LB HWF 2020-03-30 Fase 3 duurzaamheid -gecomprimeerd.pdf
Tekst van het document
MĚ (
N Ä
'".oí
LODEWIJKlţWWMg BALJON landschapsarchitecten
mh studie duurzaamheid | Waterfront fase 3 | Maart 2020 | gemeente Harderwijk
Duurzaamheid UITVOERINGSSTRATEGIE 2017-2020
ENERGIEKE^STAD
Harderwijk heeft hoge ambities met betrekking tot duurzaamheid; fase 3 van het Waterfront biedt goede kansen. Op basis van de methode 'GPR Stedebouw ' zijn alle aspecten met betrekking tot duurzaamheid nagegaan en is onderzocht of en in welke vorm het aspect meerwaarde kan betekenen voor fase 3 van het Waterfront. Hoe kansrijk een aspect is, is afgewogen aan de hand van de bijdrage aan de duurzaamheid in relatie tot de mogelijk het aspect te integreren in het geheel, bijdraagt aan het gewenste gebruik en het beoogde beeld van het Waterfront en de financiële haalbaarheid.
A Het doel is om in 2031 de CO -uitstoot
M et het klimaatbeleid, De Energieke Stad beperkt de gemeente Harderwijk haar invloed
met q-5% te verminderen ten opzichte van 2010
op het klimaat.
(van 2*15 kton CO, in 2010 naar 135 kton CO, in 2031)
land- en tuinbouw publ leke dienstverlening compensatie maatregelen commercie e dienstverlening
F :: t
woningen energiebesparende
. .1 . . :
maat regelen
dusírie en energie
duurzame energieopwekking
verkeer en vervoer
UÎTVOERINGSSTRATEGIE
besparen
Tİ kton
nM jaar
project
Ontwerptoepassing
Duurzaamheid
PROJECTEN SELECTEREN
VERGROOT
DP BASIS VAN CRITERIA
DE SLAGKRACHT
De uitvoeringsstrategie 2017-2020 heeft
t
äe volgende vijf aanda:hîsgebieden
ff
Energie Ruimtelijke inrichting
Stedebouwkundig plan kansrijk
COz -IMPACT De hoeveelheid CO-uitstoot die wordt verminderd met het project. De impact is grot
Beeldkwaliteitplan
naarmate erin een kortere tijd meer CO uitstoot wordt verminderd
DUURZAME GEMEENTELIJKE ORGANISATIE -1,5 kton COB
Gezondheid
Landschapsvisie integraliteit
Gebruikskwaliteit
gemtente har
Inrichtingsplan DUURZAME INITIATIEVEN VOORBEELDFUNCTIE De gemeente geeft zelf het go ede voorbeeld
Toekomstwaarde
E3EEE2ES
door invulling te geven aanhaar eigen en het nationaal klimaatbeleid. Voor de eigen
Wilt u bijdragen
liewordtde lat hoger gelegd om te
aan hetge2amenli|kedoel
latenziendat barrières om klimaatvri endelijk
en heeft ueen initiatief?
te handel en.overwonnen kunnen worden en haal baar zijn
REALISEREN VAN WINDENERGIE
iřìrl/.Hľtvffl
H»»md en contact op! Dit kan per mail naar nfod'ha rderwijknl of per telefoon
(0341)411 911
ZONNE-ENERGIE STIMULEREN
SAMENWERKING
Door sa men te werken met (lokale)
0 m d e doelstelli ng te behalen is het
partijen wordt de slagkracht vergroot
essentieel om samen te werken met alle
menwerkingsverband en
worden ondersteund en gefaciliteerd door
sectoren. Duurzaamheidsinitiatieven uit
degemeente.Ophet moment wordt e
de samenleving worden zoveel mogelijk ondersteund en gestimuleerd
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
De lokal
belanghebbenden vanuit de verschillende
GAS LOZE WIJKEN vo lot u It on de rzoe k
al samengewerkt met Vel uwe duurzaam rijvenkring Harderwijk en Endura
2
Duurzaamheid
inspiratie
"Here's where redesign begins in earnest, where we stop trying to be less bad, and we start figuring out how to be good." -
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
William McDonough, Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things
3
Duurzaamheid
inspiratie
Binne wy folslein ferlern? -
a
a
Sinds 8 februari een recordaantal dagen zonder Elfstedentocht Het is al 1oC warmer dan pre-industriële tijden De temperatuur stijgt door, waarschijnlijk tot 2-3oC
Langste Elfstedentochtloze tijdperk in aantocht Op 8 februari 2019 is het 8070 dagen geleden dat in Friesland de laatste Elfstedentocht werd gehouden. Dan begint het langste Elfstedentochtloze tijdperk ooit. Het aantal dagen tussen de vijftien Elfstedentochten: aQ. oAA q/A \9ft \9 a \9‘
oį\L-
1815
4399
1768
2235
1843
8070
Is er hoop ooit nog een tocht te kunnen rijden? giet om
ANP
Duurzaam Gebouwd
Congres
bron: Andy van den Dobbelsteen
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
4
Duurzaamheid
Verkenning
Overzicht
Toepassing
Het document is opgebouwd vergelijkbaar met de systematiek van de GPR stedenbouw. Bij elk hoofdstuk wordt In een overzichtspagina aangegeven welke aspecten worden behandeld. In de kolom Overzicht staan de duurzaamheidsaspecten van dat hoofdstuk benoemd. In de kolom Verkenning worden de duurzaamheidsaspecten beschreven die we hebben onderzocht. In de kolom Toepassing staan de duurzaamheidsaspecten die geschikt zijn in het Stedebouwkundig Plan te integreren en die uitvoerbaar zijn. De haalbaarheid is vervolgens afhankelijk van financiën en keuzes.
O Energie
Ruimtelijke inrichting
Gezondheid
Gebruikskwaliteit
Toekomstwaarde
Overzicht
Verkenning
Toepassing
welke onderwerpen ?
wat is mogelijk ?
wat is toepasbaar Z haalbaar ?
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
5
Energie
Overzicht
Overzicht (GPR) - Vermindering energievraag:
Verkenning - Vermindering energievraag:
Toepassing - Vermindering energievraag:
Gebiedsgebonden maatregelen: - compactheid - zonne-energie (dakoppervlakte en andere toepassingen) - woningen zuid verkaveld - openbare verlichting, energiezuinig
(onderdeel stedenbouwkundig plan) - mogelijke toepassingen zonne-energie (onderdeel stedenbouwkundig plan) - energiezuinige lichtbronnen
(onderdeel stedenbouwkundigplan) - ruimtelijke studie mogelijkheid voor zonnepanelen op daken - daken woningen geschikt voor zuid-orientatie zonnepanelen - compact + meest duurzame oplossing voor openbare verlichting
Proces: - toekomstige bestrokkenen hebben een rol in het planproces - duurzaamheid wordt gedurende het proces gemonitord - een energievisie wordt gemaakt
(onderdeel gemeente/ontwikkelaar) (onderdeel ontwikkelaar) (onderdeel ontwikkelaar)
(onderdeel gemeente/ontwikkelaar) (onderdeel ontwikkelaar) (onderdeel ontwikkelaar)
- Energieprestatie:
- Energieprestatie:
- Energieprestatie:
Gemiddeld energielabel bestaande gebouwen: - bestaand woningen - bestaan utiliteitsgebouwen
nvt nvt
nvt nvt
Reductie energieprestatie nieuwe gebouwen: - nieuwe gebouwen - nieuwe utiliteitsgebouwen
(onderdeel ontwikkelaar) (onderdeel ontwikkelaar)
(onderdeel ontwikkelaar) (onderdeel ontwikkelaar)
- electriciteit uit zonne-energie - warmtelevering uit oppervlaktewater
- electriciteit uit zonne-energie van dakpanelen - warmtelevering uit oppervlaktewater
Energiedragers Z Lokaal opgewekte energie: enkele suggesties >
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
6
Energie
Verminderde energievraag
Verkenning
energiezuinige verlichtingskeuze
Ontwikkelingen lantaarnpalen ten aanzien van duurzaamheid:
Photoluminiscente (lichtgevende) bestrating
Energie Ledlampen zijn inmiddels gemeengoed. De vervolgstap is individueel dimbare lampen. Als niemand in de buurt van de lamp is, kan deze automatisch op bijvoorbeeld 20 procent branden.
Zonnecellen laden het systeem overdag op. De cellen leveren vervolgens genoeg energie om de LED-verlichting de hele nacht te laten schijnen. Ook in de winter, als de dagen kort zijn en het lang donker is. Fietspaden en voetpaden voorzien van Glowstud of COREglow geven geleiding. Naderende bochten zijn zichtbaar en dat verhoogt het comfort en de veiligheid van de fietser. Dit is vooral een alternatief voor openbare verlichting op fietspaden in buitengebied: - voorkomt onnodige lichtvervuiling - nacht lang lichtgevend (10-12 uur) - ecologisch verantwoord materiaal - in fauna vriendelijke kleuren
Gezondheid Een lantaarnpaal kan met behulp van sensoren onder andere fijnstof, koolmonoxide en stikstof meten. Als blijkt dat deze waarden heel hoog liggen in een bepaalde straat, kunnen auto's via matrixborden of automatisch via de routeplanner worden omgeleid om de ongezonde straat te ontzien. Veiligheid Door een combinatie van een geluidssensor, GPS en wifi de politie waarschuwen als 's nachts glasgerinkel worden gedetecteerd. Door het tellen van verkeersbewegingen kan een spoepele doorstroming worden bereikt.
Mn
:V
t
•ÌVV’VĽ: -*-
. ĈV
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
7
Energie
Verminderde energievraag
Toepassing
energiezuinige verlichtingskeuze
Verlichting Wanneer alle lantaarnpalen binnen het plan op zonne-energie van de mast zelf moeten werken, kunnen hier geen bomen staan, in verband met schaduwwerking. De keuze voor die masten is in het stedelijk gebied minder duurzaam dan de keuze voor (LED) armaturen op (duurzame) electriciteit. Het aspect veiligheid (geluidssensor) kan wel intressant zijn (te combineren met een 'standaard' mast). Het aspect gezondheid is vooral intressant op een grotere schaal, waarbij complete fietsroutes worden uitgerust met sensoren. Photoluminiscente (lichtgevende) bestrating Deze vorm van bestrating is vooral intressant op (fiets)paden in het buitengebied waar verlichting schaars is. Conclusie:
De paaltop die tot nu toe in het waterfront is geplaatst kan goed worden gebruikt in fase 3. Het armatuur is een hedendaagse vormgeving op basis van recente LEDtechniek. Op bijzondere plekken (molen en waterplein) is een afwijking van de standaard mogelijk interessant.
- LED armatuur - maximale onderlinge afstand - dimbaar
CityCharm paaltop 4m
CityCharm paaltop 5m76m
bijzondere verlichting (ntb)
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
8
Energieprestatie
Energie
Verkenning
lokaal opgewekte elektriciteit: zonne-energie geschikt dakoppervlak
l
V
.
r
' rJ
i
lij)li\kWiM MHMiW felŵlkw feWiĥtfAW toMŴWfeMŴAifŵifa M
Zonnepanelen op bovenste deel van het dak; op zowel platte daken als dakhellingen (vlak tot stijl) Zon heeft van een min. hoek van 40 graden tussen april en september; dat betekent het nodige voor de plaatsing van bomen - rekening houden met soort en grootte boom in openbare ruimte om de panelen niet te hinderen. Bij voorkeur panelen op schuine daken alleen aan hofzijde om onrustig straatbeeld te voorkomen.
platte daken geschikt voor zonnepanelen daken onder helling; deels geschikt voor zonnepanelen
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
9
Energie
Energieprestatie
Verkenning
lokaal opgewekte elektriciteit: zonne-energie Indien zonnepanelen op de bergingen worden geplaatst, heeft dat als gevolg dat er geen bomen in het parkeerhof kunnen staan. Daardoor ontstaat een groot oppervlakte verharding zonder enige schaduw. en de kans groen volume aan de kleine tuinen toe te voegen vervalt. Het heeft de voorkeur integrale oplossing voor zonnepanelen op het dak te vinden (zie volgende pagina voor goede referentie).
: ■ v—vï *- 5s.
-
I
' -”
w
■,-(İíKrrŗrpí’VWŞ
.
'ľ'
LODEWIJK BALJ O
w
V
'v V/'
—.v*
10
Energieprestatie
Verkenning
lokaal opgewekte elektriciteit: zonne-energie
rš-TVŢ
■"S M -j
!J- îťl m
i I r-WRB Li
i
hJ4-h. -ī T la
įj
įjjìm F ļ Fi M t J f 1
I.,
—m
F
—
r, |
■ Jj i
BALJON l
arch ite
[ļ,Lİ
Inav 1
J
J
Cj 'U—
LODEWIJ
.1
ļ
FTW 7-ĩt3[
Energie
Energieprestatie
Verkenning
lokaal opgewekte elektriciteit: zonne-energie Andere toepassingen, dikwijls gecombineerd met straatmeubilair.
Conclusie: Het voorzien van objecten met zonnepanelen levert weinig energie op. Het zijn meestal 'gadgets' die meer zijn gericht op bewustwording, dan op rendement. In fase 3 wordt echter gezocht naar integrale en zinvolle duurzaamheid. Daarmee is het zaak ons te richten op substantiële maatregelen. chter zal dit moeten passen in de standaard van de gemeente (parkeermeters, bankjes etc) ,daarom is dit nu niet meegenomen.
ğįP*:İ:,
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
12
Energie
Energieprestatie
Verkenning
energiedragers voor lokale warmtelevering
Verschillende wijze van warmtelevering: warmtepomp warmte-koude-opslag warmtenet biomassa electrisch
Gebouwde omgeving Bioenerpie
Bron van het warmtenet: Restwarmte (uit naastgelegen bedrijventerrein?) Biomassa Geothermie Oppervlakte water (is het omringende water te gebruiken?)
Restwarmte
Warmwíiťt
Warmtebuffer
Aardwarmte
Mfermtebeipatenfì
tįiomaţBa ketel
Zonneboiler
warmtepomp Juchtj Bodensenergie
Warm tepo-m p (bodem)
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
13
Energie
Energieprestatie
Verkenning
lokaal opgewekte energie: warmte-levering warmte uit oppervlaktewater
zomer
winter lagere temperatuur water en extra zuurstof opname
woningen worden verwarmd door warmte uit het bodemenergiesysteem
verbeterde waterkwaliteit: - minder kans op blauwalg minder kans op botulisme minder drijflagen
verlagen temperatuur oppervlaktewater door ontrekken warmte warm oppervlaktewater
verkoeling in stedelijke gebieden
gebruiker met warmtevraag
bodemenergiesysteem J monitoring peilbeheer
monitoring waterkwaliteit/temperatuur
www.smartpolder.nl afbeelding: Defactostedenbouw
Pt ■.'.'P.JïtJ I.-
ld t Summer
Summer AÏES [«■wl
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) maakt gebruik van de temperatuurverschillen van het oppervlaktewater gedurende de seizoenen. Om energie uit oppervlaktewater te benutten, wordt een aantal bestaande technologieën gekoppeld. In de zomer wordt met een warmtewisselaar warmte uit het oppervlaktewater onttrokken. Via een netwerk wordt deze warmte getransporteerd en vervolgens ofwel direct afgenomen of opgeslagen in een WKO-installatie (warmte-en koudeopslag) in de ondergrond. Deze warmte kan in het koude seizoen worden benut om met behulp van een warmtepomp gebouwen te verwarmen. Deze warmtepomp draait in deze situatie aanzienlijk zuiniger omdat de temperatuur van zo'n warme WKO-bron ongeveer 18 ^ is; dat is beduidend hoger dan de temperatuur van het oppervlaktewater of de buitenlucht in de winter. 14
Energieprestatie
Energie
Toepassing
lokaal opgewekte energie: warmte-levering warmte uit oppervlaktewater
Een studie van de gemeente Harderwijk wijst uit dat het deelgebied Stadswerven niet voldoende energie uit zonnepanelen kan halen vanwege ongunstige dakhellingen. Daarom wordt onderzocht of thermische energie uit het oppervlaktewater als aanvulling een oplossing kan zijn. Deelgebied Kades heeft voldoende gunstig dakoppervlak voor zonnepanelen om te voldoen aan de energiebehoefte.
J
v-" 'I
I 1
O*
platte daken geschikt voor zonnepanelen daken onder helling waardoor deels geschikt voor zonnepanelen mogelijkheid tot thermische energie uit oppervlaktewater
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
15
Ruimtelijke inrichting
Overzicht (GPR) - Ruimte en grondgebruik: Efficientie en kwaliteit ruimtegebruik: - verhouding openbare ruimte - bebouwing - aandeel gebiedsoppervlakte met gestapelde functies - sanering forse bodemverontreiniging - toepassing stategische concepten Benutting bestaande elementen: - benutten bestaande hoogteverschillen - benutten bestaande geomorfologie - graafdiepte bij ontwikkeling plangebied ^m - in plangebied is/wordt grondwater opgepompt
- Natuur (groen): Hoeveelheid openbaar groen: - gem. opp. openbaar groen per woning - compensatiegroen in directe omgeving Samenhang en behoud groenstructuren: - mate van aansluiting op ecologische netwerken - groenstructuur wordt drager in het gebied - behoud waardevolle elementen in groenstructuur Kwaliteit groen: - duurzame plantensoorten - aansluiting doelsoortenbeleid gemeente/provincie - aanwezigheid faciliteiten voor verhogen faunakwaliteit - openbaar groen, spelen en gebruik - openbaar groen, geschikt extensief/ecologisch beheer
- Water (blauw): Samenhang waterstructuren: - mate van aansluiting op waternetwerken - waterstructuur als drager van het gebied - water in gehele plangebied is stromend ('schoon' naar 'vuil') Kwaliteit water en waterstructuur - water wordt natuurlijk gezuiverd - faciliteiten voor verhogen faunakwaliteit - oevers natuur- en kindvriendelijk ingericht
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
Overzicht
Verkenning - Ruimte en grondgebruik:
(onderdeel stedenbouwkundigplan) (onderdeel stedenbouwkundigplan) - aanpak sanering Waterfront
- kaart huidige hoogteverschillen (context) - kaart huidige geomorfologie (context) ( zie ruimte en grondgebruik - 'sanering...') - nvt
- Natuur (groen):
Toepassing - Ruimte en grondgebruik:
- verhoudingskaart openbaar - privé
( zie ruimte en grondgebruik - 'sanering...') - nvt
- Natuur (groen):
(onderdeel stedenbouwkundigplan)
(onderdeel stedenbouwkundigplan) - kaart groenstructuur
- NNN en Natura2000
- verbinden met plangroen (fysiek; karakteristiek) - kaarten plangroenstructuur (netwerk; hoven) nvt
- kwaliteit duurzaam groen - duurzaam (klimaatbestendig) groen - faciliteiten faunakwaliteit (land; water) (zie gebruikskwaliteit > functionaliteit) (zie 'groenstructuur wordt drager in het gebied')
- keuze voor kwalitatief duurzaam groene soorten - keuze voor duurzaam (klimaatbestendig) groen - kaart faunafaciliteiten in plan (zie gebruikskwaliteit > functionaliteit) - kaart beheer openbaar groen
- Water (blauw):
- kaart huidige waternetwerken in plangebied
- waterzuiveringsmethoden (herhaling, zie natuur > kwaliteit groen > 'aanwezigheid...') (herhaling, zie natuur > kwaliteit groen > 'aanwezigheid...')
- Water (blauw):
- kaart aansluiting op waternetwerken - kaart waterstructuur - kaartaanduiding pomp lozingspunten
(herhaling, zie natuur > kwaliteit groen > 'aanwezigheid...') (herhaling, zie natuur > kwaliteit groen > 'aanwezigheid...')
16
Verkenning
Ruimtelijke inrichting
^
In een klimaatbestendige stad dienen de gevolgen van hitte in ieder ontwerp te worden meegewogen.
^
Het verkoelende effect van schaduw is veel groter dan het effect van (verkoelend) water in de stad. Het creëren van scahduwrijke plekken is een effectieve ruimtelijke adaptatiemaatregel tegen hittestress.
^
Een groene straatinrichting levert meer op dan het kost
^
Bomen zijn ideaal voor het voorkomen van opwarming in stedelijk gebied. In de zomer geven ze schaduw en in de winter laten ze straling door.
^
Het verhogen van het percentage groen (parken, tuinen, gevels, daken) geeft op wijk- of stadsniveau een verlaging van de temperatuur.
^
Een maatschappelijke kosten-batenanalyse is een goed instrument voor de afweging van klimaatbestendige inrichtingsvarianten.
^
Een klimaatbestendige inrichting is relatief eenvoudig en vaak voordelig.
Onderzoeksprogramma Urban Technology: "De Klimaatbestendige Wijk", onderzoek voor de praktijk.
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
17
Ruimtelijke inrichting
Ruimte en grondgebruik
Verkenning
verhouding openbare ruimte - privé
Privé stoepen langs de gevels bieden de mogelijkheid een eigen identitiet aan de voorzijde van de woning te geven; het gebruik van bankjes, potten met beplanting, gevelgroen, etc. draagt ook bij de vergroening van het straatbeeld en aan de herkenbaarheid van de wijk.
fįzįš&Y
ŵ'
VjV'v
privé ■f...
openbaar stoep
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
18
Ruimtelijke inrichting
Ruimte en grondgebruik
Verkenning
sanering forse bodemverontreiniging
Saneren uan ueruuilde bodem
Binnen Waterfront is het gebied Kop Stads werven er Stadswerven (oude industrieterrein Haven] sterk verontreinigd met asbest: omdat in dit gebied een asbestfabnek reeft gestaar. In 2011 is een saneringsplan uitgewerkt met als belangrikste uitgangspunten o Heel Waterfront heeft eenzelfde schone leeflaag van 2 meter. o Zo mm mogelijk verontreinigde grond af voeren, maar juist op de ocatie ze t saneren. Door de schone grond uit de bodem te zuigen en bovenop de bestaande bovenlaag aan te brengen, zakt de met asbest vervuilde grond raar beneden (BeauDredge Methode). Op deze maner kan de grond op dezelfde plek worden herschikt. De vervuilde bodem is afgedekt met een signaleringsdoek om de verschillende gronden gescheiden te houden. Hier bovenop is 2 meter schone grond gelegd om de gewenste schone leeflaag te real seren
WATERFRONT HAļDE R W I J K
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
19
Ruimtelijke inrichting
Ruimte en grondgebruik
Verkenning
hoogteverschillen
Harderwijk ligt aan de rand van het Veluwemassief. Het intressant vergezichten richting de Veluwe te creëren, zodat daar de bomen op de hogere zandgronden kan waarnemen. Het plangebied is reeds gesaneerd en daardoor op hoogte gebracht (ca +1.6 NAP) Het waterpeil fluctueert tussen -0.10 NAP (zomerpeil) en -0.30 NAP (winterpeil).
'W
■■ÿ-ļix:
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
20
Ruimtelijke inrichting
Ruimte en grondgebruik
Verkenning
geomorfologie
Conclusie: Het Waterfront ligt in een geomorfologisch interessant gebied, maar geïsoleerd. Binnen het plangebied is geen aanleiding om aan te sluiten op een bepaald geomorfologisch type.
ms
'**m' Li ìV-k
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
21
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Verkenning
compensatiegroen: water
Rustgebied uoor wateruogeLs
De ontwikkeling van het project Waterfront kan leiden tot extra vaarbewegingen, waardoor watervogels in het Woldeiwijd kunnen worden verstoord. Daarom heeft de gemeente in 2014 twee vogel rustgebied en van circa 20 en 50 hectare aangelegd waar watervogels kunnen rusten en foerageren. Deze gebieden zijn in de winterperiode (tussen 1 september en 1 april) afgesloten voor de recreatie vaart. Over de aanleg, inrichting, beheer en handhaving van de vogel rustgebied en zijn met natuurbeschermingsg roepen, andere overtieden en belanghebbenden afspraken gemaakt. Deze afspraken zijn vastgelegd in een convenant.
WATERFRONT HAļDE RW I J K
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
22
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Verkenning
compensatiegroen: land (huidig en plangroen)
Plangroen
Huidig
-
0;;:v T^xX
miMåĩz
Ĩt-T.#
mŕhŕ
V, X
mįřtk
m J
'C '"ov'?"
'A- ť",
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
23
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Verkenning
mate van aansluiting op ecologische netwerken
Leuvenumse Bossen (oude bostypen met kleinere oppervlakten heide, vennen en grasland)
Wolderwijd (Veluwerandmeer met kunstmatige 'natuureilanden')
Unieke ligging tussen natuurnetwerken Herderewich: eerste stad van de Veluwe (1231)
—
Äįö» Positie tussen Wolderwijd en de Veluwe: groen-blauwe ligging
--,cr
'SW*
Uiteenlopende inheemse flora soorten, bijvoorbeeld: grove den, eik, pluimzegge, gele lis, schietwilg, vlier
tįvÿi.
,''ĩl1V^v
:*':**0 .'
İ?V Sr
W,
'î V
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
24
Natuur
Ruimtelijke inrichting
Verkenning
mate van aansluiting op ecologische netwerken Mogelijkheden voor aansluiting plangebied op natuurnetwerken: N302 en/of Newtonweg inplanten/verbeteren van groenstructuren. Een continue lijn van groen kan dienen voor een iteressante fourageer route
NNN
Natura 2000
W.
- I Ą 4
Į i. - if
ķf-', *
■KX-.1
SSļK
~ķ. —
Äjfäţļg»';
kSTIP!
IJİS5-
-J
y,
fĶj
„ē- ï _____ĮĴ.
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
25
Natuur
Ruimtelijke inrichting
Toepassing
groenstructuur wordt drager in het gebied
Conclusie: Groen dooraderd de wijk, maar sluit niet direct aan op grote groenstructuren.
DIHİiMM
pápppļpÉ
RÉİMH
MHnņípiÉHBŬfĞ ««■■■MMMMlIMŞHH ■■«■■ViniHņa
MiiţunlB
Şį BWH» jb«gasc «■■MPÉk
LilllHl^l
iirçiņMii^paţpļiBSH^
1 ,
Mogelijkheden voor aansluiting plangebied op natuurnetwerken: N302 en/of Newtonweg vergroenen. Een continue lijn van bomen kan dienen voor een vleermuizenroute. Deze maatregelen bevinden zich echter buiten het plangebied.
O'
ÿpaş •'Nút..
,
//y
^HÜÉÉpBţ:
J '-•ŗàpš-
UMĮtíílik,
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
26
Natuur
Ruimtelijke inrichting
Toepassing
groenstructuur wordt drager in het gebied hoven en faunavoorzieningen als 'natuureilanden'
Fase 3 ligt op kruispunt havengebied-natuurgebieden Voor natuurlijke of natuurvriendelijke oevers is onvoldoende ruimte beschikbaar en past ook niet in het haven karakter. Kansen voor natuurontwikkeling en vergroening van de woonomgeving liggen in de hoven en drijvende vegetaties als natuureilandjes (aantrekkelijk voor mens en dier). Dit correspondeert met het beeld van de aangrenzende natuurgebieden.
[ŗ. Z'i-
sasáĩaatasHS
•-śnšt
:‘.v- '■^N'
iŮĨiíĩÈ*'
ř 8SSB»
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
27
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Verkenning
kwaliteit duurzaam groen
Waar moet een toekomstboom aan voldoen? Kies om te beginnen een kwaliteitsboom. Een boom die regelmatig is verplant en een gezond wortelgestel heeft kunnen ontwikkelen. Een boom met een goed gevormde kroon welke vakkundig is gesnoeid en begeleid. Kies ook een boom welke duurzaam is gekweekt. Het gaat tenslotte om een groene erfenis. Bovendien zijn duurzaam gekweekte bomen beter bestand tegen invloeden van buitenaf, omdat ze een hogere natuurlijke weerstand tegen ziekten en plagen hebben opgebouwd. Kies een boom welke geschikt is voor de omstandigheden op de standplaats. Denk daarbij niet alleen aan de grondsoort maar ook aan factoren als wind, vorst, verharding, vochtigheid. Dat is niet noodzakelijkerwijs een inheemse boom Immers de standplaats in de stad is niet de natuurlijke conditie. Kies een soort welke de potentie heeft om oud te worden. In principe zijn dit de wat langzame groeiers. Deze maken kleinere cellen welke beter afharden. Het kernhout in de boom is daardoor harder en bestendiger. Geef de boom een standplaats waarbij deze, ondergronds en bovengronds, voldoende ruimte heeft. Houd er rekening mee dat een boom van de eerste grootte ondergronds ongeveer één m3 per groei-jaar nodig heeft. 30 m3 biedt de boom de ruimte voor een langdurige gezonde ontwikkeling. Zorg voor een vakkundige aanplant van de boom.
De standplaats moet vooraf worden beoordeeld en de grond zo nodig verbeterd. De bomen moeten worden voorzien van een passende verankering. Zorg de eerste jaren voor goede begeleidingssnoei voor de vorming van een mooie evenwichtige kroon. De noodzaak van begeleidingssnoei kan men ook vermijden door een grotere maat boom te planten waarbij de uiteindelijke kroon al op de kwekerij is gevormd.
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
BENEFITS OF TfóíS AlfcEEsSHAPE CWSEMERtYftiK
MES
URBAK (mIMP
miÜĨION
IKK fiĮTEft
MES AWW
WATE F,
E-AINFALU
TREES CLEAN AIRWE BREATHE
[REES PRO/IPE WIIPUFE HAWAÏ
TREK APP
PROPERTY VALUE
SUESS
28
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Verkenning
duurzaam (klimaatbestendig) groen Klimaatadaptief boomsortiment. Geef te kappen bomen uit de omgeving (indien verplantbaar) een bijzondere plek in de wijk. Duurzaam plantmateriaal toepassen. In aanvulling op de bomenstructuur vaste planten concepten die minimaal beheer nodig hebben toepassen. Bloemrijke bermen, waarbij diverse bloembollen het voedselaanbod in het vroege voorjaar versterken
Voorbeeld van een soortentabel van boomsoorten die een positieve bijdrage leveren aan klimaat, waterhuishouding, luchtkwaliteit en biodiversiteit in de stad. (bron: Wageningen Universiteit & Research, i.o.v. de gemeente Den Haag, Stichting Groene Stad en Royal Floral Holland)
Acer negundo Acer platanoides Acei Acer rubrum ssp. PPo x carnea Alnus ţ Alnus glutinos spaethii Amelanchier arborea Amelanchier lamarckii Betula nig Betula pap Betula pendula Betula pubes Betula us ea sativa lpa big Cedrus atlantica = C. liba deoda liban Celtis australis Celtis occidentalis Cercis canadensis Ce____ yparis lawso
Elaeagnus angustifolia Fagus sylvatica
pennsylvanica nkgo biloba Gy ex Juglans nigr Juglans Lar. idambar st 'iodendron t grandiflo spp baccata sch
a
syl Platarn us x acerifolia = P. x hispa lb l
:erasifera
sargentii
Quercus coccinea frainetto ileî palu
a
lb babylo l
latifolia x 'iĩ Taxodn bac Thuja occidental Thuja plicata
l
laevis pum
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecte]
29
Natuur
Ruimtelijke inrichting
Verkenning
kwaliteit duurzaam groen: groeiplaatsinrichting
De klimaatadaptieve baten die de bomen ons kunnen leveren, komen alleen tot hun recht wanneer voldoende aandacht is geschonken aan de sortimentskeuze in relatie tot de context en aan de inrichting van de groeiplaats. Sortimentsgebonden groeiplaats Materialisatie groeiplaats Bodemgerelateerde groeiplaats Adaptatie aan extremer weer vraagt niet zo zeer om een zogenaamde klimaatboom, maar vooral om een hele goede standplaats. Met een uitgebreid wortelstelsel kan een boom goed voor zich zelf zorgen.
lucht
vocht
bomengranulaat
ĩĽt ‘
ŕ'v J eê ŗļřļS
*4
'xv\ ^ I V
r
‘S a ..
\ v
WAV*'
MďSūfflĩŵW
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
y.x ŵī řŵs
BRON: Kruitbosch en Milligen (2014), afstudeeropdracht Klimaatadaptieve stadsbomen: een groene blik op klimaatverandering
30
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Toepassing
kwaliteit duurzaam groen:
Conclusie: Diverse, klimaatbestendige en duurzaam gekweekte bomen geschikt voor de locatie. Voldoende ondergrondse voorzieningen voor een optimale groeiplaats. Indien mogelijk enkele volwassen bomen verplanten naar fase 3.
Kostenindicatie
Groeiplaats traditioneel modern
Boom in verharding in stedelijk gebied
10 m3 bomenzand
25 - 50m3 b.zand
*
o
s
(draag)constructie
5ī3
O omlooptijd 25 jaar
omlooptijd 50 jaar
Aankoop en planten Groeiplaatsinrichting Nazorg en garantie Snoei, 1x per 5 jaar Herstraten 10 m2 wortelopdruk Vellen boom en afvoeren materiaal Totaal
É400 Ê725 Ê490 ê 250 f 2.000 Ê300 ê 4.165
ê 400 f 3.850 Ê490 f 500 f0 Ê500 f 5.740
Kosten over periode van 50 jaar
i 8.330
f 5.740
Kosten per jaar
C 167
C 115
K'éāíS
mil
8? st,
Streefbeeld niet bereikt Streefbeeld bereikt
Resultaat
Minimale beeldkwaliteit
Optimale beeldkwaliteit
pōq
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
«PSŞSSil
doorwortel baarprofiel bomengrond/ granulaat
31
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Toepassing
kwaliteit duurzaam groen Langlevende plantensoorten Balans tussen diversiteit in beplanting en beeldkwaliteit en gebruikswaarde Bespeelbaar voor kinderen Zo mogelijk ecologisch beheer
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
32
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Toepassing
beheer groen
Conclusie: Bermen die weinig worden gemaaid zijn, mits daarvoor ingericht, ecologisch intressanter frequent gemaaid gazon. Langs de burgemeester De Meesterlaan en de N302 kan het gras ecologisch worden beheerd.
V *„4
. V'rA:?
mm Wr
bloeiende bermen
'ľyi'ÿ'j
mm mm
toevoegen groene drijvende eilanden A|
'
*xĩ
prairie beplanting
intensief beheerd gras
r '
"■■V
ff.
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
—i.
33
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Verkenning
faunavoorzieningen
.4 - ^ **r
ľį:Į^ř\ ■ rif -
įŕrřįf
N
:^K':ľìí" rï ŠeÄílļ
ľ
:
h-
í- 'S.
'
i:1 1
o
-iï^ÿ" Ţ»'
■y -rį»' »'
í*r &2KC ï'V-
ÍMfí M ^ - -- -r ~ '?v ^fįgįt ŭ?;
ÄJVÍ *
:İ'.
ťîVW LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
34
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Verkenning
kwaliteit faunavoorzieningen: water vegetatie op recycled plastic (Rotterdam)
ÉUH mĘtm
į^ľpr
.com
retrieve pļj io pBtrií'ř" plāït‘« m th« Plastl,f. tho river*nvirön'ĩ»*nt' n*w flreer c city »nJ 1 4o®W role 1«, the river *i«r
Ll,«l
ì**
ülW
' '1
vegetatie op vlotten (Amsterdam)
'ti*.
ì:èľŴ-
'l&Ĵŵ
«*ö*3
įĄSįįŕSĪĵl
.
v
ļĩjjį wJ'
: \ _________ î
’
.İMT'
1 1 'nt
İ?
«Í.200Û-0Û5
^ “-fe"*''
ö -
-
Vm
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
35
Ruimtelijke inrichting
Natuur
Toepassing
kwaliteit faunavoorzieningen
Conclusie: Toevoegen drijvende vegetatie eilanden. Toevoegen faunavoorziening (aantal en soort nadere te onderzoeken). Toevoegen faunavoorzieningen in bebouwing (soort en aantal mee tegeven in tender aan ontwikkelaars).
/W/
ŕf '
ír-’
Ţ /à
,,V '
. ; ;Ŵ ■ '
toevoegen groene eilanden
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
36
Natuur
Ruimtelijke inrichting
Toepassing
fauna
Wijk aantrekkelijk gemaakt voor fauna op zowel land als water. Opgenomen: 8. Zes permanente winterverblijfplaatsen van vleermuizen in de spouwmuur metselen bij de nieuwbouw flats aan de Burgemeester De Meesterstraat in overleg met een ter zake kundige. 12. Zes nieuwe permanente verblijfplaatsen voor huismus in de vorm van neststenen of vogelvides aanbrengen in de flats Burgemeester De Meesterstraat in overleg met een ter zake kundige.
:-Z--------------- T"
ţĒĘÊįį^t-
ţ^ĚĚiÊÊĚimįfÊĮęmm
:Vv..
.
f
'Xŕiŝŕ-
ÏJÈĽ
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
- ^
37
Ruimtelijke inrichting
Water
Toepassing
mate van aansluiting op waternetwerken
huidige situatie
aansluiten op bestaande waterstructuur
SCftïĮŗ
waterstructuur is drager ruimtelijke structuur
RH ..
v
Ąymåįitį
gebruik van bestaande oppervlakte water
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
gebruik van bestaande oppervlakte water
Nabijheid van het Wolderwijd en relatie met de historie van de havenstad Harderwijk overal te ervaren
38
Water
Ruimtelijke inrichting
Toepassing
water in gehele plangebied is stromend
Lozingpunten van afstromend regenwater op posities die doorstroming van het oppervlaktewater versterkt; waardoor waterkwaliteit verbetert en opwarming vermindert.
i 'ŕ‘-:
Zichtbare lozingspunten maakt watersysteem ervaarbaar (spuwers aan de kades)
xŗ/ą
įzlLVÍ.
Bij langdurige droogte kan water worden ingelaten ten behoeve van de waterkwaliteit.
Kīr-ÄtS^
'Xà.
1-4
V- . N
\
zichtbaar regenwater afvoeren
zichtbare losingspunten HWA
extra watertoevoer indien nodig
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
39
Ruimtelijke inrichting
Water
Verkenning
waterzuiveringsmethoden
Helofytenfilters (te weinig oppervlak beschikbaar) Kratten voor driehoeksmossel onder drijvende eilanden (grote zuiveringscapaciteit)
7 ŕ 'f à á
t J
Ȓ*
PIK
w'7
r - ■5^:'-' -
net# ' iju.es
if/ ■'ŵ'
gtmę^SĹ
proiU'JWLLJJ! ľ -ŕv
" 1 tri itjA
I .
V‘V'J
įü J. rT®
■O'-Ŵ ŬiļťŢ.^'
fâssíir „ »
V ' ļ A - 'J
Ŭ3--'.
y*x ^
~ iīļ jJT' Vŕ 1,4 * H
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
40
Gezondheid
Overzicht
Verkenning
Overzicht (GPR) - Geluid:
- Geluid: - geluidbelasting plangebied - geluidbronnen en maatregelen ter vermindering - geluidwering gebouwen - geluidbelasting geluidgevoelige gebouwen - geluidbelasting door gezoneerd industrieterrein
- Luchtkwaliteit: - schadelijke stoffen in de lucht - faciliteiten voor reductie uitstoot
Toepassing - Geluid:
- huidige situatie
(onderdeel ontwikkelaar)
- Luchtkwaliteit:
- geluidwering gebouwen (onderdeel ontwikkelaar)
- Luchtkwaliteit:
- huidige situatie - fijnstofwering gebouwen; autovrije en -luwe gebieden; parkeergarages
- zonering rond gevoelige objecten
- Externe veiligheid:
- Externe veiligheid:
- risicobronnen in relatie tot plangebied - gevoelige objecten binnen invloedsgebied bronnen - voorzieningen hulpdiensten
- Hinder en comfort: - geurhinder - windhinder - bezonning
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
- Externe veiligheid:
- aanrijroutes hulpdiensten binnen planinfrastructuur
- Hinder en comfort:
(zie toekomstwaarde > droogteschade en hittestress) (zie toekomstwaarde > droogteschade en hittestress)
- Hinder en comfort:
(zie toekomstwaarde > droogteschade en hittestress) (zie toekomstwaarde > droogteschade en hittestress)
41
Gezondheid
Geluid
Verkenning
huidige situatie: geluidbelasting
Veluwemeer
k, Z
'feoV-'.i
In de kaarten zijn de ontwikkelmogelijkheden weergegeven in groen, oranje en rood. De kleuren zijn gebaseerd op de wettelijke normen uit de Wet geluidhinder. In de groene gebieden zijn op het gebied van geluid geen belemmeringen voor nieuwe ontwikkelingen. In het oranje gebied moet beoordeeld worden of maatregelen mogelijk zijn om de geluidbelasting te verlagen. Eventueel kan in het oranje gebied ook besloten worden om een hogere geluidbelasting toe te staan. In het rode gebied zijn, zonder maatregelen, geen ontwikkelingen mogelijk.
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
42
Gezondheid
Luchtkwaliteit
Verkenning
huidige situatie: luchtwaliteit
Veluwemeer
ŴÏSi
v-v - Jfís
* * WW
.
Het RIVM maakt berekeningen om de concentraties stoffen in de lucht vast te stellen. De gemeente Harderwijk stelde naar aanleiding hiervan als ambitie om geen nieuwe scholen, kinderdagverblijven en zorginstellingen te plaatsen binnen 50 meter van provinciale wegen en de snelweg.
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
43
Gezondheid
Geluid
Toepassing
geluid- en fijnstofwering gebouwen
Ontwerp afgestemd op geluidsbelasting. Bebouwing rondom werkt als geluidsscherm/fijnstofscherm. Eventueel geluidsscherm burgemeester De Meesterweg (opgenomen in groen)
y y' WM
Ugļàjljj ^mmm
Ŵţļtfisfçf''
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
44
Gezondheid
Luchtkwaliteit
Toepassing
autovrije en -luwe gebieden
De belangrijkste langzaamverkeersroutes zijn autoluw gemaakt. Hierdoor zijn deze niet alleen veiliger, maar ook schoner.
autovrij
autoluw
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
45
Externe veiligheid
Gezondheid
Toepassing
toegankelijkheid hulpdiensten
voorzieningen hulpdiensten Voldoende aanrijroutes. Voldoende bluswater. Voldoende opstelplaatsen. VvA
mmt
.,v.ţ--v’;V \v;
‘A1-- í'ļ
■V'. 'h
■įfoť ~-ï zones toegankelijk voor nooddiesten
, š ľ'-í"
itjìf
aanrijroute (vanaf hoofdwegen)
■"Ąií:-'..Xv ŕ'
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
46
Gebruikskwaliteit
Overzicht
Verkenning
Overzicht (GPR) - Mobiliteit:
- Mobiliteit:
- Mobiliteit: - bereikbaarheid met openbaar vervoer - bereikbaarheid met langzaam verkeer - bereikbaarheid met auto - verkeersveiligheid
- Functionaliteit: - afleesbaarheid structuur - gebruikswaliteit openbare ruimte - stimuleren duurzaam gedrag
- Belevingswaarde:
- kaart bereikbaarheid met openbaar vervoer - aansluiten op recreatieve netwerken - kaart huidige situatie
- Functionaliteit:
- methoden stimuleren beweging; methoden zichtbaarheid
Belevingswaarde:
Faciliteiten gericht op sociale cohesie: - aanwezigheid plekken voor samenkomst en ontmoeting Sociale veiligheid - aandeel plint en entrees met zicht op straat - gemiddelde kwaliteit vormgeving groen, nissen, doorgangen - gemiddeld verlichtingsniveau openbaar gebied Beleving openbare ruimte - begrijpelijke opzet van de wijk - ruimtelijke eenheden hebben eigen identiteit - parkeeroplossingen dragen bij aan gebruik Z beeldkwaliteit - opzet en inrichting nodigt uit tot recreatief gebruik - aanwezigheid kijkgroen, -water en -fauna
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
Toepassing
- kaart bereikbaarheid met langzaam verkeer - kaart bereikbaarheid met auto; pakketpuntstrategie - kaart verkeersveiligheidsmaatregelen; toegankelijkheid mindervaliden - Functionaliteit: - kaart afleesbaarheid structuur - kaart gebruikskwaliteit openbare ruimte - kaart recreatieve looprouting
Belevingswaarde:
- kaart aanwezigheid plekken voor samenkomst en ontmoeting
- (zie ruimtelijke inrichting > Efficientie en kwaliteit ruimtegebrui (onderdeel ontwikkelaar) (zie energie > verminderde energievraag > compactheid)
- referentiebeeld (zie gebruikskwaliteit > functionaliteit) (zie ruimtelijke inrichting > natuur)
-(zie ruimtelijke inrichting > Efficientie en kwaliteit ruimtegebruik) (zie energie > verminderde energievraag > compactheid)
- kaart opzet van de wijk - kaart ruimtelijke eenheden hebben eigen identiteit (zie plankaart) (zie gebruikskwaliteit > functionaliteit) (zie ruimtelijke inrichting > natuur)
47
Gebruikskwaliteit
Mobiliteit
Verkenning
bereikbaarheid met openbaar vervoer
bereikbaarheid openbaar vervoer
woningen < 450 m van OV halte
De nabiheid van het historische centrum en de compacte opzet van het Waterfront maken ook dit deelgebied tot een binnenstedelijk milieu. Dat betekent dat verplaatsing per fiets of te voet optimaal is. Aanvullend ligt aan de burgemeester De Meesterweg een bushalte (richting centrum en station, of richting de omliggende plaatsen. Woningen maximaal 450 meter tot OV halte. Gemiddelde frequentie (H)OV richting Almere/Lelystad/Dronten/Nunspeet/Nijkerk: elk half uur richting Harderwijk centrum: elke 20 tot 30 min. Toegankelijkheid (H)OV voor mindervalide Halte is bereikbaar conform eisen toegankelijkheid.
woningen < 250 m van OV halte Is OV aantrekkelijker dan automobiliteit? Vanwege de gunstige ligging aan de N302 is dat de vraag.
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
48
Gebruikskwaliteit
Mobiliteit
Toepassing
bereikbaarheid met langzaam verkeer
aandachtspunten bereikbaarheid met langzaam verkeer Aansluiting wijkpaden op landelijk fietsnetwerk. Mazen fietsnetwerk kleiner dan 100 m. Kwaliteit fietsnetwerk. Aansluiting voorzieningen op stedelijk netwerk. Voldoende stallingsmogelijkheden in openbaar gebied. (ook met oplaadvoorzieningen voor elektrische fietsen) gemeenschappelijke bergingen op begane grond met ruimte voor bakfietsen en kratfietsen. Langzaam verkeer aantrekkelijker maken dan automobiliteit.
nMM
jCB
ZUIDERZEEROUTE Hailingen
34
. Zuiderzeeroute 1400km in totaal)
km afstand nummer LF-route
mm
-o- spoor/treinstation •-W.- veerpont Q
bezienswaardigheid overige LF-routes
Den Helder
Kartografīe door BosmaGrafiekJ
Den Oever Stavoren
Lemmer J
MJūrdůaSĊĮjoi
Medemblik
Emmelōōrd Enkhuizen
Vollenhoven Genenuiiden
Markermeer
Marien Amsterdam
Harderwijk
langzaam verkeer routes LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
landelijk fietsnetwerk
*Amersfoort
49
Mobiliteit
Gebruikskwaliteit
Toepassing
bereikbaarheid met langzaam verkeer
ÄBSS/
landelijk fietsnetwerk
WSäĒE
aansluiting fietsnetwerk y± c^r
Zuiderzeeroute
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
50
Gebruikskwaliteit
Mobiliteit
Toepassing
bereikbaarheid met auto
bereikbaarheid met auto Funtionaliteit. Aanwezigheid parkeergarage.
verkeersveiligheid Ontwerp conform concept kindvriendelijke straten. Brede oversteekplaatsen. Inrichting overeenkomstig maximum snelheid.
2-richtingsweg
1-richtingsweg
toegang tot parkeerhof
incidenteel parkeerverkeer
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
51
Gebruikskwaliteit
Mobiliteit
Toepassing
verkeersremmende maatregelen
verkeersremmende maatregelen: Drempels. Auto-te-gast uitstraling profielen en materialen.
IWV.S'"
:
mm mm
■İJŜ
íis- m 4 i
ifcģäŠÉĚļ
.
fWWW'ÿk
'
drempels
plateaus
auto te gast / shared space
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
52
Mobiliteit
Gebruikskwaliteit
Toepassing
pakketpuntstrategie
Pakketlockers op centrale locatie nabij uitvalsweg. (voorkeur heeft het om dit op te nemen in een gebouw) Efficiëntie en comfort door pakketlockers te plaatsen; bewoners laten hun pakketbestellingen daar bezorgen en halen het daar zelf af. Zo hoeven pakketbezorgers niet met hun auto door de hele buurt. Voorkomt schade door verkeer in de woonstraten; voorkomt milieuschade door emissie (geluid, lucht).
\\l if
Veiligheid voor spelen op straat.
rl M
ľ'|;l
Het sociale aspect van voetgangerbewegingen op straat.
■Ÿ 4
■:yy /yj
- ÿyfw
WW-'
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
Pakketpunt
53
Mobiliteit
Gebruikskwaliteit
Toepassing
toegankelijkheid mindervaliden
. z
gebruikskwaliteit openbare ruimte De gehele openbare ruimte is toegankelijk voor mindervaliden, enkel de lage kades zijn uitsluitend te bereiken via traptreden. Ter hoogte van de bruggen worden leuningen aangebracht.
-
y-jļĩ \
S'. \
1
-íĵ
í. x -xS XX
V 'r
įWw
M m leuningen
traptreden
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
54
Gebruikskwaliteit
Functionaliteit
Toepassing
afleesbaarheid structuur
afleesbaarheid structuur Functies en grondgebruik zijn goed afleesbaar. Voorzieningen in een cluster gesitueerd. Helder te onderscheiden ruimtelijke eenheden Conclusie: Zowel in de architectuur als in de ruimtelijke beleving zijn de 2 deelgebieden goed te onderscheiden.
'
-v
deelgebied De Kades deelgebied De Stadswerven
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
55
Functionaliteit
Gebruikskwaliteit
Toepassing
gebruikswaliteit openbare ruimte
-MR
gebruikskwaliteit openbare ruimte Groen en blauw afgestemd op recreatiefgebruik
kî-va
D
o
beleefbaar water en bevaarbaar toegang tot water beleefbaar en bespeelbaar groen aanwezigheid voldoende sport- en speelplekken, verspreid door de wijk ligging nabij alle woningen
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
56
Gebruikskwaliteit
Functionaliteit
Verkenning
stimuleren duurzaam gedrag
stimuleren duurzaam gedrag Autoluwe zones met aantrekkelijke paden voor wandelaars, renners en fietsers, zodat het bewegen in de hand werkt en buurtbewoners een gezonde leefstijl aannemen. Bovendien milieuwaarde door verminderd gebruik van auto. Aandachtspunten: Recreatief bruikbaar groen Buitenfitnessapparatuur? Speelplaatsen Fiets- en wandelrouting.
l&ďÉB ĨŔiŴ
"I ņ II..PI 1
I
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
57
Gebruikskwaliteit
Functionaliteit
Toepassing
stimuleren duurzaam gedrag
Recreatieve routes gecombineerd met verblijven en recreëren.
tŗ'iļ»
Li'.mi
İ.XVC
V' \ V /ŞÅ
rj®.
Ay*
recreatieve routes
mogelijkheid tot recreëren Z spelen / verblijven
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
58
Gebruikskwaliteit
Functionaliteit
Toepassing
stimuleren duurzaam gedrag
gescheiden ondergronds afvalsysteem In fase 3 komt een gescheiden ondergronds afvalinzamelsysteem
locatie ondergrondse containers
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
59
Gebruikskwaliteit
Functionaliteit
Verkenning
stimuleren duurzaam gedrag
gebruik regenwater (in tender mee te geven aan ontwikkelaars) Ook op de schaal van de individuele woning kan regenwater worden geinfiltreerd of opgeslagen, bijvoorbeeld: Hemelwater afkoppelen en geen afvoer op riool maken van HWA en tuin. Huishoudwatersysteem: hemelwater opvangen om dienst te doen als huishoudwater (wasmachine, wc, tuin) Regenwaterschuttingen of regenton Z watervasthoudende plantenbakken Hemelwater gebruiken in combinatie met de ondergrondse voorzieningen voor bomen. Hierdoor wordt langer vocht vastgehouden bij de boom. individueel belasten op hoeveelheid afvoer
j^1
IHSSSÈií ikkũsls
«•«i IľSSBSSai ĪHāEľ; mm 1
.7SV— įļ : v î
■HA
NiiljíiMÍ
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
60
Functionaliteit
Gebruikskwaliteit
Verkenning
stimuleren duurzaam gedrag educatie r; ai w* 1
-
c.
o»
iH* .
.v
+í
.Jr
J»'- Į ff»
^
i
-r
— » iKý*
•jär.-s*ŵ- V
U
ShIs
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
H.
______
*-
4rįť.|\lí .
61
Gebruikskwaliteit
Functionaliteit
Toepassing
stimuleren duurzaam gedrag
educatie In de openbare ruimte kan educatie plaats vinden door middel van informatievoorziening. In de hoven is plek voor een moestuin.
.Lr-TV1*
- organiseer de buurt en creér sociale cohesie opdat collectieve voorzieningen een goede basis hebben. - zorg voor eigenaarschap bij collectieve functies (dit bijvoorbeeld door in overleg met een school, een culturele instelling of een ondernemersvereniging een projectplan te maken)
,
t
•įs\5’:
educatief groen: beleefbaarheid
educatief groen: gebruikswaarde productiviteit (eetbaar/moestuinen)
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
62
Functionaliteit
Gebruikskwaliteit
Verkenning
zichtbaarheid
I
.
'
KffiM ,UBİ
r
vlSsr *
įĮAtlįķ'p. '■■y
i-'ĮíïŞ» **»*H
a*ī()ļů-ţ)ti5 "ī , *Vff
i i a p1I
ïí: 1 m»
CH-
tlîíH
iw m
.mmmrnmm
■I
lil
ï m ai
l*»4 # * t *
• •mm
«■NÉ
įť ■--jýŕ
’
Mg
SÇi A 'št
í:M~ľ~ĨÉ]
ŕ
-M-
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
63
Functionaliteit
Gebruikskwaliteit
Verkenning
zichtbaarheid: kunst
"Het klimaat heeft kunst nodig." Rijksbouwmeester Floris van Alkemade į 1 ! ! lal l
ĩ V, y\-
^
8ļ
•ifT —r '-r Tl
SU' i ' r1 “rT rn* ai |i m m
Ä ,®
p*r **
5v-
IJ UX H lĩl 11 » .i II m
ib
r.y»
- 1JT
pr*";
ÎSÏĨ2Ŝ222,
)
DON'T
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
•r ^
««as
RELIEVE
»A ļ
/M
64
Functionaliteit
Gebruikskwaliteit
Verkenning
zichtbaarheid: hergebruik materialen
zichtbaarheid: hergebruik materialen
SŗBMBWBBgaB
t^gooKBra «*4
■‘■'«"V •l"
v* -uļ-^r^.«i-'32ìs3u«:2
į...»: ■f-’u: :\\-VJïľ'śSĹ'aäiA’ite
|lkiäK*’l
ĨSSSS®
-
-
-.
.
.
Benutten van bestaande gebouwen, wegenstructuur en funderingen; door sanering is er niets meer aanwezig, behalve verhardingen tijdelijke parkeerplaatsen.
«^amssâcÉsä
Paratas;
Efc’ŠÄ?*^
■Vf^
wtranBa
KřÄĘŜââ^JK
^isÉs^öfisaKSDřăaŵsšsMMaŝBmrMâiEBwaÄtiïïiö-^ÊìSSEaĒS^i
ym?^^^i^aBHiĚBiďSKttİDİ^HNBBaiB^ä äS
; .
x^-Sv
«■kliŗiM^
:-gSM^Ö..
" ľ
Beton hergebruiken als grondstof in nieuwe materialen.
ďBRgM^
‘; V A-
•W?P‘1
Hergebruik materialen vrijkomend van andere projecten (sloopmateriaal).
4SSSS 25s «HHg
-s&yft -
^BãaB^9B^r(
-
I -
aftssaa»
[•^.E:ap
r imm; i
#3ggsr
•■JuSžP
Digitaal materialenpaspoort opstellen van vrijkomende materialen binnen de gemeentegrenzen. (bijvoorbeeld iASSET uit Harderwijk).
- - \.
-gėf-
Ĩ^W.
ì»’ r -līTir
Drinkwatertaps om te stimuleren eigen fles te vullen.
■MHHBİ CTOžPRt^Vllį^ĩ
g»«a^»».vW-V
taMBffqŵraaÉggsagş ® S-^ ; 1
ĩb-z?**ï*
____
__________
wand van gebroken stoeptegels, Sidewall(k) door ZECC architecten
W***i
drinkwatertappunten + eigen fles
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
65
Gebruikskwaliteit
Functionaliteit
zichtbaarheid Hetgebruik stelconplaten en kinderkopjes verwijzen teven naar het haven verleden en roepen een bijzonder beeld op. Kunst in de openbare ruimte kan mogelijk duurzaamheid aan de orde stellen. Drinkwatertappunten langs recreatieve routes, nabij verblijfsplekken.
'
.
hergebruik kinderkopjes
hergebruik stelconplaten
zoeklocaties kunst
zoeklocatie drinkwatertappunten
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
66
Sociale cohesie
Gebruikskwaliteit
Toepassing
aanwezigheid plekken voor samenkomst en ontmoeting
ĵ-*ţŗ
\
,
ff
\ Z
‘-C * ŕľ'MāĮīJjŢ; -1' Z -ý-::
■j ï-
' --
‘1 ;:-a
I
į
ĪA M
M
fį 3
?
:ÌV’V:
aĵjrįįgv
-O*'-
samenkomst įį aanwezigheid van koelteplek ontmoeting
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
67
Gebruikskwaliteit
Belevingswaarde
Toepassing
sociale veiligheid
sociale veiligheid Entrees met zicht op straat, zo mogelijk levendige functies in de plint bij gestapelde bebouwing. Kwaliteit vormgeving groen, nissen, doorgangen. Verlichtingsniveau openbaar en collectief gebied. Zicht vanuit woningen op parkeerhoven. Overzichtelijk groen. Politiekeurmerk veilig wonen. Straatmeubilair en andere wijkvoorzieningen alleen op logische plaatsen; en voorzieningen zoveel mogelijk combineren. Zitbanken zodanig plaatsen dat deze niet aantrekkelijk zijn als hangplek. Banken zijn het meest op hun plaats op pleinen en in plantsoenen.
v-i,'' V
iigSsŜS
\ V \-\ -V 'vĵ, V
Mm
mm
İŠÉİÌ39
zicht vanuit woningen op parkeerhof (elke parkeerplaats is vanuit minimaal 2 woningen zichtbaar)
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
Speelruimte voor kinderen van alle leeftijdsgroepen, afgestemd op de te verwachten behoeften in de wijk. Afhankelijk van de behoeften van de wijkbewoners zijn de speelplaatsen gescheiden naar leeftijd; voor kinderen tot zes jaar, voor jeugd van zes tot twaalf jaar, en voor jongeren van twaalf jaar en ouder. Speelplaatsen voor kinderen tot twaalf jaar liggen binnen zicht vanuit woonvertrekken. Deze speelplekken zijn niet gelegen langs een doorgaande verkeersroute voor gemotoriseerd verkeer. Voor oudere jeugd is er ruimte voor sportieve activiteiten, zoals een plein of grasveld. Voorzieningen voor oudere jeugd (waaronder ook jongerenontmoetingsplaatsen) zijn wel binnen de invloedssfeer, maar niet per se in het directe zicht van woningen gesitueerd.
68
Gebruikskwaliteit
Beleving openbare ruimte
Toepassing
ruimtelijke eenheden hebben eigen identiteit
.Lr-TV1*
w-w-
•įS\5’:
Iedere straat met een eigen karakter.
direct aan water kade, gracht park, plantsoen groene straat groene weg
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
69
Beleving openbare ruimte
Gebruikskwaliteit
Toepassing
parkeeroplossingen dragen bij aan gebruik 7 beeldkwaliteit
Per profiel is met zorg de postitionering van het parkeren onderzocht, zodat een optimale beleving en gebruik van de openbare ruimte ontstaat. Zo is binnen het profiel het parkeren vaak aan de andere zijde dan het oppervlaktewater gepositioneerd.
-ľí
■r?* ŕ
Ik .
»ľļ[[
■ířį. «vCs.
ŕAf
.
w-'í
Ŵ'ŵÿîí’
*wįìļġ
;ÄŞ| PK
V
iVjįļö - Sfc; ? -
iiiii in* •»pftHMiMii
• V. ’
f miľľ
ELSE
rif
^0m
imwWľr
-
________
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
70
Toekomstwaarde
KJ
Overzicht
Verkenning
Overzicht (GPR)
- Toekomstgerichtheid:
- Toekomstgerichtheid:
- bestendigheid tegen wateroverlast en stormschade - bestendigheid tegen droogteschade en hittestress - toekomstgerichte voorzieningen
- Flexibiliteit:
- huidige situatie: risico - huidige situatie: risico - duurzame en flexibele materialen; circulair gedrag
- Flexibiliteit: - flexibiliteit verkaveling - flexibiliteit openbare ruimte en infrastructuur - flexibiliteit gebouwvoorraad
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
Toepassing - Toekomstgerichtheid: - faciliteiten gericht op beperken wateroverlast en stormschade - faciliteiten gericht op beperken droogteschade en hittestress - conclusie
- Flexibiliteit: (onderdeel gemeente/ontwikkelaar) (onderdeel gemeente/ontwikkelaar) (onderdeel gemeente/ontwikkelaar)
(onderdeel gemeente/ontwikkelaar) (onderdeel gemeente/ontwikkelaar) (onderdeel gemeente/ontwikkelaar)
71
Wate rover last en stormschade
Ruimtelijke inrichting
Verkenning
huidige situatie: risico Ovmrstenminçļ : Bij le Kades ligt begane grond op 1,00+ m NAP. Bij het huidig streefpeil is de overstromingskans voor dat niveau 1/10.000 jr. Mocht het streefpeil van het Wolderwijd met 0,3 m verhoogd worden, dan neemt de overstromingskans toe naar 1/1.000 jr.
F/geue 1S Detailkaart waterdiepte en schade bij het centrum van HarVnrmijk. Ke kaarten horen bij een ebB gebeurtenis met 30 cm meerpeilstijging.
4, ^
SSrf f
V* #F
l*
W
'"l'-v
uo ,r
HI
I
I
0.6
0.8
1.0
I------------------- 1------------------- 1-----------
0.0
0.2
0.4
Waterdiepte [m]
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
0.1
5
10
15
20
Schade [C/m2]
BRON: https'.//www.overstroomik.nl/ Stresstest hoogwater Veluwerandmeren (definitief).pdf
72
Ruimtelijke inrichting
Wateroverlast en stormschade
Verkenning
voorzieningen gericht op beperken wateroverlast *
------
Ęw-
Regenwatervijvers
Tegels eruit, groen erin
Intensieve groene daken
Regenton
Tijde! ijke regenwaterbuffers
Grasbetonstenen
Beplanting
Stedelijke waterlopen
Waterpasserende verharding
Infiltratiestroken met bovengrondse opslag
Greppels
Wadi's
Infiltratiekratten
Regenpijp afkoppelen
Waterdaken
Watervasthoudende plantenbakken
Reliëf in de tuin
Groene erfafscheiding
Groen tussen tramrails
Infiltratieputten
Omgekeerde drainage/ITriool
Kelders waterrobuust inrichten
Drempel of verhoogd vloerpeil
Regenwatergebruik in uti I iteitsgebouwen
-
„ * -.v
1"
.
y " -‘
Open goten
Infiltratievelden
Geleiding regenwater over de weg
Waterelementen
Groene bermen en groen langs wegen
«SB
Mmm
Waterpleinen
Herintroductie van het trottoir
Verhoogd bouwen
Seizoensberging
Helofytenfilter
Rainproof nutsvoorzieningen
ţ
'e
Regenwateropslag onder gebouwen
•ļw 'V
r f, J
Drempels voor watersturing
Tijdelijke waterkeringen
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
Regenwatergebruik bij woningen
Stadsu ite rwaa rden
Flexibel peilbeheer
Vergroten riooldiameter
Verblijfsdak I Daktuin
Bedekte goten
Extensieve groene daken 73
Wateroverlast en stormschade
Ruimtelijke inrichting
Verkenning
regenwater: directe afvoer
ĩ
V
«
' . ~ľ?* J'/ñK ŴjK .''î*
VN
x«s’xx
,fcţv:.
M ,V‘
Nff-W* : ií'ìiiiììHiìilíl
ag
sas. *ãM—
BrŴBt .n.1, ju.
TpT
■*'Vľ*5
rcrr :
-
.
iJHtaai i
i-
ļgjgHiSB BS» xr xŕ-
I—A3
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
74
Ruimtelijke inrichting
Wateroverlast en stormschade
Toepassing
regenwater: directe afvoer
wateroverlast: regenwater: directe afvoer ■ T:- . . ï?
Ļrj-'i ë
De straten worden zo ingericht dat water bij extreme regenval direct wordt afgevoerd naar het oppervlaktewater. De regenpijp wordt afgekoppeld. De methoden om water direct richting het oppervlaktewater af te voeren zijn: Zichtbaar afvoeren door middel van goot naar oppervlaktewater.
ify 4
;tnďr-Ä?‘'
.i
M
De hoven op een hoger niveau aanleggen dan de straten, zodat deze kunnen afwateren op de omliggende straten (stroombanen over oppervlak) en vervolgens op het oppervlaktewater (dit kan betekenen dat aan de voorzijde van de woning een hoogteverschil ontstaat). Kans: het gehele plangebied bolvormig aanleggen waardoor water nooit kan accumuleren. IT-riool (infiltratie- en transportriool) of omgekeerde drainage, toe passen naast verharde oppervlakken. Mogelijkheden zijn beperkt door drainage achter kade wanden. Een gescheiden rioolsysteem zorgt ervoor dat HWA altijd op het oppervlaktewater kan lozen (zorgt voor doorstroming).
jf
V.
gebolde hoven tbv afwatering afvoersysteem straten lozingspunten van straten naar oppervlaktewater oppervlaktewater
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
75
Wateroverlast en stormschade
Ruimtelijke inrichting
Verkenning
regenwater: infiltratie
infiltratievoorzieningen: Infiltratiekernen: wadi's Infiltratie greppels Infiltratieputten Onverharde openbare groenvlakken Onverharde achtertuinen (privé) Halfverhardingen Waterpasserende verharding
■1t-Ttìí-ri,
[ĮsţwļįŴjļ! «‘■kV;
įţŵ'ti
ŵíť » »
•WSl
■ĴSs'įļSfe ŕ^į'^ÿĻ:
ŭ»
I jţįŚíįEĩĖ ,-r:, į m®
įįĩ
f
ļŖījĮmļ "’ ' '
i
.' * Ą'*1 /
■'VH,
bk
ram îS-ltó" :
-,H
ţ- ř vv LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
r.S
.
*
--
76
Ruimtelijke inrichting
Wateroverlast en stormschade
Toepassing
regenwater: infiltratie
regenwater: infiltratie Het is wenselijk om het afvoeren van regenwater deels te vertragen door middel van infiltratie. Naast de directe overstromingsproblematiek die infiltratie tegengaat, kan het water in die tussentijd gebruikt worden.
jŢįÿ . . ï?
Het hemelwater laten infiltreren tot in de grondwaterstromen gaat door middel van de volgende infiltratievoorzieningen: (rekening houdend met leeflaag)
çŞjľľļ:
Infiltratiekernen: wadi's. iy ţf
ífĩ; Onverharde openbare groenvlakken. Onverharde achtertuinen (privé): bewoners aanmoedigen om infiltratie- en buffer maatregelen te nemen, of in ieder geval om niet geheel te betegelen. (meenemen in de tender voor de ontwikkelaars).
'AAť'Sîiï ųH®-*1**'
■ŵ?«rí . z
A ■íţÿ' :-y
Waterpasserende verharding (zoals drainsteen gebakken klinkers of granudrainelementen in de parkeerhoven (meegeven in tender voor de ontwikkelaars).
y j :tyş^!ĩ.
,Ŷ y,
vol groen op zand (inclusief wadi's) halfverharding achtertuinen (promoot 'zachte' inrichting oppervlaktewater
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
77
Ruimtelijke inrichting
Wateroverlast en stormschade
Verkenning
regenwater: berging
onzichtbaar, ondergronds: infiltratiekratten, parkeerkelders
zichtbaar, multifunctioneel ruimtegebruik: waterpleinen J'
•v -
fpü
■V1 '
..
; *w--.
įţïf
■m
wĵm
IļÄlJí :
4 mm
r-filMl Iİİ S 3 5 É P Č
.
îrŕ^^Är' LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
78
Wateroverlast en stormschade
Ruimtelijke inrichting
Toepassing
regenwater: berging
regenwater: berging De straten worden zo ingericht dat water bij extreme regenval direct gebufferd kan worden. Om piekafvoeren op te vangen Z te vertragen kunnen daartoe locaties worden aangewezen waar het regenwater tijdelijk mag worden geborgen, om vervolgens met een overstort in het HWA riool naar het oppervlaktewater te worden afgevoerd.
■ T:- ....
Water kan geborgen worden in: įā fį
[|
1
-i i T
ir
i
Het grondwater (zie infiltratie). De straten (creatie van tijdelijk oppervlaktewater om vervolgens geleidelijk af te voeren).
rŴV.
'AAť'Sîiï
Regenpijp in combinatie met regenton Z watervasthoudende plantenbakken (ontwikkelaar).
;tnďr-Ä?‘' 'y'
Platte daken inzetten voor waterberging: waterdaken of vegetatiedaken. (ontwikkelaar).
V" . 'Sj .' A
y ŷ
S/ /;
y j yyţ
ŵ'yy' i
-
ÌV
.ÿ ŷr.
berging in wadi's berging in wegen oppervlaktewater
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
79
Toekomstwaarde
Droogteschade en hittestress
Verkenning
nKanhüsDprure cku k op c «o id he id s rarg en hdpdieralin
chik op skidulrandirì
ĵ.^.Tíh-: İ3ip: cl.-
slaapproblemen
v. húd.'1 jî'i flora ,-n truia
ste-fte orLkoptL teruimte .■■'k gįjvrľjg/ein ssies
LÍIj-i kr ran ais
1
ĽAalflť
bnndgpvBAr
«miş i- hhifrfnŕ
torn frul in dű \:aa
LÍIjí kr oar ai jgg.1--!
joeidsarodurtMleil
irr rwľrrkrta iteil
brr:r
v rij jHid l
fjBLiíÜ sdciiij
overlash
waterkwa iteil
rivervmden
kïrlwľirrĵ.'-arjk
Mindmap van de belangrijkste gevolgen van extreme hitte voor de stad.
: rmícrl in gunuinr
bron: Gregor van Lit en Lisette Klok, HVA wctsrvraac
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
a iba es p1 od ucti w 1 m 1 builen
80
Toekomstwaarde
Droogteschade en hittestress
Verkenning
huidige situatie: risico gebieden met hoge radiatie
vy
įġg
un v yvi'yt ŕïmJ,
fc'ľŬäflK
ďîfiiSBrc bron: ShadeDat plug-in tool, Sketchup
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
81
Toekomstwaarde
Droogteschade en hittestress
Verkenning
Gebieden met hoge radiatie: hittestress
temparatuur comfort creëren Extra aandacht voor kwetsbare groepen (ouderen, kinderen).
J ŕ.i' fi
xv'v.
\ vv
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
82
Droogteschade en hittestress
Toekomstwaarde
Verkenning
weinig ventilatie O-wind: hittestress
Bij sommige overheersende windrichtingen heeft de wind geen mogelijkheid om door de wijk te waaien ter verkoeling. Zo ook bij deze situatie van koele oostenwind. Het temperatuur comfort van de mensen in de wijk zal dan in gevaar komen. Voor die situaties dienen er verkoelende maatregelen getroffen te worden.
5
i;
windrichtingssituatie slechte ventilatie ( > hittestress) goed geventileerde zone
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
83
Toekomstwaarde
Droogteschade en hittestress
Verkenning
ventilatie ZW-wind: hittestress
ventilatie ZW-wind: hittestress ZW-wind is de situatie die de meeste windstroming tot de wijk toelaat. De kaart maakt zichtbaar dat er ook bepaalde zones zijn die niet worden geventileerd. Bovendien is de ZW-wind een warme windstroom. Verkoelende maatregelen zijn gewenst.
i hi N
'śmiSSĘ*,
Ê------
windrichtingssituatie afgebogen windrichting door hoge facade (backwash-effect) slechte ventilatie ( > hittestress) ventilatiecorridor > geventileerde groene zone wordt doorgeefluik van frisse lucht indirecte ventilatie > afgebogen windrichting door hoge facades na ventilatiecorridor
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
84
Toekomstwaarde
Droogteschade en hittestress
Verkenning
verkoelende maatregelen: water
ļmmisţ
ļ í
. -
■-"įįįĻ.
» ■V’.
gracht
schaduw van bomen vermindert de zonnestraling waternevel in zonovergoten gebieden, helpt bij het koelen van de lucht trap naar het water, voor directe toegang tot koeling
k*dà± UİU
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
85
Droogteschade en hittestress
Toekomstwaarde
Verkenning
maatregelen: materialen en perceptie
hitte-reflectie
hitte-reflectie “1-------
' ■ĀS hitte-absorbtie
ITPjF “
IļĮiļŅIP
r UOHh ĩ
-.
-jw-ľSii
h-i
L*ŕJ
’ŵi
- JE:.,
Jļlfl .•safiE
3*
_____
jay :
ì
-------------
ŕ’- -
I-
__
, r:
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
86
Toekomstwaarde
Droogteschade en hittestress
Verkenning
maatregelen: beschaduwing
r V V3
.V;
"ST;- *"»r
' *^ #4k
:-ri
SP.
LODEWIJK BALJON landschapsarchitecten
87
Droogteschade en hittestress
Toekomstwaarde
Verkenning
maatregelen: beschaduwing, bomenstrategie STADSGROEN (ALGEMEEN)
STRAATGROEN
PA R KGROEN verbind groene ruimten
JiiUUii/i
creëer diversheid aan
plaats grote boomkronen in
microklimaten door positionering
straten met hoge instraling
van vegetatie
IİÉIÉİI
support beschikbaarheid I
creëer flexibel, multifunctioneel
creëer diverse profielen voor
bereikbaarheid van openbaar
groen, zodat
diverse microklimaten (b.v. keuze
groen
parkbezoekers zelf tijdelijk
bieden tussen zon- en
microklimaten kunnen aanleggen
schaduwkant vd straat)
creëer zon- schaduwgradiënten
plaats vegetatie met verschillende
verhoog groenfractie aan de overheersende zomer-