Presentatie Onderzoek afvalbeleid Harderwijk 19-06-2025

Waarderweg 33B-10 haarlem, postbus 2016 2002 la haarlem, t 023 5319141, e info@iprnormag.nl.

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk Toelichting op de uitkomsten van het onderzoek

© IPR Normag

Harderwijk, 19 juni 2025 M.F. Boels MSc. (Marten) A.R. Riedijk MSc. (Alex)

Opdrachtformulering Voer een ex-post en een ex-ante onderzoek uit naar het afvalbeleid van gemeente Harderwijk, waarmee de rekenkamer zicht krijgt op de effectiviteit, de efficiency en rechtmatigheid van het gevoerde beleid. enerzijds en toekomstige opties anderzijds.

En/of in welke mate de gemeenteraad in staat wordt gesteld om goed op het thema afval te sturen vanuit haar kaderstellende rol en vanuit controlerende rol op financiën, uitvoering, beleidsdoelen en planning.

19 juni. 2025

2

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk

Onze visie op integraal afvalbeheer

19 juni. 2025

3

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk

De raad is samen met inwoners aan zet: veel knoppen om aan te draaien • Service (gemak) • Opslagmogelijkheid • Aanbieden: • inzamelfrequentie • toegankelijkheid • openingstijden

• Informeren • Bewustwording • Overtuigen • Motivatie • Sociale norm • Campagne • Participatie

Verleiden / faciliteren

Overtuigen

Handhaven

• Collectief • Individueel • Positieve prikkel (belonen) • Negatieve prikkel en: • Informatieprikkel 19 juni. 2025

4

© IPR Normag

• Curatief • Preventief

Vergroenende prijsprikkels

Inzet van techniek

• Sorteren • Nascheiden • Bewerken

Een gebalanceerd samenspel van (sturings)instrumenten Wie ver wil komen moet dichtbij beginnen: cruciale rol voorRekenkameronderzoek de inwoners Afvalbeleid gemeente Harderwijk

Conclusie 1: kaderstelling afvalbeleid ⚫ Huidig afvalbeleid: Maximaal 100 kg restafval per inwoner in 2021 en streven naar

maximaal 30 kg in 2025. ⚫ Geen duidelijke kaders op service(beleving) en kosten in het huidig beleid. ⚫ PMD-pilot is een expliciete afwijking van de gestelde kaders, waarbij vaag blijft onder

welke condities de pilot een succes zou moeten zijn. ⚫ Informatie vanuit college naar de raad is compleet, duidelijk en uitgebreid

19 juni. 2025

5

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk

Conclusie 2: inzamelstructuur ⚫ Prijsprikkel voor inwoners: huidige keuze voor tariefdifferentiatie werkt goed! ⚫ Serviceprikkel als instrument nog niet volledig ingezet: ⚫

Hoge frequentie/service voor het inzamelen van restafval

⚫

Relatief lage frequentie voor GFT inzameling

⚫

Betalen voor het halen én brengen van grof huishoudelijk afval

19 juni. 2025

6

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk

Conclusie 3: prestaties gemeente Harderwijk ⚫ Goede afvalprestaties: hoeveelheid restafval is laag, veel grondstoffen worden

teruggewonnen…maar de beleidsdoelstelling werd niet gehaald ⚫ Tegelijkertijd ook nog veel grondstoffen in dit restafval: bijna de helft is nog GFT ⚫ Servicebeleving is onduidelijk: geen peilingen ⚫ Zeer goede prestatie in de benchmark

19 juni. 2025

7

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk

Conclusie 4: rol van de raad ⚫ Ambitie is goed, maar 30 kg restafval is geen haalbare doelstelling (theoretisch is 42

kg in het restafval echt restafval) ⚫ Zonder aanvullende maatregelen worden de doelstellingen niet gehaald ⚫ Erg uitvoeringsgerichte gemeenteraad: pilot PMD heeft veel aandacht gevraagd ⚫ Controlerende taak lijkt minder uit de verf te komen

19 juni. 2025

8

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk

Aanbeveling 1: Schep duidelijke kaders, laat ruimte voor de uitvoering

19 juni. 2025

9

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk

Aanbeveling 2: Neem realistische doelstellingen voor afvalscheiding en service(beleving) op in het nieuwe afvalbeleid

19 juni. 2025

10

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk

Aanbeveling 3: Gebruik participatie, handhaving en communicatie bij de uitvoering van het nieuwe afvalbeleid

19 juni. 2025

11

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk

Vragen? Neem contact op met Marten Boels, martenboels@iprnormag.nl, 06-26806181

19 juni. 2025

12

© IPR Normag

Rekenkameronderzoek Afvalbeleid gemeente Harderwijk