Boekwerk Jaarrekening 2020.pdf
Tekst van het document
Jaarrekening 2020
gemeente harderwijk
inhoudsopgave 1
2
3
4
5
Algemeen.................................................................................................................................................................. - 3 1.1
Voorwoord.........................................................................................................................................................- 4 -
1.2
Financiële analyse............................................................................................................................................ - 6 -
1.3
Leeswijzer....................................................................................................................................................... - 10 -
Programmaplan ...................................................................................................................................................... - 11 2.0
Programma 0 Bestuur en ondersteuning......................................................................................................... - 12 -
2.1
Programma 1 Veiligheid ................................................................................................................................. - 21 -
2.2
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat.................................................................................................- 27 -
2.3
Programma 3 Economie.................................................................................................................................. - 32 -
2.4
Programma 4 Onderwijs ................................................................................................................................. - 37 -
2.5
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie.........................................................................................................- 42 -
2.6
Programma 6 Sociaal Domein........................................................................................................................ - 48 -
2.7
Programma 7 Duurzaamheid en milieu .......................................................................................................... - 58 -
2.8
Programma 8 Ruimte en wonen......................................................................................................................- 64 -
Paragrafen .............................................................................................................................................................. - 71 3.1
Paragraaf Lokale Heffingen............................................................................................................................. - 72 -
3.2
Paragraaf Weerstandsvermogenen risicobeheersing.....................................................................................- 76 -
3.3
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen.........................................................................................................- 81 -
3.4
Paragraaf Grondbeleid.....................................................................................................................................- 83 -
3.5
Paragraaf Verbonden partijen......................................................................................................................... - 86 -
3.6
Paragraaf Bedrijfsvoering................................................................................................................................ - 96 -
3.7
Paragraaf Financiering.....................................................................................................................................- 99 -
3.8
Paragraaf Financiële impact Covid-19..........................................................................................................- 102 -
Jaarrekening......................................................................................................................................................... - 108 4.1
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling..................................................................................... - 109 -
4.2
Balans............................................................................................................................................................ - 112 -
4.3
Overzicht van baten en lasten.......................................................................................................................- 114 -
4.4
Toelichting op de balans................................................................................................................................- 116 -
4.5
Gebeurtenissen na balansdatum...................................................................................................................- 129 -
4.6
Toelichting baten en lasten (inclusief onderhanden werken)........................................................................ - 130 -
4.7
Single Information Single Audit (SISA) 2020................................................................................................ - 143 -
Bijlagen................................................................................................................................................................. - 146 5.1
Overzicht kredieten 2020...............................................................................................................................- 147 -
5.2
Verplichte beleidsindicatoren.........................................................................................................................- 152 -
5.3
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant.................................................................................. - 154 -
jaarrekening 2020 Gemeente Harderwijk
2
1
Alġemeen
Jaarrekening 2020 Gemeente Harderwijk
3
r
'
1.1
Voorwoord
L________________________________________________________________________________________ j Inleiding In het jaarverslag legt het college verantwoording af over de al dan niet gerealiseerde beleidswensen van het afgelopen jaar. Dit is voor het huidige college alweer de laatste keer dat een jaarverslag zal worden aangeboden aan de gemeenteraad. Het is niet alleen het laatste jaar maar ook veruit het meest bijzondere jaar van deze collegeperiode waarover verantwoording wordt afgelegd. Bij het opstellen van de begroting 2020-2023 was het woord Covid-19 nog niet eens bekend. Inmiddels weten wij wel beter en mogen we gerust stellen dat het jaar 2020 totaal niet gebracht heeft van wat wij er van verwachtten. Corona heeft ook in Harderwijk zijn sporen achtergelaten in de hele samenleving. En wij zijn er nog niet al gloort er wel licht aan de horizon. Zo goed en zo kwaad als het ging hebben zowel de gemeenteraad, het college als de ambtelijke organisatie geprobeerd de pijn van de gevolgen van de pandemie te verzachten. Wij realiseren ons meteen dat dit niet voor alle zaken gelukt is en ook niet zal lukken. In de jaarrekening is een aparte paragraaf opgenomen waarin wij aangeven op welke terreinen inspanningen hiervoor zijn gepleegd en wat de financiële gevolgen hiervan zijn. Resultaat Het jaar 2020 wordt afgesloten met een vrij besteedbaar positief resultaat C 1,8 miljoen.
Dat resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Daarbij is al rekening gehouden met alle bestaande claims, toegenomen risico's en nog niet afgeronde projecten tot een totaalbedrag van ongeveer C 5,4 miljoen. Naast verantwoording over de financiën gaat het in het jaarverslag met name over een verantwoording over de geplande activiteiten. Door Corona is op tal van beleidsterreinen het niet gelukt de geplande activiteiten uit te kunnen voeren. Toch is er ondanks deze moeilijke periode zijn tal van beleidsterreinen gerealiseerd of opgestart: » Met ingang van de dienstregeling 2020 rijdt NS in de spits en in de spitsrichting snelle Sprinters tussen Harderwijk en Amersfoort. » In 2020 is de Vondellaan opnieuw ingericht en afgewaardeerd van 50 naar 30 km/h-route. Voor diverse wegen in het centrumgebied en de route Nassaulaan/Veldkamp/Engelserf zijn de inrichtingstekeningen voor een nieuwe en verkeersveiligere inrichting inmiddels gereed. De uitvoering van deze projecten start in 2021. » Naast de invoering van de eerste 2 uur gratis parkeren in de parkeergarage Houtwal en het terrein Westeinde, is dit ook ingevoerd op de parkeerterreinen Vuldersbrink, Selhorstweg en het Kloosterplein. De parkeerpas voor niet commerciële mantelzorgers ingevoerd.
» In de in 2020 vastgestelde Toekomstvisie van de VNOG is de aandacht voor het vergroten van het risicobewustzijn en de zelfredzaamheid van inwoners in onze regio als beleidspijler opgenomen. » Het realiseren van het Toeristisch Informatiepunt in het oude stadhuis Veel bezoekers en bewoners hebben de weg naar het TIP gevonden voor informatie » De nieuwbouw van de Sypel verloopt volgens plan. In 2020 is besloten tot de bouw van een nieuwe sporthal in het Sypelcomplex. Ook zijn de eerste twee beweegroutes uitgezet in de stad. » Het verduurzamen van onze sportaccommodaties loopt door volgens onderhoudsplanning. De Jeu de boules vereniging heeft duurzame maatregelen getroffen bij de renovatie van de binnenhal, op het sportpark Strokel is een start gemaakt met de pilot Duurzaamheid. » De MTB route in het bos kan gebruikt worden. Bij de Parkweg is de skeelerbaan gerealiseerd en een aantal spelvoorzieningen. » Ondanks de invoering van de anderhalve metersamenleving zijn het afgelopen jaar weer kleine acties in de wijken ontstaan. De burenhulp nam een vlucht en vooral initiatieven in de openbare ruimte hebben met steun van het wijkbudget de wijken weer wat meer kleur gegeven. » In juli is de duurzaamheidsvisie ‘De Duurzame Stad' vastgesteld door de gemeenteraad. In december 2020 is de bijbehorende uitvoeringsagenda vastgesteld door het college.
» In 2020 zijn wij gestart met de voorbereiding van de vervanging van een deel van de oude geluidschermen ter hoogte van De Wittenhagen (tracé tussen de N302 en het spoor). Dit doen wij in nauwe samenwerking met Rijkswaterstaat. » Er is gestart met zowel Omgevingscoaches als met de Omgevingskamer. De vergunningverleners hebben een rol gekregen als ‘Omgevingscoach'. » De gemeenteraad heeft in 2020 een nieuwe huisvestingsverordening vastgesteld. » Op vele plekken is gewerkt aan woningbouw gericht op ouderen - en jongerenhuisvesting, tiny houses e.d.. » In 2020 zijn de panden Deventerweg 2A en Oosteinde 17 verkocht en is conform de door de raad vastgestelde visie overeenstemming bereikt over de verkoop en herontwikkeling van de locatie Academiestraat 5 (oude bibliotheek). Daarnaast is gestart met de renovatie van het Stadsmuseum (Donkerstraat 4) en is het terrein Kranenburg Noord door de gemeente aangekocht en in eigendom verkregen. En in het jaar dat de coronamaatregelen ons leefwereld heeft beïnvloed en ook beperkt heeft de gemeenteraad het mogelijk gemaakt om tijdens de crisis inwoners en bedrijven waar mogelijk te helpen.
Jaarrekeninğ 2020 Gemeente Harderwijk
Financiële ontwikkelingen Bij de begroting is al aangegeven dat we niet alles kunnen doen wat we willen. Het is en blijft een uitdaging om met de beschikbare middelen onze ambities te realiseren. We zien echter afgelopen jaar dat we de begroting niet meer sluitend krijgen zonder aanvullende maatregelen. In 2020 is een ombuigingsplan vastgesteld wat voor de volgende begroting moet zijn uitgevoerd. Harderwijk is nog steeds een financieel gezonde stad echter om dit te blijven zullen wel keuzes moeten worden gemaakt. Daarnaast zullen we ook in 2021 nog de nodige gevolgen ondervinden van de corona crisis. Tot slot. Er is ondanks het bijzondere jaar veel tot stand gebracht samen met het bestuur, de maatschappelijke organisaties en de ambtelijke organisatie. Ook de inwoners en ondernemers hebben in het afgelopen jaar veerkracht getoond. Daar mogen we trots op zijn. Voor de toekomst staat er nog veel op stapel, Harderwijk blijft een stad vol met ambities. Al merken we wel dat de financiële reikwijdte ons meer zal dwingen tot het maken van keuzes.
Met vriendelijke groet, Jeroen de Jong Wethouder
Jaarrekeninğ 2020 Gemeente Harderwijk
5
1.2
Financiële analyse
Resultaat 2020 Het jaar 2020 wordt afgesloten met een positief resultaat van afgerond C 7,2 miljoen. Dit resultaat is gecorrigeerd voor de onderhanden werken (C 3,7 miljoen) en mutaties diverse reserves en reservering eenmalige kosten VANG (-/- C 0,2 miljoen). Het positieve bruto resultaat is hiermee afgerond C 10,7 miljoen. Het positieve resultaat binnen de grondexploitaties bedraagt C 8,1 miljoen. De algemene dienst sluit met een positief resultaat van C 2,6 miljoen waarmee het totale brutoresultaat C 10,7 miljoen bedraagt. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een voordelig resultaat van C 0,9 miljoen. Het verschil ad C 9,8 miljoen bestaat uit diverse grotere mee- en tegenvallers die hieronder worden toegelicht. Voorgesteld wordt om een bedrag van C 5,9 miljoen door te schuiven naar 2021 voor de uitvoering van nog niet afgeronde of uitgestelde activiteiten (inclusief corona gerelateerde activiteiten). Hiervan is C 2,2 miljoen reeds gedekt ten lasten van reserves waardoor netto C 3,7 miljoen ten laste van het resultaat komt. De activiteiten die ten grondslag liggen aan deze budgetten zijn grotendeels gestart maar lopen in de uitvoering door naar 2021. In 2020 is er het tekort binnen de programmagelden van het sociaal domein van afgerond C 2,2 miljoen. Dit tekort kan worden opgevangen binnen de reserve sociaal domein.
Na het opvangen van dit tekort is binnen de reserve nog een bedrag beschikbaar van afgerond C 850.000. Hierbij zijn we uit gegaan van reeds bestaande claims en een verwacht voordelig resultaat op beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Over dit laatste moet nog in regionaal verband worden besloten. In tabelvorm is het resultaat als volgt: (Bedragen * C 1.000)
Bedrag 7.214 3.041 672 706 147 29 -/- 2.167 774 280 10.696 915 9.781
Netto resultaat Onderhanden werk Onderhanden werk corona gerelateerd Vorming reserve duurzaamheid Toevoeging aan reserve geluidwerende maatregelen A-28 Toevoeging aan reserve implementatie omgevingswet Onttrekking reserve sociaal domein Organisatieontwikkeling Meerinzicht Reserveren voor invoering VANG strategie per 1 januari 2022 Bruto resultaat (saldo van baten en lasten 2020) Resultaat gewijzigde begroting Werkelijk resultaat 2020 (verschil tussen werkelijk en begroot 2020)
De programmaverantwoording per programma is als volgt: Thema/Kostenplaats PROG0 Bestuur en ondersteuning
Resultaat (best. Z bep.)
Lasten Z Baten
Resultaat bepaling
Baten Lasten
Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming
Dotaties Onttrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG0 Bestuur en ondersteuning - Totaal PROG1 Veiligheid Resultaat bepaling Baten Lasten Resultaat bepaling - Totaal PROG1 Veiligheid - Totaal PROG2 Verkeer, vervoer en Resultaat bepaling Baten waterstaat
Rekening 2019 -90.373 24.658 -65.715 3.291 -11.373 -8.081 -73.796
Primitieve Begroting 2020 -91.412 20.841 70.571 0 -3.916 -3.916 -74.488
Totaal Budget 2020 -96.050 24.422 -71.628 0 -10.455 -10.455 -82.083
Rekening 2020 -95.047 24.290 -70.758 0 -8.205 -8.205 -78.962
4.158
4.264
4.463
4.200
-1.003 132 0 -870 0 -2.250 2.250 3.120 38 264
-539 6.905
-656 7.343
-752 7.503 6.751 1.181 -254
-23 2.653 630 225 2.205
209 167
5.496 3.955
21 -106
-775 0.156 3.381 .406 -2.459
-í .619
504 .230
575 .318
366 1.151
-2.573 7.652 5.079 892
-2.573 7.738 5.165 892 -1.271
-2.583 7.328 4.745 892 -1.271
IE
Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming
Dotaties Onttrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Totaal PROG3 Economie Resultaat bepaling Baten Lasten ļ Resultaat bepaling - Totaal PROG3 Economie - Totaal PROG4 Onderwijs Resultaat bepaling Baten Lasten Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Dotaties Onttrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG4 Onderwijs - Totaal
Jaarrekening 2020 Gemeente Harderwijk
.415 -2.351 7.437 5.086 269 -1.276 -'
6
410 420
Thema/Kostenplaats
Resultaat (best. Z bep.)
Lasten Z Baten
Resultaat bepaling
Baten Lasten
PROG5 Sport, cultuur en recreatie
Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming
Dotaties Onttrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Totaal PROG6 Sociaal domein Resultaat bepaling Baten ţesultaat bepaling-Totaalļ Lasten
I Į I
Rekening 2019 -2.689 11.523 8.834 1.828 -83 1.745 10.578 -34.393 78.505 1.112
Resultaat bestemming
PROG6 Sociaal domein - Totaal PROG7 Duurzaamheid en milieu
Resultaat bepaling Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming
PROG7 Duurzaamheid en milieu - Totaal PROG8 Ruimte en wonen Resultaat bepaling Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming
Dotaties Onttrekking
Baten Lasten Dotaties Onttrekking
Baten Lasten
Dotaties Onttrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG8 Ruimte en wonen - Totaal Geheel - Totaal
822 -1.882 -1.060 43.052 -9.718 12.036 2.318 123 -549 -426 1.892 -17.483 19.257 1.775 530 740 1. -2.
Primitieve Begroting Totaal Budget 2020 2020 -2.011 -2.657 12.649 14.211 10.637 11.554 20 520 -17 -28 3 492 10.640 12.046 -39.835 -46.767 83.838 92.642 44.003 45.876 0 345 -742 -904 -742 -559 43.262 45.317 -9.302 -9.485 11.640 13.551 2.338 4.066 8 -42 -42 -35 2.304 1 i -2.242 3.685 1.443
Rekening 2020 -2.783 12.249 9.466 29 -17 11 9.477 -43.167 89.546 46.379 406 -805 45. 9.997 12.608 2.611
Resultaat 2020 125 1.963 2.088 491 -11 480 2.569 -3.599 3.096 -503
-25
-17
-6.516 7.957 1.442
31.438 24.649 -6.789
24.922 6.692 8.230
915
-10.697
-99
512 943 1.455
Het begrotingssaldo vanuit de primitieve begroting 2020-2023 bedraagt C 427.000 voordelig. Na verwerking van de door de raad vastgestelde begrotingswijzigingen is het gewijzigde saldo C 915.000 voordelig. Voornamelijk wordt dit veroorzaakt door besluitvorming begroting 2020-2024, septembercirculaire Gemeentefonds 2019 en 2020 en de bestuursrapportage Meerinzicht 2020. Op hoofdlijnen wordt het rekeningsaldo verklaard door de volgende onderwerpen: (Bedragen * C 1.000)
2020 nadeel Rekeningresultaat Algemene dienst Programma 0-8: Uitgestelde werkzaamheden 2020 (onderhanden werk)) Programma 0-8: Uitgestelde werkzaamheden 2020 Corona gerelateerd Programma 0-8; Effecten Corona Programma 0; Pensioenvoorziening wethouders Programma 0; Grondverkoop niet zijnde grondexploitatie Programma 0; Resultaat bedrijfsvoering Programma 0; Resultaat jaarrekening 2020 bedrijfsvoering Meerinzicht Programma 0; OZB Programma 2; Parkeren Programma 4: Onderwijs Programma 6; Programmagelden sociaal domein Programma 7; Afval Programma 7 Te vormen reserve duurzaamheid Programma 7 Toevoegen aan reserve geluidwerende maatregelen A28 Programma 8 Toevoegen aan reserve implementatie omgevingswet Programma 8 Verkoop grond Lorentz II Diversen Totaal Rekeningresultaat Algemene dienst Rekeningresultaat Grondexploitatie Programma 8: Waterfront
Nr. a b c d
3.041 672
g h i j k l m n o p
318
q Totaal Grondexploitatie
Totaal Rekeningresultaat 2020
a b c d e f
1.100 387 395 503 600 400 285 2.167 210 706 147 29 182 435 6.610
4.967
1.643
8.138 8.138
0
8.138 9.781
Toelichting Voordeel onderhanden werken 2020, uitvoering van werkzaamheden loopt door naar 2021, waardoor het budget 2020 niet of deels besteed is.. Een overzicht van de onderhanden werken wordt gegeven in hoofdstuk 4.6. Voordeel onderhanden werk 2020 wat corona gerelateerd is (C 672.000,-) zijn zaken waarvoor we compensatie hebben ontvangen in 2020 maar waarvan de activiteiten opgepakt worden in 2021. Voor een totaal overzicht van de corona effecten in de jaarrekening 2020 wordt verwezen naar paragraaf 3.8. Jaarlijks wordt de voorziening pensioengelden geactualiseerd. N.a.v. de laatste berekeningen moet een extra bedrag
jaarrekening 2020 Gemeente Harderwijk
Nr.
e f g h
i j k l m n o p q
Toelichting gestort worden in deze voorziening. Dit wordt veroorzaakt door een daling van de rekenrente van 0,2900Zo naar 0,0820Zo. De verkoop van grond aan Uwoon (Kuipwal) en verkoop grond Hoge Varen resulteert in een incidenteel voordeel van e 325.000,Het nadeel op de bedrijfsvoeringsbudgetten wordt met name veroorzaakt doordat er extra gebruik is gemaakt van tijdelijk personeel als gevolg van vertrek van personeel en langdurige ziekte. Daarnaast blijft de krappe arbeidsmarkt één van de oorzaken waardoor wij langer gebruik moesten en moeten maken van tijdelijk personeel. Meerinzicht heeft een voordelig rekeningresultaat 2020, met name als gevolg van lagere bedrijfsvoeringskosten binnen het sociaal domein. De WOZ-waarde van de woningen zijn landelijk de afgelopen jaren sterk gestegen. De werkelijke waardestijging in Harderwijk is echter lager dan het landelijk gemiddelde. Deze afwijking werkt door in de berekening van de OZB tarieven. De lagere OZB opbrengst bij niet woningen (bedrijven) wordt voornamelijk veroorzaakt door de aanhoudende leegstand. In de begroting zijn de kapitaallasten geraamd van twee parkeergarages Waterfront. Omdat de investeringen nog niet tot uitvoering zijn gekomen is er een incidenteel voordeel. Binnen onderwijs wordt het voordeel veroorzaakt door verschillende factoren.
Minder uitgaven op volwasseneducatie, voordelige afrekening energielasten, lagere onderhoudskosten en minder uitgaven subsidies. Het nadeel op de programmagelden sociaal domein is met name het gevolg van hogere lasten binnen de jeugdzorg. Voor een toelichting wordt verwezen naar het bijgevoegd jaarverslag programmagelden sociaal domein 2020. Het nadeel op afval wordt met name veroorzaakt door meerkosten inzameling als gevolg van de nieuwe, duurdere, Europese aanbesteding. Bij het samenstellen van de begroting 2020 kon hier nog geen rekening mee gehouden worden. Mede door Corona zijn meerdere budgetten duurzaamheid zijn in 2020 niet volledig benut en vinden hun vervolg in 2021. Voorgesteld wordt deze middelen toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve duurzaamheid. Overeenkomstig de bij de rekening 2017 ingestelde bestemmingsreserve geluidwerende maatregelen A-28 de in 2020 nog beschikbare middelen toe te voegen aan de bestemmingsreserve. Overeenkomstig de bij de rekening 2017 ingestelde bestemmingsreserve implementatie omgevingswet de in 2020 nog beschikbare middelen toe te voegen aan de bestemmingsreserve Voordelig resultaat grondexploitatie Waterfront. Een uitgebreide toelichting is te vinden in de paragraaf grondbeleid en bij de toelichting op de balans.
De herziening van de grondexploitatie Waterfront heeft een positief effect op benodigde voorziening waardoor deze met e 8,1 miljoen afneemt. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf grondbeleid en de toelichting op de balans.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om incidentele en structurele financiële tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat daarvoor het beleid substantieel moet worden gewijzigd. Het weerstandsvermogen geeft daarmee aan hoe robuust de financiële positie van de gemeente is. Dit is van belang wanneer zich een financiële tegenvaller voordoet. Met voldoende weerstandsvermogen wordt beoogd mogelijke tegenvallers goed op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: a) De weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; b) Alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het beleidskader is geactualiseerd in de nota weerstandsvermogen en risicomanagement 2019-2021. Hierin is de normering voor het weerstandsvermogen opnieuw vastgezet op een ratio van 1,0. In de volgende tabellen is de stand van zaken van het weerstandscapaciteit weergegeven: (bedragen x C 1.000)
Beschikbare weerstandscapaciteit Incidenteel Algemene reserve Subtotaal incidenteel Structureel Onvoorzien Subtotaal structureel Beschikbare weerstandscapaciteit
jaarrekening 2020 Gemeente Harderwijk
Stand 31-12-2020
Rekeningresultaat 2020
Prognose stand na verwerking resultaat/claims
Claims op reserve
26.329 26.329
10.696
- 9.315
27.710
161 161 26.490
n.v.t. 10.696
n.v.t.
161 161 27.871
-
- 9.315
8
Berekening weerstandsvermogen Incidenteel Algemene reserve Subtotaal incidenteel Structureel Onvoorzien Subtotaal structureel Totaal incidenteel en structureel
Prognose stand na verwerking resultaat/claims
Geïdentificeerde risico’s n.a.v. actualisatie eind 2020
27.710 27.710
26.060 26.060
1.650 1.650
1,07 1,07
161 161 27.871
n.v.t. 26.060
161 161 1.811
161 1,07
Overschot Z tekort
Ratio weerstands vermogen
Het gewenste weerstandsvermogen bedraagt C 26.060.000 Het aanwezige weerstandsvermogen is C 27.871.000 Het verschil ad C 1.811.000 is vrij besteedbaar. Wel willen we hier de kanttekening plaatsen dat er diverse ontwikkelingen zijn die wellicht een beroep moeten doen in de toekomst op de vrij besteedbare middelen binnen de algemene reserve. Het gaat hier om de planontwikkeling Kranenburg, Stationsgebied (incl. onderwijsboulevard), omgeving de Roef en Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP). Wij adviseren dan ook vooralsnog het vrij besteedbare bedrag niet in te zetten voor mogelijke andere activiteiten/wensen. Ontwikkeling tarieven In de paragraaf lokale heffingen zien we bij een aantal tarieven dat we niet langer de afgesproken dekkingsgraad van 1000Zo realiseren waardoor dit een negatief effect heeft op het exploitatieresultaat. Het gaat met name om de tarieven voor de havens, begraafplaatsen en de markt. Gezien de aangenomen motie van de raad over het betrekken van de inkomsten bij de totale ombuigingsopgave komen we bij de kadernota met aanvullende advisering over dit onderwerp.
Jaarrekeninğ 2020 Gemeente Harderwijk
9
1.3
Leeswijzer
P rog rammastructu u r Per 1 januari 2017 is, als gevolg van het vernieuwde Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), de structuur van de begroting gewijzigd. Het Collegeprogramma 2018-2022 “Aanpakken met ambitie" is een eerste proeve van de gewijzigde begrotingsindeling. Voor de begroting 2020 is deze nieuwe structuur gehanteerd, dit betekent ook dat de jaarrekening conform de structuur van de begroting is opgezet.. De nieuwe indeling ziet er als volgt uit: » Programma 0 Bestuur en ondersteuning; » Programma 1 Veiligheid; » Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat; » Programma 3 Economie; » Programma 4 Onderwijs; » Programma 5 Sport, cultuur en recreatie; » Programma 6 Sociaal domein; » Programma 7 Duurzaamheid en milieu; » Programma 8 Ruimte en wonen. Programma’s Onder de door de raad vastgestelde programma's (hoofdstuk 2) zijn verschillende doelstellingen opgenomen. Aan de hand van de onderstaande ragen vindt een nadere indeling en uitwerking plaats: » Wat wilden wij bereiken; » Wat hebben wij ervoor doen; » Wat hebben we er voor gedaan; » Wat heeft het gekost. De programma's en paragrafen zijn geschreven in het licht van nieuwe ontwikkelingen. In antwoord op de vraag “wat heeft het gekost?" wordt ieder thema afgesloten met een tabel van de geraamde lasten en baten per doelstelling en de daadwerkelijke lasten en baten voor 2020.
Ook is onder ieder thema een overzicht opgenomen van de incidentele budgetten conform BBV. De cijfers in de tabellen in de jaarrekening zijn in duizendtallen. In de paragrafen (hoofdstuk 3) worden onderwerpen die op meerdere thema's betrekking hebben bij elkaar gebracht. De paragrafen vormen als het ware een dwarsdoorsnede van de jaarrekening vanuit een aantal specifieke gezichtspunten. De financiële impact als gevolg van de coronacrisis wordt weergegeven in een aparte paragraaf over dit onderwerp. Per programma wordt in de analyse hier ook aandacht aan besteed. Indicatoren toelichting In nieuwe, en te actualiseren beleidsnota's, zullen indicatoren en streefwaarden worden opgenomen. In samenspraak met de raad, en op advies van de auditcommissie, is bepaald welke indicatoren een plaats krijgen in de begroting, in de begroting zijn over het algemeen enkel de verplichte indicatoren opgenomen. Bij de jaarrekening vindt een actualisatie plaats naar de meeste actuele stand van zaken. Financiële jaarrekening In dit onderdeel van de jaarrekening krijgt u onder andere informatie over: » Een recapitulatie van het totaal van lasten en baten; » Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling; Vergelijkende cijfers Als vergelijkende cijfers zijn de Jaarrekening 2019 en de Begroting 2020 opgenomen.
In de kolom totaal budget 2020 zijn de cijfers opgenomen uit de primitieve begroting aangevuld met de begrotingswijzigingen. Door afronding kunnen in de financiële tabellen geringe verschillen ontstaan
Jaarrekeninğ 2020 Gemeente Harderwijk
10
2
Programmaplan
Jaarrekening 2020 Gemeente Harderwijk
11
2.0
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Doelstelling Bestuurskracht en Samenwerking » Het versterken van onze positie, het partnerschap en de samenwerking; » Het verbeteren van de samenwerking met onze partners; » Het verbeteren van de samenwerking met het maatschappelijk middenveld. Doelstelling Dienstverlening » Een servicegerichte houding naar onze klanten. Dit betekent dat medewerkers een actieve houding hebben en duidelijke antwoorden geven op vragen of plannen van klanten. Wij zijn klantvriendelijk en gastvrij. Doelstelling Samenwerking in Meerinzicht » Meerinzicht voert voor Harderwijk de Bedrijfsvoeringstaken en het sociale domein uit; » De beleidsmatige samenwerkingen met Ermelo en Zeewolde intensiveren, met als beoogd effect een efficiëntere inzet van Meerinzicht. Doelstelling Bestuur & organisatie » De gemeenteraad stelt kaders en controleert; » Het college van burgemeester en wethouders geeft dagelijks sturing aan de gemeente.
9ìn9 over FVD. NedBrtanįgrç Hazebmņ en Gerbrandy in 'gíyfos
Wllfi
----- -
Algemeen De gemeente Harderwijk heeft een open cultuur. De klant staat centraal in alles wat wij doen. De ambtelijke ondersteuning is professioneel en werkt op basis van de uitgangspunten: ‘'Open, Ontspannen en Ondernemend” Om doelen te bereiken werken wij vaak samen in (tijdelijke) netwerken op basis van het principe: ‘coalition of the willing'. Oftewel partners die dezelfde resultaten willen bereiken. Deze partners zijn inwoners, het maatschappelijk middenveld, ondernemers, onderwijs en overheden. Er wordt samengewerkt in wisselende samenstellingen, passend bij de maatschappelijke opgave en daarmee zo effectief en efficiënt mogelijk. In de samenwerking neemt Meerinzicht een bijzondere positie in. Vastgestelde beleidsdocumenten: » Harderwijk zijn wij samen; visie op burgerschap
Ontwikkelingen Bestuurskracht en Samenwerking Het college heeft in juni 2019 besloten om te stoppen met de regionale samenwerking via de Meervoudige centrumregeling Noord-Veluwe (meervoudige centrumregeling). Bij de te volgen samenwerkingskoers waren er twee stromingen: samenwerking op basis inhoud en samenwerking gericht op het gebied (gebiedsprofilering). Voor Harderwijk is de inhoud van een vraagstuk leidend voor de keuze van samenwerkingspartners. Dit geldt voor strategische en beleidsmatige onderwerpen. Deelname aan de meervoudige centrumregeling belemmert de samenwerking, omdat dit potentiële samenwerkingspartners bleek af te schrikken. Een belangrijke reden om toe te treden tot de meervoudige centrumregeling waren de strategische thema's. Gaandeweg werd duidelijk dat er geen strategische thema's specifiek voor de Noord-Veluwe te benoemen zijn. Hiermee is de basis onder deze vorm van samenwerking weggevallen. De samenwerking op beleidstaken krijgt een vervolg. Dienstverlening Er is een Dienstverleningstafel ingericht. Aan deze tafel nemen vertegenwoordigers uit de drie gemeenten deel en een afvaardiging vanuit Meerinzicht. Op deze tafel vindt afstemming plaats over dienstverleningsvraagstukken tussen de drie gemeenten, zodat onderwerpen vanuit de dienstverleningsagenda gezamenlijk en geharmoniseerd kunnen worden geïmplementeerd.
Naast deze Dienstverleningstafel is er een klankbordgroep Dienstverlening van de Raad. Op deze manier wordt de raad geïnformeerd en kan de raad inbreng op dit onderwerp geven. Er wordt momenteel gewerkt aan een gezamenlijke visie voor dienstverlening voor de drie gemeenten en daarmee ook als paraplu waarin onder andere de verschillende projecten die zijn opgeschreven in de uitvoeringsagenda 2019-2021 dienstverlening kunnen worden ondergebracht. Om de nadruk op de uitvoering te leggen zijn we op zoek gegaan naar een bestaande richtlijn voor de ontwikkeling van nog betere dienstverlening, met de menselijke maat als uitgangspunt. Dit vonden we in de uitgave (2018) van VNG Realisatie met als titel : “Kijken als een klant”. Deze visie gaat van vijf principes uit: 1. We bedienen inwoners en ondernemers zo goed als mogelijk op het kanaal dat zij kiezen, vanuit het principe ‘online waar het kan en persoonlijk waar het moet'; 2. We bieden toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening, zodat iedereen eenvoudig zaken met ons kan doen; 3. We werken zichtbaar samen met onze ketenpartners en medeoverheden, zodat inwoners en ondernemers integrale dienstverlening ervaren; 4. We maken gebruik van landelijke standaarden en oplossingen, waardoor onze dienstverlening eenduidiger, veiliger en goedkoper wordt; 5.
We maken gebruik van nieuwe technologische mogelijkheden, zodat wij passende, proactieve dienstverlening kunnen bieden aan onze inwoners en ondernemers.
Jaarrekeninğ 2020 Gemeente Harderwijk
13
Samenwerking in Meerinzicht Voor 2020 zijn er twee speerpunten (bron meerjarenbegroting Meerinzicht 2020 - 2023): Strategisch personeelsbeleid (voor 4 organisaties) Bij het strategisch personeelsbeleid ligt de focus op: » De arbeidsmarktpositie versterken; » Verjonging van de organisatie; » Duurzame inzetbaarheid, o.a. in relatie tot de verdergaande digitalisering; » Professionaliseren samenwerking (cultuurverandering). In het strategisch HRM-beleid zullen o.a. vlootschouw, demotiebeleid en strategisch opleidingsbeleid aan de orde komen voor de samenwerkingspartners. Doel is optimaal mensen in te zetten op hun talent binnen de gemeenten en Meerinzicht. I-innovatie Het tempo van digitalisering neemt exponentieel toe. Ontwikkeltijden van digitale toepassingen worden van 10 jaar teruggebracht naar één jaar. Daarmee komt een veelheid aan digitale mogelijkheden beschikbaar die deels antwoord kunnen en zullen zijn op bijvoorbeeld de kwaliteit van gemeentelijke dienstverlening. De toename van het ontwikkeltempo is een gegeven en daarmee een vraagstuk voor het netwerk van de vier organisaties. In toenemende mate bepalen digitaliseringsmogelijkheden dus de ontwikkeling van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening en is dus van strategische betekenis. Bestuur en organisatie De grootste ontwikkeling in deze periode is de invoering van de Omgevingswet.
De organisatie bereidt zich hier op voor. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeente Gemeenten beschikken over verschillende inkomstenbronnen, waarbij de bijdrage die de gemeente ontvangt uit het gemeentefonds veruit de grootste is. Algemene uitkering Het totale bedrag dat beschikbaar is voor alle gemeenten wordt verdeeld aan de hand van diverse maatstaven. Het verdeelmodel is globaal en kosten georiënteerd en houdt rekening met de belastingcapaciteit en de structuurkenmerken van de verschillende gemeenten. Door het Rijk wordt er gewerkt aan een herijking van het totale gemeentefonds per 2021. In de zomer van 2021 wordt meer duiding verwacht wat de effecten daarvan zijn voor de individuele gemeenten. De jaarlijkse ontwikkeling van de omvang van de algemene uitkering wordt vorm gegeven via de zogeheten 'trap op en trap af systematiek', waarbij het totaal beschikbare bedrag meebeweegt met de ontwikkeling van de brede rijksuitgaven. De krimp of groei van de algemene uitkering als gevolg van deze systematiek wordt het accres genoemd en wordt ieder jaar in de mei- en septembercirculaire meerjarig geactualiseerd. De gemeente ontvangt in 2020 een algemene uitkering ter grootte van ruim C 74,0 miljoen (raming op basis van de meicirculaire 2019). Het bedrag is inclusief de onderdelen Participatie en Voogdij/18+.
Daarvoor worden nu nog afzonderlijke integratie-uitkeringen ontvangen. In 2020 C 4,5 miljoen respectievelijk C 1,15 miljoen. Deze onderdelen worden naar verwachting per 2021 geïntegreerd in de algemene uitkering. Integratie-uitkeringen De integratie uitkeringen zijn gekoppeld aan de uitvoering van specifieke taken, maar de gemeente hoeft geen verantwoording af te leggen over de besteding. Op termijn is het de bedoeling dat dit type uitkeringen worden geïntegreerd binnen de algemene uitkering en dus niet langer afzonderlijk zijn te onderscheiden. Betreft de onderdelen Participatie en Voogdij/18+. Decentralisatie-uitkeringen Decentralisatie uitkeringen zijn vergelijkbaar met integratie uitkeringen, met als voornaamste verschil dat overheveling naar de algemene uitkering geen doel op zich is. De gemeente ontvangt uitkeringen op het gebied van onder meer schulden en armoede, brede impuls combinatiefuncties, jeugdhulp aan kinderen in een AZC, transformatiefonds sociaal domein, Faciliteitenbesluit opvangcentra en Voorschoolse voorziening peuters.
Jaarrekeninğ 2020 Gemeente Harderwijk
14
Wat gaan wij daar voor doen? De taakvelden die binnen het programma Bestuur en ondersteuning worden onderscheiden zijn: 0. Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Bestuurskracht en Samenwerking (01) » Een herijking van de samenwerking op beleidstaken; » Verder vormgeven aan samenwerking RS4 (Doetinchem, Tiel en Zutphen); » Verdere samenwerking binnen Meerinzicht. Dienstverlening (02) Uitvoering geven aan de update Uitvoeringsagenda dienstverlening 2019-2021, hieronder vallen onder andere de volgende activiteiten: » Vervanging website; » Optimaliseren en uitbreiden digitale dienstverlening; » Kennisbank KCC; » Email contact optimaliseren; » Monitoren klantcontacten; » Klantgesprekken; » Doorontwikkeling blockchain; » Ontwikkelingen Wet Elektronische publicaties; » Digitale toegankelijkheid.
Bestuur en organisatie » Raad o Uitvoeren van strategische raadsagenda o Kaderstelling en controle » College o Uitvoeren van wettelijke taken en collegeprogramma o Voorbereiding Omgevingswet Nieuw beleid (kadernota) » Controlekosten accountant (0.1) » Kosten verkiezingen (0.2) » Gemeentelijke aansprakelijkheidsverzekering (0.4) » Bijdrage Meerinzicht (0.4) » Harmonisatie van arbeidsvoorwaarden (0.4) » Tijdelijke uitbreiding formatie Domein Ruimte (0.4) » Formatie uitbreiding domein Samenleving (0.4) » Implementatie effecten Functiewaarderingssysteem HR21 (0.4) » Gezond en Actief Harderwijk (0.4) » Bankkosten (0.5)
Jaarrekeninğ 2020 Gemeente Harderwijk
15
Wat hebben wij er voor gedaan? Bestuurskracht en Samenwerking (01) Herijking samenwerking In 2019 is besloten om te stoppen met de Samenwerking Noord-Veluwe. Per 1 januari 2020 is de SNV opgeheven. Op beleidsmatige onderwerpen is de samenwerking wel gecontinueerd en vindt vanaf 2020 veelal plaats op basis van dienstverleningsovereenkomsten. Een aantal van deze onderwerpen zijn: 1. Economische kansen van de ontwikkeling van Lelystad Airport: in de samenwerking met de gemeenten Ermelo, Nunspeet, Putten en Zeewolde wordt onder andere in kaart gebracht wat er nodig is om een goede bereikbaarheid (OV en weg) van Lelystad Airport vanuit Harderwijk te garanderen. 2. Noord Veluwe Bereikbaar: Harderwijk blijvend bereikbaar houden door in hetzelfde regionale verband als bij de economische kansen van de ontwikkeling van Lelystad Airport uitvoering te geven aan een breed mobiliteitsprogramma, inclusief de strategisch thema's A28 en het verbeteren van de bereikbaarheid over het spoor (IC lobby). Naast infrastructurele maatregelen wordt regionaal ook volop ingezet op verkeersveiligheid, werkgeversbenadering, fietscampagnes en sneller en frequenter OV naar omliggende steden als Amersfoort, Lelystad en Zwolle. 3. Gebiedsagenda: in 2020 zijn wij gestart met het vormgeven van een gebiedsagenda samen met de gemeenten Ermelo en Zeewolde en de provincies Gelderland en Flevoland.
Met de gebiedsagenda worden de uitdagingen en kansen van het gebied onderzocht en bekeken hoe de samenwerking in de regio kan leiden tot betere voorwaarden voor een bloeiende regio voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Samenwerking RS4 (Doetinchem, Tiel en Zutphen) In 2020 zijn er verschillende ambtelijke overleggen geweest, zoals een bijeenkomst voor kennisuitwisseling begin van het jaar. De bestuurlijke overleggen die in 2020 gepland stonden zijn in verband met corona uitgesteld. Deze overleggen worden in 2021 hervat. De verwachting is dat de RS4 in 2021 samen met de betrokken gemeenten en de provincie verder opgepakt wordt. Governancestructuur Meerinzicht In november 2020 is een wijziging doorgevoerd in de governance van Meerinzicht. De reden hiervoor is onder andere voortgekomen uit de wens van de portefeuillehouders Domein Sociaal om meer grip te krijgen op de bedrijfsvoeringsaspecten. Ook zijn er verschillende wijzigingen doorgevoerd voor het vereenvoudigen van de ambtelijke governance rondom de EHZ-samenwerking. In de paragraaf verbonden partijen staat meer over welke wijzigingen zijn doorgevoerd. Samenwerking binnen Meerinzicht Strategisch medewerkersbeleid In 2020 is een implementatieplan gemaakt voor een gezamenlijk strategisch medewerkersbeleid. In 2021 en 2022 wordt dit beleid uitgerold in de verschillende organisaties.
I-innovatie In 2019 heeft het college de I-visie en het I-beleid vastgesteld. Hierin staan de kaders waarbinnen de doorontwikkeling van de informatievoorziening de komende jaren tot stand komt. De doorontwikkeling van de gegevenshuishouding en informatievoorziening moet leiden tot extra kwaliteitsimpulsen voor de gemeentelijke dienstverlening. Daarom is Meerinzicht in 2020 aangesloten bij het landelijke groeipact Common Ground. Dit is een samenwerking tussen gemeenten, ketenpartners en leveranciers om te komen tot een modernisering van de gegevenshuishouding. Dit zorgt ervoor dat er meer snelheid en flexibiliteit is en een efficiëntere manier ontstaat om met data om te gaan. Dienstverlening (02) Zoals staat onder ontwikkelingen wordt er met de drie gemeenten en Meerinzicht gewerkt aan onderwerpen vanuit de dienstverleningsagenda's. In het programma Dienstverlening, het vervolg op de dienstverleningstafel, worden deze onderwerpen gezamenlijk en geharmoniseerd geïmplementeerd. Op deze manier zijn de nieuwe websites gebouwd. Hierbij is gebruik gemaakt van toekomstbestendige techniek waarbij de gebruiker centraal staat. De toegankelijke, dienstverlenende en compacte website van de gemeente Harderwijk ging in september 2020 live. Bestuur en organisatie Raad Uitvoeren van strategische raadsagenda Inclusieve samenleving De term ‘inclusie' is niet nieuw voor de gemeente.
Er is een breed aantal taken dat gericht is op het mogelijk maken van meedoen voor iedereen. In het najaar is gestart met deze taken en activiteiten te inventariseren. Deze inventarisatie richt zich op de activiteiten van de gemeente en de maatschappelijke partners én op initiatieven in de samenleving. Voor de zomer van 2021 zal de inventarisatie aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Op basis hiervan kan de raad de richting bepalen voor de lokale Inclusieagenda.
ļaarrekeninį 2020 Gemeente Harderwijk
16
Naast bovenstaande taken zijn er in 2020 verschillende campagnes opgezet om de maatschappelijke en sociale effecten die de coronapandemie heeft op de inwoners van Harderwijk te beperken. Arbeidsmarktbeleid en onderwijs In 2020 is er verder uitwerking gegeven aan de DOE-agenda van FactorWerk. Vanuit de pijler Werkfit zijn de eerste vouchers voor jobcoaching en een less risk polis beschikbaar gesteld. Vanuit de pijler matching is er nog steeds aandacht voor de implementatie van Sonar/WBS. De pijler scholing biedt ook in 2020 Harrie trainingen aan. Dit zijn trainingen om medewerkers op te leiden om collega's met een arbeidsbeperking goed te kunnen begeleiden. Sinds april 2020 worden deze trainingen ook digitaal aangeboden. Ook de pilot praktijkleren en de ontwikkeling van hybride leerlijnen zijn aandachtspunten vanuit de pijler scholing. Volkshuisvesting De vraag waar we woningen moeten bouwen na 2030 begint met de behoefte aan woningen op de langere termijn én de capaciteit van de huidige beschikbare woonlocaties. In het tweede kwartaal van 2021 staat de brede discussie over wonen gepland voor de commissie ruimte met als input een actueel woningbehoefte onderzoek. Op basis van dat onderzoek is een inschatting mogelijk van de eventuele extra ruimte die nodig is voor de lange termijn en het type locaties dat past bij die behoefte.
Daarnaast zal in het kader van de omgevingsvisie een afweging gemaakt moeten worden tussen de benodigde ruimte voor wonen en andere functies. Kaderstelling en controle In 2020 heeft de gemeenteraad, ondanks de beperkingen die de coronapandemie met zich meebracht, zo goed als mogelijk zijn bestuurlijke verantwoordelijkheden uitgevoerd. Naast de kerntaken heeft de gemeenteraad samen met het college beleid tot stand gebracht om de nadelige effecten van de pandemie op de samenleving te beperken. Deze maatregelen waren aanvullend op de ondersteuning die door het rijk aangeboden werd. Afgelopen jaar waren de meeste bijeenkomsten van de gemeenteraad digitaal. De vergaderingen van de gemeenteraad, raadscommissies, auditcommissie en het presidium hebben, op een vergadering na, doorgang gevonden. Ondanks de beperkingen die digitaal vergaderen met zich meebrengt, is het gelukt om het publiek in het besluitvormingsproces te laten participeren. Dankzij een slimme oplossing kon het publiek alle digitale vergaderingen gewoon live bijwonen. College Uitvoeren van wettelijke taken en collegeprogramma In 2020 is teruggeblikt op de uitvoering van het collegeprogramma in de voorgaande 2 jaar. In deze midterm review staat welke activiteiten er uit het collegeprogramma zijn uitgevoerd en wat de stand van zaken van de lopende activiteiten is.
Dit is terug te lezen in een infographic en terug te zien in de film van het kindercollege over de midterm review. Naast de uitvoering van de reguliere taken en het collegeprogramma, is in 2020 uitvoering gegeven aan de extra taken die op de gemeente afkwamen door de coronacrisis. Voorbereiding Omgevingswet In 2020 zijn de resultaten van het onlinestadsgesprek Omgevingsvisie Harderwijk 2040 geanalyseerd. Deze analyse is via een infographic gedeeld met deelnemers in het onlinestadsgesprek. In het 2e halfjaar van 2020 zijn gesprekken geweest. Er zijn 25 thema's besproken met 175 sleutelfiguren. Zij zijn vanuit het netwerk geselecteerd als deskundigen op een bepaald thema. In deze gesprekken is gevraagd naar trends en ontwikkelingen, wensen en behoeften in de samenleving en de gewenste manier van samenwerking. De verslagen die hiervan zijn gemaakt worden gebruikt om rode lijnen uit af te leiden. Ook is er in 2020 een start gemaakt voor het rapport methodische aanpak en het basisrapport. In het basisrapport wordt de actuele stand van zaken geschetst. De verwachting is dat dit rapport medio 2021 aan het college en de gemeenteraad wordt voorgelegd.
Jaarrekeninğ 2020 Gemeente Harderwijk
17
Verbonden partijen Verbonden partijen zijn: Samenwerking Noord Veluwe (opgeheven) en Meerinzicht. Ga hier direct naar de paragraaf Verbonden Partijen. In de paragraaf Verbonden Partijen zijn van de bestaande verbonden partijen een tabel, een nadere toelichting en kengetallen opgenomen. De tabel geeft inzicht in het type verbonden partij, het bestuurlijk en/of het financieel belang.
Beìeidsindicatoren Vanaf 2017 nemen gemeenten in de begroting en het jaarverslag een basis-set BBV beleidsindicatoren op die bij ministeriële regeling zijn vastgesteld. Deze indicatoren geven inzicht in de maatschappelijke effecten van beleid en maken een vergelijking met anderen gemeenten mogelijk. Meer gemeentelijke gegevens zijn beschikbaar via Waarstaatjegemeente.nl. In de bijlage is een tabel opgenomen met de uitkomsten van de wettelijk verplichte beleidsindicatoren voor de gemeente Harderwijk. Ter vergelijking zijn ook de uitkomsten vermeld van gemeenten die voor wat betreft het inwoneraantal in dezelfde categorie vallen (het inwoneraantal is gelijk of groter dan 25.000 en kleiner dan 50.000). Beleidsindicatoren Hieronder een overzicht van gemeentelijke beleidsindicatoren. Indicatoren Programma 0 Bestuur en Ondersteuning
Meeteenheid
Bron
Jaar laatste meting
Harderwijk
Formatie
FTE per 1.000 inwoners
Eigen
2020
6,1
Bezetting
FTE per 1.000 inwoners
Eigen
2020
Apparaatskosten Externe inhuur
Kosten per inwoner Kosten als 0Zo van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Percentage van de totale lasten
Eigen
2020
6,1 C 446
Eigen
2020
8,1^0
Eigen
2020
8,307o
Overhead
Formatie Het betreft hier de toegestane formatie in fte per 31-12-2020. Bezetting Het betreft hier het werkelijk aantal fte dat werkzaam is per 31 -12-2020. Apparaatskosten Onder apparaatskosten verstaan we alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief de bestuurskosten en de bijdrage Meerinzicht. Overhead Overheadkosten zij alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces, deze kosten worden verantwoord onder het taakveld 0.4, de totale kosten 2020 zijn C 15.599.000,- om het percentage te berekenen worden deze kosten gedeeld door het totaal saldo van lasten (excl. dotaties en toevoegingen aan reserves).
ļaarrekeninį 2020 Gemeente Harderwijk
18
Wat heeft het ģekost? Resultaat (best. I bep.)
Lasten I Baten
PROG0 Bestuur en ondersteuning Resultaat bepaling Baten
Functje
Rekening 2019
TV01 Bestuur TV02 Burgerzaken TV03 Beheer overige gebouwen en gronden TV04 Overhead TV05 Treasury TV061 OZB woningen TV062 OZB niet-woningen TV063 Parkeerbelasting TV064 Belastingen overig TV07 Alg. uitk. en ov. uitk. gemeentefonds TV08 Overige baten en lasten
Baten - Totaal Lasten TV01 Bestuur TV02 Burgerzaken TV03 Beheer overige gebouwen en gronden TV04 Overhead TV05 Treasury TV064 Belastingen overig TV07 Alg. uitk. en ov. uitk. gemeentefonds TV08 Overige baten en lasten TV09 Vennootschapsbelasting (VpB) Lasten - Totaal Resultaat bepaling - Totaal Dotaties TV01 Bestuur Resultaat bestemming TV04 Overhead TV08 Overige baten en lasten Dotaties - Totaal Ontrekking TV01 Bestuur TV010 Mutaties reserves TV03 Beheer overige gebouwen en gronden TV04 Overhead TV061 OZB woningen TV08 Overige baten en lasten Ontrekking - Totaal Resultaat bestemming - Totaal PROG0 Bestuur en ondersteuning Totaal Geheel - Totaal
-442 -758 0 -1.263 -849 -5.967 -4.033 -2.215 -2.066 -72.775 -4 -90.373 3.973 2.024 1.831 16.347 1 656 0 -114 -60 24.658 -65.715 2 523 2.767 3.291 -52 -265 0 -158 -130 -10.768 -11.373 -8.081 -73.796 -73.796
Begroting „..f.. 2020
Budget „„.f 2020
0 -865 -24 -739 -464 -6.084 -4.605 -2.109 -2.138 -74.383 0 -91.412 2.027 2.027 1.061 14.514 0 604 190 416 0 ■201-411 0 0 0 0 -52 0 0 -158 0 -3.707 -3.916 -3.916 -74.488 -74.488
0 -865 -24 -741 -464 -6.084 -4.605 -1.917 -2.098 -79.251 0 -96.050 2.114 2.376 2.766 16.224 0 604 211 127 0 24.422 -71.628 0 0 0 0 -49 -825 0 -304 0 -9.276 -10.455 -10.455 -82.083 -82.083
Rekening „„„„ 2020
Resultaat 2020
0 -619 -419 -808 -506 -5.904 -4.186 -1.358 -2.075 -79.156 -17 -95.047 2.428 2.033 2.760 16.407 0 592 0 69 0 24.290 -70.758 0 0 0 0 -58 -296 0 -278 0 -7.572 -8.205 -8.205 -78.962 -78.962
0 -246 395 67 42 -180 -419 -559 -24 -95 17 -1.003 -315 344 6 -183 0 13 211 58 0 132 -870 0 0 0 0 9 -529 0 -26 0 -1.704 -2.250 -2.250 -3.120 -3.120
Het resultaat van Programma 0 is als volgt te verklaren: Onderwerpen Onderhanden werk Kapitaallasten Corona uitgaven Corona inkomsten Voorziening pensioengelden Verkoop grond Bedrijfsvoeringskosten Resultaat jaarrekening Meerinizicht. OZB woningen OZB niet woningen Precario op ondergrondse leidingen Algemene uitkering Algemene reserve Bestemmingsreserve Diversen Totaal
Voordeel
Nadeel
Verwijzing toelichting
413 80 1.163
1.800 530
1) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11)
5.062
-3.120
400 387 395 503 318 180 419 150 98
168 1.942
De verklaring van de afwijking is als volgt: 1) Het grootste corona effect betreft het nadeel op de parkeeropbrengsten en precariobelasting. Voor een totaaloverzicht wordt verwezen naar paragraaf 3.8. 2) Jaarlijks wordt de voorziening pensioengelden geactualiseerd. N.a.v. de laatste berekeningen moet een extra bedrag gestort worden in deze voorziening. Dit wordt veroorzaakt door een daling van de rekenrente van 0,29007o naar 0,08207o. 3) De verkoop van grond aan Uwoon (Kuipwal) en verkoop grond de Hoge Varen resulteert in een incidenteel voordeel van C 395.000,-. 4) Het nadeel op de overhead bedraagt voor de bedrijfsvoeringsbudgetten C 503.000,- zie paragraaf 3.6 Bedrijfsvoering voor een totaal analyse.
Jaarrekening 2020 Gemeente Harderwijk
19
5)
Een voordelig resultaat binnen de overhead wordt veroorzaakt door een lagere bijdrage aan Meerinzicht, dit als gevolg van lagere bedrijfsvoeringskosten binnen het sociaal domein. 6) Bij de woningen zien wij de landelijke WOZ-waarde de afgelopen jaren sterk stijgen. De werkelijke waardestijging in Harderwijk is echter lager dan het landelijk gemiddelde. Deze afwijking werkt door in de berekening van de OZB tarieven. Het afgelopen jaar gaf dit een negatief resultaat van, afgerond, C 180.000,- aan opbrengsten OZBwoningen. Zie ook paragraaf 3.1 Lokale Heffingen. 7) Bij de WOZ niet woningen (bedrijven) wordt dit mede veroorzaakt door de aanhoudende leegstand. Ten opzichte van de begroting leidt dit tot een nadelig resultaat van C 419.000,-. Zie ook paragraaf 3.1 Lokale Heffingen. 8) Door de uitbreiding van woonwijken zijn er meer ondergrondse kabels en leidingen in de heffing betrokken. 9) Het voordelig resultaat op de uitkering Gemeentefonds betreft een voordeel op de taakmutaties van C 193.000,(hiervan wordt C 96.000,- ingezet als dekking voor hogere programmagelden binnen programma 6) en een nadelig effect van C 95.000,- door de bijstelling gedurende het jaar van de maatstaven en de uitkeringsfactor. 10) Door lagere onttrekkingen aan de Algemene reserve ontstaan er binnen dit programma een nadeel van 1,8 miljoen euro.
Reden hiervoor is dat een deel van de onderhanden werken vanuit 2019 worden doorgeschoven naar 2021. Zie hiervoor ook paragraaf 4.6, tabel onderhanden werken budgettair neutraal. 11) De geraamde opbrengst vanuit de reserve duurzaamheidsmaatregelen Lorentz III is niet geheel gerealiseerd en levert hier een nadeel op. In programma 7 leidt dit tot een voordeel omdat de geraamde uitgaven niet hebben plaatsgevonden en maakt dit onderdeel uit van de budgettair neutrale onderhanden werken. Aanvullende opmerking ontvangen compensatiemaatregelen Corona. Voor een aantal compensatiemaatregelen vanuit het Rijk is de exacte verdeling en daarmee het bedrag per gemeente nog niet bekend. Daarom is dit aanvullende compensatiepakket niet betrokken bij het resultaat van 2020. Het gaat o.a. om de volgende compensatiemaatregelen: inkomstenderving na 1 juni, afvalinzameling, verlenging steun sportverenigingen.
jaarrekening 2020 Gemeente Harderwijk
20
2.1
Programma 1 Veiligheid Algemene doelstelling We werken er aan om een leefbare en veilige gemeente te blijven. Dit doen we zo veel mogelijk met onze inwoners en alle betrokken partijen. Vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid. We werken integraal, probleemgericht en informatie-gestuurd. Informatie wordt verkregen uit politieregistraties, gemeentelijke bronnen maar óók via de Landelijk Veiligheidsmonitor, waaraan een representatief deel van onze inwoners in 2019 mee heeft gedaan. Op hoofdlijnen streven we de volgende veiligheidsdoelen na: » Het waarborgen van een leefbare en veilige gemeente; » Het aanpakken van ondermijnende criminaliteit samen met de kernpartners (RIEC; Politie, OM, Belastingdienst, Provincie) en het weerbaarder maken van ondernemers, instanties (zoals zorgpartijen; gemeente; makelaardij) en inwoners via voorlichting en deskundigheidsbevordering; » Bestrijden van criminaliteit (harddrugs en continuering beleid hennepteelt; high-impact crime; winkeldiefstallen); » Samen met alle partners in de strafrecht- en vreemdelingenketen de aanpak van criminele en overlastgevende AZC-ers versnellen/verbeteren.
» Doorontwikkelen evenementen veiligheid (balans vinden in proceduresnelheid, verantwoordelijkheidstoedeling en risicobeheersing); » Binnen het Jeugddomein bijdragen aan de veiligheid van onze jong(eren)volwassenen én die van de samenleving (Veilige scholen; preventie en handhaving alcohol- en drugsgebruik; voorkomen jeugdoverlast en criminaliteit; Veilig Thuis; preventie polarisatie); » Toezicht en handhavingsprogramma voortzetten en verder versterken in de samenwerking politie en BOA' s; » Realisatie fysieke veiligheid door samenwerking (oefening) op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Inzetten op betere bewustwording brandrisico's bij bevolking en preventie en weerbaarheid versterken. Beter in beeld brengen van de brandrisico's (Dashboard Risicobeheersing, VNOG).
IPŞv
a r
m
^
íjįį jïţjį
ilļįįWM
T.jStU
EsesOT
OPEN DAC ZATERDAG 17 MEI mřWV i ' w; i Jài ■aMútât ùi/sJitz v
Algemeen Binnen het veiligheidsdomein wordt gewerkt aan een veelheid aan onderwerpen zoals voorkomen en tegengaan jeugdoverlast; aanpak woonoverlast; aanpak criminaliteit (diefstal, woninginbraak, auto-inbraken), ondermijning, aanpak drugs, huiselijk geweld; veilig uitgaan, brandveiligheid, etc. Op veel andere terreinen is veiligheid een belangrijk onderdeel van beleid en afwegingen, zoals bij evenementen; het AZC; etc. Het is onze ambitie om criminaliteit en overlast zo goed mogelijk tegen te gaan. Waar politie en Openbaar Ministerie vooral aan zet zijn voor het opsporen en vervolgen, ligt de rol van de gemeente op het gebied van openbare orde en veiligheid, het versterken van bewustwording en preventie, het verbinden van betrokkenen rond actuele veiligheidsvraagstukken, toezicht en handhaving. Vastgestelde gemeentelijke regelgeving en beleidsnota's De basis vormen beleidsstukken als het meerjarig Integraal Veiligheidsplan (IVP), de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) het Damoclesbeleid; de Nota Integraal Toezicht en Handhaving en het Uitvoeringsprogramma Integraal Toezicht.
Ontwikkelingen Nieuw beleid Momenteel wordt een nieuw Integraal Veiligheidsplan 2020-2023 ontwikkeld. Dit integrale plan wordt opgesteld voor de gemeenten Harderwijk, Ermelo en Putten en komt tot stand in nauwe samenwerking met onder meer het Politieteam Veluwe West, het Openbaar Ministerie en andere partijen. In het IVP worden bovenlokale thema's en lokale prioriteiten onderscheiden. De bovenlokale thema's gelden voor alle gemeenten in Oost Nederland, dus deze thema's zijn dus voor Ermelo, Harderwijk en Putten gelijk. Vanaf 2020 gelden de navolgende: Bovenlokaal (E-H-P samen): » Kwetsbare personen, w.o. met verward gedrag die de openbare orde en/of de veiligheid bedreigen; » Aanpak van ondermijning: uitvoeren van het plan van aanpak o.b.v. het RIEC-ondermijningsbeeld » Informatievoorziening, veiligheidsnetwerk versterken; » Aanpak cybercrime. Lokale prioriteiten: » Jeugd en Veiligheid als overkoepelend thema: daarbinnen de Veilige School; toewerken naar een lokaal convenant; preventie polarisatie; preventie en aanpak jeugdoverlast en -criminaliteit; aandacht voor Huiselijk geweld/kindermishandeling; preventie en handhaving alcohol en drugs; » Veiligheid in en rond het AZC . Ontwikkelthema's Er zijn onderwerpen die vragen om doorontwikkeling. Zo is het m.b.t.
evenement veiligheid onze ambitie om een goede balans te vinden in proceduresnelheid, verantwoordelijkheidstoedeling, risicobeheersing. Een ander thema dat de nodige aandacht reeds vraagt (2019) maar ook ná 1 januari 2020 zal vragen is de (door)ontwikkeling van de Wet verplichte GGZ. Het veiligheids- en zorgdomein werken hierin intensief samen. Bestaand beleid Diverse veiligheidsthema's die beleidsmatig aandacht hebben - vanuit het vorige IVP of staand beleid en/of bevoegdheid burgemeester - worden voortgezet. (Capaciteits)Aandacht en intensiteit verschilt: » Aanpak auto- en woninginbraken (o.a. inzet flexibel cameratoezicht Drielanden) » Veilig uitgaan (Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan); » Veiligheidsspoor project Vitale vakantieparken; » Professionalisering lokale crisisorganisatie; » Aandacht voor veiligheid op en rond het AZC. » In samenwerking met het Veiligheidshuis: complexe casuïstiek justitiabelen; huiselijk geweld; jeugd (strafrechtelijk); personen verward gedrag met veiligheidsrisico; » Gezamenlijke aanpak woonoverlast met corporaties, politie en partners in de sociale infrastructuur (GGZ-GGDIriszorg-Veslavingszorg- etc.;) » BIBOB; aanpak Ondermijning; » Toepassing Wet Tijdelijke Huisverboden bij (dreigend) huiselijk geweld; wet BOPZ; » Uitvoering publiek cameratoezicht o.b.v.