Jaarrekening 2022 def.pdf

Destijds is bij het ramen van de kosten in verband met de compensatiegebieden Waterfront langs het randmeer een budget van € 5.000 structureel opgevoerd voor toezicht. Van dit budget wordt echter geen gebruikt gemaakt en kan dus vrijvallen. Wat hebben wij er voor gedaan? Regulier ● de recreatievaartgeul naar de Strandhaven is uitgebaggerd en weer op diepte gebracht ● de Lorentzhaven is uitgebaggerd en weer op diepte gebracht ● de insteekhaven van Van Scherpenzeel is in overleg met de nieuwe eigenaar gedempt en aan het bedrijfsperceel toegevoegd ● de voorbereiding voor het vervangen kade Kelvinstraat in de Lorentzhaven en het baggeren van het verhuurde deel van de Lorentzhaven zijn gestart ● de voorbereidingen voor het op diepte houden van alle havens en vaarwegen zijn gestart ● handhaven van orde en veiligheid in en rondom de havens, het beheer van en innen havengelden zijn als reguliere taken uitgevoerd door de havendienst het beheer van schepenbestand Nieuw Beleid Ombuigingen 1 Waterplan De beschikbare middelen hebben wij ingezet voor de dekking van subsidies voor en promotie van klimaat adaptieve maatregelen op privaat terrein. 2 Toezicht In 2022 hebben we de reguliere toezichthouderstaak de compensatiegebieden Waterfront uitgevoerd. 2.5 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Openbaar vervoer Ruimte W. Mazier J. Langevoord

Wat wilden we bereiken? De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van het openbaar vervoer. Uitgangspunt is het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk met maatwerk verbeteringen door te voeren. Bij maatwerk kan o.a. gedacht worden aan een verbeterde, snellere en frequentere treinverbinding met de Randstad en Zwolle. Bezuinigingen in het openbaar busvervoer zijn echter, geïntensiveerd door COVID19, zeer actueel. We maken ons sterk voor behoud van belangrijke buslijnen en onderzoeken samen met de provincie Gelderland een nieuwe vorm van openbaar vervoer per medio 2022, de haltetaxi. Het fiets-/voetveer tussen Strand Horst en Zeewolde vervult een zeer belangrijke functie voor met name scholieren en recreatief fietsverkeer. We hechten er waarde aan deze voorziening te behouden en waar mogelijk nog te verbeteren, net als andere verbindingen tussen Flevoland en Gelderland via de gemeente Harderwijk. Wat zouden we daarvoor doen? Regulier Samen met partners, zoals NS, provincie Gelderland en omliggende gemeenten, werken we samen aan een goed netwerk van openbaar vervoer van en naar de gemeente Harderwijk. Wat hebben wij er voor gedaan? Vervoerder EBS is december 2022 gestart met een frequentieverdubbeling op onze Stadsdienst en met een snelle en frequente buslijn tussen de gemeente Harderwijk en Apeldoorn. De haltetaxi is in onze regio ingevoerd.

Het fiets-/voetveer tussen Strand Horst en Zeewolde heeft in 2022 weer veel scholieren en toeristen overgezet. Bezuinigingen in het openbaar vervoer zijn nog steeds aan de orde. Daarnaast spelen capaciteitsperikelen bij de NS een grote rol in de dienstregeling op het spoor. Ondanks het tijdelijk uit de dienstregeling halen van de Spitssprinters Harderwijk-Amersfoort door de NS hebben we ons sterk gemaakt voor een snelle terugkomst van deze Spitssprinters. Met provincie Gelderland en nieuwe busvervoerder EBS hebben we ons ingezet voor snellere en frequentere busverbindingen. - 43 -

Wij hebben ambtelijk en bestuurlijk gelobbyd met als inzet de (regio) gemeente Harderwijk beter bereikbaar te krijgen per spoor. NS heeft daarvoor in 2022 een interne studie uitgevoerd naar de mogelijkheden. Voor de korte termijn wordt ingezet op het weer in de dienstregeling krijgen van de Spitssprinter HarderwijkAmersfoort. Voorkeur van NS voor de middellange termijn is een keerspoor in zijligging. Dan is het mogelijk om de pendel tussen de gemeente Harderwijk en Amersfoort te optimaliseren. Dit kan fungeren als een opmaat voor verdere ontwikkeling op deze corridor. Een keervoorziening is dus benodigd op station Harderwijk.

TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 2 Resultaat (best.bep.)

Lasten / Baten

Totaal Programma's PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat Resultaat bepaling Baten

Baten - Totaal Lasten

Functie

TV21 - Verkeer en vervoer TV22 - Parkeren TV23 - Recreatieve havens TV24 - Economische havens en waterwegen TV21 - Verkeer en vervoer TV22 - Parkeren TV23 - Recreatieve havens TV24 - Economische havens en waterwegen TV25 - Openbaar vervoer

Lasten - Totaal Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming

Dotatie

Dotatie - Totaal Ontrekking

TV21 - Verkeer en vervoer TV22 - Parkeren TV24 - Economische havens en waterwegen TV21 - Verkeer en vervoer TV22 - Parkeren TV24 - Economische havens en waterwegen

Ontrekking - Totaal Resultaat bestemming - Totaal PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Totaal Totaal Programma's - Totaal

Rekening 2021

Prim. begroting 2022

-309 -109 -0 -426 -844 5.099 1.916 0 1.144 56 8.214 7.370 2.490 0 0 2.490 -714 0 -14 -728 1.762 9.132 9.132

Totale begroting 2022

-93 -196 0 -491 -781 5.798 1.408 15 938 51 8.210 7.429 0 0 0 0 -447 0 -20 -467 -467 6.962 6.962

Rekening 2022

-245 -196 0 -772 -1.213 6.521 1.534 0 1.959 66 10.081 8.868 122 150 900 1.172 -1.486 -150 -20 -1.656 -484 8.384 8.384

Resultaat 2022

-526 -160 0 -623 -1.310 6.261 1.738 0 1.458 51 9.508 8.199 122 150 900 1.172 -1.360 -150 0 -1.510 -337 7.861 7.861

-282 36 0 149 -96 -260 204 0 -501 -16 -573 -669 0 0 0 0 126 0 20 146 146 -523 -523

Financiële analyse jaarrekening 2022 ten opzichte van begroting 2022: Begroting 2022 Jaarrekening 2022 Verschil

8.384 7.861 -523

Het resultaat van Programma 2 is als volgt te verklaren: Onderwerpen Onderhanden werken Onderhanden werken neutraal Kapitaallasten Uren Doorbelastingen TV 2.1 Verkeer en vervoer (Aankoop fietsenstalling Hortus en Uitvoering integraal fietsbeleid) TV 2.1 Verkeer en vervoer (Uitvoering verkeersveiligheidsplan TV 2.2 Parkeren (Parkeerboetes) TV 2.4 Economische havens en waterwegen (Overschrijding reguliere kosten) TV 2.4 Economische havens en waterwegen (Baggeren Lorentzhaven) Diversen Totaal

Voordeel

Nadeel

Verwijzing toelichting

-253 -55

1 68 96

-103 -102 60

2 3 4

37

5

-309 822

6 38 299

-523

De verklaring van de afwijking is als volgt: 1. Een totaal overzicht van onderhanden werken wordt gegeven in paragraaf 4.6. 2. De eerder overgehevelde incidentele budgetten Aankoop fietsenstalling Hortus en Uitvoering integraal fietsbeleid zijn niet volledig benut in 2022. Gemeentelijk beleid is dat incidentele budgetten slechts 1 jaar overgeheveld mogen worden. Dit leidt in de jaarrekening 2022 tot een voordeel van € 103.000,- maar kan in 2023 mogelijk leiden tot een nieuwe budgetaanvraag. 3. Voor de uitvoering van het verkeersveiligheidsplan is structureel budget geraamd. Gemeentelijk beleid is dat structurele budgetten niet overgeheveld mogen worden. Dit leidt in de jaarrekening 2022 tot een voordeel van € 102.000,- maar kan in 2023 mogelijk leiden tot een aanvraag om het budget voor dat jaar te verhogen. 4. Er zijn minder parkeerboetes opgelegd wat een nadeel oplevert van € 60.000,-. - 44 -

5. De reguliere kosten voor de exploitatie van de ligplaatsen in de havens zijn hoger uitgevallen dan geraamd wat een nadeel oplevert van € 37.000,-. 6. Voor het baggeren van de Lorentzhaven is in 2022 € 309.000 minder uitgegeven dan geraamd. Het werk is nog niet volledig uitgevoerd. Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat wordt daarom voorgesteld dit bedrag toe te voegen aan de bestemmingsreserve Havenwerken zodat het budget voor dit doel beschikbaar blijft.

- 45 -

2.4 Programma 3 Economie A ALGEMEEN Doelstelling Wij werken aan een samenleving waarin mensen en organisaties gestimuleerd worden en de ruimte krijgen om te ondernemen. Onder de noemer ‘ondernemend’ vallen alle beleidsterreinen die tot doel hebben de totale economische activiteit in stad en regio te vergroten. Hoewel deze beleidsterreinen elk een eigen dynamiek kennen, hebben ze een gezamenlijk doel; het versterken van de economische kracht van de gemeente Harderwijk, haar ondernemers en haar inwoners. De economische kracht van de gemeente Harderwijk uit zich in de mate waarin de inwoners in staat zijn passend werk te vinden en de mate waarin ondernemers en bedrijven in staat worden gesteld zich te ontwikkelen. Vanwege de economische verwevenheid in de regio zoekt de gemeente Harderwijk bij het versterken van de economische kracht de samenwerking met de regio gemeenten. Wij werken aan het versterken van de economie in de gemeente Harderwijk door het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling, door concreet invulling te geven aan stadspromotie en door te blijven werken aan het verbeteren van ons vestigingsklimaat. Het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling • Het stimuleren van de circulaire (duurzame) economie.

• Benutten van de economische kansen die Lelystad Airport gaat bieden, door de integrale samenwerkingen en verschillende aanpalende thema’s, met de belangrijkste stakeholders op gemeentelijk-, regionaal- en interregionaalniveau verder te bestendigen . • Uitvoeren van de detailhandels- en kantorenvisie en regionale visie bedrijventerreinen. • Uitvoeren winkeltijdenverordening. • Versterken van de binnenstad door deze aantrekkelijker te maken met als resultaat een hogere bestedingen. • In de volle breedte benutten van de samenwerking tussen de winkel- en horeca ondernemers het culturele aanbod (SAP) de evenementenorganisaties en Heerlijk Harderwijk met als resultaat een professionele samenwerking in de binnenstad. • i.s.m. programma Duurzaamheid en Mobiliteit mogelijkheden onderzoeken om te komen tot duurzame stadslogistiek in de Binnenstad van de gemeente Harderwijk 2030 Economische promotie van de gemeente Harderwijk door het continueren van de promotie en positionering van Harderwijk als een toeristische bestemming in binnen- en buitenland • Samen met de evenementenorganisatoren de harderwijker en hierdense evenementen verduurzamen. • Het versterken van het thema Hanze in de gemeente Harderwijk. • Het doorontwikkelen van Heerlijk Harderwijk als promotie organisatie voor de gemeente Harderwijk.

• Het versterken en doorontwikkelen van het Toeristisch Informatiepunt in het oude stadhuis (Markt 1). • De balans brengen in natuur en recreatie in het buitengebied van Harderwijk-Hierden/op de Veluwe Wij werken aan het verbeteren van het vestigingsklimaat en aan de kwaliteit van bedrijventerreinen • Initiatiefnemer bij de uitvoering van het Regionaal Programma Bedrijventerreinen. • Monitoren van de kwaliteit van het vestigingsklimaat voor alle werklocaties in Harderwijk en Hierden. • Het tijdig beschikbaar hebben of krijgen van bouwrijpe grond. Inhoud Het programma omvat activiteiten die gericht zijn op ondersteuning en uitbouw van het bestaande economisch potentieel. Hieronder vallen o.a. bedrijventerreinen, binnenstad, winkelcentra, toerisme, werkgelegenheid, warenmarkten, exploitatie van gemeentelijke eigendommen, maar ook evenementen. Ontwikkelingen De economische ontwikkeling van de gemeente Harderwijk heeft zich een aantal jaren positief ontwikkeld. Tot en met 2019 zagen we bedrijven groeien en de werkloosheid dalen. De Corona crisis heeft ook de gemeente Harderwijk en de Harderwijker en Hierdense economie geraakt. De Harderwijker en Hierdens economie lijkt zich weer te herstellen maar het is op dit moment niet duidelijk welke (permanente) effecten de Corona crisis heeft. De horeca, detailhandel en vrijetijdssector hebben grote klappen gekregen.

Er zijn ook sectoren die minder hebben geleden onder, of zelfs hebben geprofiteerd van, de corona crisis. De effecten van de corona crisis zijn (nog) niet terug te zien in de werkgelegenheidscijfers en het aantal vestigingen in Harderwijk en Hierden. Ondanks dat de effecten niet zichtbaar zijn blijft het belangrijk met ondernemers, en zeker ook met de provinciale, in gesprek te zijn en te onderzoeken hoe we de Harderwijkse en Hierdense economie kunnen versterken. Dat is een van de belangrijkste opgaven voor de komende jaren. - 46 -

In 2022 hebben we ons gericht op het behouden en versterken van bedrijvigheid In Harderwijk en Hierden en was er specifieke aandacht voor een toekomstbestendige binnenstad. In 2022 hebben wij vanuit programma economie meegewerkt aan de voorbereiding van het economische beleid in EHZ verband. Verbonden partijen N.v.t. Beleidskaders • Visie op een andere Binnenstad. • Detailhandelsvisie. • Kantorennota. • Economische positionering Harderwijk en Hierden. • Regionaal Programma Werklocaties.

B TAAKVELDEN 3.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Economische ontwikkeling Wilco Mazier/ Martijn Pijnenburg Stad en omgeving N. Dirksen

Wat wilden we bereiken? Ontwikkelen van beleid ter versterking van de (sociaal) economische bedrijvigheid en arbeidsmarkt. Stimuleren van projecten en initiatieven tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Versterken van lokale, regionale en nationale samenwerkingsverbanden en structuren. Stimuleren van innovatieve en duurzame ontwikkelingen. Verstevigen dienstverlening aan ondernemers. Wat zouden we daarvoor doen? Regulier ● Uitvoeren Economische Positionering Harderwijk en Hierden ● Economische Platform gemeente Harderwijk ● Contacten onderhouden met de wijkwinkelcentra, Bedrijvenkring en warenmarkt • Samenwerken met de regio op het gebied van diverse economische thema’s o.a RPW, oriëntatie gebiedsagenda, Lelystad Airport ● Versterken samenwerking in de binnenstad i.s.m. Heerlijk Harderwijk Nieuw beleid ● Update Visie Binnenstad ● Detailhandelsbeleid

Wat hebben wij er voor gedaan? Regulier

• Samenwerking versterking binnenstad: De plot samenwerking Binnenstad is voortgezet. Deze pilot werd

•

• • • •

gecoördineerd vanuit Heerlijk Harderwijk. De pilot bestaat uit de inzet van een coördinator binnenstad en een evenementen coördinator. De focus lag op versterking van de samenwerking tussen de verschillende pijlers en in het bijzonder de organisatie van ondernemers (BOH). Ook in het begin van 2022 was er speciale aandacht voor de corona maatregelen en het veilig laten functioneren van de binnenstad. Contacten onderhouden en samenwerken met de ondernemerscollectieven zoals BKH, BOH, winkelcentra en marktcommissie van de warenmarkt. De contacten zijn in 2022 geïntensiveerd o.a. door diverse bedrijfsbezoeken op de bedrijventerreinen en bezoek aan nieuwe ondernemers in de binnenstad. Samenwerking met de regio op het gebied van RPW en gebiedsagenda. Gezamenlijk is het monitoringsverslag van het RPW opgesteld. Lelystad airport: We hebben contact gezocht met de samenwerkende gemeenten over de beëindiging van de samenwerking. (Dit gesprek heeft plaatsgevonden in januari 2023) Duurzame inspiratiesessie voor ondernemers georganiseerd zoals de Bedrijvenontmoetingsdag en Impact seminar. Daarnaast diverse andere bijeenkomsten voor ondernemers georganiseerd zoals Buren ontmoeten Buren. Corona: In maart 2022 vervielen de laatste corona maatregelen. We monitoren de effecten op de winkelgebieden en anticiperen met de nieuwe binnenstadsvisie op toekomstige ontwikkelingen.

- 47 -

Nieuw beleid

• In 2022 is samen met de verschillende binnenstadspartners aan de nieuwe binnenstadsvisie gewerkt. Er is o.a. een binnenstadsatelier georganiseerd. De visie wordt naar verwachting in Q1 van 2023 aan de raad voorgelegd.

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Functiemenging: weerspiegelt verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen (Bron: CBS BAG/LISA)

58 56 54 52 50 48 46 44

Harderwijk

Gemeenten 25.000 50.000 inwoners

2017

2018

2019

2020

2021

3.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Gemeenten 50.000 100.000 inwoners

Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur Edwin Enklaar Stad en Omgeving R. van der Leeden

Wat wilden we bereiken? Dit taakveld heeft betrekking op grondexploitaties bedrijventerreinen daar waar taakveld 8.2 betrekking heeft op grondexploitatie van niet-bedrijventerreinen (woningbouw). Door het tijdig beschikbaar hebben of krijgen van bouwrijpe grond willen we een bijdrage leveren aan de verdere economische ontwikkeling van de gemeente Harderwijk en het creëren van voldoende werkgelegenheid. Wat zouden we daarvoor doen? Regulier ∙ Verwerving, productie en levering van bouwrijpe grond; ∙ Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten; ∙ Aankopen, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken; ∙ Het uitgeven van bouwrijpe kavels voor bedrijfsvestiging; ∙ Het opstellen van koop-, ontwikkel- en/of exploitatieovereenkomsten; ∙ Het onderzoeken van de financiële haalbaarheid van stedenbouwkundige plannen. Specifiek Lorentz III ∙ Afronden bouwrijp maken fase 2; ∙ Uitgifte bedrijfskavels. Lorentzhaven ∙ Voortzetting woonrijp maken oostzijde Lorentzhaven; ∙ Uitgifte bedrijfskavels. Overig ∙ Uitgifte van restkavels binnen de bedrijventerreinen Tonsel en Sypel

- 48 -

Wat hebben wij er voor gedaan? Regulier • Verwerving, productie en levering van bouwrijpe grond; • Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten; • Aankopen, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken; • Het uitgeven van bouwrijpe kavels voor bedrijfsvestiging; • Het opstellen van koop-, ontwikkel- en/of exploitatieovereenkomsten; • Het onderzoeken van de financiële haalbaarheid van stedenbouwkundige plannen. Specifiek Lorentz III • Waar nodig zijn kavels voor uitgifte op de juiste hoogte gebracht. • Rondom recent uitgegeven kavels afrondende werkzaamheden in het kader van het woonrijp maken (inclusief beplating). • Uitgifte van bedrijfskavels met een totale oppervlakte van ruim 3,5 ha aan 8 bedrijven. Lorentzhaven • Verwijderen van oude insteekhaven waardoor grotere schepen kunnen afmeren • Er loopt een procedure tegen de realisatie van 2 windtribunes. In afwachting van de uitspraak loop de realisatie van deze windtribunes vertraging op. Overig • Uitgifte van enkele kavels op De Sypel, voor 0,3 ha. Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar (Bron: LISA)

180 160 140 120 100 80 60 40 20 0

Harderwijk Gemeenten 25.000 50.000 inwoners Gemeenten 50.000 100.000 inwoners 2017 2018 2019 2020 2021

3.3 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Martijn Pijnenburg/Wilco Mazier Stad en omgeving N. Dirksen

Wat wilden we bereiken? De op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening vanuit de gemeente is geen wettelijke taak, maar draagt bij aan de ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft een overlap met het volgende taakveld '3.4 Economische promotie'. Dit taakveld betreft de facilitering van de markt en centrummanagement en/of bedrijfsinvestering zones en het ondersteunen van initiatieven vanuit de markt.

- 49 -

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • • • • • •

Versterken van de koopfunctie van de stad Versterken van de horecafunctie van de stad. Uitvoering van werkzaamheden voor het houden van een weekmarkt. Ondernemers hulp bieden bij zijn/haar vraag naar arbeid in samenhang met werkzoekenden inwoners en ZZP’ers. Het ondernemersloket ziet de ondernemer niet alleen als aanjager van de economie, maar ook als mens van zijn persoonlijke huishouden. Ondernemers en gemeente zetten gezamenlijk in op een zo groot mogelijke arbeidsparticipatie.

Specifiek • • •

Het ondernemersloket wordt (in het kader van het arbeidsbeleid) in 2022 verder vormgegeven. De algemene dienstverlening naar bedrijven vanuit het bestaande accountmanagement wordt samen met het bedrijfsleven opnieuw ingericht. Daarbij zal nadrukkelijk het ondersteunen van initiatieven vanuit de markt een rol spelen De vanuit de corona maatregelen gestarte ondernemershulp wordt verder ondergebracht in de reguliere dienstverlening naar bedrijven.

Nieuw beleid • Als onderdeel van de binnenstadsvisie en als onderdeel van de horecavisie krijgen het versterken van •

de koop en horecafunctie in de stad het komend jaar extra aandacht resulterend in nieuw beleid. In 2022 wordt het nieuwe arbeidsmarktbeleid in het bestuurlijk proces gebracht.

Wat hebben wij er voor gedaan? • • • • • • •

•

Tijdens de COVID periode hebben we gezorgd voor een gezamenlijk aanpak waardoor de binnenstad met de beperkingen die er waren zo goed mogelijk kon blijven functioneren. Samen met de verschillende binnenstadspartners gewerkt aan een nieuwe binnenstadsvisie om te zorgen voor een toekomstbestendige binnenstad. Deze wordt in 2023 aan de raad voorgelegd. Pilot binnenstadssamenwerking voortgezet. Dit heeft ervoor gezorgd dat de organisatiegraad in de binnenstad is verbeterd en de samenwerking tussen de verschillende binnenstadspartners is verbeterd. Samenwerking met de marktcommissie, marktmeester en marktondernemers gezorgd dat de markt optimaal kan functioneren, met specifieke aandacht voor branchering en marktopstelling. Warenmarkt in Drielanden: Pilot geëvalueerd, met specifieke aandacht voor de locatie en branchering. De pilot is afgerond en de warenmarkt is vastgesteld. Naar aanleiding van een motie over de koopzondag inventariseren wij samen met de ondernemerscollectieven de wensen van de ondernemers t.a.v. het aantal koopzondagen Arbeidsmarkt en arbeidsparticipatie: wij ondersteunen Meerinzicht en externe partijen bij het stimuleren van arbeidsmarktparticipatie. In 2022 is het Werkgevers Steunpunt voor de regio EHZP gelanceerd. We onderhouden actief contact met de ondernemers en ondernemerscollectieven.

Daarnaast werken we aan een nieuwe/alternatieve opzet van het Economisch Platform. De contacten zijn in 2022 geïntensiveerd o.a. door diverse bedrijfsbezoeken op de bedrijventerreinen en bezoek aan nieuwe ondernemers in de binnenstad.

3.4

Taakveld Economische promotie

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Wilco Mazier Stad en omgeving N. Dirksen

Wat wilden we bereiken? Activiteiten die gericht zijn op het 'op de kaart zetten' van de gemeente zijn geen wettelijke taak, maar dragen wel bij aan de (verdere) ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft een overlap met het vorige taakveld '3.2 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen' en bevat de activiteiten die gericht zijn op promotie en acquisitie. Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • • •

Versterken evenementen door verstrekken van evenementensubsidie Uitvoeren evenementenbeleid Thema Hanze verder uitbouwen

- 50 -

• •

Ondernemers betrekken bij marketingactiviteiten Versterken van de stadsmarketing/stichting Heerlijk Harderwijk en het Toeristisch Informatie Punt

Specifiek •

Ontvangstlocatie Boekhorstlaan – bevordert het bezoekersmanagement en de balans tussen natuur en recreatie op de Veluwe. Wordt gefinancierd uit vereveningsbijdrage Vitale vakantieparken ∙ Voorbereiden voor Hanzejaar2023 – komt een college voorstel

Wat hebben wij er voor gedaan? Regulier

• • •

• • •

• •

• •

•

•

Versterken evenementen door verstrekken van evenementensubsidie en faciliteren samenwerking. Er zijn meerdere bijeenkomsten voor en door evenementenorganisatoren geweest. Partijen kunnen elkaar makkelijk vinden en elkaar ondersteunen. Het optimaliseren van de samenwerking blijf aandacht vragen. De locatieprofielen voor 4 evenemententerreinen (Markt, Vischmarkt, Boulevard en de Wellen) zijn opgesteld a.d.h.v. breed participatietraject en vastgesteld door het college. In 2022 zijn voorbereidingen getroffen voor het Hanzejaar 2023. Lokaal en gezamenlijk met de andere Hanzesteden is gewerkt aan passende programmering voor het Hanzejaar dat op 1 april 2023 officieel van start gaat. Op lokaal niveau zijn diverse initiatieven opgestart. Heerlijk Harderwijk is de trekker van het lokale programma Hanzejaar 2023. Realisatie Hanzemuurschildering op het Klooster Er is een themabijeenkomst voor jongeren uit Duitse en Nederlandse Hanzesteden (Jeugdhanze) georganiseerd Samenwerking versterking binnenstad: De pilot samenwerking Binnenstad is voortgezet. Deze pilot werd gecoördineerd vanuit Heerlijk Harderwijk. De pilot bestaat uit de inzet van een coördinator binnenstad en een evenementencoördinator. De focus lag op versterking van de samenwerking tussen de verschillende pijlers en in het bijzonder de organisatie van ondernemers (BOH).

Samen met de ondernemers zijn er diverse activiteiten opgezet. De stuurgroep BOH en de coördinator binnenstad hebben een belangrijke bijdrage aan de binnenstadsvisie geleverd. Versterken van het toeristische identiteit van Harderwijk en Hierden (buiten de bekendheid van Dolfinarium) en op deze manier nieuwe doelgroepen aantrekken door verschillende campagnes lokaal en via onze marketingpartners. Het Toeristische Informatie Punt (TIP) functioneert als het kloppend hart van de stad. Steeds meer mensen weten het TIP te vinden. Behalve informatie over vrijetijdsbesteding in Harderwijk en Hierden worden ook de stadswandelingen gestart vanuit het TIP. Er worden regelmatig ook verschillende optredens georganiseerd. De toegankelijkheid is verbeterd. Er is ook een TIP ingericht in het gebouw van het nieuwe havenkantoor. Samen met hotel / zakelijke faciliteiten eigenaren afspraken gemaakt over deelname aan een campagne via Convention bureau Veluwe/Arnhem/Nijmegen om het zakelijke aanbod in de gemeente Harderwijk zichtbaarder te maken Samen met het Routebureau Veluwe is het wandel- en ruiternetwerk Veluwe in de gemeente Harderwijk gerealiseerd. Optimalisatie van het fietsnetwerk is gaande. Specifiek Ontvangstlocatie Boekhorstlaan - ambitie en plan (voorlopig ontwerp fase 1 en 2) is vastgesteld door het college en subsidie is toegekend door provincie Gelderland.

Het recreatiezoneringsplan met de bijbehorende uitvoeringsmaatregelen zijn vastgesteld door GS van provincie Gelderland. De subsidie voor de uitvoering is toegekend. De realisatie volgt in 2023.

- 51 -

TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 3 Resultaat (best.bep.)

Lasten / Baten

Functie

Totaal Programma's PROG3 Economie Resultaat bepaling

Baten

TV31 - Economische ontwikkeling TV32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX) TV33 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen TV34 - Economische promotie

Baten - Totaal Lasten

TV31 - Economische ontwikkeling TV32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX) TV33 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen TV34 - Economische promotie

Lasten - Totaal Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming

Dotatie Dotatie - Totaal Ontrekking Ontrekking - Totaal

TV34 - Economische promotie TV31 - Economische ontwikkeling

Resultaat bestemming - Totaal PROG3 Economie - Totaal Totaal Programma's - Totaal

Rekening 2021

Prim. begroting 2022

-97 -10.284 -58 -296 -10.735 219 2.868 372 672 4.130 -6.604 0 0 -68 -68 -68 -6.672 -6.672

Totale begroting 2022

-90 -1.355 -42 -494 -1.981 242 1.355 314 693 2.604 623 500 500 0 0 500 1.123 1.123

Rekening 2022

-116 -3.162 -42 -494 -3.813 406 3.162 314 953 4.835 1.022 500 500 0 0 500 1.522 1.522

Resultaat 2022

-103 -1.594 -36 -323 -2.055 202 1.448 312 970 2.932 877 500 500 0 0 500 1.377 1.377

13 1.568 6 171 1.758 -204 -1.714 -2 18 -1.903 -146 0 0 0 0 0 -146 -146

Financiële analyse jaarrekening 2022 ten opzichte van begroting 2022: Begroting 2022 Jaarrekening 2022 Verschil

1.522 1.377 -146

Het resultaat van programma 3 is als volgt te verklaren: Onderwerpen Onderhanden werken TV3.1 Economische ontwikkeling TV3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (Grex) TV3.4 Toeristenbelasting TV3.4 Forensenbelasting Diversen Totaal

Voordeel

Nadeel

Verwijzing toelichting

-85 -76 -146

-11 -318

83 89

1 2 3 4 5

172

-146

1. Een totaal overzicht van onderhanden werken wordt gegeven in paragraaf 4.6. 2. Na een aantal eerdere budgetoverhevelingen vanwege corona is er nu sprake van vrijval van een aantal incidentele budgetten. De toekomstige kosten kunnen worden opgevangen vanuit de bestaande budgetten binnen taakveld economische ontwikkeling. 3. Dit voordeel betreft de tussentijdse winstnemingen van de grondexploitaties t.b.v. bedrijventerreinen. Dit zijn Lorentz II (€ 32.000,- voordelig), Lorentz III (€ 106.000,- voordelig), Tonsel (€ 24.000, voordelig) en Sypel (€ 15.000,- nadelig). Zie ook de paragraaf Grondbeleid en de toelichting op de balanspost Voorraden/Bouwgrond in exploitatie. 4. Er is sprake van een nadeel van afgerond € 83.000,-. Door corona is de toeristische sector hard getroffen. Dit heeft zijn weerslag op de opbrengsten toeristenbelasting. Zie ook de paragraaf Lokale Heffingen. 5. De forensenbelasting laat een nadelig saldo zien van afgerond € 89.000,-. De besluitvorming omtrent vitale vakantieparken heeft ertoe geleid dat steeds meer mensen zich laten inschrijven op de vakantieparken waardoor geen forensenbelasting meer kan worden geheven. Zie ook de paragraaf Lokale Heffingen.

- 52 -

2.4 Programma 4 Onderwijs A ALGEMEEN Doelstelling Voor elk kind een ononderbroken ontwikkelingstraject in het (passend) onderwijs en een startkwalificatie of een leerwerktraject richting de arbeidsmarkt voor alle jongeren. Wij hebben de wettelijke plicht om voor adequate onderwijshuisvesting te zorgen. Volwassenen kunnen hun basisvaardigheden ontwikkelen. Onderwijs vormt. Het biedt alle Harderwijkers en Hierdenaren kansen om hun talenten zo goed mogelijk te ontwikkelen en te benutten. We richten ons samen met onze partners vooral op kwetsbare groepen die meer aandacht nodig hebben om het hoogst haalbare uit zichzelf te kunnen halen. We streven voor iedereen naar een passende deelname aan de maatschappij. Ons streven is dat volwassenen in de gemeente Harderwijk hun basisvaardigheden zoals taal- en rekenvaardigheden kunnen blijven ontwikkelen. Ook richten we ons op bewustwording van het belang van toegankelijke informatie voor iedereen, zodat ook minder hoogopgeleide inwoners alle informatie tot hun beschikking hebben. We vinden het belangrijk dat het onderwijs beschikt over voldoende en adequate huisvesting. We hebben aandacht voor versterking van de regionale functie van het beroepsgerichte onderwijs in de gemeente Harderwijk, dat goed aansluit op de lokale- en regionale arbeidsmarkt. Verbinding tussen VO scholen in de regio en het MBO is daarvoor van belang.

En ook vernieuwend onderwijs dat gericht is op brede ontwikkelingen in de maatschappij, zoals innovatie in techniek en zorg, denk bijvoorbeeld aan robotisering. Daarmee sluit het onderwijs goed aan op wat bedrijven en instellingen nodig hebben en vergroten we de arbeidskansen voor Harderwijkers en Hierdenaren. Inhoud Dit programma bevat de activiteiten op het gebied van onderwijs. In de gemeente Harderwijk werken gemeente en onderwijs nauw samen met alle partners op o.a. het beleidsterrein jeugd en sport om ontwikkelingen op elkaar aan te sluiten en de jeugd optimaal te ondersteunen. Een goed en een breed aanbod van onderwijs vormt een belangrijke randvoorwaarde voor de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de stad als woon- en werkgemeente.

Ontwikkelingen Gevolgen Covid-pandemie -Nationaal Programma Onderwijs Ter bestrijding van ontstane achterstanden ten gevolge van de Corona Pandemie bij kinderen/jongeren in de Gemeente Harderwijk heeft het Rijk besloten het onderwijs en de gemeenten zogenaamde NPO middelen beschikbaar te stellen. De achterstanden moeten hiermee worden bestreden op groeps- en individueel niveau. De aanpak wordt gezamenlijk opgepakt tussen de gemeente in nauw overleg en afstemming met alle belanghebbende organisaties. -Bestrijding jeugdwerkloosheid en voortijdig schoolverlaten Extra middelen kunnen worden ingezet om schooluitval te voorkomen en jongvolwassenen te ondersteunen tijdens hun route naar (passend) onderwijs en werk. Onderwijshuisvesting -Integraal Huisvestingsplan De raad heeft in april 2020 de Onderwijsvisie vastgesteld. In een plan van aanpak wordt aangegeven hoe en wanneer de verschillende uitgangspunten geclusterd worden opgepakt. Dit plan gaat uit van het gereed komen van een Integraal (onderwijs) Huisvestingsplan in 2021. Verwacht wordt nu dat dit in 2022 gereed komt. Hieruit volgt een planning van nieuw te bouwen of te verbouwen schoolgebouwen. -Evaluatie doordecentralisatie De doordecentralisatie is in 2021 geëvalueerd. Er vinden vervolg besprekingen plaats over het vervolg.

Verwacht wordt dat een extra bijdrage vanuit de gemeente nodig is voor eventuele (ver)nieuwbouw van de V(S)O-scholen in verband met achterblijvende bekostiging vanuit het Rijk.

Verbonden partijen N.v.t. Beleidskaders Wet op het primair onderwijs, Wet op het voortgezet onderwijs Wet educatie en beroepsonderwijs, Wet op de expertisecentra Wet Kinderopvang - 53 -

Leerplichtwet, ambtsinstructie Beleidsplan Leerling zaken 2016-2020 Beleids- en afsprakenkader RMC 2017-2020 VSV programma 2021-2024 Notitie OAB beleid 2019 - 2022 Notitie Brede school 2010 - 2014 Regioplan Laag geletterdheid 2020 – 2024 Uitvoeringsprogramma laaggeletterdheid Harderwijk 2021-2024

B TAAKVELDEN 4.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Openbaar basisonderwijs M. Companjen Samenleving R. van der Ruyt

Wat wilden we bereiken? Waarborgen van de continuïteit van het openbaar primair en openbaar voortgezet onderwijs in de gemeente Harderwijk. Wat zouden we daarvoor doen? Regulier Beoordeling van de begroting, jaarrekening, accountantsverklaring en het jaarverslag Toezicht houden op het openbare karakter van het door stichting Proo te verzorgen onderwijs. Benoeming van leden van de Raad van Toezicht. Instemmen met voorstellen tot wijzigen van de statuten. In regionaal verband wordt er toezicht uitgeoefend op de stichtingen die het openbaar onderwijs verzorgen: stichting Proo en stichting RSG Slingerbos | Levant. Hiervoor vindt 2x per jaar in regionaal verband overleg plaats met de onderwijsbesturen, dit wordt het Coördinatiepunt genoemd. Wat hebben wij er voor gedaan? Regulier: werkzaamheden zijn uitgevoerd Specifiek: Zorgdragen voor een sterke voorzieningenstructuur bestaande uit openbaar en bijzonder onderwijs, specifiek in de wijk Drielanden. 4.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Onderwijshuisvesting M. Companjen Samenleving K. Traas

Wat wilden we bereiken? Zorgdragen voor adequate huisvesting van het openbaar en bijzonder onderwijs, waarbij de komende jaren extra aandacht is voor verduurzaming omdat dit volgt uit het Klimaatakkoord en de routekaart duurzaamheid.

- 54 -

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Tweejaarlijks leerling-prognoses verwerken • Jaarlijks ruimteverdeling maken met toestemmingen verhuur • Beoordelen jaarlijkse aanvragen huisvestingsprogramma • Jaarlijks schouwen van de gebouwen • Doordecentralisatie voortgezet (speciaal)onderwijs: beoordelen verantwoordingen en meerjaren investeringsplannen en deze vijfjaarlijks evalueren • Kennis nemen van bouwplannen in relatie tot adequate huisvesting / kwaliteitsverbetering • In samenwerking met Domein Ruimte uitvoering geven aan routekaart Duurzaamheid Specifiek Uitvoering geven aan ventilatieregeling SUVIS. Dat is een subsidieregeling voor scholen die via de gemeente verloopt. Omdat de gemeente Harderwijk er voor heeft gekozen geen bijdrage te leveren in de financiering, o.a. omdat gekozen wordt voor financiering van de bredere opgave via het IHP (zie nieuw beleid), is de uitvoering beperkt tot administratieve taken. Nieuw beleid Kadernota Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2022 – 2026. Proces is gestart in 2020. De eenmalige kosten bedragen € 48.500 (gedekt in Kadernota). De jaarlijkse structurele kosten zijn nog niet bekend. Dat is afhankelijk van het aantal nieuw te bouwen of te verbouwen scholen per jaar.

Doordecentralisatie Er loopt een proces om verhoging van de ddc-vergoeding vanaf 2023 voor minimaal 26% en maximaal 40%. De jaarlijkse bijdrage wordt dan met resp. € 538.000,- en € 810.000,-. Hiermee wordt geanticipeerd op verwachte extra middelen van het Rijk. Over deze verhoging zijn bestuurlijk toezeggingen gedaan. Er loopt daarnaast een proces om nieuwbouw CMVBO mogelijk te maken. Hiervoor wordt vanaf 2023 50% bijgedragen aan een lening (€ 99.700,- aflopend naar 0 in 40 jaar) Wat hebben wij er voor gedaan? Regulier: De reguliere taken zijn uitgevoerd en daar waar van toepassing verwerkt in het IHP. Specifiek: Van de drie aangevraagde SUVIS-subsidies is er 1 uitgevoerd, 1 in afwachting van IHP en 1 in uitvoering. Nieuw beleid: Het IHP wordt naar verwachting in de eerste helft van 2023 vastgesteld. De financiële effecten zijn daarin meegenomen. Met betrekking tot de doordecentralisatie heeft de gemeenteraad, in afwijking van het advies, uitsluitend middelen beschikbaar gesteld aan het Morgen College (jaarlijks € 200.000,-, gedurende 40 jaar). Hiermee lijkt de nieuwbouw haalbaar. Voor de andere schoolbesturen moet nog een kader worden opgesteld op basis waarvan zij in de toekomst mogelijk ook een beroep op de gemeente kunnen doen als nieuwbouw aan de orde is. 4.3 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Onderwijsbeleid en leerling zaken M. Companjen Samenleving S. Rijnbeek

Wat wilden we bereiken? Binnen dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die samenhangen met het lokale onderwijsbeleid en leerling zaken. Het gaat hier o.a. om: voor- en vroegschoolse educatie, peuteropvang, leerlingenvervoer, handhaven leer- en kwalificatieplicht, tegengaan voortijdig schoolverlaten en volwasseneducatie.

- 55 -

Op de diverse onderwerpen willen we het volgende bereiken. 1. Ervoor zorgen dat kinderen een zo normaal mogelijke ontwikkeling doormaken die past bij hun intellectuele capaciteiten en dat zij eventuele achterstanden in (taal)onderwijs zo snel mogelijk wegwerken. 2. Zoveel mogelijk leerlingen verlaten het onderwijs met tenminste een startkwalificatie (einddiploma MBO minimaal niveau 2, HAVO, VWO of vervolgonderwijs). 3. Het bevorderen van een zo hoog mogelijke deelname van peuters aan het peuterspeelwerk ter voorbereiding op de basisschool. 4. Het terugdringen van laaggeletterdheid bij volwassenen. Bevorderen bewustwording van laaggeletterdheid en het belang van toegankelijke, beschikbare informatie voor iedereen. Wat zouden we daarvoor doen? Regulier 1. Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid • Het zo vroeg mogelijk laten stellen van juiste indicaties (dreigende) taalachterstanden; • Het geven van voorlichting over (dreigende) taalachterstanden, de gevolgen daarvan en de mogelijke interventies aan ouders van betrokken kinderen; • Groepen taalstimulering voor ouder en kind, voor kinderen in de leeftijd 6 maanden - 2 jaar. • Zorgen voor voldoende aanbod voorschoolse educatie aan peuters tussen 2 en 4 jaar; • Het laten geven van vroegschoolse educatie aan leerlingen in groepen 1 en 2 van het basisonderwijs; • Uit laten voeren van de VoorleesExpress.

• Het laten geven van extra (taal)onderwijs aan leerlingen van het basisonderwijs in zgn. schakelklassen); • Het op verschillende manieren stimuleren van ouders om betrokken te raken en te blijven bij de (school)ontwikkeling van hun kinderen, om samen met de kinderen ook thuis te lezen en te zingen en met taal bezig te zijn en om naar ouderavonden en dergelijke te komen. 2.

Leerplicht en RMC • Het controleren en handhaven van de leerplicht (van 5 tot en met 15 jaar) en de kwalificatieplicht (16- en 17 jarigen) bij Meerinzicht Sociaal; • Het voorkomen en tegengaan van voortijdig schoolverlaten door middel van diverse activiteiten gericht op groepen jongeren en op individuele (potentieel) voortijdig schoolverlaters door Meerinzicht Sociaal en welzijn- en sportorganisaties; • Het registreren, monitoren, doorgeleiden en activeren van jongeren zonder startkwalificatie en jongeren afkomstig van het Praktijk- Voortgezet speciaal onderwijs tot 23 jaar richting onderwijs, arbeidsmarkt en/of gemeentelijke voorzieningen, trajecten (sluitend vangnet) bij Meerinzicht Sociaal; • Het uitvoeren van RMC taken als regionale RMC contactgemeente en het regionaal VSV programma, deels uitgevoerd door Meerinzicht Sociaal; • Stimuleren van vroeg signalering en samenwerking in het kader van passend onderwijs ten behoeve van o.a. onderwijs-jeugdzorg arrangementen; • Uitvoeren van verordening Leerlingenvervoer, o.a. ter ondersteuning passend onderwijs.

3.

Kinderopvang en peuterspeelwerk • Uitvoeren en monitoren Subsidieregeling Peuteropvang en voorschoolse educatie • Inspecteren en handhaven van de Wet Kinderopvang; • Actueel houden van het Landelijk Register Kinderopvang;

4.

Volwasseneducatie • Harderwijkers en Hierdenaren van 18 jaar en ouder met een geringe taal- en rekenvaardigheid ondersteunen door het bieden van volwasseneneducatie via de Wet taal eis en WEB. • Er wordt met diverse partners arbeidsmarktregionaal ingezet op het terugdringen van laaggeletterdheid. • Programma voor het werken aan basisvaardigheden onder volwassen en bevorderen bewustwording van laaggeletterdheid onder organisaties en bedrijven.

5.

Overig • Brede school. In drie wijken is er een brede school: een combinatie van bewegingsonderwijs door een vakleerkracht en het bieden van naschools aanbod. De brede school is gericht op ontwikkelingskansen voor elk kind tussen 4 en 12 jaar in de betreffende wijk. - 56 -

• • •

Stimuleren van de samenwerking tussen verschillende kind voorzieningen ter ondersteuning van een goede doorgaande ontwikkellijn; Verbinding tussen het voortgezet onderwijs, het techniekonderwijs en een mogelijke Robotacademie monitoren; Streven naar versterking van de regionale functie van het beroepsgericht onderwijs (vmbo, mbo)

Specifiek • Regionaal actualiseren Leerplicht/RMC beleid • Uitvoeren verbeterplan passend onderwijs Gemeente en primair onderwijs hebben samen een aantal actiepunten benoemd waaraan gewerkt wordt. • Implementatie van het uitvoeringsprogramma laaggeletterdheid Harderwijk 2021-2024. Nieuw beleid

Het beleid voor de “brede scholen” wordt in 2022 geactualiseerd en ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Wat hebben wij er voor gedaan? Regulier: werkzaamheden zijn uitgevoerd Specifiek: Peuterspeelwerk / Voorschoolse educatie Optimaliseren van registratie van data en invoering in Peutermonitor. Hiermee een accurater beeld van de aantallen peuters die gebruik maken van het aanbod. Uitbreiding van het aantal locaties voorschoolse educatie om wachtlijsten te verminderen en te voldoen aan de wettelijke opdracht om te voorzien in voldoende plekken voor voorschoolse educatie. Leerplicht en RMC Er waren meer complexe casussen. Formatie RMC-consulenten is tijdelijk verhoogd vanuit RMC reservemiddelen en RMC middelen terugdringen jeugdwerkloosheid. De voorwaarden voor een themawebsite Leerling zaken zijn regionaal vastgesteld. Deze wordt in 2023 ontwikkeld. Het “Paspoort voor Succes” voor een goede overstap van leerlingen naar (vervolg)onderwijs of arbeid is gedigitaliseerd. De uitgangspunten nieuwe werkwijze vrijstellingen Leerplicht (artikel 5 onder a) zijn regionaal vastgesteld. De voorbereiding voor implementatie is gestart. Herijking beleid is doorgeschoven naar 2023. Laaggeletterdheid Pilot gemeentelijke gezinsaanpak (mei 2021- maart 2022) Samen met de bibliotheek NW Veluwe hebben we als gemeente meegedaan aan een pilot gemeentelijke gezinsaanpak.

Het doel is om de cyclus van laaggeletterdheid te doorbreken binnen gezinnen. Vanaf eind 2022 zijn we begonnen met de Aanpak Thuis in Taal. In 2023 gaan we, in samenwerking met de bibliotheek, verder met het uitrollen van deze aanpak op basisscholen, kinderopvang en welzijn. Overig Bibliotheek op school De raad heeft vanaf 2021 extra budget vrij gemaakt zodat binnen de komende jaren alle basisscholen die dat willen het programma de Bibliotheek op School kunnen implementeren. Brede school Het nieuwe Brede school beleid is vastgesteld en voorbereiding zijn getroffen om per schooljaar 2023-2024 daadwerkelijk te kunnen starten met Brede school activiteiten in heel de gemeente Harderwijk (van drie naar zes wijken). Versterken beroepsonderwijs VO scholen in de gemeenten Harderwijk en Ermelo werken projectmatig samen met het MBO aan versterking van het beroepsonderwijs. Expertise wordt uitgewisseld om het onderwijs op elkaar af te stemmen, zodat leerlingen hun talenten kunnen ontdekken en een doorgaande leerlijn wordt bevorderd.

- 57 -

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen (Bron: DUO/Ingrado) *2021 nog niet bekend

3 2,5

Harderwijk

2 1,5

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

1

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

0,5

Landelijk

0 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Relatief verzuim per 1.000 leerlingen (Bron: DUO/Ingrado)

40

Harderwijk

35 30

Gemeenten 25.000 50.000 inwoners

25 20 15

Gemeenten 50.000 100.000 inwoners

10 5

Landelijk

0 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (Bron: DUO/Ingrado) )

2,50% Harderwijk 2,00% 1,50%

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

1,00%

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

0,50%

Landelijk

0,00% 2016 2017 2018 2019 2020 2021

- 58 -

Facultatieve beleidsindicatoren Percentage werkloze jongeren in de leeftijd van 16-22 jaar (Bron: CBS)

2,50% 2,00%

Harderwijk

1,50%

Gemeenten 25.000 50.000 inwoners

1,00%

Gemeenten 50.000 100.000 inwoners

0,50%

Landelijk

0,00% 2016 2017 2018 2019 2020 2021

TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 4 Resultaat (best.bep.)

Lasten / Baten

Functie

Totaal Programma's PROG4 Onderwijs Resultaat bepaling

Baten

TV42 - Onderwijshuisvesting TV43 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Baten - Totaal Lasten

TV41 - Openbaar basisonderwijs TV42 - Onderwijshuisvesting TV43 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Lasten - Totaal Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming

Dotatie Dotatie - Totaal Ontrekking Ontrekking - Totaal

TV42 - Onderwijshuisvesting TV42 - Onderwijshuisvesting

Resultaat bestemming - Totaal PROG4 Onderwijs - Totaal Totaal Programma's - Totaal

Rekening 2021

Prim. begroting 2022

-943 -2.565 -3.508 354 4.091 3.889 8.334 4.826 892 892 -1.153 -1.153 -261 4.566 4.566

-190 -2.742 -2.932 256 3.610 4.206 8.073 5.141 892 892 -1.257 -1.257 -366 4.775 4.775

Totale begroting 2022

Rekening 2022

-174 -3.761 -3.934 332 3.655 5.125 9.113 5.179 892 892 -1.257 -1.257 -366 4.813 4.813

Resultaat 2022

-263 -3.298 -3.562 333 3.478 4.616 8.428 4.866 892 892 -1.152 -1.152 -260 4.606 4.606

-90 462 373 1 -177 -509 -685 -312 0 0 105 105 105 -207 -207

Financiële analyse jaarrekening 2022 ten opzichte van begroting 2022: Begroting 2022 Jaarrekening 2022 Verschil

4.813 4.606 -207

Het resultaat van Programma 4 is als volgt te verklaren: Onderwerpen Onderhanden werken TV 4.3 Kapitaallasten TV 4.3 Volwasseneducatie Diversen Totaal

Voordeel

Nadeel -30 -113 -75 -11 -207

Verwijzing toelichting 1 2 -207

1. Een totaal overzicht van onderhanden werken wordt gegeven in paragraaf 4.6. 2. In 2022 is er minder subsidie verstrekt voor volwasseneneducatie. In 2021 is gestart met nieuw beleid 20212024. De eerste twee jaren zijn weinig kosten gemaakt omdat er veel nieuwe programma’s en projecten opgezet moeten worden (in corona tijd). Dat begint vaak met gesprekken met partijen. Daarnaast was door zwangerschapsverlof van een medewerker minder capaciteit beschikbaar voor dit onderwerp.

- 59 -

2.5 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie A ALGEMEEN Doelstelling De gemeente Harderwijk is een sportieve en creatieve gemeente, waarin voor iedereen ruimte is om te sporten, te bewegen en te genieten van kunst en cultuur. Door inwoners de mogelijkheid te bieden mee te doen aan sportieve en culturele activiteiten willen wij de gezondheid, verbondenheid, betrokkenheid en participatie in de Harderwijker en Hierdense samenleving vergroten. Het activeren van alle inwoners voor een actieve en gezonde leefstijl Sporten en bewegen voor iedereen betekent dat er naast het aanbod voor de jeugd, ook aandacht voor volwassenen en senioren is. Dit geldt evenzeer voor het culturele aanbod. Binnen deze doelgroepen is er regulier aanbod voor iedereen, maar er is ook zorg voor inwoners in kwetsbare situaties om ze te betrekken in het sport- en cultuuraanbod. Wij ondersteunen sportverenigingen om vitaal te blijven De sportverenigingen in de gemeente Harderwijk hebben een belangrijke rol in het sportaanbod, niet alleen voor het aanbieden van hun sport, maar zij hebben ook een belangrijke maatschappelijke functie. Sporten verbindt mensen en bevordert een gezonde leefstijl. Vitale sportaanbieders zijn hiervoor van belang. Wij faciliteren een breed aanbod van sportvoorzieningen Sportvoorzieningen vormen een basisvoorwaarde om te kunnen sporten en bewegen.

Naast voldoende binnen- en buitensportaccommodaties, is ook de openbare ruimte een belangrijke sportvoorziening. Wij vinden het belangrijk dat de omgeving mensen, zowel georganiseerd als ongeorganiseerd, uitnodigt om te bewegen en te sporten. Wij nodigen inwoners uit om mee te doen aan kunst- en cultuuruitingen Kunst en cultuur verbinden mensen met elkaar. Door cultuur kunnen mensen elkaar ontmoeten, samenwerken aan een gemeenschappelijk doel en nieuwe dingen ontdekken. Dat geldt voor iedereen: jong en oud, met of zonder beperking, met iedere achtergrond. Cultuurdeelname heeft, zo blijkt uit internationaal onderzoek, ook een positief effect op het welbevinden en het welzijn van mensen. Kunst en cultuur maken de openbare ruimte afwisselend en geven de gemeente Harderwijk een eigen gezicht. Daarmee maken ze de stad aantrekkelijk voor bedrijven en nieuwe inwoners en dragen ze bij aan de plaatselijke economie. Wij ondersteunen en stimuleren culturele instellingen en initiatieven Met subsidies en het bevorderen van samenwerking ondersteunen we de grotere culturele instellingen, zodat zij hun aanbod goed kunnen afstemmen op wat de inwoners van de gemeente Harderwijk en andere belangstellenden willen. Met Stad als Podium ontwikkelen we een unieke manier om de podiumkunsten in te vullen.

De culturele instellingen richten zich ook op de doelstellingen van het Sociaal Domein door die mensen te bereiken die niet zo snel meedoen aan kunst en cultuur. Zij verzorgen cultuureducatie, op school en daarbuiten. De bibliotheek vervult daarnaast een belangrijke taak bij het terugdringen van laaggeletterdheid. en het vergroten van digitale vaardigheden. Inhoud Het programma omvat de ontwikkelingen op het gebied van cultuur, recreatie en sport.

Ontwikkelingen 2022 Ontwikkeling nieuwbouw Sypel De bouw van het zwembad is gestart. Begin 2023 is het nieuwe binnenzwembad gereed. In 2022 worden ook maatregelen voor verduurzaming van het bestaande complex getroffen. Daarna wordt het tweede deel gesloopt en wordt de sporthal Sypel III toegevoegd aan het complex. Bij de nieuwe sporthal worden ook lokalen voor Landstede en kantoorruimte gebouwd. Deze kantoorruimte wordt gebruikt voor de GA! coaches. GA! Harderwijk (inzet van buurtsportcoaches) In 2022 worden een aantal nieuwe coaches ingezet, door een samenwerking tussen gemeente, GA! en partners. Dit is op het gebied van het AZC en het Voortgezet Onderwijs voor de doelgroep jongeren. Vanuit het Lokaal sportakkoord wordt ingezet op een clubkadercoach voor de sportverenigingen en een inclusieve coach. Uitwerking lokaal sportakkoord De gemeente Harderwijk heeft (in navolging van het landelijk sportakkoord) een lokaal sportakkoord opgesteld. Vanaf september 2020 zijn werkgroepen aan de slag voor de uitwerking van de verschillende ambities. Deze ambities zijn: inclusief sporten en bewegen, vitale aanbieders en positieve sportcultuur en vaardig in bewegen.

- 60 -

Uitwerken regiovisie op het gebied van sporten en bewegen In de regio zijn er een aantal gezamenlijke ambities uitgesproken. In 2022 wordt met name ingezet op regionale samenwerking op het gebied van inclusief sporten en bewegen. Daarnaast is er aandacht voor de koppeling tussen sport- en preventie akkoorden. Gebruik openbare ruimte - beweegroutes In samenwerking met Athlos zijn er een aantal beweegroutes uitgezet in de stad voor wandelen of hardlopen. De eerste routes zijn in 2020 aangelegd in combinatie met een aantal watertappunten. In 2022 worden 2 nieuwe routes uitgezet; in Stadsweiden/Slingerbos en in Stadsdennen/Frankrijk. Stad als Podium De vernieuwende opzet van de podiumkunsten in de gemeente Harderwijk in de vorm van Stad als Podium heeft door de coronamaatregelen noodgedwongen een tijd stilgelegen. In 2022 is Stad als Podium verder doorontwikkeld en uitgevoerd. De borging van het binnen podium voor programmering is daarin meegenomen. Herziening kunst- en cultuurbeleid In 2022 is de Beleidsnota Cultuur Harderwijk 2022-2025 vastgesteld. Aansluitend wordt, in samenspraak met het culturele veld, gewerkt aan de bijbehorende Uitvoeringsagenda. Cultuurwijzer De sport- en cultuurwijzer is geïntegreerd in de GA!-website, in afstemming met de Brede School. De cultuurwijzer richt zich op alle leeftijdsgroepen, met uitzondering van de 0-4-jarigen.

Meedoen moet Kunnen De pilot is formeel afgerond, maar omdat er vanwege de coronamaatregelen heel weinig aanvragen waren, is 2022 aangemerkt als extra periode waarin gebruik gemaakt kon worden van deze subsidie. Begin 2023 wordt deze regeling geëvalueerd. De regeling heeft de afgelopen jaren een aantal waardevolle initiatieven opgeleverd, maar toch zal de regeling naar verwachting in deze vorm niet blijven bestaan. Cultuureducatie De activiteiten op het gebied van cultuureducatie richten zich op een gevarieerd aanbod, verspreid over een groot aantal disciplines, en een doorgaande leerlijn voor cultuureducatie in het primair onderwijs. Cultuursubsidies inzetten voor sociale beleidsdoelen Met ingang van 2019 ontvangen het Stadsmuseum, Cultuurkust en de Popschool subsidie met als doel dit in te zetten voor het bereiken van beleidsdoelen die samenhangen met het sociaal domein. Dit leidt tot succesvolle interventies, met name voor jongeren. Op termijn is de bedoeling dat alle gesubsidieerde instellingen doelen nastreven die samenhangen met het sociaal domein.

Verbonden partijen Er is geen sprake van verbonden partijen bij dit programma. Beleidskaders • Beleidsnota sport en bewegen “Samen in beweging 2018-2022”. • Lokaal sportakkoord gemeente Harderwijk 2020-2022 • Uitgangspuntennotitie Kunst en Cultuur 2020 • Beleidsnota kunst en cultuur “Voortbouwen op een stevig fundament, beleidsnota kunst en cultuur Harderwijk 2022-2025”

- 61 -

B TAAKVELDEN 5.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Sportbeleid en activering M. Companjen Mens en Maatschappij D. Kolk

Wat wilden we bereiken? De gemeente Harderwijk is een sportieve gemeente, waarin voor iedereen ruimte is om te sporten en te bewegen. Wij stimuleren alle inwoners om met plezier een leven lang te sporten en te bewegen. Sport levert een belangrijke bijdrage aan een gezonde leefstijl. Daarnaast is sporten en bewegen een belangrijk middel om sociale doelstellingen te verwezenlijken op het gebied van participatie, leefbaarheid en gezondheid. Wat zouden we daarvoor doen? Regulier Stimuleren van sporten en bewegen voor een actieve en gezonde leefstijl Zowel via de vele sportaanbieders en sportverenigingen als via GA! Harderwijk willen wij inwoners inspireren in beweging te komen om zo een gezonde leefstijl te bevorderen. Hierbij is er ook oog voor kwetsbare inwoners. Vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties worden coaches ingezet op diverse terreinen. Deze coaches werken vanuit GA! Harderwijk. Er wordt door GA! Harderwijk o.a. (samen met de partners) ingezet op brede scholen, gezonde leefstijl, sportparkmanagement, senioren, (speciaal) (voortgezet) onderwijs en AZC. Vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties ontvangen Cultuurkust, ZorgDat, Educare, Landstede Veld42 en BKH subsidie voor inzet op het gebied van cultuur, buurtsportwerk, speciaal onderwijs gezonde werkvloer en Maatschappelijke Zorg. Door de samenwerking met Landstede worden er veel studenten ingezet.

Alle partijen samen zorgen voor een netwerk waar samenwerking plaatsvindt tussen organisaties, professionals en vrijwilligers uit de sectoren sport, bewegen, gezondheid, welzijn en cultuur. Daarnaast organiseren wij o.a.: • Sport en cultuurwijzer voor kinderen en volwassenen • Sportkaravaan • Schoolschaatsen op de Markt • Koningsspelen • Deelname Nationale Sportweek Om alle kinderen te kunnen laten meedoen, nemen wij deel aan het Jeugdfonds sport en cultuur. Hierbij bieden wij ook de mogelijkheden voor het zwemdiploma A via het Zwemfonds. In het zwembad is er een breed aanbod aan activiteiten, dat bijdraagt aan een actieve en gezonde leefstijl. Dit varieert van Fifty-Fit zwemmen tot medisch therapeutisch zwemmen, van aquasport tot PiYoChi en van zwangerschapszwemmen tot ouder-en-kind lessen. Naast zwemlessen faciliteert de gemeente ook schoolzwemmen, waarin leerlingen uit groep 5 en 6 leren Reddend Zwemmen en Survivalzwemmen. Stimuleren en ondersteunen van sportverenigingen om vitaal te blijven of te worden. Sportaanbieders en verenigingen zijn belangrijk voor het sportaanbod in de gemeente Harderwijk. Wij ondersteunen de aanbieders (vraaggericht) op het gebied van o.a. subsidies, deskundigheidsbevordering, vrijwilligersbeleid, samenwerkingsmogelijkheden en duurzaamheid. Ook stimuleren wij de verenigingen in openclub trajecten.

Met name op de sportclusters wordt dit verder ontwikkeld met de inzet van sportparkmanagers. We hebben oog voor talentontwikkeling en stimuleren dit o.a. door het organiseren van de jaarlijkse sporthuldigingen. Lokaal sportakkoord In de gemeente Harderwijk is met de sportorganisaties gewerkt aan een lokaal sportakkoord. Er is hier gekozen voor de ambities: • Inclusief sporten en bewegen • Vitale aanbieders en positieve sportcultuur • Vaardig in bewegen

- 62 -

Met de werkgroepen wordt hier invulling aan gegeven. Inmiddels is bekend dat het lokaal sportakkoord doorloopt voor de periode 2023 -2026, waardoor jaarlijks het uitvoeringsbudget beschikbaar blijft. Specifiek Bij GA! Harderwijk worden een aantal nieuwe coaches ingezet, in samenwerking met gemeente en partners: - AZC (1 jaar, mogelijkheid tot verlenging) - Voortgezet Onderwijs (3 jaar) Vanuit het lokaal sportakkoord - Club Kader Coach bij de sportverenigingen (2 jaar) - Een inclusieve coach (2 jaar) Voortzetting van het lokale sportakkoord Nieuw beleid Kadernota GA! Voortzetten van de inzet van sport- en beweegcoaches in de stichting GA! Er is de afgelopen jaren een professionaliseringsslag gemaakt met de stichting GA! Harderwijk, waardoor er meer samenhang en verbinding is ontstaan. Hierdoor kan GA! sneller en beter inspringen op de maatschappelijke ontwikkelingen binnen de gemeente. Daarnaast is er ruimte voor meer samenwerking met partners en samenwerkingscoaches. Jaarlijks een bedrag oplopend van € 110.000 in 2022 tot € 200.000 voor de volgende jaren Sportparkmanagement Vanuit amendement 7-7 bij de kadernota 2022-2025 wordt voor 2022 € 65.000 beschikbaar gesteld om ook voor 2022 het sportparkmanagement in Hierden en aan de Parkweg voor het hele jaar mogelijk te maken.

Wat hebben wij er voor gedaan? • De stichting GA! Harderwijk ontvangt jaarlijks een subsidie voor de uitvoering en stimulering van sporten en bewegen in de gemeente Harderwijk. Inmiddels is het eerste jaar volledig afgerond en loopt het goed. GA! Harderwijk heeft zijn plek gevonden in de gemeente Harderwijk. • Vanuit NPO middelen en bijdrage van voortgezet onderwijs scholen is een jongerencoach aangesteld voor een periode van 3 jaar. • Ook op het AZC wordt meer sporten en bewegen gestimuleerd. Dit wordt voortgezet tot het eind van de duur van de overeenkomst met het COA. • Het sportparkmanagement is in 2022 voortgezet op Parkweg en in Hierden. Er is samen met de sportverengingen een plan gemaakt voor voortzetting van het sportparkmanagement op de vier sportclusters. Dit plan is uitgewerkt en er is een stuurgroep opgericht namens de vier clusters. De functies van sportpark coördinatoren en sportparkcoaches zijn inmiddels ingevuld en er wordt gestart per 1 februari 2023. • De werkgroepen vanuit het sportakkoord zijn voortgezet en vanuit die werkgroepen en middelen van het sportakkoord zijn een inclusieve coach en een clubkadercoach aangesteld. Daarnaast zijn er samenwerkingen tot stand gekomen en nieuwe initiatieven ondersteund. Waaronder o.a.

een initiatief vanuit VVH voor breed sportaanbod voor jongste jeugd (een “sportspeeltuin”), de beweeg carrousel voor senioren en Maatschappelijke Zorg en de regionale coördinatie voor het aangepast sporten. • We hebben contact met de sportverenigingen en aanbieders voor verenigingsadvies. In 2022 is weer een sport aanbieders monitor uitgezet. De input hieruit wordt gebruikt om de komende jaren verenigingsondersteuning en advies in te zetten. Deze uitkomsten worden ook gebruikt als input voor de nieuwe nota sport en bewegen 2023-2026. Deze wordt begin 2023 besproken met de raad. • De sportverkiezingen zijn in januari 2022 niet doorgegaan i.v.m. lockdown maatregelen. De sporters zijn individueel bezocht door de wethouder sport. • Verder hebben de meeste activiteiten weer doorgang kunnen vinden. De koningsspelen voor het eerst sinds een aantal jaren weer op de Parkweg, met een aangepast programma. Sport & Cultuurwijzer en schoolschaatsen hebben ook weer doorgang gevonden. • Er is in 2022 een overschot op het sportbudget. Dit heeft te maken met inkomsten vanuit een tegemoetkoming vanuit de TVS (tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties) voor de buitensport. Daarnaast zijn er begin 2022 i.v.m de lockdown maatregelen een aantal activiteiten niet doorgegaan en zijn er door personele capaciteit in 2022 een aantal projecten niet opgepakt. In 2023 wordt dit weer volledig ingezet.