Raadsvoorstel Gebiedsagenda EHZ.docx

Voorstel aan college en raad Nummer: Datum: Opsteller: Portefeuillehouder: Onderwerp:

h210121233 1 november 2021 Kees Hulskes Wethouder Van Bijsteren Gebiedsagenda Ermelo, Harderwijk en Zeewolde

Het college van B&W besluit: De gemeenteraad voor te stellen om: 1. De Gebiedsagenda Ermelo, Harderwijk en Zeewolde vast te stellen; 2. De colleges van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde de opdracht te geven tot het uitvoeren van de Gebiedsagenda in samenwerking met de provincies Gelderland en Flevoland. Inleiding Met de Gebiedsagenda gaan we voor de inwoners, bedrijven en organisaties van de gemeenten Ermelo, Harderwijk, Zeewolde op zoek naar een gezamenlijke antwoord op opgaven en ambities, waarbij we onze partners (triple helix) willen laten zien dat we een krachtige regio zijn die wil inzetten op samenwerking vanuit de inhoud en concrete resultaten. Samenwerken om de ontwikkeling van (onze) opgaven, zowel individueel als regionaal, voor de langere termijn te borgen, vanuit de visie dat gezamenlijk optrekken meerwaarde creëert voor onze inwoners, organisaties en bedrijven. De provincies Gelderland en Flevoland zijn hier ook bij betrokken (inhoudelijk en financieel) en geven volledige steun aan deze ontwikkeling. De inhoud staat hierbij voorop: we willen als gemeente Ermelo, Harderwijk en Zeewolde onderwerpen organiseren op de schaal waarbij ze het beste uit de verf komen.

De agenda is geen doel op zich, maar een krachtig instrument om ons te ontwikkelen als gemeenten, onze krachten te bundelen op specifieke thema’s als werklocaties, wonen en ruimte, zodat de inwoners, bedrijven en organisaties van ons gebied optimaal bediend worden. Hierbij is ruimte voor lokale resultaten. We gunnen elkaar successen en profiteren hier als regio van. Kader Algemene beleidsvrijheid Alternatieven Niet van toepassing Beoogd effect Meerwaarde creëren voor inwoners, bedrijven en organisaties door samen te werken in een krachtige, gedragen Gebiedsagenda voor het gebied van de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde vanuit een aantal specifieke thema’s.

Argumenten 1.1. De Gebiedsagenda is inhoudelijk stevig, heeft ambitie en is met zorg ‘Bottom up’ tot stand gekomen. In 2020 zijn we begonnen met het traject Gebiedsagenda. Een eerste stap was De Nota van bevindingen. De Nota van bevindingen bevat enerzijds ‘feiten’ uit het als eerste stap opgestelde feitenboek: de belangrijke cijfers, analyses, trends en ontwikkelingen van het gebied, uit CBSdatabanken, rapporten en onderzoeken. Anderzijds bevat de Nota van bevindingen ‘beelden’: de meningen van betrokkenen (colleges van B&W, ondernemers en maatschappelijke organisaties) over het gebied. In februari en maart van dit jaar is uitgebreid gesproken met het lokale bedrijfsleven van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde en daarnaast zijn er drie sessies geweest rondom het thema

-2-

leefomgeving (denk aan wonen, welzijn, cultuur en historie), het thema recreatie en toerisme en het regionale en landelijke bedrijfsleven. Tot slot trekt de Nota van bevindingen enkele rode draden door deze feiten en beelden. Deze vormen de bouwstenen voor de Gebiedsagenda. De raden en colleges hadden hiermee stevige input om richting te geven aan de Gebiedsagenda. Op 21 april bent u als drie raden gezamenlijk geïnformeerd over het traject en vervolgens hebt u er in de individuele raden over doorgesproken.

Bouwstenen Gebiedsagenda, Nota van bevindingen pagina 19 De bestuurlijke werkgroep heeft op 2 juli 2021 een voorlopige longlist vastgesteld van onderwerpen voor de Gebiedsagenda: arbeidsmarkt, bereikbaarheid, toerisme & recreatie, ruimte, werklocaties en wonen. Op 6 september 2021 vonden verdiepingssessies plaats, waarbij alle onderwerpen op de longlist per thema verder zijn uitgewerkt door experts. In een vervolgsessie gehouden op 29 september 2021 heeft de bestuurlijke werkgroep op basis van de nieuwe input de longlist teruggebracht tot een shortlist. De thema’s Wonen en Werklocaties staan als hoofdonderwerpen op de agenda. Twee actielijnen die een belangrijk onderdeel van de agenda vormen: ze hebben namelijk zowel prioriteit (ernstig en urgent) als dat ze op draagvlak kunnen rekenen. Ruimte staat als overkoepelend thema op de agenda (we bekijken de ruimtevraag voor verschillende thema's samen, met als toekomstbeeld een gezamenlijke visie). Hierbij wordt ook een verbinding gelegd met de Omgevingsvisies van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde in het kader van de Omgevingswet. Een vierde onderdeel op de agenda is lobby en beïnvloeding op de thema’s bereikbaarheid en recreatie & toerisme. Bestuurlijk zijn dit zeer belangrijke onderwerpen, maar ook onderwerpen waarop veel wordt samen gedaan met andere partijen/regio’s dan EHZ.

We zien daarom grote meerwaarde in het gezamenlijk lobbyen op deze thema’s. Samen met de leden van de bestuurlijke werkgroep, gedeputeerde Markink (Gelderland) en gedeputeerde Fackeldey (Flevoland), de inhoudelijke wethouders van de onderwerpen op de Gebiedsagenda, en de ambtelijke ondersteuning uit de provincies en de gemeenten is vervolgens de Gebiedsagenda, zoals meegestuurd met dit voorstel, tot stand gekomen. 1.2. De Gebiedsagenda heeft een momentum. De colleges van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde hebben de handen in elkaar geslagen om met de nadrukkelijke ondersteuning van de provincie Gelderland en Flevoland een Gebiedsagenda op te stellen. Met de Nota van bevindingen en het betrekken van veel actoren (maatschappelijke organisaties, bedrijven, experts) is een stevige inhoudelijke basis gelegd voor een Gebiedsagenda. Ook de drie raden hebben wij steeds ‘dichtbij’ willen gehouden in dit traject. De input die vanuit de raden is meegegeven in de eerste

gezamenlijke radenbijeenkomst en tijdens de individuele behandeling in de raden voor de zomer 2021 was voor de bestuurlijke werkgroep onderdeel van de inhoudelijke kaders voor de uitwerking van de agenda. Vanuit de consultatie- en verdieping sessies gedurende dit traject zien we een sterke behoefte voor het opstellen van de Gebiedsagenda bij ondernemers en maatschappelijke organisaties. Ook hebben we op dit moment de aandacht en nog sterker, de inhoudelijke betrokkenheid van de provincies bij het traject van de Gebiedsagenda. Kortom: we hebben een momentum: en daar willen we gebruik van maken. 2.1 Het vaststellen van de Gebiedsagenda is een startpunt van het samenwerken als individueel zelfstandige gemeenten. De gemeenteraden geven met de vaststelling van dit document de colleges van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde gezamenlijk de opdracht tot het uitvoeren van de Gebiedsagenda. Met dit positieve startschot krijgt de EHZ-samenwerking een nieuw impuls. In bestuurs-juridische zin krijgt dit vorm via een ‘convenant’. Dit betekent dat de gemeenten uitspreken met een beperkte (in omvang) en krachtige (in impact en resultaat) Gebiedsagenda samen te werken, maar dat de gemeenteraden te aller tijde verantwoordelijk blijven. Zowel aan de voorkant met het vaststellen van de Gebiedsagenda, governance en budgetrecht, maar ook aan de achterkant indien er resultaten geboekt worden.

De raden stellen deze vast en bekrachtigen besluiten. Indien akkoord wordt een governance structuur (bestuurlijk en ambtelijk) opgezet om zo daadwerkelijk bestuurlijk en organisatorisch de handen ineen slaan. Daarmee kunt u de onderwerpen uit de Gebiedsagenda samen tot een hoger plan te brengen: resultaat voor onze inwoners. We zijn er met uw besluit dus juist nog niet, maar we hebben als college wel het mandaat om aan de slag te gaan. De sturing op de realisatie van doelen en resultaten van de Gebiedsagenda is primair geënt op drie zelfstandige gemeenten. De gemeenteraden sturen op de kaders waarbinnen zo goed mogelijk resultaten geboekt kunnen worden. De portefeuillehouders zijn inhoudelijk aan zet om resultaten te boeken binnen de visie en gebaseerd op de actieprogramma’s. De lokale oriëntatie is voor de gemeenteraden het vertrekpunt. Omgevingswet Het thema ruimte is als overkoepelend thema op de agenda opgenomen. De ruimtevraag voor de verschillende thema’s worden in samenhang bekeken, met als toekomstbeeld een gezamenlijke visie. Hierbij wordt uiteraard ook een verbinding gelegd met de Omgevingsvisies van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde in het kader van de Omgevingswet. Financiën In de nog op te stellen uitvoeringsagenda (investeringsparagraaf) zullen projecten worden benoemd die op geld en middelen worden gezet. De colleges komen hier in 2022 op terug.

Uit de Gebiedsagenda blijkt dat de drie gemeenten en twee provincies gezamenlijk willen investeren in de thema’s en actielijnen. De financiële governance bevat voor nu afspraken op 3 niveaus. Allereerst de investeringsagenda’s: de portefeuillehoudersoverleggen maken afspraken op de thema’s economie, wonen en ruimte. De budgetten blijven binnen de drie gemeenten voorhanden, er vindt geen overheveling van financiële middelen plaats. Van belang hierbij te noemen is dat de gemeenteraden uiteindelijk de finale toets hebben over de integrale plannen. Indien het wenselijk of noodzakelijk is verdergaande vormen van financiële governance te organiseren, dan doen de portefeuillehoudersoverleggen daar voorstellen toe richting de raden. Het tweede is dat de personeelslasten van het gezamenlijke secretariaat en een werkbudget worden door de drie gemeenten en twee provincies gedragen worden. Dit geschiedt in basis door ieder 1/5 van de kosten te laten dragen of volgens een ander -nader overeen te komen- systeem. De overige ambtelijke ondersteuning wordt geleverd door de individuele gemeenten en de twee provincies. Dit wordt gedaan met gesloten beurs. Wel wordt in kaart gebracht of de inspanning van iedere gemeente recht doet aan het beginsel dat iedere gemeente naar draagkracht bijdraagt aan de samenwerking van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde.

Duurzaamheid In de concrete acties (Ruimte, Wonen en Werklocaties en Lobbyagenda) is het begrip duurzaamheid

verankerd in de Gebiedsvisie. Communicatie De communicatie is erop gericht dat de politieke verbinding op EHZ niveau van cruciaal belang is bij de uitvoering van de Gebiedsagenda. Draagvlak bij bewoners, bedrijven en maatschappelijk middenveld vinden we hierbij essentieel. Uitvoering Op 17 november aanstaande zijn de drie gemeenteraden tijdens een gezamenlijke informatieavond met de drie raden geïnformeerd over de Gebiedsagenda. Hierna zullen de stukken het gebruikelijke besluitvormingsproces ingaan van de drie afzonderlijke raden. Nadat de Gebiedsagenda in/door de drie raden in de huidige raadsperiode is vastgesteld gaan de nieuwe colleges en raden aan de slag met het inregelen van de Gebiedsagenda. Evaluatie De drie gemeenten gaan in samenwerking met de twee provincies iets nieuws opzetten, namelijk een strategische samenwerking. Deze samenwerking voor elkaar krijgen vraagt natuurlijk meer aandacht dan een strategische samenwerking die al een tijdje loopt. Een evaluatie- en optimalisatiecyclus is dus constant aan de orde. Bijlagen 1. Raadsbesluit Gebiedsagenda 2. De Gebiedsagenda Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 3. Leaflet Ermelo, Harderwijk en Zeewolde