Binnenstadsvisie Harderwijk 2031 - Een eigentijdse Hanzestad

Havendam-Strandboulevard O. Belangrijk als bruggenhoofd voor toeristen; nieuwe Havenkantoor is ontvangstlocatie (incl. openbaar toilet) en de oude stadsmuur is opnieuw zichtbaar gemaakt.

?

C.

B.

Visie: de nadere invulling van deze stadsentree hangt sterk samen met de toekomst van het Vuldersbrinkcomplex (zie ook par. 2.1). Functioneel gezien blijft de

St. Annastr.

autoroute naar de parkeergarage belangrijk voor zowel (lokale) bezoekers als bevoorradingsverkeer. Daaromheen zal echter het dwaalmilieu aan ruimtelijke kwaliteit moeten winnen (bijv. door vergroening) om de binnenstadsbeleving hier op niveau te brengen. •

Uitdaging: in lijn met de gebiedsontwikkeling rondom de

Blauwverversteeg en Rozentuin | Leuk dat hier al wat te ontdekken is: “nooit geweten dat Harderwijk zulke mooie

Scheepssingel/Huis van de stad | Voor de lokale bezoekers en bewoners belangrijk als bestemming of entree, maar gevoelsmatig vrij ver weg van het overig centrumaanbod.

D.

plekjes heeft!”

Vuldersbrink zal integraal nagedacht moeten worden

E.

over de invulling van deze stadsentree. Wie wordt, op welke manier, hier welkom geheten? Accepteren we dat de binnenstad hier een logistieke ‘achterkant’ heeft? Of kunnen we toch zowel de doelgerichte als de dwalende

Vitringasingel, Academiestraat en Klooster | Wie even teruggaat in de tijd (Google Streetview, aug. 2009) ziet hoeveel hier veranderd en verbeterd is. Een voorbeeld voor de rest van de stad(smuur): fijne fietsroutes en -stallingen, bushaltes met duidelijke looproute naar de stad, kunst en groen in de openbare ruimte, etc.

bezoekers hier op een goede manier ontvangen?

A. 2287.0821 Binnenstadsvisie Harderwijk 2031 - deel 2 - Visie - 07 maart 2023

27 van 34

Actie: vanuit toeristisch/recreatieve visie (customer journey als leidraad) opwaardering Stadsentrees in gang zetten Regierol: gemeente (strategie, ontwerp, realisatie én beheer/onderhoud) | Participanten: bezoekers, bewoners en ondernemers

E. Luttekepoort: bronpunt op niveau houden

Let op! Houd (voortdurend) de basis op orde

•

Status: de bouw van de Houtwalgarage en de

Zoals eerder gezegd kunnen de grote projecten alleen

herinrichting van de Vitringasingel hebben nieuw

landen wanneer de basis goed is en blijft. In het geval van

leven gegeven aan de Luttekepoortstraat. Op

de stadsentrees geldt dat er met name in de overgangs-

zaterdag zie je de bezoekersstroom vanaf de

fase naar een duurzamere inrichting van de mobiliteit in

parkeergarage richting de Markt lopen. De garage

en om de binnenstad, voortdurend goed gemonitord moet

beschikt over een publiek toilet en net buiten de

worden of ieder van de voorzieningen (OV, fiets, boot en

stadsmuur is (meestal) een fietsenstalling beschik-

auto) an sich voldoet én of er voor alle doelgroepen

baar. Wat wil je nog meer?

voldoende (aantrekkelijke) alternatieven zijn om de

Visie: een voorbeeldige stadsentree wat betreft

bestemming in de binnenstad eenvoudig en comfortabel

binnenstadsbeleving: na het parkeren van de auto

te bereiken.

•

loop je laagdrempelig via een gevarieerde aanloop-

•

straat de stad in. Houden zo!

Uitgangspunt is om minimaal het huidige toegankelijk-

Uitdaging: het klinkt eenvoudig, maar het goed

heidsniveau vast te houden qua capaciteit, bezoekgemak,

onderhouden van het gerealiseerde kwaliteitsbeeld

uitstraling/onderhoud, etc. Wanneer bijvoorbeeld de

mag niet onderschat worden. Tijdens de schouw met

huidige tijdelijke (parkeer)situatie op en om het

de projectgroep werd juist bij deze entree gewezen

Dolfinariumeiland nader wordt ingevuld, is het belangrijk

op enkele manco’s en verbeterpunten. Gemeente en

om een passende (al dan niet gebouwde) parkeervoorzie-

binnenstadspartijen zijn continu samen verantwoor-

ning te realiseren, als bronpunt aan de noordzijde van de

delijk voor het bieden van een complete, kwalitatief

binnenstad. De Strandboulevard is populair bij zowel

hoogwaardige binnenstadsbeleving.

bezoekers als inwoners; hoe aantrekkelijker deze entree, hoe beter het bezoek aan de binnenstad wordt beleefd!

28 van 34

2287.0821 Binnenstadsvisie Harderwijk 2031 - deel 2 - Visie - 07 maart 2023

3

Het vervolg (proces)

3.1 Actoren en rolverdeling Nu helder is waar het naartoe moet met de

2.

Rol gemeente: helder en eenduidig regie voeren binnen geldende regelgeving

Staar je niet blind op het inregelen van instrumen-

binnenstad rijst de vraag: wie doet wat? En: hoe

ten, maar betrek de juiste personen; in de gesprek-

doen we dat dan? Daarvoor willen we allereerst

ken met de projectgroep en tijdens de binnenstadsa-

het belang van een goede betrokkenheid en

teliers werd (soms terecht) gewezen naar onder

rolverdeling van zowel gemeente als marktpar-

andere de bestemmingsplanregels en het gemeente-

tijen benadrukken.

lijke uitstallingenbeleid. Toch is het evenzeer van belang om de juiste kennis en kunde (intern en extern)

Alleen ga je snel, samen kom je verder

bij elkaar te brengen om zo de mensen die vooruit

Tijdens eerdere binnenstedelijke transitie- en transforma-

willen, te ondersteunen. Dit is bovendien wederkerig:

tieprocessen heeft adviesbureau DTNP waardevolle

laten wij (als bestuurders, beleidsmedewerkers en

inzichten opgedaan om te komen tot een succesvolle

marktpartijen) over en weer ons meedenkend en

uitvoering. Hieronder drie lessen waar wij (als gemeente)

meewerkend opstellen!

ons aan committeren, met het oog op de toekomst: 1.

3.

Beleidsmatig verankeren en faciliteren: de gemeente voegt de daad bij het woord en denkt proactief en integraal mee; Invulling openbare ruimte: passend bij nieuwe functie en wensen van gebruikers; met aandacht voor duurzaamheid en toegankelijkheid; Op zoek naar middelen: herstructu­rering van het centrum kost tijd en geld.

Stel het gezamenlijk belang en de lokale trots

Gezamenlijk opdrachtgeverschap vraagt meer,

centraal; uiteindelijk is er één ding dat alle partijen in

maar vergroot per saldo draagvlak en slagkracht;

de binnenstad gemeen hebben: we willen het beste

het opzetten van een centrumorganisatie met

voor onze stad! Het ontsluiten en versterken van de

bijbehorend financieringsmodel heeft in het verleden

lokale trots draagt bovendien bij aan een betere

tot discussie geleid in Harderwijk. Toch ligt hier de

positionering van de binnenstad: “dit maakt ons

sleutel tot succes: samen komen we verder! Door

Harderwijk uniek!’

samen te investeren in een goede voedingsbodem en door zowel tijdens planvorming als in de overdracht

Pak je rol en verdeel de taken

naar de uitvoering elkaar tijdig te betrekken, vergro-

In de kaders hiernaast zijn nog enkele aanvullende lessen

ten we de kwaliteit en het draagvlak en verkleinen we

beschreven voor de rol van zowel overheid als marktpar-

het risico op onnodige vertragende/frusterende

tijen. Als gemeente stemmen wij, met het vaststellen van

conflicten.

deze visie, in met deze rolverdeling. We hebben elkaar nodig om de stad vooruit te brengen!

30 van 34

Activeren en stimuleren: continue afstemming en zorgvuldige samen­wer­king tussen gemeente, centrumpartijen, bewoners en mogelijke kartrekkers;

Rol marktpartijen: verantwoordelijkheid nemen

Benut kansen en wacht niet af: onderneem, speel in op ontwikkelingen in de markt, vernieuw en zoek mogelijkheden; Deel kennis en ervaring: wees niet bang voor elkaar (onderlinge concurrentie), maar wees elkaars centrumcollega. Houd elkaar scherp; dat leidt tot nieuwe ideeën; Organiseer samen dingen: profileer met elkaar het centrum van Harderwijk, en zoek kruisbestuiving tussen alle sectoren in het centrum.

2287.0821 Binnenstadsvisie Harderwijk 2031 - deel 2 - Visie - 07 maart 2023

OPBRENGST BINNENSTADSATELIERS 2022 Door de bezoekers van de binnenstadsateliers zijn veel concrete actiepunten

Fietsen

en tips gegeven voor de binnenstad, die meer op zichzelf staan en niet elders

•

Fietsparkeerplaats realiseren bij Vuldersbrink;

in de visie of prioritering terugkomen. Deze ideeën zijn hieronder weergege-

•

Eerste deel Donkerstraat bereikbaar maken per fiets;

ven. Diverse van deze wensen kunnen door de gemeente of door marktpar-

•

Fietsers weren uit de centrale winkelstraten, meer fietsenstallingen en parkeer-

tijen als quick-win snel worden opgepakt, zeker als hier breder draagvlak

plaatsen beter aanduiden;

voor is. Deze input wordt verder meegenomen bij het meerjaren-uitvoeringsprogramma.

Straatbeeld •

Historisch karakter •

Continue aandacht voor uitstraling van erfgoed (gevels e.d.);

•

Vlak (toegankelijk) pad op Vischmarkt maken, in uitstraling passend bij de historische omgeving.

Aandacht verrommeling terrassen, bijvoorbeeld op de Markt met de oude olievaten en rommelige schermen;

•

Handhaving op uitstallingen en geleidelijnen.

Overig •

Vergroening

Bij nieuwe woningontwikkeling aandacht voor de woonkwaliteiten (niet alleen kleine studio’s bouwen, lage betrokkenheid/risico leefbaarheid);

•

Extra openbare picknicktafels, bijvoorbeeld aan de Wellen of in het Hortuspark;

•

Versplein realiseren met bakker, groenteboer, etc.;

•

Extra fontein in binnenstad;

•

Coffeeshop uit de binnenstad i.v.m. verkeersoverlast en binnen straal van 250 meter van basisschool;

Mobiliteit en parkeren •

•

Verbeteren van de OV-bereikbaarheid van de binnenstad, bijvoorbeeld d.m.v. een

Wijde Wellenterrein voldoet niet als evenemententerrein: te nat, geen palen in de grond en energievoorziening niet bereikbaar;

shuttle-bus tussen het station, de binnenstad en het transferium aan de N302;

•

Stadscamping realiseren, bijv. bij het Hogepad (net buiten de binnenstad);

•

Parkeerplaats bij Fraterhuishof ook gastenplekken voor bewoners toestaan;

•

Verkiezing meest toegankelijke onderneming i.s.m. projectgroep toegankelijkheid;

•

Voldoende invalideparkeerplaatsen;

•

BOH moet ‘en block’ één webshop;

•

Beter georganiseerde (en minder) stadslogistiek, bijvoorbeeld door middel van een

•

Catharinakapel veel meer benutten (cultuur/horecaplein);

cityhub

•

Blauwverversteeg opknappen;

•

Pontje tussen Harderwijk en Zeewolde weer terugbrengen;

•

Afval van late take aways Vijhestraat; prullenbak toevoegen?

•

Taxistandplaats nabij horecagebied.

2287.0821 Binnenstadsvisie Harderwijk 2031 - deel 2 - Visie - 07 maart 2023

31 van 34

3.2 Geleidelijke transitie Niet alles kan tegelijkertijd; zowel gemeente als

een plek krijgen, aanvullend aan de verdere invulling en keuzes ten

marktpartijen zijn beperkt in hun investeringsca-

aanzien van de vier projecten, zijn:

paciteit en tijd. En het kan verleidelijk zijn vooral

1.

Vaststellen binnenstadsvisie en economische zonering en toetsingska-

in te zetten op één of meerdere van de vier grote

ders bestendigen (omgevingsplan) | Hiermee wordt het in de visie

projecten, terwijl er ook andere acties nodig zijn

geschetse wensbeeld voor de binnenstad de door de gemeente

(zie o.a. paragraaf 1.4). Dit vraagt om prioritering

Harderwijk formeel gewenste ontwikkelingsrichting.

in vervolgstappen. In deze paragraaf zetten we

2.

de eerste belangrijke vervolgstappen op een rij.

Horeca- en detailhandels(structuur)visie opstellen | Om ontwikkelingen buiten de binnenstad af te stemmen op de gewenste positie van de binnenstad.

De ontwikkeling van de binnenstad is geen rechtlijnig

3.

Ambtelijke capaciteit voor de binnenstad beschikbaar stellen | Om

project met een duidelijk begin en eind (zoals bijvoorbeeld

uitvoering te geven aan en regie te houden op de gewenste

bij de herinrichting van een plein), maar veel meer een

ontwikkeling van de binnenstad.

geleidelijk transitieproces. Bij die transitie komen veel

4.

Binnenstadssamenwerking professionaliseren | Om te komen tot

thema’s samen. Het gaat onder andere om ruimtelijke

een betere coördinatie van acties en afstemming/communicatie

ordening, stedenbouw, beleid, verkeer en parkeren,

tussen alle belanghebbenden.

financiën, communicatie, planning en ondernemerschap.

5.

Fietsparkeerbeleid, parkeercapaciteit en verkeerscirculatieplan bepalen | Om bezoekers te bewegen op een andere manier naar

De voorliggende visie geldt vooral als gezamenlijke

de binnenstad te komen en om een kwaliteitsslag te slaan in het

kapstok, waarmee streven naar een compacte, complete

straatbeeld.

en comfortabele, eigentijdse binnenstad. Vervolgkeuzes

6.

Kwaliteitseisen, melding en handhaving inzake openbare ruimte |

dienen hier aan bij te dragen. Voor de uitvoering van de

Afspraken hierover maken tussen gemeente, ondernemers en

visie wordt een meerjarenuitvoeringsprogramma opge-

eigenaren uit de binnenstad, om de stad gezamelijk zo aantrek-

steld. Daarin worden concrete lijnen uitgezet door de

kelijk mogelijk te houden.

gemeente. Dit gaat zowel over kleinere als grote zaken. Belangrijke acties die daarin naar verwachting ten minste

7.

Erfgoed- en duurzaamheidskaders bepalen | Om bij nieuwe ontwikkelingen in de binnenstad erfgoed en duurzaamheid integraal mee te nemen.

32 van 34

2287.0821 Binnenstadsvisie Harderwijk 2031 - deel 2 - Visie - 07 maart 2023

ELS

opgave van minder winkels, meer leegstand en een grotere noodzaak tot transformatie versneld op ons af. Eerder werden DUUR

gaten nog gevuld door nieuwe horecaondernemers. Inmiddels heeft ook deze

AMHEID ZA

sector het zwaar (o.a. personeeltekort). Marktpartijen roepen de overheid daarom op om keuzes te maken en beleid te voeren; als ‘alles overal kan’ biedt dit ontwikkelaars, eigenaren en ondernemers louter onzekerheid. Ook in Harderwijk heeft DTNP dit signaal ontvangen van vastgoedpartijen: er is behoefte aan visie en aan duidelijke kaders.

Regie door de overheid is dus ook hier cruciaal voor een gezonde voorzieningenstructuur en een vitale binnenstad. Het bundelen van schaarse marktpotenties biedt kansen om relatief ingewikkelde projecten op kostbare centrumlocaties te realiseren; hier ligt ook in de toekomst de basis voor een duurzame voorzieningenstructuur. *

Dynamiek door beleid, Hoe de overheid de winkelstructuur vitaal houdt, Inretail/DTNP, 2021.

2287.0821 Binnenstadsvisie Harderwijk 2031 - deel 2 - Visie - 07 maart 2023

33 van 34

MONIT

DYNAMIEK DOOR BELEID | Heldere kaders overheid vergroten investeringsbereidheid marktpartijen*

REG

COMM

Door de coronacrisis komt de toekomstige

CAT UNI IE

O

3.3 Vervolg: het meerjaren-uitvoeringsprogramma vier majeure ruimtelijke ingrepen die veel voor de

hiervoor toegelicht) en het inrichten van stimule-

binnenstad betekenen (hoofdstuk 2), maar ook

ringsmaatregelen.

HAPPEL TSC

B

de visie in besteming-/omgevingsplannen (zoals

zijn er ook genoeg grote en kleine acties op te

doorlooptijd is van de verschillende zaken, welke financiën

pakken.

er (in hoofdlijnen) bijhoren, wat evaluatiemomenten zien

den

In het uitvoeringsprogramma wordt aangegeven wat de

Go u

gebruikers; en in tijd en middelen. Tegelijkertijd

dri

veel vragen: van de gemeente, eigenaren en

benoemd die uitgevoerd kunnen worden ter onder-

keuzes hoe we uitvoering gaan geven aan de binnenstads-

steunng van de transitie van de binnenstad. Vanuit de

visie!

opstellen van een meerjarenuitvoeringsprogramma, waarin: •

•

VASTGOED

& TOERI S UR

ME

binnenstadsateliers zijn ook veel kleinere zaken genoemd,

(zie kader p. 31). De eerste volgende stap is daarom het

Binnenstad Harderwijk

CULT U

we zien. In het uitvoeringsprogramma maken we dus de

ERNEMER ND

S

In paragraaf 3.2 zijn een aantal meer beleidsmatige acties

O

die we inbouwen, welke rollen er zijn en welke prioritering

die snel en relatief eenvoudig opgepakt kunnen worden

ONERS EW

eho ek

van Harderwijk gegeven. Onderdeel daarvan zijn

Gou den cir ke l MA A

worden. Voorbeelden hiervan zijn het verankeren van

IJK

In dit rapport wordt de visie op de binnenstad

RHEID VE

! IDEE

De sleutellocaties verder uitgewerkt. De sleutelloca-

Ieder jaar een statusupdate

ties uit hoofdstuk 2 worden verder aangevuld/

De binnenstadsateliers die in het kader van deze visie zijn georganiseerd smaken naar meer. De wijze waarop we dat

aangepast én voorzien van prioritering en rolverde-

gaan doen, nemen we op in de uitvoeringsagenda, maar een van de (goede) ideëen is om jaarlijks een vergelijkbare

ling. Wat is het doel van elk project? Wie zijn bij dit

(laagdrempelige en informele) bijeenkomst te blijven organiseren in Harderwijk. Idealiter is hierbij echter in de toekomst

project betrokken? Welke specifieke acties zijn nodig

het binnenstadsmanagement de uitnodigende partij. Tijdens zo’n binnenstadsatelier kunnen resultaten die geboekt zijn

en welke stappen moeten (voor zover nu te overzien

worden gevierd, uitvoeringsplannen die gemaakt zijn worden gepresenteerd en nieuwe ideeën die ontstaan zijn worden

is) nog worden gezet?

gedeeld. Op deze manier praten ondernemers, eigenaren, inwoners, raadsleden en overige belanghebbenen jaarlijks met

Acties en maatregelen beschreven, die niet aan één

elkaar over de toekomst van hun stad.

project te koppelen zijn, maar die wel gezet moeten

34 van 34

2287.0821 Binnenstadsvisie Harderwijk 2031 - deel 2 - Visie - 07 maart 2023

Droogh Trommelen en Partners (DTNP) - Adviseurs voor Ruimte en Strategie Graafseweg 109, 6512 BS Nijmegen | T 024 - 379 20 83 | E info@dtnp.nl | W www.dtnp.nl