d Evaluatie DDC 2016-2021 ondertekend.pdf

gemeente harderwijk

Evaluatie doordecentralisatie

2016-2021

ínhoud:

pag.

Periode 2011-2016

2

Evaluatie periode 2016-2021

3

Evaluatie financieel

6

Wat viel op in de verantwoording?

7

Wensen voor toekomst

9

Aanbevelingen

11

Tijdpad voor behandeling

11

Harderwijk, 12 juli 2021

Havendam 56 Correspondentie-adres: Postbus 149 3840 AC Harderwijk T 0341 411 911 F 0341 425 895 E gemeente@harderwijk.nl I www.harderwijk.nl B NL44 BNGtj 0285 0033 13

gemeente harderwijk

Inleiding

In de gemeente Harderwijk is sinds 2011 de doordecentralisatie (DDC) ingevoerd: de eerste evaluatie vond plaats in 2016 (rapport van 30 november 2016). Deze rapportage had betrekking op de periode 2016-2021. Periode 2011-2016 Uit de eerste evaluatie kwam naar voren: De eerste periode van doordecentralisatie was een pioniersfase. De afspraken in de doordecentralisatie-overeenkomst waren duidelijk maar niet altijd volledig. De schoolbesturen moesten wennen aan hun verantwoordingsverplichting en de gemeente moest wennen aan loslaten. Alle schoolbesturen ervaarden de doordecentralisatie wel als positief. Ze kregen meer flexibiliteit in de onderwijshuisvesting en ook de samenwerking tussen de schoolbesturen werd sterk verbeterd. In verschillende járen zijn door de schoolbesturen beperkte aanpassingen in de verantwoording nodig geweest bv met betrekking tot rentederving. Dergelijke aanpassingen waren eenmalig. Bij het CVMBO zijn meerdere correcties geweest, omdat de middelen niet efficiënt werden ingezet en dat er sprake is van passende huisvesting.

In de eerste evaluatie werd aandacht gevraagd voor: - het opnemen van een meerjareninvesteringsplan en de eisen die daarvoor gelden; - het opnemen van een bandbreedte voor het verschil tussen inkomsten algemene uitkering Rijk en uitgaven voor doordecentralisatie; - het opnemen van een mogelijkheid voor het verkrijgen van gemeentegarantie (voor leningen); - het opnemen van een kader voor renovatie (voldoen aan Bouwbesluit); - het specificeren welke posten ten laste van de doordecentralisatie gebracht mogen worden (naast voorzieningen in de onderwijshuisvesting ook ruimte voor significante kwaliteitsverbeteringen en maatregelen ter voorkoming van calamiteiten) en een 5^1 regel (grijs gebied); - het opnemen van een kwaliteitskader en afspraken over duurzaamheid; - afspraken over het geldende inkoopbeleid (gemeente of schoolbestuur). Zowel de overleggen tijdens de eerste járen als de eerste evaluatie hebben geleid tot nadere afspraken die zijn vastgelegd in een aanvullingsovereenkomst. Hierin is vastgelegd: - er is een definitie van de doelstelling opgenomen (doelmatig, efficiënt en effectieve inzet van de middelen); - de bandbreedte 'wat er in komt gaat er uit' is vastgelegd met een indexatiewijze; - de verplichting van een meerjaren investeringsplan eenmaal per vijfjaar met de eisen die daaraan gesteld worden; - het inkoopbeleid van het schoolbestuur is van toepassing.

Havendam 56 Daarnaast is er een verantwoordingskader opgesteld dat jaarlijks wordt bijgesteld, correspondentie adres: Postbus 149 3840 AC Harderwijk T 0341 411 911 F 0341 425 895 E gemeente@harderwijk.nl I www.harderwijk.nl BNL44BNGH 0285 0033 13

gemeente harderwijk

Evaluatie periode 2016-2021 Uitgaande van een evaluatie die eens per 5 jaar wordt uitgevoerd, is in 2021 wederom geëvalueerd. Jaarlijks wordt een financiële verantwoording afgelegd. In deze rapportage wordt een beschrijving gemaakt van de evaluatie, waarbij de voorkeur is uitgesproken voor een kort en bondige weergave. Uiteraard wordt aandacht besteed aan de doelen (is de gewenste huisvesting gerealiseerd) en de financiële situatie die gekoppeld is aan de DDC. Ervaringen van de schoolbesturen: Met alle schoolbesturen zijn 2 individuele gesprekken gevoerd (september 2020 en maart 2021). De globale weergave van de Ínhoud van deze gesprekken zijn in onderstaand overzocht samengevat. CCNV Gesproken met: Elly Bakker-Pierik en William Tip CCNV is zeer content met de DDC en heeft veel kunnen realiseren. De verwachte toekomstige investeringen betreffen een uitbreiding voor OLC/overblijf en eventueel gymvoorzieningen. Men verwacht dat de DDC-uitkering hiervoor toereikend is. CCNV is positief over de ontwikkeling van het CVMBO/MBO in het stationsgebied. CCNV stemt in met het voorstel van de gemeente om een oppervlaktecorrectie toe te passen bij RSG (l0Zo) en CVMBO (100Zo) en de overige vergoedingen gelijk te houden. CVMBO Gesproken met: Edwin Blok CVMBO is tevreden over het middel doordecentralisatie, maar ervaart dat de financiën niet toereikend zijn.

CVMBO ervaart een verschil in oppervlakte t.o.v. de AVO-scholen: het VMBO heeft per leerling meer oppervlakte nodig dan HAVO/VWO. Het voorstel van de oppervlaktecorrectie van 100Zo voor CVMBO is positief, maar moet nog doorberekend worden om te kijken of dit wel toereikend is. Het CVMBO ziet graag dat huren wordt meegenomen als toegestane uitgave van de DDC-middelen, evenals flexibel gebruik van ruimte tussen CVMBO/MBO. Educare Gesproken met: Jan Lindemulder en Chantal Martens Het systeem van de doordecentralisatie ervaart Educare als positief. Met eigen middelen en de DDC-middelen is met behulp van gemeentegarantie een nieuw gebouw voor De Lelie gerealiseerd. Door de groei van het aantal leerlingen wordt verwacht dat Mijn School en De Lelie worden uitgebreid met de DDC-middelen. Door de ontwikkeling van het stationsgebied en uitbreiding Sint Jansdal denkt Educare ook na over de toekomstige huisvesting van haar scholen. Hierbij wordt gekeken of Mijn School kan aansluiten bij de ontwikkelingen in het Stationsgebied Uit de evaluatie zou moeten blijken waarom het CVMBO niet lukt om met de DDC-middelen een nieuw scholgebouw te realiseren. Indien de gemeente extra investeert bij Landstede Havendam56 moet dit ook direct gelden voor de overige schoolbesturen (gelijkheidsbeginsel).

correspondentie adres: Postbus 1H9 3840 AC Harderwijk T 0341 411 911 F 0341 425 895 E gemeente@harderwijk.nl I www.harderwijk.nl BNL44BNGH 0285 0033 13

3

gemeente harderwijk Educare heeft in het verleden gekozen voor De Lelie (VSO en SO) en Mijn School (VO) m gaan in de doordecentralisatie. Voor de Springplank (SBO) blijft de bekostiging via de gemeente lopen. Dit betekent dat het schoolbestuur voor deze school participeren in het IHP-traject en daardoor geen zelfstandige beslissingen kan nemen. RSG Gesproken met: Inge Vaatstra RSG ervaart de doordecentralisatie positief. De RSG kan het gebouw goed onderhouden en heeft de wens de komende járen het gebouw verder te verduurzamen. Kijkend naar de toekomst heeft RSG voor een gezond huisvestingsklimaat een ondergrens van 1650 leerlingen. Indien de nieuwbouw met de VMBO -MBO leerroutes ook voor de VMBO leerlingen van de RSG een geschikte route is komt dat leerlingaantal mogelijk onder druk te staan. Wat wordt dan leidend? De best passende leerroute voor de VMBO leerling of de continuïteit van de eigen organisatie? Met het oog op de toekomst wordt de DDC als een extra verantwoordelijkheid ervaren. In de evaluatie moet daarom, naast aanpassingen ook aandacht zijn voor het eventueel stopzetten van de DDC. RSG kan zich vinden in het voorstel van de oppervlaktecorrectie. Verschoorschool Gesproken met: Ton Harms De doordecentralisatie heeft gunstig uitgepakt omdat de huisvestingsmogelijkheid (bij het CVMBO) eerder werd bemoeilijkt door verschillende financieringsstromen.

Wel is de Verschoorschool voor de huisvesting afhankelijk geworden van het CVMBO. De leerlingen van de Verschoorschool gaan mee naar de nieuwbouw waardoor zij content zijn met het voortzetten van de huidige DDC. Voor de Verschoorschool is het belangrijks dat bij de ontwikkeling van het CVMBO/MBO zichtbaar ruimte moet blijven voor VSO. Verschoorschool huurt naar tevredenheid (en blijft huren) bij het CVMBO Zijn de beoogde doelen (zijn die geformuleerd) ook gehaald?? * Zorgplicht voor huisvesting De schoolbesturen CCNV, RSG, Educare en Verschoorschool geven aan dat met de beschikbare middelen aan de zorgplicht voor onderwijshuisvesting kan worden voldaan. Een voorzetting van de DDC wordt dan ook aanbevolen. Het CVMBO geeft aan dat niet geheel aan de zorgplicht kan worden voldaan: het gebouw aan de Sypel 2 is een verouderd gebouw en het schoolbestuur is van mening dat het gebouw aan vervanging toe is. Daarnaast zijn de middelen die het CVMBO ontvangt van de gemeente niet toereikend voor haar ambities (nieuwbouwplannen). Kwalitatief goede gebouwen CCNV, RSG, Educare delen de mening dat ze in staat zijn kwalitatief goede gebouwen in stand te kunnen houden. Het CVMBO zou graag over nieuwbouw (geïntegreerd met het MBO) in het Stationsgebied willen beschikken.

Indien deze situatie feitelijk wordt, zal ook de Havendam 56 Verschoorschool, zoals ook nu het geval is, in deze gebouwen gehuisvest wordŵ@spondeniie-adres: Postbus 1H9 (blijven). 38H0AC Harderwijk T 03H1 Hll 911 F 03Hl H25 895 E <iemeente@harderwljk.nl I www.harderwljk.nl B NLHH BNGH 0|85 0033 13

gemeente harderwijk Samenvattend komen de schoolbesturen tot de conclusie dat een voortgang van de DDC afspraken gewenst is, waarbij wel uit wordt gegaan van een correctie in de vergoeding op basis van de diverse bruto vloeroppervlakten per schoolsoort. Tevens zou het wenselijk zijn dat een correctie van de BUMA-korting (2015) gecompenseerd zou worden: bekend is dat de gemeente na de vorige evaluatie aangaf hierin niet mee te gaan. De huidige bouwprijzen zijn de laatste tijd dermate hoog geworden, dat huidige nieuwbouw met de beschikbare DDC-middelen onhaalbaar is. De VNG adviseerde gemeente (2019) om de normen voor nieuwbouw met 409-6 te verhogen. Hoewel de gemeente deze oproep begrijpt, ontbreekt het de gemeenten aan deze 40% verhoging niet via de huisvestingsmiddelen worden gecompenseerd door de minister. Deze extra bekostiging komt dan geheel ten laste van de eigen middelen van de gemeente. In het hoofdstuk "Wensen voor de toekomst" worden deze mogelijke verhogingen financieel uitgewerkt.

Havendam 56 Correspondentie-adres: Postbus 149 3840 AC Harderwijk T 0341411 911 F 0341 425 895 E gemeente@harderwijk.nl I www.harderwijk.nl BNL44BNGH 0285 0033 13

5

gemeente harderwijk

Evaluatie financieel Wat ontvingen de schoolbesturen? DDC ontvangen

RSG

2016

2017

2018

2019

2020#

C 713.650,00

034.000,00

C 714.000,00

C 717.196,00

C 708.665,00

C 583.588,00 č576.267,00

CCNV

C 497.924,00

C 549.023,00

C 576.146,00

CVMBO

C 368.243,00

C 413.517,00

C 375.483,00

C 341.582,00

Mijnschool

C 131.869,00

029.700,00

032.405,00

028.123,00 č 132.606,00

De Lelie

C 141.159,00

C 142.570,00

045.227,00

047.261,00

C 159.796,00

C 21.690,00

C 20.690,00

C 28.272,00

Verschoor

C 22.444,00

C 20.282,00

C334.387,00

#er volgt nog een nacalculatie obv werkelijk aantal leerlingen Leerlingaantallen (bron: DUO)* 2016

2017

2018

2019

2020

RSG

1752

1793

1716

1705

1670

CCNV

1221

1333

1385

1389

1358

CVMBO

902

929

852

813

792

Mijnschool

192

186

188

202

207

De Lelie

117

117

118

121

130

Verschoor

19

17

18

17

19

2019

2020*

*T-1, dus aantal onder 2016 is obv telling 1-10-2015 enz

Bestedingen 2016

2017

2018

C 697.000,00 C 668.000,00

RSG

C 641.000,00

C 652.000,00

C 757.000,00

CCNV

C 392.294,00

C 426.467,00

C 462.333,00

C 586.231,00 C574.458,00

CVMBO

C 437.582,00

C 463.720,00

C 463.720,00

C 373.812,00

Mijnschool

C 122.622,00

C 117.809,00

C 110.255,00

C 99.611,00

C 98.966,00

nb

De Lelie

C 10.436,00

C 40.341,00

C 54.375,00

C 154.803,00

C 158.673,00

Verschoor

C 22.444,00

C 20.282,00

C 21.690,00

C 20.690,00

C 20.172,00

* bestedingen 2020 moeten nog door gemeente worden verwerkt

Saldo bestemmingsreserve31-12-2019 RSG

C 613.699,00

CCNV

C 1.043.420,00

CVMBO

C 50.843,00

Mijnschool

C 170.284,00

De Lelie

C 959.228,00

Verschoor

eo,oo

Havendam 56 Correspondentie-adres: Postbus 149 3840 AC Harderwijk T 0341 411 911 F 0341 425 895 E Jemeente@harderwijk.nl I www.harderwljk.nl B NL44 BNGH 0g!5 0033 13

Wat viel op in de verantwoording?

gemeente harderwijk

Educare: » Nieuwbouw gerealiseerd en gefinancierd: 3,5 miljoen, met 33,330Zo eigen vermogen en een externe financiering vaan de overige 66,677o middels schatkistbankieren op basis van een uitvoering businesscase. CVMBO: » Leegstand in De Sypel In het gebouw van de CVMBO aan de Sypel 2 is veel leegstand. De bovenste etages worden niet gebruikt voor het onderwijs. »

Bij-huur van gebouwen Ondanks de leegstand in van het gebouw aan de Sypel 2 huurt het CVMBO extra lokalen van het MBO.

*

Investering in Sypel gebouw: DDC of exploitatie? Het CVMBO heeft in 2016 een investering gedaan in het gebouw: deze investering heeft het bruto vloeroppervlakte niet vergroot; er zijn interne aanpassingen gedaan. Het schoolbestuur brengt de lasten van deze investering ten laste van het DDCbudget, terwijl er feítelijk geen voorziening in de onderwijshuisvesting (zoals bedoeld in de regelgeving rond onderwijshuisvesting) voor is gerealiseerd. Indien het een "verbouwing/aanpassing" betreft zouden deze uitgaven ten laste van de exploitatie van de school gebracht moeten worden: dit is ook op deze wijze verantwoord.

*

Financieel Het CVMBO geeft aan niet over voldoende middelen te beschikken binnen de DDCafspraken om alle huisvestingskosten te kunnen bekostigen. o Oppervlaktecorrectie: het is ontegenzeglijk dat per leerling voor een VMBOafdeling meer bruto vloeroppervlakte nodig is dan voor HAVO/VWOleerlingen: een correctie op basis van de samenstelling (naar leervormen) van de school wordt aanbevolen. o Leegstand/huur: in het gebouw aan de Sypel 2 is leegstand aanwezig: desalniettemin wordt er bij gehuurd door het CVMBO: door deze leegstand in combinatie met de extra huur van lesruimten is het feítelijk logisch dat de huisvestingsopgaaf niet met de beschikbare middelen kan worden bekostigd.

Havendam 56 Correspondentie-adres: Postbus 149 3840 AC Harderwijk T 0341 411 911 F 0341 425 895 E gemeente@harderwijk.nl I www.harderwijk.nl BNL44BNQH 0285 0033 13

,A A A

Opmerkingen (samengevat) verzameld uit deze periode:

gemeente harderwijk

Schoolbesturen overwegend tevreden over DDC Hebben kunnen realiseren wat gewenst was: * RSG en CCNV met externe lening o Educare met gemeentegarantie « CVMBO geeft aan te weinig vergoeding te ontvangen t.o.v. andere VO-scholen (met alleen AVO/VWO in Harderwijk: wens om een hogere BVO per leerling van VMBOonderwijs toe te passen. Plannen van de schoolbesturen VO/VSO: * CVMBO: brede scholengemeenschap MBO en VMBO in Stationsgebied. Gebouw aan de Sypel wordt dan verlaten. « Op korte termijn moet als gevolg van de toename van het aantal leerlingen de capaciteit van de schoolgebouwen van De Lelie en Mijn School, worden uitgebreid.

Havendam 56 Correspondentle-adres: Postbus 149 38*)0AC Harderwijk T 0341411 911 F 0341425 895 E 2emeente@harderwijk.nl I www.harderwijk.nl BNL44BNGH0285 003313

gemeente harderwijk

Wensen voor de toekomst

Uit de evaluatie komen de onderstaande thema's naar voren, die de scholen graag aangepast zouden zien : 1) Het CVMBO geeft aan dat per leerling meer vierkante meter vloeroppervlakte noodzakelijk is ten opzichte van een AVO/VWO school. Aangezien de praktijklokalen op een vmbo groter zijn in vierkante meters per leerling dan een school van havo vwo is een correctie wellicht op zijn plaats, aldus het schoolbestuur. Deze vraag is nader onderzocht; de uitwerking is hieronder weergegeven. Aantal leerlingen CVMBO

Aantal leerlingen RSG

Aantal leerlingen CCNV

Leerwesíll 01-10-2020 Onderbouw (leerjaar 1 en 2)

01-10-2020 343

Bovenbouw AVO/VWO Bovenbouw theoretische leerweg

TLW

129

LWOO Bovenbouw Bouwen, Wonen A Interieur

GLW

-

BLW

Bovenbouw Dienstverlening A Producten

0

5,8

748,2

6,1 8,0 36

9,7

349,2

-

518

5,8

3004,4

4564,6

-

909

5,8

5272,2

TLW

5,8

0

TLW

5,8

0

LWOO

6,1

LWOO

6,1

GLW

8,0

GLW

8,0

BLW

9,7

0

BLW

9,7

0

11,7

0

LWOO

11,7

0

7,4

0

6,9

GLW

7,4

259

8,9

GLW

26

7,4

0

192,4

6,9 25

185

7,4

LWOO

8,9

GLW

84

6f

579,6

7,4

273,8

0

BLW

7,4

0

8,4

0

LWOO

8,4

0

7,4

0

GLW

BLW

7,4

0

BLW LWOO

GLW

6,9

BLW

7,4

LWOO

8,9

0

GLW

6,9

BLW

7,4

LWOO

8,9

0

GLW

BLW

7,4

0

BLW

7,4

0

LWOO

12 lln

686

lln

1609

9425

vaste voet

980

vaste voet

980

vaste voet

980

totaal

5384

totaal

10405

totaal

9257

II

6,42

per

4404

per

II

5,86

110,69*

lln

1427

per

8277

II

5,80

| 10 VAVOleerlingen tellen niet meevoorhulsvestlngl |

1 VAVO leerling telt niet meevoorhulsvestlngl oppervlakte-correctíe op basis van praktijklokalen

6,9

7,4

LWOO

LWOO

Praktijkonderwijs

GLW

BLW

GLW 37

LWOO

BLW LWOO

LWOO

GLW

BLW

7,4

GLW

LWOO BLW

BLW GLW

407

7,4 8,4

GLW BLW

GLW

LWOO

6,9 55

LWOO

Bovenbouw Horeca, Bakkerij A Recreatie

4280,4

5,8

GLW

BLW

Bovenbouw Mediavormgeving A ICT

5,8

787

LWOO

35

01-10-2020 738

-

11,7

LWOO

Bovenbouw Mobiliteit A Transport

1989,4

LWOO BLW Bovenbouw zorg/welzijn

5,8 5,8

100,99*

100,00*

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat het CVMBO 1096 meer vloeroppervlakte beslaat per leerling dan het CCNV; de RSG met een kleine VMBO afdeling heeft in deze vergelijking recht op 196 extra vergoeding. Deze correctie wordt als een van de voorstellen in de evaluatie van de doordecentralisatie overeenkomst opgenomen. 2) BUMA-korting Op basis van de "Motie Buma" heeft de Tweede Kamer in 2011 een motie aangenomen, waarin werd bepaald dat gemeenten de middelen die beschikbaar zijn voor onderwijshuisvesting onvoldoende inzetten en dat hierdoor jaarlijks C 300 miljoen onbenut blijft. Dit had als uitwerking dat gemeenten vanaf 2015 met een bedrag van C 256 miljoen werden gekort in de algemene uitkering. https://vng.nl/artikelen/ontwikkelingen-onderwiishuisvesting-in-2015 Tot het moment van de uitname op basis van de motie Buma ontvingen de gemeente in Nederland circa C 1,2 miljard voor "Educatie, subcluster onderwijshuisvesting". Havendam56 Door de uitname van C 256 miljoen, was er dus een "weglek" van ± 2096. correspondentie adres: 1 D Postbus 1H9 3840 AC Harderwijk T 0341 411 911 F 0341 425 895 E gemeente@harderwijk.nl I www.harderwijk.nl BNL44BNG 1^0285 0033 13

„ gemeente harderwijk Vanuit het principe: wat er in komt, gaat er ook weer uit neeft de gemeente Harderwijk in 2015 deze korting aan de scholen doorberekend door een verlaging van de DDC-vergoeding. Volgens de schoolbesturen zijn er gemeenten die deze korting niet "verrekenen" met de hoogte van de DDC-vergoeding die ze aan de schoolbesturen beschikbaar stellen. Navraag bij deze gemeenten leert dat dit inderdaad het geval is, maar dat deze betaalbaarstelling geen bewuste keus is geweest. Ze hebben de oorspronkelijke afspraak (door jaarlijks een indexatie toe te passen vanaf de start van de DDC-periode) niet aangepast. Het navragen is voor deze gemeenten echter wel reden om deze betalingen ook bij hen nog eens te evalueren. 3) Bijstelling van de werkelijke bouwkosten Gedurende een aantal járen stijgen de bouwkosten exorbitant. De extra lasten waarmee de gemeenten (en in DDC-verband de schoolbesturen) worden geconfronteerd wordt (tot dusverre) niet in de rijksvergoeding voor de onderwijshuisvesting gecompenseerd. De VNG heeft in 2019 geadviseerd om de normkosten in de verordening Onderwijshuisvesting met 40Vo te verhogen.

Samenvatting: 1) Voer een correctie door op basis van de oppervlakte per onderwijssoort binnen de diverse schoolbesturen. 2) Onderzoek wat de gevolgen zijn als de andere bekostigingsdelen (BUMA, 40% etc) worden doorgevoerd in de DDC-bekostiging aan de scholen.

Afgerond en akkoord bevonden d.d. 18 juni 2021. Ondertekend te Harderwijk op 12 juli 2021 Educare

CVMBO

Jan Tįeerd Lindemulder y Biesterbosch —řļļ—i Z

4

^

Volare

RSG Inge Vaatstra

Harms

z

CCNV Elly BakkerPierik

Gem. Harderwijk Marcel Companjen

—

Havendam 56 Correspondentie-adres: Postbus 149 3840 AC Harderwijk T 0341411 911 F 0341 425 895 E gemeente@harderwijk.nl I www.harderwijk.nl BNL44 BNGJ0285OO33 13