80.945 81.865 82.589 Bruto effect Meicirculaire 3.649 2.148 1.414 807 892 1 Stelpost loon- en prijsontwikkeling -997 -997 -1.005 -1.011 2 Vrijval stelpost septembercirculaire 235 520 670 670 3 Structureel effect BCF 150 150 150 150 4 Taakmutaties -450 -882 -880 -889 -891 5 Extra middelen jeugd -1.396 6 Middelen Covid december 2020* -719 6 Middelen Covid maart 2021* -591 6 Middelen Covid mei 2021 -26 Netto effect Meicirculaire 467 654 207 -267 -190 (positief getal = voordelig; negatief getal = nadelig)

*hierover is reeds geadviseerd en is verwerkt in begroting 2021

-2-

1 Stelpost loon en prijsontwikkeling Middels de meicirculaire worden we gecompenseerd voor de te verwachten loon- en prijsstijgingen. Het bedrag wat hiervoor opgenomen is in de meicirculaire wordt beschikbaar gehouden om de loon- en prijsstijging in de begroting 2022-2025 op te kunnen vangen en valt niet vrij ten gunste van de algemene middelen. De ontwikkeling de laatste jaren laat zien dat deze compensatie bij lange na niet genoeg is om de loon- en prijsstijgingen in de begroting op te kunnen vangen. 2 Vrijval stelpost septembercirculaire In de septembercirculaire 2020 is de volgende toelichting opgenomen. In overleg met IPO en VNG heeft het kabinet besloten om de accressen tijdelijk te bevriezen. Daarom is een verlaging als gevolg van een lagere loon- en prijsstijging t.o.v. de raming in de meicirculaire achterwege gebleven. Dat wordt wel aangepast in de meicirculaire van komend jaar. Nu dus ten onrechte een budgettair voordeel. Op uitdrukkelijk advies van Pauw is hiervoor een uitgavenstelpost ‘nominale ontwikkeling uitgaven’ opgenomen. Inmiddels is de meicirculaire 2021 een feit en is nu wel rekening gehouden met een lagere loon- en prijsontwikkeling. Hierom kan de in september 2020 opgenomen stelpost hiervoor komen te vervallen. 3 Structureel effect BCF Voor het BCF (Btw Compensatie Fonds) is een maximaal bedrag beschikbaar.

Wanneer dit maximale budget niet wordt benut wordt het restant toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor Harderwijk betekende dit over het jaar 2020 een voordeel van ruim € 500.000 en voor het jaar 2019 ca € 300.000. In de circulaire wordt het advies gegeven dat gemeenten hier rekening mee mogen houden. Voorzichtigheidshalve wordt voorgesteld € 150.000 structureel op te nemen. 4 Taakmutaties (beschikbaar houden voor betreffende beleidsterreinen) Bedragen x € 1.000 2021 2022 2023 2024 2025 Rijksvaccinatieprogramma meningokokken 14 12 12 12 12 Prenataal huisbezoek door JGZ 14 14 15 15 Kinderopvang Toezicht en Handhaving 1 1 1 1 Handhaving energielabel C kantoren 4 4 4 4 4 Wet Openheid Overheid structureel 58 73 89 104 Wet Openheid Overheid incidenteel (t/m 2026) 69 70 70 71 Versterking gemeentel. antidiscriminatievoorz. 19 20 20 21 21 Suppletie-uitkering Bommenregeling 24 Maatschappelijke begeleiding statushouders 45 Kerkenvisies 50 Inburgering -7 32 19 13 7 Armoedebestrijding kinderen 2 2 2 2 Faciliteitenbesluit opvangcentra 99 Participatie 164 155 150 147 139 Voogdij 18+ 38 515 515 515 515 Totaal 450 882 880 889 891 Conform bestaand beleid worden middelen met een specifiek doel beschikbaar gehouden voor deze doelen. In de meicirculaire zelf wordt per taakmutatie een toelichting gegeven. De grootste post binnen de taakmutaties (Voogdij 18+) willen we hier nog wel nader toelichten.

Vanaf 2022 wordt overgegaan naar een nieuw woonplaatsbeginsel. De voogdijregeling wordt dan afgeschaft en de gemeente wordt verantwoordelijk voor de kinderen uit de eigen gemeente die ter behandeling worden doorgezonden. Tegenover de hogere bijdrage vanuit de algemene uitkering staat een verhoging van kosten. Dit komt doordat jongeren, die buiten Harderwijk zijn geplaatst en voorheen onder verantwoordelijkheid van betreffende gemeente vielen, nu wel aan Harderwijk worden toegerekend. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat dit budgetneutraal verloopt. 5 Extra middelen jeugd Rijk en VNG zijn in het voorjaar een incidentele compensatie 2021 voor de extra kosten jeugdhulp overeengekomen van € 493 mln. via het gemeentefonds. Daarvan is in deze circulaire € 438 mln. verwerkt, de rest is voor de VNG voor regionale coördinatie en landelijke informatievoorziening, hetgeen wordt verwerkt in de septembercirculaire 2021. Daarnaast nog € 120 mln. via specifieke uitkeringen. De compensatie via het gemeentefonds komt bovenop de € 300 mln. die al gegeven is.

Wel worden in de circulaire een drietal bestedingsrichtingen voor dit extra bedrag aangeduid: Een deel van € 228 miljoen heeft als oogmerk dat gemeenten hiermee in staat worden gesteld om de consultatiefunctie ggz vorm te geven, wachtlijsten bij lichtere jeugdhulpproblematiek tegen te gaan en om verdringing van andere uitgaven bij gemeenten tegen te gaan. Een deel van € 10 miljoen heeft als oogmerk om het aantal Praktijk Ondersteuners Huisartsenzorg (POH) voor de jeugd uit te breiden.

Een deel van € 255 miljoen heeft als oogmerk om gemeenten in staat te stellen om extra inzet en regie te kunnen voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg op basis van goede data, zodat kwetsbare kinderen de hulp krijgen die ze nodig hebben. De extra middelen jeugd worden beschikbaar gehouden voor deze doelgroep en toegevoegd aan de reserve sociaal domein. 6 Covid middelen 2021 vanuit decembercirculaire 2020 en maart- en meicirculaire 2021 De beschikbaar gestelde compensatiepakketten worden binnen Harderwijk vooralsnog beschikbaar gehouden voor de bestemde doelen genoemd in de compensatiepakketten. De middelen vanuit de decembercirculaire 2020 en de maartcirculaire 2021zijn reeds beschikbaar gesteld in de begroting conform advisering hierover. Bedragen x € 1.000 Re-integratie van bijstandsgerechtigden Extra impuls re-integratie Gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand Lokale culturele voorzieningen Extra kosten Tweede Kamerverkiezingen

Perspectief Jeugd en Jongeren Extra begeleiding kwetsbare groepen Bestrijding eenzaamheid ouderen Afvalverweking Jongerenwerk Jeugd Mentale ondersteuning jeugd Activiteiten en ontmoetingen jeugd Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Voorschoolse voorziening peuters Heroriëntatie zelfstandigen Jeugd aan Zet Totaal

Dec.circ 2020

Mrt.circ. 2021

Meicirc. 2021

158 84 99 318 60

51 110 97 75 36 30 21 155 13 719

591

16 10 26

Na verwerking van de posten hiervoor genoemd onder 1 tot en met 6 resteert er een netto resultaat van de meicirculaire van € 467.000 in 2021 aflopend tot min € 190.000 in 2025. Dit wordt veroorzaakt door een aanpassing van het accres, hoeveelheidsverschillen en aanpassing van de uitkeringsfactor. Het netto resultaat van de meicirculaire is betrokken bij het financieel perspectief 2022-2025 wat wordt geschetst in de Kadernota 2022-2025. Bijlagen 1. Meicirculaire Gemeentefonds 2021