Eerste tussentijdse rapportage 2025

2025

2026

2027

2028

A

Ja

-€ 3.858.379

-€ 4.229.379

-€ 4.234.379

-€ 4.233.379

Nog niet (hieronder toegelicht)

-€ 1.347.000

-€ 1.736.500

-€ 1.851.500

-€ 2.130.500

-€ 5.205.379

-€ 5.965.879

-€ 6.085.879

-€ 6.363.879

Ja

-€ 322.700

-€ 394.100

-€ 425.100

Kan niet (volledig) gerealiseerd worden

-€ 57.000

-€ 57.000

-€ 57.000

-€ 5.140.210

-€ 5.980.210

-€ 5.915.210

-€ 5.519.910

-€ 6.431.310

-€ 6.397.310

Totaal van A B

Nog niet Totaal van B Eindtotaal

-€ 5.205.379 -€ 11.485.789 -€ 12.517.189 -€ 12.761.189

In onderstaande tabel een toelichting van de categorie A voorstellen die in 2025 (nog) niet volledig zijn gerealiseerd. Voor een volledig overzicht van de categorie A én B voorstellen en de stand van zaken wordt verwezen naar Bijlage 2: Ombuigingsmonitor. Alleen het originele om te buigen bedrag in 2025 is weergegeven. Voor sommige ombuigingen geldt dat deze al wel incidenteel is ingevuld in 2025 of de verwachting is dat deze voor een gedeelte behaald kan worden. Zolang er nog geen structurele invulling is voor de hele ombuiging, is het volledige bedrag nog als “nog niet” gecategoriseerd. Ombuiging P0-10 Rente inkomsten voorschot Meerinzicht opnemen in begroting P0-28 Taakstelling bedrijfsvoering Harderwijk (basis)

Origineel bedrag 2025

Stand van zaken per 1 mei

-€ 414.000 De ombuiging is ingeboekt in de begroting. Echter vanaf september 2024 is

door de ECB een daling van de rente ingezet. De verwachting is dat deze daling in 2025 nog verder zal doorzetten waardoor ook de rentevergoeding op het schatkistbankieren lager wordt. Bij de 2e tussentijdse rapportage 2025 zal moeten worden bezien met welk bedrag de rente-inkomsten moeten worden bijgesteld. Dan is er een actueler beeld van hoe de rente zich dit jaar ontwikkeld heeft. -€ 99.000 Voor 2025 is de structurele realisatie al ingeboekt en zijn de budgetten hierop aangepast. Vanaf 2026 is de benodigde ombuiging hoger (zie monitor) en zal naast de eigen bedrijfsvoering ook worden gekeken naar de inventarisatie van ombuigingen die uit Meerinzicht zijn aangeboden op de bedrijfsvoering. Hiermee komt de Kadernota 2026 net te vroeg. Over deze

Wanneer meer informatie? 2de turap 2025

Vóór begroting 2026 separate advisering

besparingen kan voorafgaand aan de begrotingsbehandeling, ook in relatie tot de huidige taakstellingen op bedrijfsvoering, geadviseerd worden. P0-36a Taakstelling parkeren (basis) P2-33a Taakstelling ombuiging beheer en onderhoud grijs (basis) P4-01 Subsidie voor peuteropvang versoberen (basis)

-€ 500.000 We zien dat de extra parkeeropbrengsten in de 1e maanden van 2025

overeenkomen met de doorgevoerde taakstelling. Dit wordt blijvend gemonitord. Bij de 2e tussentijdse rapportage 2025 zal worden beoordeeld in hoeverre dit te gerealiseerd wordt. -€ 100.000 Invulling is voor 2025 gedaan, hierover heeft het College besloten. Er is nog geen structurele invulling vanaf 2026. Dit wordt betrokken bij de advisering van het IBOR. -€ 20.000 De ombuigingen zoals opgenomen in het document P4-01 4.3 inzake de

subsidies Peuteropvang zijn voor de jaren 2025 en 2026 realistisch en uitvoerbaar.

18

2de turap 2025 Bij advisering IBOR Kadernota 2027

Ombuiging P5-40a Taakstelling beheer en onderhoud groen (basis) P6-02 Inzet van inwoners P6-07 AZC overschot middelen faciliteitenbesluit P6-21 Aanstellen CJG'er bij huisartsen

P7-09a Verlaging tarief riolering door effect P7-05 en P707 Totaal bedrag

Origineel bedrag 2025

Stand van zaken per 1 mei

-€ 100.000 Invulling is voor 2025 gedaan, hierover heeft het College besloten. Er is nog

geen structurele invulling vanaf 2026. Dit wordt betrokken bij de advisering van het IBOR. -€ 30.000 Besparing nog niet zichtbaar in besteding van de wijkbudgetten. Naar

verwachting wordt dit gerealiseerd. Bij de 2e tussentijdse rapportage zal dit beoordeeld worden. -€ 75.000 Het jaar 2025 is ingeboekt, vervolgjaren minder zekerheid door wijze van financiering en toekomst AZC waarover nog geen besluitvorming heeft plaatsgevonden. Naar verwachting wordt 2025 en 2026 ingevuld, en de structurele invulling vanaf 2027 wordt meegenomen in het vraagstuk van de verplaatsing van het AZC. -€ 50.000 Bij nagenoeg alle huisartspraktijken is CJG-er gepositioneerd. Door wachttijden bij het CJG, zijn meer inwoners die de huisarts-route gebruiken. De inzet van de CJG-er bij de huisarts wordt hierdoor nog belangrijker. De formatie van het CJG is inmiddels op orde. Monitoring moet duidelijkheid geven of deze extra inzet naast kwaliteit verbetering ook het gewenste financiële effect heeft. Het mogelijk financiële effect moet zichtbaar worden in een afname van de programmagelden. € 41.000 Dit effect volgt vanuit de realisatie van ombuiging gekoppeld aan deze inkomsten. In 2025 is de ombuiging gerealiseerd. Vanaf 2026 en verder zit in deze tussentijdse rapportage bij taakveld 7.2 riolering een voorstel tot invulling. - € 1.347.000

Op koers met de invulling van de ombuigingen In bovenstaande tabel is dieper ingegaan op de nog niet gerealiseerde ombuigingen vanuit categorie A. Uit de stand van zaken blijkt dat voor een aantal ombuigingen 2025 al gerealiseerd is en heeft de structurele invulling de volle aandacht. Van het niet-gerealiseerde bedrag van - € 1.347.000,- is in 2025 een bedrag van - € 435.000,- reeds gerealiseerd en wordt het resterende bedrag opnieuw in beeld gebracht bij de 2e tussentijdse rapportage 2025. Met name omdat dan meer informatie beschikbaar is zoals bijvoorbeeld m.b.t. rente-inkomsten en de parkeeropbrengsten. De invulling van deze ombuigingen ligt voor het grootste deel op koers. Voor de structurele invulling vanaf 2026 wordt door de organisatie ook gewerkt aan een zo volledig mogelijke invulling van de ombuigingen. Van de categorie ‘nog niet’ wordt aangestuurd op volledige structurele invulling en is op dit moment de verwachting dat er sprake zal zijn van realisatie van de ombuigingen danwel verkennen we alternatieve mogelijkheden wanneer het niet precies zo kan als in eerste instantie bedacht. De categorisering ‘nog niet’ betekent dat bij de 2e Turap wederom een stand van zaken gegeven zal worden en er blijvende aandacht is voor het structureel realiseren van de ombuiging.

19

Wanneer meer informatie? Bij advisering IBOR 2e turap 2025 Kadernota 2027

2e turap 2025

1ste turap 2025

6

Managementinformatie

6.1 Overzicht taakstellingen In de begroting zijn een aantal taakstellingen opgenomen. Dit gaat om taakstellingen vóór de besloten ombuigingen bij de begroting 2025-2028 (zie daarvoor hoofdstuk 5 ombuigingsmonitor). Voor de volledigheid worden hier deze taakstellingen weergegeven in onderstaande tabel: bedragen x € 1.000

Taakstelling Taakstellingen bedrijfsvoering (personeel)

2025 -329

2026 -345

2027 -455

2028 -491

2029 -491

Taakstelling ombuiging sociaal domein

-350

Taakstelling (OAB)

-100

-100

-100

-100

-100

Taakstelling wegvallende legesbaat woningzoekenden Totaal

-48

-48

-48

-48

-48

-827

-493

-603

-639

-639

2026

2027

2028

Toelichting De taakstellingen op bedrijfsvoering zullen onderdeel zijn van het resultaat op de personeelslasten per domein. Bij de 2e Turap volgt de analyse personeelslasten. Vanuit het ombuigingsplan 2022 is een taakstelling voor het sociaal domein opgenomen. Van de oorspronkelijke taakstelling van € 750.000,- resteert er nog € 350.000,-. Er worden gerichte interventies ingezet om de transformatie en de taakstelling te realiseren. Vanaf 2026 is de taakstelling betrokken bij de ombuigingen 2025-2028. Dit wordt structureel gerealiseerd via deze Turap. Zie hiervoor hoofdstuk 7 technische wijzigingen. Taakstelling wordt structureel meegenomen in deze rapportage onder taakveld 0.2.

6.2 Openstaande taakmutaties Circulaire gemeente fonds

Stelpost taakmutaties 20252028

2025

MC 2023

Eigen bijdrage Hulp bij huishouden

MC 2023

Combinatiefuncties

SC 2023

Armoedebestrijding en vroeg signalering

115.000

MC 2024

Tegemoetkoming sociaal ontwikkelbedrijven

138.579

MC 2024 DC 2024

Uitvoeringskosten LBV en LBV-plus

76.000

-468.937

-452.317

-452.317

-234.663

-234.663

20

Toelichting Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft en in plaats daarvan wordt de inkomens- afhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd per 1-12026. Gemeenten worden gekort op de algemene uitkering omdat de verwachting is dat invoering van de inkomens- afhankelijke bijdrage leidt tot lagere kosten voor hulp bij huishouden en hogere inkomsten vanuit de eigen bijdrage. De combinatiefuncties/buurtsportcoaches worden vanaf 2023 in plaats van via het gemeentefonds vanuit de specifieke uitkering GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) gefinancierd. De specifieke uitkering GALA loopt tot en met 2026. Of deze uitkering wordt verlengd na 2026 is op dit moment nog geen duidelijkheid. Vanuit onderhanden werken jaarrekening 2024. Het kabinet stelt middelen beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen, voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. Voorgesteld wordt dit bedrag toe te voegen aan het budget bestaanszekerheid. Vanuit onderhanden werken jaarrekening 2024. Extra middelen om gemeenten tegemoet te komen bij de financiële uitdagingen die zij ervaren rondom de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven.

In de regio wordt nog gesproken of deze middelen voor de Inclusief Groep bestemd zijn. Zolang daar geen duidelijkheid over is, blijven de middelen gereserveerd op de stelpost taakmutaties. Vanuit onderhanden werken jaarrekening 2024. Middelen worden ingezet bij deze tussentijdse rapportage (programma 8).

Circulaire gemeente fonds

Stelpost taakmutaties 20252028

2025

2026

2027

2028

SC 2024

Alleenverdienersproblematiek

80.000

SC 2024

Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie

14.000

14.000

14.000

15.000

SC 2024

Afschaffen lageinkomensvoordeel beschut werk

17.400

18.600

19.300

20.600

SC 2024

Wet betaalbare huur (incidenteel)

68.000

27.000

7.000

3.000

SC 2024

Wet betaalbare huur (structureel)

17.000

17.000

17.000

17.000

DC 2024

Natuurbrandpreventie en - mitigatie

60.000

DC 2024

Spreidingswet

44.000

Totaal

629.979

-392.337

-629.680

-631.380

Bedragen tabel in euro’s

21

Toelichting Vanuit onderhanden werken jaarrekening 2024. Middelen worden ingezet bij deze tussentijdse rapportage (programmagelden sociaal domein). Middelen voor 2025 worden ingezet bij deze tussentijdse rapportage (programmagelden sociaal domein). De middelen vanaf 2026 worden betrokken bij de begroting 2026-2029. Middelen voor 2025 worden ingezet bij deze tussentijdse rapportage (programmagelden sociaal domein). De middelen vanaf 2026 worden betrokken bij de begroting 2026-2029. Met de Wet betaalbare huur wordt de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap gewijzigd. Daarmee krijgen gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel. Middelen worden ingezet bij deze tussentijdse rapportage (programma 8). Met de Wet betaalbare huur wordt de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap gewijzigd. Daarmee krijgen gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel. Vanuit onderhanden werken jaarrekening 2024.Nederland ziet steeds meer brandgevoelige dagen met omstandigheden waarbij er sprake kan zijn van onbeheersbare natuurbranden.

Het Rijk stelt middelen beschikbaar aan gemeenten waar een verhoogd risico op natuurbranden aan de orde is. Deze gemeenten worden hiermee in staat gesteld om bij te dragen aan het doel om natuurbrandbeheersing te versterken. Vanuit onderhanden werken jaarrekening 2024. Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers om zo tot een evenwichtigere spreiding van asielzoekers te komen over gemeenten en provincies. De middelen zullen worden ingezet voor de locatiestudie AZC, waarover nadere advisering volgt.

7

Technische wijzigingen

Er zijn een aantal budgettair neutrale wijzigingen die taakveld of programma overstijgend zijn en daarmee een collegebevoegdheid danwel raadsbevoegdheid. Uit deze begrotingswijzigingen vloeien geen financiële gevolgen en zijn altijd budgettair neutraal. Programma 0 Taakveld 0.3 Pandbudgetten verschuiving Er vinden een paar kleine verschuivingen plaats van pandbudgetten tussen diverse taakvelden. Dit heeft geen financieel effect. Taakveld 0.4 Beste Organisatie Idee en Ontwikkelbudget NWD Samen met Ermelo, Zeewolde en Meerinzicht is er een budget voor het beste organisatie idee en een ontwikkelbudget voor de Netwerk directie (EHZM). Met de omzetting van het budget naar Meerinzicht moeten de uitgaven en inkomsten in onze eigen begroting worden bijgesteld. Per saldo is dit budgettair neutraal. Uitgeleend personeel / taakstelling Samenleving Binnen team Samenleving heeft er een actualisatie plaatsgevonden van personeel wat in- of extern wordt doorbelast. Het bijstellen van de uitgaven en inkomsten is per saldo budgettair neutraal. Programma 1 Taakveld 1.2 Aanpak ondermijning Voor de aanpak van de intergemeentelijke ondermijning is een werkbudget benodigd van € 9.000,- per jaar. Dit budget wordt beschikbaar gesteld voor de jaren 2025 t/m 2027. Het budget wordt voor 2/3 gedekt door bijdragen van gemeente Ermelo en Putten.

Het aandeel van Harderwijk kan gedekt worden vanuit de bestaande begroting. Per saldo is deze wijziging budgettair neutraal. Programma 4 Taakveld 4.3 Peuteropvang/Taakstelling OAB De geïndiceerde peuteropvang kan volledig worden bekostigd vanuit het OAB, omdat hiervoor voldoende middelen zijn vanuit de Specifieke Uitkering Onderwijsachterstandenbeleid (SPUK OAB). De nietgeïndiceerde peuteropvang komt voor rekening van de gemeente, hiervoor is jaarlijks structureel een budget van € 140.000,- beschikbaar. Dit bedrag is toereikend zolang de peuteropvang in de huidige vorm geregeld is en de OAB-gelden ook in de nieuwe periode (na 2026) onveranderd toegekend worden. De taakstelling is hiermee gerealiseerd. Programma 5 Taakveld 5.2 Ombuigingsvoorstel belijning sportvelden De gemeente blijft de belijning van de sportverenigingen uitvoeren. Maar zal vanaf sportseizoen 2025-2026 de betreffende verenigingen factureren voor het lijnen zetten door de gemeente. Hierop dient de begroting neutraal op aangepast te worden. Taakveld 5.6 Specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid De overheid verstrekt vanaf 1 januari 2023 jaarlijks een specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid van € 47.131,-. Uitvoering hiervan is belegd bij de Bibliotheek. Dit bedrag dient begrotingstechnisch verwerkt te worden aan zowel de uitgaven- als inkomstenkant.

Programma 6 Taakveld 6.1 Specifieke uitkering hulp gedupeerden toeslagenaffaire Voor 2025 wordt een bedrag van € 300.000,- aan uitgaven geraamd voor de hulp aan gedupeerden van de toeslagenaffaire. Deze kosten worden gedekt vanuit de specifieke uitkering die de gemeente hiervoor ontvangt. Bij de 2e tussentijdse rapportage zal worden bekeken of dit budget nog bijgesteld moet worden. Verantwoording vindt plaats via de SiSa bij de jaarrekening 2025.

22

Taakveld 6.1 Middelen armoedebestrijding en vroegsignalering vanuit taakmutaties toevoegen aan budget bestaanszekerheid Op de stelpost taakmutaties staat een budget van € 115.000,- voor armoedebestrijding en vroegsignalering. Voorgesteld wordt dit toe te voegen aan het budget bestaanszekerheid. Op dit budget worden de uitgaven verantwoord. Taakveld 4.3 en 6.752 Leerlingenvervoer en jeugdvervoer Bij de begroting 2025 is er een (financiële) verschuiving verwerkt tussen leerlingenvervoer en jeugdvervoer, omdat werd gedacht dat de vervoerder het type vervoer niet goed labelde. Dit blijkt wel goed te zijn. De verschuiving wordt teruggedraaid. Dit betekent dat het budget voor leerlingenvervoer met € 150.000,- wordt bijgeraamd en het budget voor jeugdvervoer met € 150.000,- wordt afgeraamd. Taakveld 6.6 Wmo vervoer Voor Wmo vervoer wordt er een reizigersbijdrage geïnd. Tot en met 2024 werden deze inkomsten verrekend met de uitgaven. Deze inkomsten moeten apart geraamd en verantwoord worden. Op basis van de realisatie 2024 wordt er een structurele inkomst geraamd van € 50.000,-. Het uitgavenbudget stijgt met € 50.000,-. Hiermee is het een budgettair neutraal effect. Taakveld 6.81 Exploitatie Johanniterlaan 10 Voor het pand Johanniterlaan 10 zijn huurkosten in de begroting geraamd. Dit budget wordt echter overschreden.

We ontvangen ook huurinkomsten voor dit pand die niet worden geraamd. Voorgesteld wordt om een budget neutrale wijziging hiervoor door te voeren. Op basis van de realisatie 2024 betekent dit dat we huurinkomsten ramen van € 45.000,- en het budget voor huurkosten en overige exploitatiekosten verhogen met € 45.000,-. Programma 7 Taakveld 7.1 Indexering GALA 2024 (geldt ook voor taakveld 5.1 en 6.1) Voor de jaren 2023 t/m 2026 heeft het Rijk middelen ter beschikking gesteld voor de uitvoering van het GALA (Gezond en actief leven akkoord). In 2024 is over deze specifieke uitkering een indexering ontvangen waardoor de inkomsten en uitgaven dienen te worden bijgesteld. Per saldo is de bijstelling budgettair neutraal. Taakveld 7.2 Splitsing voorziening onderhoud gemeentelijke watertaken Naar aanleiding van de verdere technische uitwerking van de Beleidsuitwerking en Uitvoeringsagenda Riolering, Water en Klimaatadaptatie (BuRWKA) wordt er een splitsing gemaakt in de voorziening onderhoud gemeentelijke watertaken. Om een zuivere administratie te kunnen voeren wordt de toevoeging m.b.t. klimaatadaptatie meekoppelkansen van jaarlijks € 325.385,- gedoteerd aan een aparte voorziening ‘Klimaatadaptatie meekoppelkansen’. Het betreft een voorziening ex. artikel 44, lid 2 BBV, waarbij de middelen altijd gereserveerd blijven voor het doel waarvoor zij geïnd zijn.

Het blijft daarmee binnen het gesloten systeem van de riool- en waterzorgheffing. Deze werkwijze is afgestemd met de accountant. Taakveld 7.3 Verschuiving incidenteel budget opt-in Het incidenteel budget voor handhaving van het opt-in systeem van € 15.000,- dient verschoven te worden naar een ander taakveld. De uitvoering hiervan vindt plaats via inhuur. Taakveld 7.4 Subsidies DMJOP Er zijn een aantal subsidies ontvangen m.b.t. verduurzaming vastgoed vanuit de zogeheten Subsidieregeling Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA). De ontvangen subsidies hebben betrekking op verschillende kredieten vanuit het DMJOP en daarnaast de renovatie Mess. In het kader van rechtmatigheid en het voorzichtigheidsprincipe worden de kredieten neutraal bijgesteld aan zowel de uitgaven- en inkomstenkant. Afhankelijk van de realisatie van de uitgaven en de feitelijke vaststelling van de subsidie kan op het moment van afsluiten van het krediet een incidenteel voordeel ontstaan. Dit wordt gemonitord via de kredietmonitor en hier wordt eventueel nader over geadviseerd via de tussentijdse rapportages. Hierbij zal het DMJOP als één geheel benaderd worden in relatie tot de hieraan gekoppelde bestemmingsreserve Duurzaam Vastgoed. - INV0280 DMJOP Gymlokaal Deventerweg bouwkundig met € 43.182,-. 23

- INV0281 DMJOP Gymlokaal Deventerweg installatie met € 29.947,-. - INV0273 Renovatie Mess installatie met € 83.871,-. - INV0315 DMJOP 2025 Gymlokaal Bosb. Touss. met € 56.616,-. Bestemmingsreserve Duurzaam vastgoed De bestemmingsreserve Duurzaam vastgoed wordt technisch omgezet naar een bestemmingsreserve kapitaallasten. De reserve betreft dekking voor kapitaallasten die volgen uit het vastgestelde DMJOP. Specifieke uitkering CDOKE m.b.t. windpark Er is een herziene beschikking ontvangen vanuit de specifieke uitkering CDOKE (Klimaatakkoord gelden) in het kader van het project Windpark. Het gaat om een extra bedrag van € 111.417,-. Dit dient begrotingstechnisch verwerkt te worden aan zowel de uitgaven- als inkomstenkant. Overgang groene BOA Taken Tot 2025 voerde de gemeente Harderwijk zelf de groene BOA taak uit. Op 21 januari 2025 heeft het college besloten de groene BOA taken vanaf 2025 te beleggen bij de ODV Veluwe. Het bijstellen van deze uitgaven is per saldo budgettair neutraal. Specifieke uitkering Lokale aanpak isolatie Er is sprake van een ophoging van de specifieke uitkering Lokale aanpak isolatie van € 1.180.063,-. Dit dient begrotingstechnisch verwerkt te worden aan zowel de uitgaven- als inkomstenkant.

Programma 8 Taakveld 8.1 Uitvoering Strategische ruimtelijke visie Regioarrangement Voor het Regioarrangement zijn in de begroting 2025 uitgaven en inkomsten opgenomen. Voor de uitvoering van de strategische ruimtelijke visie zijn salariskosten en overheadkosten opgenomen, die omgezet moeten worden naar een inhuurbudget voor 2025. Per saldo is de verschuiving van de overheadkosten vanuit taakveld 0.4 naar taakveld 8.1 budgetneutraal.

24