Boekwerkbegroting 2022 definitief.pdf

Bedrag

Toelichting op de financiële analyse: Nieuw beleid Een specificatie van nieuw beleid wordt onderaan deze analyse in tabelvorm weergegeven. Onderhanden werken: Vanuit de jaarrekening 2020 zijn budgetten meegenomen naar 2021. Dit zijn incidentele budgetten voor 2021. In 2022 komen deze budgetten niet meer voor en leidt dit tot een voordeel. Kapitaallasten Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de nieuwe investeringen. Deze worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/programma’s. Doorberekende salariskosten Door de hogere lasten binnen de salarisbegroting, voornamelijk als gevolg van de cao ontwikkelingen, de jaarlijks herziene toerekening van deze salariskosten naar de diverse programma’s en extra ureninzet bij grondexploitaties kan er binnen het programma sprake zijn van een voor of nadeel. TV 0.2 Verplaatsing opbrengsten leges WABO 0.2 Betreft een verplaatsing van de opbrengsten van taakveld 8.2 TV 0.2 Coronamaatregelen verkiezingen Vanuit de decembercirculaire zijn er extra middelen beschikbaar gesteld voor de verkiezingen. TV 0.2 Burgerschap Bij de vaststelling van de Kadernota 2019 is er tot en met 2021 een budget van € 105.000 beschikbaar gesteld, deze is vanaf 2022 niet meer beschikbaar.

TV 0.3 Onderhoud gemeentelijke gebouwen Het verschil tussen 2021 en 2022 dotatie aan voorziening is een verhoging van de dotatie onderhoud vanuit de advisering nieuwbouw de Sypel (+135.000,-) en een verhoging dotatie vanuit advisering nieuwbouw de Roef (+68.500,-). Samen 203.500,-. Dit bedrag wordt 'gespaard' in de onderhoudsvoorziening.

- 26 -

TV 0.4 Overhead De hogere bijdrage MIZ bedrijfsvoering inclusief specifieke opdrachten, leidt tot hogere lasten op dit taakveld, daarnaast was er in 2021 een budget beschikbaar voor compensatie corona gerelateerde huuropbrengsten dit leidde tot een voordeel maar per saldo is er sprake van een nadeel. TV 0.61 OZB woningen Macro is de marktontwikkeling tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2021 op basis van informatie van de Waarderingskamer berekend op 9% voor woningen en voor niet-woningen op -0,5%. De ontwikkeling van WOZwaardes volgt met enige vertraging de huizenprijzen. De macro marktontwikkelingen zijn verrekend in onze tarieven. De hogere baat betreft de trendmatige verhoging en de areaaluitbreiding van het aantal woningen vooral als gevolg van Vitale Vakantieparken. TV 0.64 Precariorechten In 2021 werd er voor het laatst precario geheven op ondergrondse kabels en leidingen. TV 0.7 Algemene uitkering gemeentefonds Een analyse op hoofdlijnen ten opzichte van de raming begroting 2021 laat de volgende ontwikkelingen zien:  Accresontwikkelingen;  Periodieke actualisatie van basisgegevens (hoeveelheidsverschillen);  In de tijd wisselende bedragen voor uiteenlopende decentralisatie-uitkeringen. TV 0.8 Stelpost ombuigingen Het betreft grotendeels een aantal nog te realiseren ombuigingen met name de stelpost sociaal domein € 500.000,-.

Verder is de stelpost opgehoogd met € 208.000,- als dekking voor de structurele lasten van de kadernota. TV 0.8 Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven is jaarlijks een budget beschikbaar van € 161.400. Het gepresenteerde nadelig verschil is het verschil tussen het restant bedrag 2021 (na wijziging) en het voor begroting 2022 beschikbaar gestelde bedrag. TV 0.8 Mutaties reserves Dit is het resultaat van de incidentele toevoegingen en onttrekkingen binnen de reserves. Extra deel stadhuis verhuren In lijn met het amendement op de kadernota is voor het verhuren van extra ruimte van het Stadhuis € 30.000 structureel opgenomen. Diversen Per saldo is er voor diverse baten en lasten een voordeel van € 63.000,-. Totaaloverzicht Nieuw Beleid Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen: Nieuw beleid PROG0 Bestuur en ondersteuning TV04 - Overhead - lasten

Omschrijving Uitbreiding formatie onderzoeker MIZ Doorontwikkeling en innovatie DIV, digitalisering sociaal domein Aansluiting E-depot streekarchief Kostenverdeling samenwerking EHZ Ongedekte personeelslasten domein Ruimte

TV04 - Overhead - totaal lasten TV08 - Overige baten en lasten TV08 - Dekking structurele lasten nieuw beleid via ombuigingen Dekking nieuw beleid TV08 - Dekking incidentele lasten nieuw beleid uit Algemene Reserve TV08 - Overige baten en lasten - totaal dekking PROG0 Bestuur en ondersteuning - Totaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 48 72 10 245 0 374 -208 -1.343 -1.551 -1.177

48 24 10 368 665 1.114 -830

48 0 10 490 665 1.213 -923

48 0 10 613 665 1.336 -972

-830 284

-923 290

-972 364

- 27 -

2.1 Programma 1 Veiligheid A ALGEMEEN Doelstelling Wij zetten ons samen met de inwoners in voor een veilig thuis en een veilige en prettige leefomgeving. We werken er aan om een leefbare en veilige gemeente te blijven. Kernkarakteristiek van onze aanpak is integraal werken. Dat wil zeggen: preventief en repressief, samen met publieke en private partners, op maat van de complexe vraagstukken. Onze bijzondere aandacht heeft de samenwerking met burgers en ondernemers: we willen nog dichter bij de bron komen, onveiligheid zo veel mogelijk vóór zijn door de samenleving meer in positie te brengen. De echte winst, ook in termen van duurzame effecten, is immers te boeken via participatie en - in het verlengde daarvan - veerkracht en weerbaarheid. Dit geldt voor vrijwel elk veiligheidsthema, van brandveiligheid en verkeersveiligheid tot woninginbraak, huiselijk geweld en ondermijning. We zetten nadrukkelijk in op participatie en veerkracht. Op hoofdlijnen streven we de volgende veiligheidsdoelen na:  Het waarborgen van een leefbare en veilige gemeente.  Het aanpakken van ondermijnende criminaliteit samen met de kernpartners (RIEC; Politie, OM, Belastingdienst, Provincie) en het weerbaarder maken van ondernemers, instanties (zoals zorgpartijen, gemeente, makelaardij) en inwoners via voorlichting en deskundigheidsbevordering.

 Bestrijden van criminaliteit (harddrugs en continuering beleid hennepteelt; high-impact crime; winkeldiefstallen). Ook gedigitaliseerde criminaliteit heeft onze aandacht.  Samen met alle partners in de strafrecht- en vreemdelingenketen de aanpak van criminele en overlastgevende AZC-ers versnellen/verbeteren.  Doorontwikkelen en waarborgen van veiligheid op evenementen.  Binnen het Jeugddomein bijdragen aan de veiligheid van onze jong(eren)-volwassenen én die van de samenleving (Veilige scholen; preventie en handhaving alcohol- en drugsgebruik; voorkomen jeugdoverlast en -criminaliteit; Veilig Thuis; preventie polarisatie).  Het verder versterken van de aanpak omtrent problematische huishoudens en zorg- en veiligheid casuïstiek. De domeinen zorg en veiligheid intensiveren de samenwerking om meer maatwerk te kunnen leveren en samen naar een passende oplossing te zoeken voor de problematiek die speelt op dit snijvlak.  Toezicht en handhavingsprogramma voortzetten en verder versterken in de samenwerking politie en BOA’ s.  Realisatie van fysieke veiligheid door samenwerking en preparatie op het gebied van crisisbeheersing. Inzetten op betere bewustwording brandrisico’s bij bevolking en preventie en weerbaarheid versterken (Dashboard Risicobeheersing, VNOG).

 Het inrichten van een veilige natuurlijke omgeving voor beheersbare natuurbranden met de Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing.  Het op sterkte brengen van het duikteam van brandweerpost Harderwijk.

Inhoud Het programma omvat activiteiten die gericht zijn op integrale veiligheid, het waarborgen van veiligheid, het voeren van regie op evenementen(beleid), het voorkomen van rampen, en de voorbereiding hierop en daarnaast de coördinatie bij crisisbeheersing. Ontwikkelingen Afgelopen periode is het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2020-2024 ontwikkeld. Dit integrale plan wordt opgesteld voor de gemeenten Harderwijk, Ermelo en Putten en komt tot stand in nauwe samenwerking met onder meer het Politieteam Veluwe West, het Openbaar Ministerie en andere partijen. In het IVP worden bovenlokale thema’s en lokale prioriteiten onderscheiden. De bovenlokale thema’s gelden voor alle gemeenten in Oost Nederland, dus deze thema’s zijn dus voor Ermelo, Harderwijk en Putten gelijk. Vanaf 2020 gelden de navolgende prioriteiten: Bovenlokaal (E-H-P samen):  Kwetsbare personen, w.o. met verward gedrag die de openbare orde en/of de veiligheid bedreigen.  Aanpak van ondermijning: uitvoeren van het plan van aanpak o.b.v. het RIEC-ondermijningsbeeld.  Informatievoorziening, het verder ontwikkelen van informatiegestuurd werken voor een betere regievoering op het veiligheidsterrein.

- 28 -

 

Aanpak cybercrime/ gedigitaliseerde criminaliteit en de bewustwording omtrent dit thema. Veilige en vitale vakantieparken met speciale aandacht voor ondermijnende criminaliteit, illegale bewoning, overlast in relatie tot drank en/ of drugs en brandveiligheid.

Lokale prioriteiten:  Jeugd en Veiligheid als overkoepelend thema: daarbinnen de Veilige School; toewerken naar een lokaal convenant; preventie polarisatie; preventie en aanpak jeugdoverlast en –criminaliteit; aandacht voor Huiselijk geweld/kindermishandeling; preventie en handhaving alcohol en drugs.  Actieve veiligheidszorg in en rond het AZC. De integrale aanpak zoals die zich in afgelopen jaren heeft gevormd, is effectief gebleken en zetten we voort.  Veilig thuis: We blijven met prioriteit werken aan het bespreekbaar maken en het terugdringen van huiselijk geweld – elk geval is er één te veel. Ontwikkelthema’s Er zijn onderwerpen die vragen om doorontwikkeling. Zo is het m.b.t. evenement veiligheid onze ambitie om een goede balans te vinden in proceduresnelheid, verantwoordelijkheidstoedeling, risicobeheersing. Bestaand beleid Er zijn diverse veiligheidsthema’s die beleidsmatig aandacht hebben - vanuit het vorige IVP of doorlopend beleid en/of bevoegdheid burgemeester – en worden voortgezet. (Capaciteits)Aandacht en intensiteit verschilt:  Aanpak vermogenscriminaliteit  Veilig winkelgebied en bedrijventerreinen  Veilig uitgaan  Verkeersveiligheid  Brandveiligheid  Externe veiligheid  Crisisbeheersing en bevolkingszorg  Radicalisering en polarisatie  Ambtelijke en bestuurlijke integriteit  Veilige publieke taak  Uitvoeren cameratoezicht o.b.v.

OOV  Aanpak jeugdoverlast  Adres- en identiteitsfraude (taakveld Burgerzaken)

Verbonden partijen Kernpartners van de gemeente zijn politie, Openbaar Ministerie en Veiligheidsregio. Maar ook de Veiligheidskamer (van het Zorg- en Veiligheidshuis), RIEC Oost-Nederland, zorg- en welzijnsinstellingen, de omgevingsdienst, onderwijsinstellingen, woningcorporaties. En natuurlijk de maatschappelijke partijen, in het bijzonder burgers en ondernemers: zij zijn keyplayers in dit beleid want kunnen veiligheid de noodzakelijke maatschappelijke borging geven. Beleidskaders De basis vormen beleidsstukken als het meerjarig Integraal Veiligheidsplan (IVP), de Algemeen plaatselijke verordening (Apv), het Damoclesbeleid, het Bibobbeleid, de Nota Integraal Toezicht en Handhaving en het Uitvoeringsprogramma Integraal Toezicht.

- 29 -

B TAAKVELDEN 1.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taak veld Crisisbeheersing en brandweer H.J. van Schaik Bestuur en Organisatie L. Groen

Wat willen we bereiken? Dit product bevat de gehele basisbrandweerzorg en alle activiteiten gericht op het bestrijden van (grootschalige) calamiteiten en rampen onder andere vanuit de bandweerkazernes van Harderwijk en Hierden en de gemeentelijke activiteiten op dit gebied. Het product Brandweer en Rampenbestrijding is op basis van de Wet op de Veiligheidsregio’s grotendeels belegd bij de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG. De gemeente Harderwijk en de VNOG werken, vanuit een gemeenschappelijke regeling, samen aan een veilige en beschermde leefomgeving in Harderwijk en Hierden. In 2020 is met de toekomstvisie de koers voor de toekomst bepaald. De VNOG werkt vanuit een aantal programma’s: 1. Risico- en crisisbeheersing; risicogericht adviseren, informatie gestuurd werken, vergroten van het zelf organiserend vermogen en doorontwikkeling van risicobeheersing en daarnaast voorbereiden op crisissituaties; 2. Brandweerzorg; 3. Brandweerondersteuning; trainen van vakbekwaamheid, materieel en logistiek, regionaal brandmeldsysteem; 4. GHOR; geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, bevordering van zelfredzaamheid en burgerparticipatie; 5. Meldkamer Oost-Nederland; ontvangen en begeleiden van meldingen. De gemeente zelf voert ook diverse activiteiten uit op het gebied van crisisbeheersing en heeft hierin een essentiële rol.

Er wordt ingezet op een goed geprepareerde crisisorganisatie met bekwame functionarissen. Dit voor een effectieve uitvoering van de zogenaamde bevolkingszorgtaken, maar ook het vervullen van de gemeentelijke rol en bestuurlijke bevoegdheden bij (grootschalige) verstoring van de openbare orde en veiligheid. Dit wordt lokaal en in intensieve samenwerking met andere gemeenten, veiligheidsregio en andere partners georganiseerd. Wat doen we daarvoor? Regulier In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de wettelijke taken op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. De uitvoering hiervan is grotendeels belegd bij de Veiligheidsregio Noord en Oost-Gelderland (VNOG), die jaarlijks een bijdrage van de deelnemende gemeenten ontvangt. Het AB van de VNOG heeft de volgende Strategische agenda door middel van de Toekomstvisie vastgesteld voor 2022-2025. Bij het uitvoeren van de taken en het inrichten van de organisatie hanteert de VNOG de leidende principes, die in het kader van de Toekomstvisie zijn geformuleerd:  Zelf- en samenredzaamheid & preventie (o.a.

impuls op risicocommunicatie, risicoanalyse);  Compacte en slagvaardige posten met goed getrainde medewerkers (mutaties in voertuigenbestand, impuls op vakbekwaamheid);  Versterkte informatiepositie (impuls op informatievoorziening, business intelligence);  Een goede transitie naar de Omgevingswet (o.a. bijscholing);  Innovatie;  Efficiencyslagen en besparingen (o.a. automatisering bepaalde administratieve processen, doorvoeren overige besparingen);  Cultuuromslag en ontwikkeling personeel (o.a. versterking leiderschap, vakvolwassen medewerkers, strategische personeelsplanning, duurzame inzetbaarheid);  Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers, zodat er een solide veiligheidsregio is voor de lange termijn. Binnen de gemeentelijke organisatie zetten we ons in voor een goed geprepareerde crisisorganisatie. Hiermee bereiden we ons voor op de gemeentelijke en bestuurlijke taken op gebied van crisisbeheersing en de wettelijke bevolkingszorgtaken: crisiscommunicatie, opvang en verzorging, nazorg en registreren van slachtoffers en schade. We preparen ons op een effectieve bestrijding van rampen en crisis door: - Het opleiden en trainen van gemeentelijke medewerkers en bestuurders voor een rol in de bevolkingszorg en/ of crisisbeheersing. - 30 -

-

Het in stand houden van diverse faciliteiten zoals het crisiscentrum, noodcommunicatie en middelen voor inzet in het veld. Het leveren van input op het regionaal risicoprofiel, beleidsplan en crisisplan en het actueel houden van diverse lokale plannen en protocollen. Dit alles in intensieve samenwerking met gemeenten, veiligheidsregio en diverse andere partners onder regie van de Adviseur Crisisbeheersing.

Specifiek Voor het vergroten van de veiligheid en te komen tot een nog effectievere bestrijding van incidenten zetten we ons in samenwerking met de VNOG in op de volgende projecten:  Project risicobewust Harderwijk;  Project natuurbrandbestrijding;  Project waterongevallen en duiken.  Project kwaliteitscriteria en expertteams bevolkingszorg.

Wat mag het kosten? Lasten Baten Dotatie aan reserves Onttrekking uit reserves TV11 - Crisisbeheersing en brandweer totaal

1.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2022

2023

2024

2025

3.046 0 0 0

3.046 0 0 0

3.046 0 0 0

3.046 0 0 0

3.046

3.046

3.046

3.046

Taakveld Openbare orde en veiligheid H.J. van Schaijk Bestuur en Organisatie P. van Dieren

Wat willen we bereiken?  Bewaren van de Openbare Orde en Veiligheid in de gemeente;  Tegengaan van criminaliteit en overlast;  Regie voeren op de lokale integrale veiligheid. Wat doen we daarvoor? Regulier Het taakveld openbare orde en veiligheid is veelomvattend. Wat we doen binnen dit taakveld is met name afhankelijk van wat er speelt in onze gemeente en van externe ontwikkelingen (intergemeentelijk, regionaal, landelijk en internationaal). De onderstaande lijst aan reguliere werkzaamheden is dan ook zeker niet compleet maar geeft enkel een indruk van dit beleidsterrein:       

Inzet op een groot aantal ad-hoc casussen en incidenten van diverse aard; Het voeren van diverse overleggen op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau met veiligheidspartners zoals politie, openbaar ministerie, gemeenten en velen andere partners om te komen tot een effectieve aanpak van openbare orde en veiligheid; Vierjaarlijkse uitvoering van de Integrale Veiligheidsmonitor. Via deze landelijk gestandaardiseerde enquête wordt de bevolking geënquêteerd op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Dit geeft ons inzicht in de subjectieve beleving van veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente; Het opstellen van een vierjaarlijks Integraal Veiligheidsplan in samenwerking met de gemeenten Ermelo en Putten; Nazorg ex-gedetineerden, aanpak veelplegers en het regisseren van complexe probleemcasussen waarbij veiligheid een factor is. Een en ander in nauwe samenwerking met de Veiligheidskamer Noordwest Veluwe; Aanpak van ondermijnende criminaliteit en deelname aan het RIEC Oost Nederland, dat ondersteunend is bij Bibob-dossiers en ondermijningscasuïstiek. E.e.a. ter voorkoming dat in de gemeente criminele organisaties of activiteiten worden gefaciliteerd; Inzet van en ondersteuning bij de inzet van diverse bevoegdheden ter bescherming van de openbare orde en veiligheid;

- 31 -

  

In samenwerking met diverse partners het aanpakken van vormen van overlast; Inzet op veilige winkelgebieden, uitgaansgebieden en bedrijventerreinen; Het uitvoeren van cameratoezicht in relatie tot openbare orde en veiligheid;

Specifiek Naast de inzet op reguliere taken is er komende periode specifiek aandacht voor een aantal onderwerpen. Ook hierbij spelen ontwikkelingen lokaal en bovenlokaal een grote rol. Het terrein van Openbare Orde en Veiligheid kent een toenemende complexiteit. Dit door onder meer de opschaling van uitvoeringspartners, nieuwe bevoegdheden en instrumenten en nieuwe samenwerkingen. Dit met daarbij de uitbraak van het coronavirus en de uitval van medewerkers maakt dat er grote druk staat op dit beleidsterrein. De komende periode moet worden ingezet op het versterken van de positie en continuïteit van dit team. Dit onder andere door het op niveau brengen van de formatie en effectiever te werken door nog meer samen te werken met de gemeenten Ermelo, Putten en Zeewolde. Hierop volgt nader onderzoek en advies. Specifiek wordt ingezet op de uitvoering van het Integraal veiligheidsplan 2020- 2024. Hierin zijn vier bovenlokale prioriteiten vastgesteld:  Kwetsbare personen: accent op complexe sociale casuïstiek waarbij sprake is van overlast en soms ook geweld. O.a. het versterken van de samenwerking Veiligheid & Zorg.  Aanpak van ondermijnende criminaliteit.  Aanpak van cybercrime/ gedigitaliseerde criminaliteit.  Versterking van informatie-gestuurd werken als cruciaal onderdeel van regievorming op het veiligheidsterrein.

 Inzet op veilige en vitale vakantieparken: behoud van de recreatieve functie of beproeven van alternatieven, het tegengaan van misstanden. Daarnaast zijn de onderstaande lokale prioriteiten vastgesteld:  Jeugd en veiligheid: tegengaan van overlast en criminaliteit en kwetsbaarheid van jongeren door diverse factoren.  Actieve veiligheidszorg rond en met het AZC.  Veilig thuis: het terugdringen van huiselijk geweld door zowel repressie als preventie.

Wat mag het kosten? Lasten Baten Dotatie aan reserves Onttrekking uit reserves

2022 1.465 -53 0 0

2023 1.437 -53 0 0

2024 1.424 -53 0 0

2025 1.409 -53 0 0

1.413

1.385

1.371

1.357

TV12 - Openbare orde en veiligheid - totaal

Beleidsindicatoren Verplichte indicatoren Verwijzingen Halt per 10.000 jongeren (bron: Halt)

25 20

Harderwijk

15

Gemeenten 2550.000 inw.

10 2017

2018

2019

2020

- 32 -

Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners (Bron: CBS)

5,5 Harderwijk

5 4,5 4

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

3,5 3 2017

2018

2019

2020

Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (Bron: CBS)

6 Harderwijk

5 4

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

3 2 2017

2018

2019

2020

Misdrijven – Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners (Bron: CBS)

3 2,5 2 1,5 1 0,5 0

Harderwijk

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners 2016

2017

2018

2019

Misdrijven – Winkeldiefstallen (Bron: CBS)

3,5 3

Harderwijk

2,5 2 1,5

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

1 0,5 2016

2017

2018

2019

- 33 -

Facultatieve beleidsindicatoren Aangiften woninginbraak (Bron: Politieteam Veluwe West) Gemiddeld 20122016 2017 2015 178 110 79

2018

2019 43

Opgelegde tijdelijke huisverboden (Bron: Gemeente Harderwijk) 2016 2017 2018 2019 7 5 3

Gemiddeld 20162019 96 82

8

Diverse indicatoren in relatie tot veiligheid (Bron: Politieteam Veluwe West) Feiten

2016

Totaal misdrijven Geweld Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen Diefstal brom-, snor-, fietsen Vernieling c.q. zaakbeschadiging Totaal registraties overlast Jeugdoverlast Drugsoverlast Verkeersongevallen

2017

1944 165 166 277 189 1108 352 85 511

2018

1576 167 165 129 141 1101 335 81 432

2019

1425 177 80 90 94 863 165 108 419

1861 175 72 182 159 1007 215 116 464

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 1 Programma 1 Veiligheid Lasten

Rekening Begroting 2020 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

TV11 - Crisisbeheersing en brandweer TV12 - Openbare orde en veiligheid Lasten - Totaal Baten TV12 - Openbare orde en veiligheid Baten - Totaal Programma - saldo voor bestemming Dotatie aan reserves Dotatie aan reserves - Totaal Onttrekking uit reserves

2.793 1.407 4.200 -64 -64 4.136 0

3.053 1.515 4.568 -52 -52 4.516 0

3.046 1.465 4.512 -53 -53 4.459 0

3.046 1.437 4.484 -53 -53 4.431 0

3.046 1.424 4.470 -53 -53 4.417 0

3.046 1.409 4.456 -53 -53 4.403 0

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

Onttrekking uit reserves - Totaal Programma - saldo na bestemming

0 4.136

0 4.516

0 4.459

0 4.431

0 4.417

0 4.403

- 34 -

Lasten TV11 Crisisbeheersing en brandweer

1.465

Lasten TV12 Openbare orde en veiligheid 3.046

Financiële analyse begroting 2022 ten opzichte van begroting 2021: Ontwikkeling saldo programma

Bedrag

Begroting 2021 Begroting 2022 Verschil Onderwerp Doorberekende salariskosten Diversen Totaal

Nadeel (N) Voordeel (V) € 4.516.000,€ 4.459.000,56.000,-

Bedrag 64.000,8.000,56.000,-

V Nadeel (N) Voordeel (V) V N V

Doorberekende salariskosten Door de hogere lasten binnen de salarisbegroting, voornamelijk als gevolg van de cao ontwikkelingen, de jaarlijks herziene toerekening van deze salariskosten naar de diverse programma’s en extra ureninzet bij grondexploitaties kan er binnen het programma sprake zijn van een voor of nadeel. Diversen Per saldo is er voor diverse baten en lasten een nadeel van € 8.000,-. Totaaloverzicht Nieuw Beleid Onder dit programma is geen nieuw beleid opgenomen.

- 35 -

2.2 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat A ALGEMEEN Doelstelling Harderwijk is een bereikbare stad. Wij werken aan het verbeteren van de bereikbaarheid van Harderwijk vanaf de A28/N302 en de eigen gemeentelijke infrastructuur (waaronder de ontsluiting van bedrijventerrein Lorentz). Naast een bereikbare stad is Harderwijk ook een verkeersveilige stad. Op basis van meerdere jaren is sprake van een afname van het aantal slachtofferongevallen in Harderwijk. Deze trend willen wij doorzetten door aanpak van de verkeersonveilige situaties. Het parkeren van de voertuigen van bewoners en bezoekers in de binnenstad maakt onderdeel uit van onze dienstverlening. Dienstverlening in de vorm van eenduidige parkeerregulering en de verdere invoering van het digitaal parkeren. Inhoud Het programma omvat activiteiten gericht op het beheer en onderhoud van (water-) wegen, straten, bermen, pleinen, bruggen, openbare verlichting en gladheidsbestrijding. Daarnaast het opstellen/ vernieuwen van beleid en het treffen van verkeersmaatregelen ten behoeve van de verkeersafwikkeling, de verkeerscirculatie en de verkeersveiligheid.

Ontwikkelingen De groei van de landelijke en regionale economie heeft effect op de groei van de mobiliteit. De verwachting is dat de verkeersintensiteit op de A28 (ondanks Covid-19) de komende jaren verder toeneemt. Voor het blijvend bereikbaar houden van Harderwijk wordt in regionaal verband uitvoering gegeven aan strategisch thema Bereikbaarheid/A28. Ook nemen de intensiteiten op de provinciale weg toe (N302 en N303). Dat heeft deels te maken met de (autonome) groei maar ook door grootschalige ontwikkelingen zoals op en rond het bedrijventerrein Lorentz. Hiervoor is een grootschalig onderzoek met de provincie opgestart om gezamenlijk de mogelijkheden voor een verbeterde doorstroming en verkeersveiligheid te onderzoeken in relatie tot het bedrijventerrein en de omliggende ontwikkelingen die zich de komende jaren voordoen. Naast de voorbereiding van infrastructurele maatregelen wordt regionaal ook volop ingezet op minder woon-werk verkeer met de auto, verkeersveiligheid, werkgeversbenadering, fietscampagnes, aanleg snelle fietsroutes, sneller en frequenter openbaar vervoer naar omliggende steden als Amersfoort, Lelystad en Zwolle. Via de OV- en Spoortafel Oost is de ambitie voor een verbeterd spoorproduct voor Harderwijk op de landelijke agenda gezet, resulterend in de opname van Harderwijk in het Toekomstbeeld OV 2040.

Het huidige Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) stamt uit 2010. De achterliggende jaren zijn specifieke onderdelen uit het GVVP uitgediept en al geüpdatet, zoals het Integraal Fietsbeleid (2019) en het Verkeersveiligheidsplan (2016 en 2021). In 2022 wordt gestart met een update van de resterende onderdelen in het GVVP (zoals wegenstructuur, wegencategorisering, openbaar vervoer en bereikbaarheid). Het huidige parkeerbeleid staat omschreven in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2010 – 2015 en de herziening parkeernota binnenstad en Waterfront 2016. Gelet op alle nieuwe mobiliteitsontwikkeling-en, de steeds toenemende woningbehoefte en de sterke relatie hiervan op het parkeervraagstuk willen we hier sturing op houden en faciliteren waar dat kan. Denk hierbij onder andere aan de projecten Waterfront (fase 3) en Nieuw Weiburg. Aan de hand van dit gedachtegoed is een uiteindelijke aanpassing van de nota parkeernormen een logische vervolgstap en wordt ook de parkeerverordening uit 1998 herzien. Een ontwikkeling binnen de mobiliteit is de transitie van de fossiele brandstof voor voertuigen naar duurzame energie. De vraag naar elektrische laadpunten op parkeerparkeerplaatsen en in woonstraten neemt de komende jaren toe. De ambitie van Harderwijk op het gebied van laadinfrastructuur voor de komende jaren is uitgewerkt in 2019.

Na vaststelling is gestart met het uitrollen van extra laadpunten op de parkeerterreinen rondom de binnenstad. Bij de aanleg van nieuwe parkeerlocaties wordt rekening gehouden met de verder toegenomen vraag naar laadinfrastructuur. Verder wordt in het kader van duurzaamheid samen met ondernemers uit de binnenstad uitvoering gegeven aan een verdere verkenning van duurzame stadslogistiek in het kernwinkelgebied. De nieuwe havens zijn een succes, gasten weten de havens steeds beter te vinden. Ook de vraag naar locatie voor watersportactiviteiten neemt toe. In de plannen is m.u.v. de hervestiging van de kleine watersport geen rekening gehouden met vestigingsmogelijkheden voor watersportbedrijven en -verenigingen. In 2020 zijn wij gestart met een locatieonderzoek om na te gaan of en waar wij watersportbedrijven en –verenigingen kunnen faciliteren.

- 36 -

Verbonden partijen N.v.t. Beleidskaders  Parkeerverordening (1998)  Integraal Fietsbeleid (2019).  Verkeersveiligheidsplan (2016) met update uitvoeringsprogramma (2020).  Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (2010).  Parkeernota (2016).  Parkeernormennota (2013) met annex.

B TAAKVELDEN 2.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Verkeer en vervoer J. de Jong Stadsbedrijf D. Gielen

Wat willen we bereiken? Het stimuleren van educatie en bewustwording op verkeersveiligheidsgebied alsmede het nemen van maatregelen ter bevordering van de verkeersveiligheid. Het goed bereikbaar houden van Harderwijk of waar mogelijk te verbeteren. Het verkeers- en vervoersbeleid van de gemeente is vastgelegd in het verkeersstructuurplan en het verkeersveiligheidsplan. Het belangrijkste doel is het verbeteren van de verkeersveiligheid in algemene zin, zowel subjectief als objectief en het terugdringen van het aantal ongevallen. De gemeente promoot het fietsgebruik en verbetert de fietsvoorzieningen daar waar mogelijk. De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van openbaar vervoer. Uitgangspunt is het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk met maatwerk nog verbeteringen door te voeren. Bij maatwerk kan onder andere gedacht worden aan een verbeterde, snellere en frequentere treinverbinding met de Randstad. Daarnaast vervult het fiets-/voetveer tussen Strand Horst en Zeewolde een zeer belangrijke functie voor met name vele duizenden scholieren. De gemeente Harderwijk hecht er waarde aan om deze voorziening in stand te houden en waar mogelijk nog te verbeteren.

Tot dit taakveld worden ook de baten en lasten van de volgende onderwerpen opgenomen: Weginfrastructuur verhardingen (inspectie, dagelijks en groot onderhoud van wegen) - Civiele kunstwerken wegen (inspectie en beheer van bruggen, tunnels, keermuren langs rijbanen en paden) - Openbare verlichting (inspectie, onderhoud en vervanging, elektriciteit, lichtmastreclames) - Reiniging wegen (machinaal en handmatig reinigen van zwerfvuil en onkruid) - Gladheidbestrijding (preventief/ curatief strooien, machinaal- en handmatig sneeuwschuiven) - Verkeerstekens en wegmeubilair (onderhouden van verkeersregelinstallaties, verkeersborden, verkeerstekens en markeringen op het wegdek, bewegwijzering, straatnaamborden, fietsenrekken, zitbanken en dergelijke) - Advies en onderzoek verkeer (verkeersplannen en -besluiten, tellingen, afhandeling bewonersreacties en dergelijke) Wat doen we daarvoor? Regulier  Uitvoering geven aan het verkeersveiligheidsplan waaronder: o aanpak en analyse van verkeersonveilige situaties op basis van prioritering;  Aanleg van verkeersveiligheid bevorderende maatregelen;  Het bevorderen, stimuleren en ondersteunen van activiteiten van Veilig Verkeer Nederland, waaronder gedragsbeïnvloeding, voorlichting, educatie en communicatie;  Het verbeteren van de regionale samenwerking op het gebied van verkeersveiligheid door middel van samenwerking in ROVG/ROVO verband; 

Het bevorderen van langzaam verkeer, het verwijderen van onnodige obstakels;  Het verlenen van subsidie ter in stand houding van de veerpont Horst –Zeewolde.  Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud, meerjarig onderhoud (vervanging van op basis van technische en economische levensduur), curatief onderhoud (herstellen van schade) en van meer projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie);

- 37 -

  

Wegverhardingen onderhouden, die zijn opgenomen in de planning die in het rationeel wegbeheer programma GISIB gegenereerd en weergegeven in de meerjarenplanningtekening van het Domein Stadsbedrijf. Daarnaast 1/3 deel van het wegverhardingen areaal inspecteren conform de CROW normen; Vervangen van uitgevallen lampen door gericht gemelde storingen op te lossen en door 4 keer per jaar controle te rijden en het remplaceren en schoonmaken van 1/3 van de armaturen voor de openbare verlichting; Civiele kunstwerken worden preventief en correctief onderhouden en zijn opgenomen in de planning die in wordt gegeneerde uit het kunstwerken beheersysteem IASSET. Daarnaast 1/3 van het areaal inspecteren om onderhoudsstatus te monitoren.

Nieuw beleid Kadernota 1. Regionaal mobiliteitsfonds In 2018 is de regionale Bereikbaarheidsagenda vastgesteld en de samenwerkende gemeenten op de NoordVeluwe hebben in 2019 besloten een regionaal mobiliteitsfonds op te richten. Voor de vulling van dit mobiliteitsfonds draagt elke deelnemende gemeente €1,-- per inwoner in 2021 bij en vanaf 2022 €2, -- per jaar. Dit bedrag kan jaarlijks worden bijgesteld afhankelijk van ambities. Met het mobiliteitsfonds kunnen de samenwerkende gemeenten investeren in een betere regionale bereikbaarheid via weg (A28 en provinciale wegen), spoor (Amersfoort-Zwolle) en fiets (snelle fietsroutes). Onze partners (o.a. provincie en NS) zien onze ambities op gebied van mobiliteit en bereikbaarheid en dat zal de kans op succes (middels subsidies) vergroten. Op basis van het inwoneraantal maal € 2 bedraagt de totale bijdrage afgerond € 100.000.

2. Uitvoering verkeersveiligheidsplan In 2020 is het nieuwe Verkeersveiligheidsplan-uitvoeringsprogramma 2021-2025 vastgesteld, als vervolg op het uitvoeringsprogramma 2016-2020. De projecten met de hoogste prioriteit zijn als eerste uitgevoerd in 2021. In de daaropvolgende jaren moet dit, in overleg met het Verkeersplatform, een vervolg krijgen met uitvoering van de (dynamische) prioriteitenlijst met speciale aandacht voor de veiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers. Doel is op deze manier de dalende trend qua (letsel)ongevallen in Harderwijk extra te stimuleren. Het Ministerie van I&W heeft het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) vastgesteld. Ambities en doelstellingen om de verkeersveiligheid te verbeteren worden flink aangescherpt. Dit betekent ook voor de gemeenten een extra inzet op verkeersveiligheid. De incidentele last bedraagt voor de komende 4 jaar € 175.000 per jaar voor 2022 tot en met 2025. 3. Vervangen verkeersregelinstallaties De kruisingen van de N303 (Oranjelaan) met de A28-afrit zuid, A28-afrit noord en het Engelserf worden geregeld middels verkeerslichten. Het gaat om drie afzonderlijke kruisingen met elk één VRI, die onderling aan elkaar gekoppeld zijn. De drie VRI’s zijn echter verouderd. De maximale levensduur is inmiddels overschreden. Daarom moeten de drie VRI’s spoedig vervangen worden.

Eén van de drie kruisingen (inclusief VRI) is in gemeentelijk eigendom. De andere twee VRI’s zijn provinciaal. De provincie beheert echter alle drie de VRI’s, omdat de drie VRI’s aan elkaar gekoppeld zijn.De provincie gaat de provinciale VRI’s in 2022 vervangen door nieuwe installaties. Daarbij willen ze de gemeentelijke kruising inclusief de VRI direct meenemen. Dat moet ook wel, want deze VRI kan alleen functioneren als de drie VRI’s gelijktijdig vervangen worden. Bij het vernieuwen van de VRI worden een aantal optimalisaties doorgevoerd, zodat de nieuwe VRI’s voldoende toekomstbestendig zijn. Omdat één VRI gemeentelijk is, is een bijdrage van de gemeente nodig. De totale kosten voor vervanging van de VRI’s bedragen € 565.230,--. Hiervan nemen Provincie Gelderland en Rijkswaterstaat een groot deel voor hun rekening. Van de gemeente wordt voor de vervanging van de gemeentelijke VRI een bijdrage verwacht van € 199.186,35. De jaarlijkse kapitaallast bedraagt € 13.333. 4. Onderzoek afwaarderen centrumroute Verkeerskundig onderzoek naar het afwaarderen van de centrumroute Burgemeester De Meesterstraat – Scheepssingel – Bleek – Vitringasingel / Selhorstweg. In maart 2021 heeft het college besloten te gaan onderzoeken hoe door doorgaand verkeer op de centrumroute terug te dringen de leefbaarheid in het centrum van Harderwijk verder vergroot kan worden.

In gesprekken met bewoners is dit door de wethouder als toezegging bekrachtigd. Het onderzoek zal uitgevoerd worden door een extern adviesbureau. Onderdeel is onder andere: - het inzichtelijk maken hoeveel doorgaand verkeer er op de centrumroute rijdt; - het adviseren hoe het aandeel doorgaand verkeer door de binnenstad teruggedrongen kan worden; - het adviseren hoe we de Burgemeester De Meesterstraat goed als 30-kilometerweg kunnen inrichten. Dit alles met als doel het opleveren van een pakket aan maatregelen die bijdragen aan de verbetering van de leefbaarheid in en rondom de binnenstad.

- 38 -

De eenmalige kosten van het onderzoek bedragen € 44.000. 5. Actualiseren GVVP De achterliggende jaren hebben we specifieke onderdelen uit het GVVP al geactualiseerd, zoals opgenomen in het Integraal Fietsbeleid (2019) en het Verkeersveiligheidsplan (2016 en 2021). Daarnaast is het de intentie om in 2022 het onderdeel ‘parkeren’ te herzien met een parkeervisie en –beleid. Hiervoor is een kadernotaaanvraag gedaan voor de begroting 2022-2025. De gemeenteraad heeft het college verzocht de resterende onderdelen in het GVVP (zoals wegenstructuur, wegencategorisering, openbaar vervoer en bereikbaarheid) te actualiseren. Hiervoor zullen we gebruik moeten maken van de capaciteit en expertise van een verkeerskundig bureau. De kosten hiervan worden geraamd op incidenteel € 35.000. Nieuw op te stellen parkeervisie en –beleid wordt integraal opgenomen in het geactualiseerde GVVP.

Wat mag het kosten? Lasten Baten Dotatie aan reserves Onttrekking uit reserves TV21 - Verkeer en vervoer - totaal

2022 5.798 -93 0 -447

2023 5.625 -93 0 -494

2024 5.597 -93 0 -494

2025 5.584 -93 0 -494

5.258

5.038

5.010

4.997

Beleidsindicatoren Facultatieve beleidsindicatoren Verplaatsingen met fiets (Bron: CBS-OViN) Gemeenten 25.000Periode Harderwijk 50.000 inwoners 2016 Geen data Geen data 2017 36,1% 27,3% 2018 Geen data Geen data 2019 Geen data Geen data

Verplaatsingen met auto (Bron: CBS-OViN) Gemeenten 25.000Periode Harderwijk 50.000 inwoners 2016 Geen data Geen data 2017 30,4% 36,1% 2018 Geen data Geen data 2019 Geen data Geen data

Aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners (Bron: Bestand geRegistreerde Ongevallen in Nederland)

10 9

Harderwijk

8 7

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

6 5 2016

2017

2018

2019

- 39 -

2.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Parkeren J. de Jong Ruimte K.J. de Groote

Wat willen we bereiken? Zorgdragen voor adequate verdeling van de beschikbare parkeercapaciteit en het bepalen van de parkeerbehoefte (normen) bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het versterken van de stad door de bereikbaarheid/leefbaarheid te vergroten/waarborgen op het onderdeel parkeren door:  Het in stand houden en realiseren van voldoende parkeercapaciteit;  Effectieve verdeling van de beschikbare parkeercapaciteit onder de verschillende doelgroepen;  Het monitoren van de parkeerontwikkelingen;  Tenminste een marktconform parkeerbeleid/- beheer;  Inzet op handhaving van de parkeer regulerende maatregelen;  Inzet op verkeersgeleiding / -informatie van verkeersstromen van en naar de parkeerlocaties (PRIS);  Het borgen van voldoende parkeercapaciteit bij ruimtelijke ontwikkelingen (nieuwbouw of functiewijziging) en voor bedrijven geldt: parkeren op eigen terrein;  Duurzame initiatieven worden ondersteund waaronder bijvoorbeeld deelauto en auto’s op alternatieve brandstof (elektrisch of gas);  Ook is gestart met een verkenning van de toegankelijkheid van het kernwinkelgebied voor bevoorradend verkeer en de gemeentelijke ambitie om in 2040 een zero-emissie zone in te stellen.  Het bevorderen van de toegankelijkheid door voldoende speciaal geserveerde en afgestemde parkeerplaatsen voor de doelgroep gehandicapten.

Wat doen we daarvoor? Regulier  Uitvoering geven aan het vastgestelde beleid waaronder het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoers Plan (GVVP) op basis van de mobiliteitsvisie, nota parkeren en de parkeernormen nota;  Uitvoering geven aan vastgesteld beleid m.b.t. parkeren grote voertuigen en parkeren elektrische auto’s;  Uitvoering geven aan uitgifte ontheffingen en vergunningen parkeerreguleringsgebied op basis van de vastgestelde parkeerverordening.  Invulling geven aan parkeren binnen ruimtelijke plannen waaronder Waterfont, Nieuw Weiburg en Harderweide;  Het uitvoeren van gericht toezicht en handhaving. Nieuw beleid Het huidige parkeerbeleid staat omschreven in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2010 – 2015 en de herziening parkeernota binnenstad en Waterfront 2016. Gelet op alle nieuwe mobiliteitsontwikkeling-en, de steeds toenemende woningbehoefte en de sterke relatie hiervan op het parkeervraagstuk willen we hier sturing op houden en faciliteren waar dat kan. Denk hierbij onder andere aan de projecten Waterfront (fase 3) en Nieuw Weiburg. Aan de hand van dit gedachtegoed is een uiteindelijke aanpassing van de nota parkeernormen een logische vervolgstap. In relatie tot de parkeervisie maar ook voor de benodigde juridische verankering wordt de gemeentelijke parkeerverordening uit 1998 herzien. Ombuigingen 1.

Parkeergarages Waterfront De middelen die vrijkomen doordat de parkeergarages in tijd zijn uitgesteld, zijn vooralsnog niet structureel beschikbaar. Bij herziening van de parkeerexploitatie moeten de structurele middelen a €275.000,- gedekt worden om deze ombuiging mogelijk te maken vanaf 2025 of er moeten andere keuzes gemaakt worden ten aanzien van de parkeergarages. Tevens raden wij aan om hierbij de parkeerinkomsten op dat moment te betrekken om afwegingen op het gebied van parkeren in zijn totaliteit te bekijken en te beslissen. Het voordeel van dit voorstel is € 550.000 voor de jaren 2022 en 2023 voor de jaren daarna € 275.000 per jaar.

- 40 -

Wat mag het kosten? Lasten Baten Dotatie aan reserves Onttrekking uit reserves

2022 1.408 -196 0 0

2023 1.295 -196 0 0

2024 1.528 -150 0 0

TV22 - Parkeren - totaal

1.212

1.099

1.379

2.3 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2025 1.511 -117 0 0 1.394

Taakveld Recreatieve havens M. Companjen Ruimte R. van Drunen

Wat willen we bereiken? Het bevorderen van watertoerisme wat bijdraagt aan de verbetering van de aantrekkelijkheid van de stad. Nederlandse en buitenlandse toeristen en watersporters komen graag naar Harderwijk en verblijven meerdere nachten in de haven. De havens versterken het toeristisch en recreatieve aanbod van de historische binnenstad van Harderwijk, de Veluwe en de regio. De havens van Harderwijk hebben behalve toeristisch-recreatieve ook een economische waarde. Ze voegen meer aanbod aan het product Harderwijk toe en verhogen de beleving voor inwoners en recreanten. Wat doen we daarvoor? Regulier  Gastheer voor recreatieschepen in nieuwe havens;  Planmatig jaarlijks onderhoud;  Meerjarig onderhoud (vervanging van op basis van technische en economische levensduur);  Curatief onderhoud (herstellen van schade);  Handhaven van orde en veiligheid in en rondom de haven;  Beheer van schepenbestand en innen havengelden. Specifiek 1. Locatiestudie watersportactiviteiten Na de ingebruikname van de nieuwe havens is de vraag naar locaties voor watersportactiviteiten toegenomen. Specifieke locaties voor commerciële watersportactiviteiten zijn geen onderdeel van de plannen van Waterfront (m.u.v. de kleine watersport).

Vanwege de vraag zijn wij gestart met een locatie studie met als doel aanwijzen van geschikte locaties in Waterfront en daarbuiten voor (commerciële) watersportbedrijven. Nieuw beleid Havenverordening De nieuwe havens en de komst van de Omgevingsverordening vragen om een actualisatie van de havenverordening uit 1994. Wij zijn daarom ook gestart met de actualisatie van de havenverordening. Ombuigingen 1. Onderhoud havens (baggeren) In de begroting 2021 is eenmalig het onderhoud aan de havens met een jaar opgeschoven wat voor dat jaar een voordeel oplevert van € 185.000. 2. Havengelden

We adviseren om de inkomsten (€ 110.000) uit havengelden en daarmee de kostendekkendheid structureel te verhogen tot 60%. De afgelopen jaren hebben wij veel geïnvesteerd in het havengebied en de faciliteiten waarbij het redelijk wordt geacht hier een verhoging van de inkomsten tegenover te zetten. Om dat te bereiken gaan wij de verordening havengelden actualiseren (nieuwe tarieven en/of verhoging van de tarieven). Vanuit amendement 7-7 bij de Kadernota 2022-2025 wordt de kostendekkendheid taakstellend verhoogd naar respectievelijk 75%, 90% en 100% voor de jaren 2023 tot en met 2025. Hiervoor zal conform motie 7-1 eerst onderzocht worden wat de effecten van dit voorstel zijn. De uitkomst van dit onderzoek zal voor de begroting 2023 met de raad gedeeld worden. De bijbehorende baten en lasten zijn opgenomen onder taakveld 2.4.

- 41 -

2022

Wat mag het kosten? Lasten Baten Dotatie aan reserves Onttrekking uit reserves TV23 - Recreatieve havens - totaal

2.4 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2023

2024

2025

15 0 0 0

15 0 0 0

15 0 0 0

15 0 0 0

15

15

15

15

Taakveld economische havens en waterwegen M. Companjen Ruimte R. van Drunen

Wat willen we bereiken? Het beheren van de havens in Harderwijk voor recreatie en industrie. Met de havens in het havengebied noord richten wij ons primair op de beroepsvaart: op- en overslag van goederen en containers), reparatie, productie en winterstalling van (recreatie)vaartuigen. De Lorentzhaven faciliteert het lokale en regionale bedrijfsleven op het gebied van (duurzaam) vervoer over water. Hiervoor is de haven voorzien van een openbare kade, voldoende bedrijven die werkzaam zijn in de sector op- en overslag en een containerterminal met deels een openbaar karakter. Dit alles ter ondersteuning van de lokale en regionale economie. Voor bedrijven en bezoekende schepen heeft de Lorentzhaven toegevoegde waarde. De Pasteurhaven huisvest primair bedrijven die gerelateerd zijn aan watersport en visserij en biedt daarvoor goede faciliteiten. De Pasteurhaven is goed bevaarbaar met voldoende kadelengte en een brede diversiteit van watersportbedrijven die de watersporter op alle vlakken faciliteert. Wat doen we daarvoor? Regulier  Planmatig jaarlijks onderhoud;  Meerjarig onderhoud (vervanging van op basis van technische en economische levensduur);  Curatief onderhoud (herstellen van schade);  Handhaven van orde en veiligheid in en rondom de haven;  Beheer van schepenbestand en innen havengelden. Nieuw beleid Ombuigingen 1.

Waterplan Minder inzet op de realisatie van het waterplan wordt mogelijk geacht zonder dat hiermee het resultaat in het geding komt. Jaarlijks levert dit een besparing op van € 6.210. 2. Toezicht Destijds is bij het ramen van de kosten in verband met de compensatiegebieden Waterfront langs het randmeer een budget van € 5.000 structureel opgevoerd voor toezicht. Van dit budget wordt echter geen gebruikt gemaakt en kan dus vrijvallen. Wat mag het kosten? Lasten Baten Dotatie aan reserves Onttrekking uit reserves TV24 - Economische havens en waterwegen - totaal

2022 938 -491 0 -20

2023 1.288 -903 0 -20

2024 1.104 -794 0 -20

2025 1.053 -812 0 -20

427

365

290

221

- 42 -

2.5

Taakveld Openbaar vervoer

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Ruimte J. de Jong J. Langevoord

Wat willen we bereiken? De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van het openbaar vervoer. Uitgangspunt is het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk met maatwerk verbeteringen door te voeren. Bij maatwerk kan o.a. gedacht worden aan een verbeterde, snellere en frequentere treinverbinding met de Randstad en Zwolle. Bezuinigingen in het openbaar busvervoer zijn echter, geïntensiveerd door COVID-19, zeer actueel. We maken ons sterk voor behoud van belangrijke buslijnen en onderzoeken samen met de provincie Gelderland een nieuwe vorm van openbaar vervoer per medio 2022, de haltetaxi. Het fiets-/voetveer tussen Strand Horst en Zeewolde vervult een zeer belangrijke functie voor met name scholieren en recreatief fietsverkeer. We hechten er waarde aan deze voorziening te behouden en waar mogelijk nog te verbeteren, net als andere verbindingen tussen Flevoland en Gelderland via Harderwijk. Wat doen we daarvoor? Regulier Samen met partners, zoals NS, provincie Gelderland en omliggende gemeenten, werken we samen aan een goed netwerk van openbaar vervoer van en naar Harderwijk. Wat mag het kosten? Lasten Baten Dotatie aan reserves Onttrekking uit reserves TV25 - Openbaar vervoer - totaal

2022

2023

2024

2025

51 0 0 0

44 0 0 0

44 0 0 0

44 0 0 0

51

44

44

44

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 2 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Lasten

TV21 - Verkeer en vervoer TV22 - Parkeren TV23 - Recreatieve havens TV24 - Economische havens en waterwegen TV25 - Openbaar vervoer Lasten - Totaal Baten TV21 - Verkeer en vervoer TV22 - Parkeren TV23 - Recreatieve havens TV24 - Economische havens en waterwegen Baten - Totaal Programma - saldo voor bestemming Dotatie aan TV21 - Verkeer en vervoer reserves TV24 - Economische havens en waterwegen Dotatie aan reserves - Totaal Onttrekking TV21 - Verkeer en vervoer uit reserves TV24 - Economische havens en waterwegen Onttrekking uit reserves - Totaal Programma - saldo na bestemming

Rekening Begroting 2020 2021 4.747 2.023 0 686 48 7.504 -300 -127 0 -326 -752 6.751 1.060 121 1.181 -23 -232 -254 7.678

5.645 1.955 15 1.871 66 9.553 -156 -161 0 -304 -621 8.932 2.011 250 2.261 -1.003 -14 -1.017 10.176

Begroting 2022 5.798 1.408 15 938 51 8.210 -93 -196 0 -491 -781 7.429 0 0 0 -447 -20 -467 6.962

Begroting 2023 5.625 1.295 15 1.288 44 8.267 -93 -196 0 -903 -1.193 7.075 0 0 0 -494 -20 -514 6.561

Begroting 2024 5.597 1.528 15 1.104 44 8.288 -93 -150 0 -794 -1.037 7.251 0 0 0 -494 -20 -514 6.737

Begroting 2025 5.584 1.511 15 1.053 44 8.207 -93 -117 0 -812 -1.022 7.185 0 0 0 -494 -20 -514 6.671

- 43 -

51 15

Lasten TV21 Verkeer en vervoer

938

Lasten TV22 Parkeren 1.408 Lasten TV23 Recreatieve havens 5.798 Lasten TV24 Economische havens en waterwegen

Financiële analyse begroting 2022 ten opzichte van begroting 2021: Ontwikkeling saldo programma

Bedrag

Begroting 2021 Begroting 2022 Verschil Onderwerp Nieuw beleid Onderhanden werken Kapitaallasten Doorberekende salariskosten TV 21 Verkeer en vervoer TV 22 Parkeren TV 24 Economische havens en waterwegen Diversen Totaal

Nadeel (N) Voordeel (V) 10.176.000,6.962.000,3.214.000,-

V

467.333,2.138.927,364.705,109.284,867.000,670.000,250.000,-10.827,3.214.000,-

Nadeel (N) Voordeel (V) N V N V V V V V V

Bedrag

- 44 -

Toelichting op de financiële analyse: Onderhanden werken: Vanuit de jaarrekening 2020 zijn budgetten meegenomen naar 2021. Dit zijn incidentele budgetten voor 2021. In 2022 komen deze budgetten niet meer voor en leidt dit tot een voordeel. Kapitaallasten Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de nieuwe investeringen. Deze worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/programma’s. Doorberekende salariskosten Door de hogere lasten binnen de salarisbegroting, voornamelijk als gevolg van de cao ontwikkelingen, de jaarlijks herziene toerekening van deze salariskosten naar de diverse programma’s en extra ureninzet bij grondexploitaties kan er binnen het programma sprake zijn van een voor of nadeel. TV 21 Verkeer en vervoer Per saldo is op dit taakveld sprake van een voordelig resultaat. Dit wordt met name veroorzaakt door incidentele mutaties ad € 1.313.000,- aan bestemmingsreserves in 2021 en incidentele vrijval ad € 91.000,- in de exploitatie. Op het budget “verharde openbare ruimte” is sprake van een nadelig resultaat van € 527.000,-. Dit wordt veroorzaakt doordat in 2021 incidenteel € 257.000,- is afgeraamd t.b.v. dekking van het project Engelserf en € 200.000,- voor het project Stationslaan..Daarnaast is het wegenonderhoud duurder geworden door indexatie en areaaluitbreiding (voordeurnorm woningbouw).

TV 22 Parkeren In de Parkeerexploitatie 2017 en Kadernota 2018 - 2021 zijn 2 parkeergarages in het Waterfront opgenomen. Deze zijn echter nog niet gerealiseerd. Door een nieuwe planning aan deze parkeergarages mee te geven, zijn de geraamde kapitaallasten doorgeschoven in de tijd. Dit leidt tot een voordeel op dit taakveld van € 542.000,- wat is ingezet als dekking van het ombuigingsplan. Verder is er een voordeel van € 34.000,- vanwege huuropbrengsten tijdelijke parkeerplekken Sint Jansdal. Daarnaast is in 2021, vanuit de kadernota 2021 – 2024, €119.000,- incidenteel beschikbaar gesteld. Doordat deze incidentele lasten niet meer zijn geraamd in 2022 ontstaat ook hier een voordeel. TV 24 Economische havens en waterwegen De dotatie aan de bestemmingsreserve Havenwerken staat vanaf 2022 opgenomen onder taakveld 0.10 Mutatie Reserves. Tegenover het voordeel op het taakveld 2.4, staat daarom een evenredig nadeel op taakveld 0.10. Diversen Per saldo is er voor de overige diverse baten en lasten een voordeel van € 10.827,-. Totaaloverzicht Nieuw Beleid Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen, de toelichting is opgenomen onder de betreffende taakvelden: Nieuw beleid

Omschrijving

PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat TV21 - Verkeer en vervoer Regionaal Mobiliteitsfonds Uitvoering verkeersveiligheidsplan Vervangen verkeersregelingsinstallaties Onderzoek afwaarderen Centrumroute Actualiseren GVVP 2022 TV21 - Verkeer en vervoer - Totaal TV22 - Parkeren Opstellen parkeervisie, herzien parkeernormen en -verordening TV22 - Parkeren - Totaal PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Totaal

Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 100 175 13 44 35 367 100 100 467

0 175 13 0 0 188 0 0 188

0 175 13 0 0 188 0 0 188

0 175 13 0 0 188 0 0 188

- 45 -

2.3 Programma 3 Economie A ALGEMEEN Doelstelling Wij werken aan een samenleving waarin mensen en organisaties gestimuleerd worden en de ruimte krijgen om te ondernemen. Onder de noemer ‘ondernemend’ vallen alle beleidsterreinen die tot doel hebben de totale economische activiteit in stad en regio te vergroten. Hoewel deze beleidsterreinen elk een eigen dynamiek kennen, hebben ze een gezamenlijk doel; het versterken van de economische kracht van Harderwijk, haar ondernemers en haar inwoners. De economische kracht van Harderwijk uit zich in de mate waarin de inwoners in staat zijn passend werk te vinden en de mate waarin ondernemers en bedrijven in staat worden gesteld zich te ontwikkelen. Vanwege de economische verwevenheid in de regio zoekt Harderwijk bij het versterken van de economische kracht de samenwerking met de regiogemeenten. Wij werken aan het versterken van de economie in Harderwijk door het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling, door concreet invulling te geven aan stadspromotie en door te blijven werken aan het verbeteren van ons vestigingsklimaat. Het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling ● Het stimuleren van de circulaire (duurzame) economie.

● Benutten van de economische kansen die Lelystad Airport gaat bieden, door de integrale samenwerkingen en verschillende aanpalende thema’s, met de belangrijkste stakeholders op gemeentelijk-, regionaal- en interregionaalniveau verder te bestendigen . ● Uitvoeren van de detailhandels- en kantorenvisie en regionale visie bedrijventerreinen. ● Uitvoeren winkeltijdenverordening. ● Versterken van de binnenstad door deze aantrekkelijker te maken met als resultaat een hogere bestedingen. ● In de volle breedte benutten van de samenwerking tussen de winkel- en horeca ondernemers het culturele aanbod (SAP) de evenementenorganisaties en Heerlijk Harderwijk in Bureau Binnenstad met als resultaat een professionele samenwerking in de binnenstad. ● ism programma Duurzaamheid en Mobiliteit mogelijkheden onderzoeken om te komen tot duurzame stadslogistiek in de Binnenstad van Harderwijk 2030 Economische promotie van Harderwijk door het continueren van de promotie en positionering van Harderwijk als een toeristische bestemming in binnen- en buitenland ● Samen met de evenementenorganisatoren de harderwijker evenementen verduurzamen. ● Het versterken van het thema Hanze in Harderwijk. ● Het doorontwikkelen van Heerlijk Harderwijk als promotie organisatie voor Harderwijk. ● Het versterken en doorontwikkelen van het Toeristisch Informatiepunt in het oude stadhuis (Markt 1).

● De balans brengen in natuur en recreatie in het buitengebied van Harderwijk/op de Veluwe Wij werken aan het verbeteren van het vestigingsklimaat en aan de kwaliteit van bedrijventerreinen ● Initiatiefnemer bij de uitvoering van het Regionaal Programma Bedrijventerreinen. ● Monitoren van de kwaliteit van het vestigingsklimaat voor alle werklocaties in Harderwijk en Hierden. ● Het tijdig beschikbaar hebben of krijgen van bouwrijpe grond. Inhoud Het programma omvat activiteiten die gericht zijn op ondersteuning en uitbouw van het bestaande economisch potentieel. Hieronder vallen o.a. bedrijventerreinen, binnenstad, winkelcentra, toerisme, werkgelegenheid, warenmarkten, exploitatie van gemeentelijke eigendommen, maar ook evenementen.

Ontwikkelingen De economische ontwikkeling van Harderwijk heeft zich een aantal jaren positief ontwikkeld. Tot en met 2019 zagen we bedrijven groeien en de werkloosheid dalen. De Corona crisis heeft ook Harderwijk en de Harderwijker economie geraakt. De Harderwijker economie lijkt zich weer te herstellen maar het is op dit moment niet duidelijk welke (permanente) effecten de Corona crisis heeft. De horeca, detailhandel en vrijetijdssector hebben grote klappen gekregen. Er zijn ook sectoren die minder hebben geleden onder, of zelfs hebben geprofiteerd van, de corona crisis. De effecten van de corona crisis zijn (nog) niet terug te zien in de werkgelegenheidscijfers en het aantal vestigingen in Harderwijk. Ondanks dat de effecten niet zichtbaar zijn blijft het belangrijk met ondernemers, en zeker ook met de provinciale, in gesprek te zijn en te onderzoeken hoe we de Harderwijkse economie kunnen versterken. Dat is een van de belangrijkste opgaven voor de komende jaren. In 2022 gaan we ons richten op het behouden en versterken van bedrijvigheid In Harderwijk en Hierden en is specifieke aandacht voor een

- 46 -

toekomstbestendige binnenstad. In 2022 werken wij vanuit programma economie mee aan de voorbereiding van het economische beleid in EHZ verband.

Verbonden partijen N.v.t. Beleidskaders ● Visie op een andere Binnenstad. ● Detailhandelsvisie. ● Kantorennota. ● Economische positionering Harderwijk. ● Regionaal Programma Werklocaties.

B TAAKVELDEN 3.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Economische ontwikkeling B. van Bijsteren Ruimte N. Dirksen

Wat willen we bereiken? Ontwikkelen van beleid ter versterking van de (sociaal) economische bedrijvigheid. Stimuleren van projecten en initiatieven tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Versterken van lokale, regionale en nationale samenwerkingsverbanden en structuren. Stimuleren van innovatieve en duurzame ontwikkelingen. Verstevigen dienstverlening aan ondernemers. Wat doen we daarvoor? Regulier ● Uitvoeren Economische Positionering Harderwijk ● Economische Platform Harderwijk ● Contacten onderhouden met de wijkwinkelcentra, Bedrijvenkring en warenmarkt ● Samenwerken met de regio op het gebied van diverse economische thema’s o.a RPW, oriëntatie gebiedsagenda, Lelystad Airport ● Versterken samenwerking in de binnenstad i.s.m. Heerlijk Harderwijk Nieuw beleid ● Update Visie Binnenstad ● Detailhandelsbeleid Wat mag het kosten? Lasten Baten Dotatie aan reserves Onttrekking uit reserves TV31 - Economische ontwikkeling - totaal

2022

2023

2024

2025

242 -90 0 0

206 -90 0 0

206 -90 0 0

206 -90 0 0

151

116

116

116

- 47 -

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Functiemenging: weerspiegelt verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen (Bron: CBS BAG/LISA)

60 Harderwijk

55 50

Gemeenten 2550.000 inw.

45 2016

2017

2018

2019

3.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur B. van Bijsteren Ruimte R. van der Leeden

Wat willen we bereiken? Dit taakveld heeft betrekking op grondexploitaties bedrijventerreinen daar waar taakveld 8.2 betrekking heeft op grondexploitatie van niet-bedrijventerreinen (woningbouw). Door het tijdig beschikbaar hebben of krijgen van bouwrijpe grond willen we een bijdrage leveren aan de verdere economische ontwikkeling van Harderwijk en het creëren van voldoende werkgelegenheid. Wat doen we daarvoor? Regulier  Verwerving, productie en levering van bouwrijpe grond;  Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten;  Aankopen, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken;  Het uitgeven van bouwrijpe kavels voor bedrijfsvestiging;  Het opstellen van koop-, ontwikkel- en/of exploitatieovereenkomsten;  Het onderzoeken van de financiële haalbaarheid van stedenbouwkundige plannen. Specifiek Lorentz III  Afronden bouwrijp maken fase 2;  Uitgifte bedrijfskavels. Lorentzhaven  Voortzetting woonrijp maken oostzijde Lorentzhaven;  Uitgifte bedrijfskavels. Overig  Uitgifte van restkavels binnen de bedrijventerreinen Tonsel en Sypel Wat mag het kosten? Lasten Baten Dotatie aan reserves Onttrekking uit reserves TV32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX) - totaal