Brief aan Ministerie van Justitie en Veiligheid.docx

Ministerie van Justitie en Veiligheid Tav mw A. Broekers-Knol Postbus 20301 2500 EH Den Haag

datum: ons kenmerk:

27 oktober 2020 / h200071883

uw brief van: uw kenmerk: onderwerp:

Agenda flexibilisering asielopvang

Geachte mevrouw Broekers-Knol, Vanuit de gemeente Harderwijk voelen wij ons mede verantwoordelijk voor het huisvesten van vluchtelingen die door onvoorziene omstandigheden genoodzaakt zijn te vluchten voor hun veiligheid. Afgelopen jaren mochten wij samen met u spreken over de wijze waarop dat in onze gemeente plaatsvindt en hebben wij u leren kennen als een zeer betrokken bestuurder, die ook heeft voor wat nodig is in de lokale situatie. Om ook in de toekomst een solidair en solide asielstelsel aan te kunnen blijven bieden in Nederland is het Programma flexibilisering asielketen opgesteld met daaraan gekoppeld de Uitvoeringsagenda flexibilisering asielketen. Met deze flexibele asielketen kan ingespeeld worden op de (grote) schommelingen in de asielinstroom. Daarbij zal het vernieuwde systeem maatschappelijk en financieel beter of makkelijker werken. Er wordt ingestoken op een drietal voorzieningen: een aantal grote gemeenschappelijke vreemdelingenlocaties (GVL) voor de eerste opvang, Satellietlocaties voor onder andere asielzoekers met een kansarme asielaanvraag en Regio-gebonden asielzoekerscentra voor mensen met een kansrijke aanvraag zodat ook vroegtijdig integratie in de Nederlandse samenleving plaats kan vinden en, bij het verkrijgen van de status, in de regio een vlotte uitstroom plaats kan vinden.

En er wordt ingezet op een gelijke verdeling van opvangcapaciteit over Nederland waarbij iedere provincie zijn aandeel levert. In de Uitvoeringsagenda wordt in tijd een tweedeling aangelegd. Op korte termijn is er behoefte aan meer opvangcapaciteit om de opvangnood te lenigen en het flexibeler inrichten van de asielketen is een streven voor de middellange termijn. In de gemeente Harderwijk staat een asielzoekerscentrum met een capaciteit van maximaal 800 opvangplekken. Onze gemeenste heeft met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een bestuursovereenkomst afgesloten voor vijf jaar, met een optie voor vijf jaar verlenging, waarin we de randvoorwaarden voor het functioneren van de voorziening hebben belegd. We staan aan de Havendam 56 vooravond van de verlenging van de overeenkomst. organisatie eenheid: behandeld door:

Domein Samenleving M.P. Verheule

telefoonnummer: bijlage(n):

-

Correspondentieadres: Postbus 149 3840 AC Harderwijk T 0341 411 911 F 0341 425 895 E gemeente@harderwijk.nl I www.harderwijk.nl B NL44 BNGH 0285 0033 13

ons kenmerk: pagina:

/ h200071883 2 van 3

Het Programma en de Agenda flexibilisering asielketen zijn ontwikkeld met partners; verschillende ministeries, COA en ook de VNG en IPO zijn gesprekspartner. De Uitvoeringsagenda is via de provincies uitgerold om per provincie invulling te krijgen. De commissaris van de koning voert, in zijn hoedanigheid als rijksorgaan, namens het Rijk het gesprek tussen gemeenten, Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en overige betrokken organisaties. En via de Veiligheidsregio zijn we als gemeente met een azc, aangehaakt. Deze afgeleide plek in het ontwikkelen van een flexibele keten voor een gemeente waar een asielzoekerscentrum staat vinden wij ongewenst. Wij staan aan de vooravond van het verlengen van de bestuursovereenkomst tussen COA en onze gemeente en eigenlijk hebben we, anders dan in 2016, geen invloed meer op het lokaal bespreken en ook afkaarten van de randvoorwaarden voor het functioneren van het azc in Harderwijk. Voor alles wordt verwezen naar de Provinciale regietafel migratie en integratie. Hier dienen de afspraken gemaakt te worden. Echter is dit niet de plek voor het lokale maatwerk, wat juist in het geval van een azc-opvangvoorziening zo essentieel is. Dit geeft ons een onbehaaglijk gevoel. Vanuit het, in het Programma benoemde, solidaire vertrekpunt wordt ingezet op een gelijke verdeling van de opvanglasten over Nederland.

De provincies Noord- en Zuid-Holland leveren nog geen opvangcapaciteit. Het verbaast ons dan ook dat, met dit in gedachten, wij als provincie Gelderland nu ‘aangeslagen’ worden op het leveren van 417 extra opvangplekken voor de korte termijn. In Gelderland wordt al jaren lang stevig bijgedragen in opvangcapaciteit. Wij vinden het dan ook van belang bij de huidige verdeling rekening te houden met de wijze waarop in het verleden is bijgedragen aan de huisvesting van opvang van asielzoekers. Dat betekent dus niet alle provincies 417, maar een inhaalslag op die plekken waar nog slechts beperkt is bijgedragen. Als we vanuit het perspectief van Harderwijk kijken is niet alleen in Harderwijk een opvang maar ook in onze buurgemeente Dronten, in onze nabijheid in Apeldoorn en tot voor kort nog in onze andere buurgemeente Zeewolde. Daarnaast wordt ook in onze gemeente bijgedragen aan het huisvesten van statushouders. Hierbij wordt geen rekening gehouden met de aanwezigheid van een azc. In de Uitvoeringsagenda flexibilisering asielopvang staat duidelijk benoemd dat gemeenten uiteindelijk besluiten of er wel of geen opvangcapaciteit in hun gemeente komt. Dit biedt ruimte voor een grote mate van vrijblijvendheid. Maar wij vragen ons op dit moment af welke invloed we als gemeente Harderwijk daadwerkelijk hebben op de aard en het gebruik van de capaciteit.

Zoals vermeld voeren we gesprekken met het COA over de randvoorwaarden waarop onze opvang de komende vijf jaar zal functioneren. Omdat ons azc in een woonwijk staat en, voor een gemeente met een omvang van 48.000 inwoners, met een capaciteit van 800 groot te noemen is, willen we graag afspraken maken hoe dit een plek heeft in de toekomstige ontwikkeling van de asielketen. De wens vanuit de gemeenteraad is de capaciteit de komende jaren af te bouwen naar een opvang van 500, we willen dat het azc in Harderwijk zich ontwikkeld tot een regionale opvang. Met COA kunnen we overeenkomen dat we in Harderwijk de komende jaren een basiscapaciteit hebben van 500 en, wanneer landelijk de bezettingsgraad boven de 91% komt, een buffer toestaan van 300. Of die bezettingsgraad onder de 91% komt, hangt af van de toename van capaciteit elders in Nederland. Hierop hebben we als gemeente geen invloed en voelt dan daarmee misschien welk als een papieren afspraak zonder dat daar daadwerkelijk gevolg aan gegeven kan worden. We willen graag helder afspreken hoe we deze ontwikkeling beleggen en welke inspanning verwacht mag worden om te komen tot de afname van de azc-capaciteit in Harderwijk; hoe kunnen we als partijen sturing geven en hoe leggen we dat vast in de randvoorwaarden om tot uitvoering van deze intentie te komen. Daar lijkt geen lokale ruimte voor te zijn.

ons kenmerk: pagina:

/ h200071883 3 van 3

Hiervoor wordt door onze gesprekspartner consequent richting provinciale regietafel migratie en integratie gewezen, een tafel waaraan wij geen zitting hebben. De gemeenteraad van Harderwijk geeft dit een gevoel van onmacht en heeft bijna het gevoel hiermee buiten spel gezet te worden. Met veel waardering voor het voortvarend oppakken van een toekomstgerichte invulling van de asielketen vraag ik uw aandacht voor dit lokale perspectief en de bestuurlijke zeer beperkte mogelijkheden die dat oplevert. Maatwerk is in onze beleving essentieel voor een succesvol azcbeleid. Graag gaan we over deze situatie met u nader in gesprek.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Harderwijk,

de heer J.P. Wassens secretaris

Afschrift aan: Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers

de heer H.J. van Schaik burgemeester