CConstaterende datHarderwijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4 MariusVanDokkum Bidbook

Raadsvergadering 10 oktober 2024, gemeente HarderwijkBij agendapunt: Beschikbaarstelling middelen subsidie Stichting Stadsmuseum Harderwijk t.b.v. verbouwing nieuwe huisvesting Marius van Dokkum Museum5.664 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Inhoud We maken Marius groter Onze ambities Het plan De nieuwe locatie Vlekkenplan en inrichting Het bezoekersscenario Figuratieve kunst voor iedereen Marius voor kinderen Onze bezoekers Team Harderwijk

3 5 8 11 12 16 21 25 26 27

In het Marius van Dokkum Museum wordt er anders omgegaan met onuitgesproken, ingesleten, museumregels. Zij zetten zichzelf op de kaart als een museum waar vrijuit gelachen mag worden en trekken daarmee naast fervent museumbezoekers ook een andere doelgroep; de niet-museumbezoekers. Hierdoor wordt het museum laagdrempeliger waardoor diversiteit in bezoekers ontstaat, en biedt het precies die plezierige ervaring die opgesteld is in de ICOM-museumdefinitie. Caitlin Andriessen, Publieksonderzoek, gedragsstudie museumpubliek Reinwardt Academie, juni 2023

2

We maken Marius groter.

Het Marius van Dokkum Museum in Harderwijk bestaat vijf jaar. En het museum is een succes. In groten getale komen bezoekers naar het werk van Marius van Dokkum kijken, lachen, daarover praten met elkaar en genieten. Een groot deel van hen zijn mensen die daarvoor weinig in musea kwamen. Het succes laat zien dat er een grote noodzaak en bijzondere kans ligt om ons museum uit te breiden en te verdiepen. Van 0 naar 100.000 | Het succes Het museum trekt al vanaf de opening in 2018 veel publiek. Dit jaar verwacht de Stichting Stadsmuseum Harderwijk, waar het Marius van Dokkum deel van uitmaakt, zelfs meer dan 100.000 bezoekers te verwelkomen. Die bezoekers komen niet alleen uit Harderwijk, maar uit heel Nederland en zelfs uit het buitenland. Mensen van buiten Harderwijk combineren hun museumbezoek vaak met een bezoek aan de historische binnenstad en maken gebruik van de horeca en de winkels. Het ‘Marius’, zoals het museum liefkozend wordt genoemd, is daarmee ook van economisch belang voor de stad. Het werk van Marius is bekend van ansichtkaarten en puzzels en trekt daarmee een heel ander publiek dan de meeste musea. Een groot deel van onze gasten komt nooit of bijna nooit in een museum. Het museum is daarmee een uniek ‘opstap-museum’ voor een eerste museumervaring.

We knappen uit ons jasje | De noodzaak Door het grote aantal bezoekers komt een comfortabel en veilig bezoek in het gedrang. Het huidige pand is weliswaar toegankelijk voor mindervalide bezoekers, maar door de drukte (en het grote aantal bezoekers op leeftijd) moeten mensen vaak lang op de lift wachten. Bovendien is er geen ruimte om 3

groepen te ontvangen, terwijl daar wel veel vraag naar is. En de locatie knelt om nog een andere reden. De collectie groeit; immers, Marius van Dokkum is een nog werkzame kunstenaar. Er komt dus nog steeds werk bij dat we willen delen met onze bezoekers. Een grote stap vooruit | Een nieuwe plek Op een steenworp afstand is een ideale locatie beschikbaar, waar het museum de grote stap vooruit kan zetten. Tussen het huidige Marius van Dokkum Museum en Stadsmuseum Harderwijk aan het Kloosterplein ligt een prachtig gebouw waar het museum veel beter tot zijn recht kan komen en waar we al onze wensen kunnen verwezenlijken, zonder in te hoeven leveren op sfeer. Voor de niet-museumbezoekers | De kans Deze schaalsprong is tegelijk een kans om de positionering van het Marius van Dokkum Museum te verbreden en toekomstbestendig te maken. Voor het museum, maar ook voor wat de museumsector in Nederland nodig heeft. Er ligt namelijk een belangrijke kans om een grote en nog meer diverse doelgroep te bereiken die de drempel van veel musea te hoog vindt. Met het succes van het Marius van Dokkum Museum zien we dat niet-museumbezoekers toch - en met plezier! - de stap naar een museum wagen en met een geweldige ervaring weer naar buiten komen. Deze bezoekers zullen na deze positieve museumervaring eerder geneigd zijn ook een ander museum te bezoeken.

Kortom, het Marius van Dokkum Museum wordt groter. In vierkante meters, impact en bereik. Met dit bidbook delen we de urgentie en het belang van een vernieuwd Marius van Dokkum Museum. En hopen we partners te vinden die samen met ons deze droom willen waarmaken.

Corien van der Meulen Directeur-bestuurder Stichting Stadsmuseum Harderwijk

‘Het was bij Marius zo’n warm ontvangst, het was echt heel gezellig bij jullie.’ Over het Marius van Dokkum Museum In 2015 exposeerde Marius van Dokkum in Stadsmuseum Harderwijk. De tentoonstelling 'Van Dokkum naar Harderwijk' was zeer succesvol. De kunstschilder voelde zich thuis in Harderwijk. Samen met het Stadsmuseum onderzocht hij de mogelijkheden voor een permanente tentoonstelling van zijn werk. De voormalige snijkamer van de Universiteit van Harderwijk bleek een mooie locatie voor zijn eigen museum en op vrijdag 25 mei 2018 werd het Marius van Dokkum Museum geopend door André van Duin. Het museum is het enige geregistreerde museum in Nederland van een nog levende kunstenaar. Het Marius van Dokkum Museum is ondergebracht bij de Stichting Stadsmuseum Harderwijk. Zijn volledige collectie en de werken die hij nog gaat maken heeft Marius van Dokkum in langdurige bruikleen gegeven aan Stichting Stadsmuseum Harderwijk, zodat ook in de toekomst zijn werk getoond kan blijven worden.

4

Het Gastenverblijf Een deel van het huidige Marius van Dokkum Museum richten we in als Gastenverblijf. We nodigen jonge kunstenaars en ‘kunstvrienden’ uit om hier, voor lange of kortere tijd te werken, te exposeren en gasten te ontvangen. Hun kunst is toegankelijk, knapgemaakt, sensitief, lief of troostend. Kortom, het zorgt voor een glimlach. Net als het werk van Marius.

De afgelopen vijf jaar hebben we het Marius van Dokkum Museum tot een succes gemaakt; met grote inzet en enorm veel plezier. We zien welke kansen er nog meer Gasten kunnen schildervrienden of illustratoren zijn, maar ook dichters, liggen. Deze kansen gaan we waarmaken: we maken een (kinderboeken)schrijvers, singer-songwriters, komieken, beeldhouwers of groter, toekomstbestendig museum met nog meer impact textielkunstenaars. Het resultaat van hun werk is in het museum of in de stad te zien. Een groot bloemkunstwerk op het strand, een optreden in de Hortustuin, of een breder bereik. en

Onze ambities

lieve straatgedichtjes bij zebrapaden of op de stoep.

Doen waar we goed in zijn | Een maximaal toegankelijk museum Wij doen er alles aan om bezoekers een plezierige ervaring te bieden. Hoe? Door met zorg en kwaliteit te programmeren, met stijl in te richten en oog te hebben voor de bezoeker. We willen groepen kunnen ontvangen en begeleiden en ervoor zorgen dat groepen met extra zorg zich net zo welkom voelen als ieder ander. Dat doen we onder meer door: • Voldoende ruimte voor groepsontvangsten • Goede voorzieningen voor bezoekers met een beperking (lift, trap, sanitair, winkel) • Bezoekers gastvrij en met aandacht ontvangen, zoals ze al van ons gewend zijn • Passende begeleiding voor groepen met extra zorg • Het succes van de audiotour en de toegankelijke teksten verder uitbouwen • Samenwerken met sociaal-maatschappelijke partners om een zo divers en inclusief mogelijk (nieuw) publiek te bereiken • Aanbod voor verschillende doelgroepen uitbreiden, zoals activiteiten voor de doelgroep die niet frequent in musea komt, voor kinderen en (groot)ouders en voor schoolklassen • Ontmoetingsplek voor de buurt en een partner in het bredere sociale domein

‘Die vrijwilligers zijn hartstikke leuk. Dat valt echt op. Ze vinden het leuk om daar te staan en zijn heel vriendelijk, open en enthousiast.’ 5

Plezier met elkaar en met kunst | Activiteiten Met de groei van het museum en de organisatie kunnen we meer gevarieerd en vaker activiteiten organiseren, waarbij ‘ontmoeten’, ‘genieten’ en ‘samen kunst beleven’ centraal staan. Groter en meer divers publiek | Een laagdrempelige museumervaring Natuurlijk willen we groeien. Maar exponentiële groei is niet onze prioriteit. We vinden het belangrijker dat het bezoek comfortabel is, dat er voldoende ruimte is én dat we de bezoekerssamenstelling verbreden. Er zijn nog veel meer mensen van diverse achtergronden die in het Marius van Dokkum Museum hun eerste museumervaring kunnen hebben. Wat onze huidige bezoekers voelen bij het werk van Marius zijn waarden die we allemaal herkennen en die ons allemaal gelijk maken, ongeacht waar je vandaan komt. Met deze kernwaardes en bezoekerservaring is museale diversiteit vanzelfsprekend en binnen handbereik en dat belangrijke inzicht gaan we verder uitbouwen.

Propositie versterken en verdiepen | Museum voor figuratieve kunst die je raakt Met Marius van Dokkum als vertrekpunt hebben we een unieke kans om de kracht van een onderbelichte kunstrichting te benutten: figuratieve, herkenbare kunst, waarbij de emotie heel dichtbij is. Dat doen we op de meest vanzelfsprekende manier, zoals het ook beleefd moet worden; niet als niche, maar als een beeldtaal en kunstrichting die over de hele wereld aanspreekt.

6

Onze organisatie laten passen bij de ambitie | Groeien en betere voorzieningen Onder de vlag van Stichting Stadsmuseum Harderwijk (SSH) werkt een team van enthousiaste medewerkers en vrijwilligers in twee musea: Stadsmuseum Harderwijk en het Marius van Dokkum Museum. Om de groei en positionering van beide musea van Stichting Stadsmuseum Harderwijk te versterken, breiden we ons team uit met een activiteitencoördinator en een communicatiemedewerker. Op termijn willen we een junior conservator of museumdirecteur aanstellen voor het Marius van Dokkum Museum, die kleinschalige, verrassende tentoonstellingen en activiteiten organiseert rondom ‘figuratieve kunst met gevoel’. We willen vrijwilligers opleiden, zodat zij bezoekers en groepen kunnen begeleiden die extra aandacht nodig hebben. Hierdoor kunnen we grotere en meer diverse groepen, die niet vertrouwd zijn met de reguliere musea, een waardevolle museumervaring bieden. In het Stadsmuseum aan de Donkerstraat bevindt zich een aantal werkplekken voor de medewerkers. Een prettige ruimte voor vrijwilligers en voor grotere overleggen ontbreekt. Met de komst van de nieuwe locatie kunnen we het team op volle sterkte brengen en een goede werkomgeving bieden met meer werkplekken en overlegruimte.

7

Het plan

‘Je maakt hier makkelijk contact. Mensen willen een praatje maken. Je voelt je hier op je gemak.’

Het Marius van Dokkum Museum gaat over warmte, alledaagsheid, herkenning, saamhorigheid, lichtheid, een lach en een traan en het onder de indruk zijn van hoe ‘knap’ het is gemaakt. Het gewone is bijzonder gemaakt en we krijgen een vrolijke spiegel voorgehouden. De zelfspot werkt prettig relativerend. Deze kernwaarden zijn het succes van het museum en het anker voor de vernieuwing. Een museum waarin je jezelf herkent | Emotionele belofte Het Marius van Dokkum Museum is maximaal laagdrempelig en geeft je een gevoel van thuis. In de eerste plaats door de herkenbare, ontroerende, humoristische en scherpzinnige werken van Marius van Dokkum. Maar ook door de warme, maar nette inrichting, de gastvrijheid en de zorg waarmee bezoekers worden ontvangen en de manier waarop we communiceren. Ook al ben je geen ‘museumganger’, dit is een kunstmuseum waarin je jezelf herkent en waar je je thuis voelt.

‘De leuke sfeer in het museum, mensen die glimlachend rondlopen en gewone mensen, geen poeha.’ De emotie dichtbij | Functionele belofte Het museum gaat over figuratieve kunst waarbij de emotie heel dichtbij komt. Kunst waarin de bezoeker zich herkent, die over mensen gaat en hoe zij op elkaar reageren. Het tovert een glimlach op je lippen of ontroert je. Omdat het uit het leven gegrepen is. Hier kom ik voor | Aanbod Wat je in het Marius van Dokkum Museum vindt is heel divers, en voelt altijd warm en welkom. Je komt er voor zijn schilderkunst en de gezellige winkel. Maar ook voor koffie met een koek, fijn sanitair, een grote garderobe waar je spullen veilig zijn en comfortabele ruimtes waar je alles goed kan lezen en horen. Het museum is een ontspannen plek waar je graag met een vriend, familie of je kleinkind komt. En voor Harderwijkers een goede buur met leuke activiteiten en ruimte voor ontmoeting. 8

Verbrede propositie | Museum voor figuratieve kunst die je raakt Deze schaalsprong grijpen we aan om de museumbeleving te verdiepen: Het Marius van Dokkum Museum als museum voor figuratieve kunst die je raakt. Daarbij houden we continu voor ogen hoe we het museum kunnen laten groeien en verdiepen zonder dat dit gaat interfereren met de huidige verwachting van de bezoekers. Dat doen we door de vaste tentoonstelling over Marius van Dokkum te maken in dezelfde warme en toegankelijke stijl als bezoekers van ons gewend zijn en dit vertrouwde aanbod te combineren met toegankelijke tijdelijke tentoonstellingen en laagdrempelige activiteiten over figuratieve kunst. Meer daarover staat in ‘Figuratieve kunst voor iedereen’.

kernwaarden

herkenbaar warm humor saamhorig knap

troost

emotionele belofte

een kunstmuseum waar ik mijzelf in herken

functionele belofte

figuratieve kunst waarbij de emotie heel dichtbij is

aanbod

thuis voel

lach en traan, mensen met elkaar

schilderkunst, beelden, koffie met koek, fijn sanitair, een gezellige winkel, fietsenrekken, bankjes binnen en buiten, een grote garderobe waar mijn spullen veilig zijn, lieve mensen die mij ontvangen en helpen, comfortabele ruimtes waar ik alles goed kan lezen en horen 9

‘ Meestal voel ik rust na een museum maar nu voelde ik enthousiasme. Ik denk dat het lag aan de humor en de bepaalde mate van lichtheid. Dit heb ik nog liever dan rust. Ik werd er blij van.’

10

Marius Marius van van Dokkum Dokkum Museum Museum aan aan het het Kloosterplein Kloosterplein || Een Een optimaal optimaal museum museum De De nieuwe nieuwe locatie locatie voor voor het het Marius Marius van van Dokkum Dokkum Museum Museum ligt ligt aan aan het het Kloosterplein. Het is anderhalf keer zo groot als het huidige Marius Kloosterplein. Het is anderhalf keer zo groot als het huidige Marius van van Dokkum Dokkum Museum Museum en en isis geschikt geschikt te te maken maken voor voor groepen groepen en en bezoekers bezoekers met met een beperking. Deze locatie willen we optimaal inrichten als museum voor een beperking. Deze locatie willen we optimaal inrichten als museum voor de de Marius-collectie, Marius-collectie, tijdelijke tijdelijke tentoonstellingen tentoonstellingen en en de de winkel. winkel.

De nieuwe locatie

Op ruime ontvangsthal en Op de de begane begane grond grond isis alle alle ruimte ruimte voor voor een een goede, goede ontvangsthal met winkel, ticketverkoop. Ook is er voor sanitair, de lift, kluisjes, garderobe en als sanitair, lift en kluisjes enruimte een werkplek. De verdiepingen worden ingericht een winkeltje. De verdiepingen worden ingericht als warme, vertrouwde warme, vertrouwde tentoonstellingsruimte met het werk van Marius en zijn tentoonstellingsruimte het werk van Marius en zijn populaire atelier. populaire atelier. Op demet tweede verdieping is ruimte voor wisselende Op de tweede verdieping is ruimte voor wisselende tentoonstellingen die en tentoonstellingen die passen bij de verbrede propositie. Voor educatieve passen de verbrede propositie. wordt De monumentale wordt, afhankelijk sociale bij activiteiten en ontmoeting in de kelderkelder het Opa Jan café van de mogelijkheid om deze uit te graven en het niveau van klimaatbeheeringericht. Hoe we dat voor ons zien, staat beschreven in sing dat kan worden bereikt, ingerichtkunst als tentoonstellingsruimte. ‘Bezoekersscenario’ en ’Figuratieve voor iedereen’.

ZEEPAD

RA

BB

DE WELLEN

JO

HE VIJ

ST

DE

AT

AT

HO

F IS HU ER AT

DS

TE

PL

EIN

D

D ENP A

AT STRA OORT

HORTUSPARK

ORT

STR

AAT

AT

de werkplaats

EKEP

WELL

EPO

VULDERSBRINK

AAT STR NNA ST A

LUTT

EN PA LL WE

SME

T

AT RA

TRA

IES DEM

ACA

RTSTRA AT

AA

ST RT

KSTRAAT

SMEEPOO

TR

G

1. Ruimte voor vergaderen, zakelijk ontvangst en werkplekken 2. ‘Gastenverblijf’ voor jonge kunstenaars en kunstvrienden 3. Verhuur/evenementenruimte 4. Sanitair, pantry, opslag

PARADIJS POORT

KLOOSTER

EN

WALTOR

DOELENSTRAAT

TT

HOUTWAL

IS ITHU

KRU

FRIESE GRACHT

EK

EP

OO

RT

ST

RA

AT ENSTRA

STATIONSLAAN

EL

WALTOR

LU

VITRINGASINGEL

VITRINGASING

Donkerstraat 4 3841 CC Harderwijk

TS

EE

WESTEINDE AN

RK

ST

OO EP OT

RK

KLOOSTERPLEIN

HARMONIELA

MA

GR

T

G AT

STRA

TE

T

OM

TER

ACH

KE

O GR

SC

AA

OM

AT

RA

ST

ER

AK

NM

E

HO

TR

ER

ER DONK

SMEEPOORTEN BRINK

S ER EV

HT

PLANTAGE

GE PLANTA

PLANTAGEPARK

MARKT

EW

EG

LL

STE

AC

KORTE KER

UWER

S

O

Ho te Ba l ars

CATHARIJNESTEE

BRO

GROTE KERK

ISRAËLSTRAA

E

PLANTAG

UW

HO

EE

VL

W

EG

G

EE

ST

ER

KERKPLEIN TSTE

MUNTPLEIN

PLANTAGE

AT

RA

ST

RK

KE

MUN

LS

RO

G

TS

RK

T

EG

TE

De Werkplaats aan de Academiestraat | Ondersteunende functies huidige aanworden de Academiestraat. Hierdoor behouden we inde De meermuseumlocatie facilitaire functies ondergebracht in de ‘De Werkplaats’, het nieuwe museum maximaal de ruimte om het publiek te bedienen en in huidige museumlocatie aan de Academiestraat. Hierdoor behouden we creëren we in het gebouw van het Marius van Dokkum Museum het nieuwe museum maximaal de huidige ruimte om het publiek te bedienen en een creëren we in het gebouw van het huidige Marius van Dokkum Museum een bijzondere plek waar museummedewerkers, vrijwilligers en gasten kunnen werken. Met steun van de gemeente realiseren we op de huidige museumlocatie de volgende functies: U

KE

AA

ST

KT

AR

M

O

TR

ER

TS

NG

RG

E

IN

E KL

N

HO

BO

BU

AT

RA

ST

AT

G DE

H

N

M

SE

A RA

O

UY

CK

KR

NH

EG

VE

E

OT

GR

OO

IJ

W

ER

ST

T

FR

SE

EG

TE

IS HU BL

OK

N

TE

EG

KT

ISS

TE

AR

HU

S

SZ

LT

AA

ER

HE

KS

M

OK

VA

ER

AT

BL

AT

A TR

CH

G

RA

RA

NK

RA

EE

E

N

EI

KL

K

C

IJ

W

ER

ST

O

O

EG

GE

ST

RA

AT

UG

ST

ST

K

VIS

ST

OE

RT

BR

OG

ER

NH

HO

RV

PE

O

VE

HA

T

PO

W

SC

AA

CH

AU

PAD

LEN

WEL

AD

ZEEP

TR

VIS

BL

IS

ARD

ULEV

EBO

ERZE

ZUID

Het voorliggende bidbook heeft betrekking op de ontwikkelingen van het nieuwe museum aan het Kloosterplein. De invulling van De Werkplaats wordt Academiestraat 7 3841 ES Harderwijk bekostigd uit eigen en gemeentelijke middelen. AT

!"#$%$&'(%)*#$

!"#$%$&'(%)*#$

*%+(,-+.7+01281+3+04211+556 ./$*7&+ + 09211+3+04211+556

*%+(,-+./ +01211+3+04211+556

11 11

Vlekkenplan en inrichting

Het nieuwe Marius van Dokkum Museum willen we maximaal toegankelijk maken voor alle bezoekersgroepen. Daar hoort een lift bij met voldoende capaciteit en snelheid.

Marius

Een tijdelijke tentoonstellingsruimte is een belangrijke toevoeging om onze ambities en toekomstbestendige propositie waar te maken.

Marius

T.T. sanitair, kluisjes en garderobe atelier

Een toegankelijk museum

ontvangstruimte, ticketverkoop, uitgiftepunt audiotour

Een deel van onze doelgroep heeft even tijd en ruimte nodig na hun reis naar het museum. Zeker als het om groepen gaat. Meer vierkante meters én onze gastvrije vrijwilligers zorgen voor een prettige en comfortabele ontvangst.

tentoonstellingsruimte

Tentoonstelling en atelier Ontvangst, tickets, sanitair en garderobe Winkel Overig Totaal

Het atelier van Marius zal zal door een glaswand altijd zichtbaar zijn, ook op de dagen dat er niet gewerkt wordt.

museumwinkel

375m2 65% 120m2 21% 40m2 7% 40m2 7% 575m2

100%

12

Een plein uit een schilderij

Het nieuwe Marius van Dokkum Museum ligt aan een prachtig plein met de Catharinakapel, Cultuurkust, gezellige huisjes en steegjes. In dit stukje Harderwijk lijk je zelf in een figuratief schilderij te lopen. Er is alle ruimte voor promotie en bewegwijzering.

13

Waarde en comfort Waarde en comfort vinden we belangrijk. We willen het gevoel van een museum overbrengen (“Hier is iets heel knaps en moois te zien!”) en tegelijk zorgen voor een warme en persoonlijke sfeer. De reis naar het museum wordt beloond. Een mooi gelegde houten vloer, warme kleuren, boeken en tijdschriften, bloemen en een mooie klassiek-moderne houten tafel om even je tas op te zetten. Je maakt je hier klaar voor wat je in de zalen, in de werken en de inrichtingselementen gaat zien, horen en voelen.

14

Objecten uit de schilderijen worden gebruikt in de inrichting van de ruimte. Het zijn de ‘talking-pieces’ voor de saamhorigheid en humor.

Een verbindend museum De zalen met de werken hebben een huiselijke en warme sfeer en geven aanleiding en gelegenheid voor ontmoetingen en gesprekken. 15

Het Bezoekersscenario

Aankomst Als je aankomt op het Kloosterplein, wapperen de vlaggen je al een vrolijk welkom toe. Het museum is gevestigd naast de Catharinakapel en schuin tegenover cultureel centrum Cultuurkust. Het plein is de ‘voortuin’ van het museum, met een gezellig zitje en frisse bloemenperkjes. Via de helling die bij het witte pand hoort, kunnen rolstoelers gemakkelijk het gebouw bereiken. Een gastvrij ontvangst Binnen word je hartelijk ontvangen door onze vrijwilligers. De foyer is warm ingericht - een beetje zoals thuis, maar dan chiquer - ruim opgezet en drempelloos. Aan de balie krijg je vriendelijk uitleg over het museum. De kelder wordt een integraal onderdeel van het museum en het is prachtig voor de Harderwijkers en voor toeristen dat dit monumentale deel van het gebouw weer toegankelijk wordt. Of de kelder kan worden ingericht als tentoonstellingsruimte hangt af van de mogelijkheid om de kelder uit te graven en het niveau van klimaatbeheersing dat we kunnen realiseren. De ruimte kan worden gebruikt voor het tonen van originele werken of bronzen beelden en giclees. Daarnaast komt er een speciale ruimte gewijd aan de Opa Jan-boeken. Hier kunnen bezoekers kennismaken met de verhalen via eenvoudige, vrolijke spelletjes en originele illustraties van Marius van Dokkum.

16

Lachend de waarheid vertellen. Dat motto deelt Marius van Dokkum met zijn grote voorbeeld Jan Steen. Net als deze 17e-eeuwse kunstenaar schildert Marius gewone mensen in alledaagse situaties. Juist in de herkenbaarheid schuilt de humor. Want we zien anderen én onszelf terug in de voorstellingen.

Sympathiek en informatief | De film Op de verdieping start de tentoonstelling. Op een comfortabele bank met wat zitjes eromheen start de bezoeker met een film over Marius van Dokkum. De innemende kunstenaar vertelt op zijn eigen nuchtere en sympathieke wijze hoe en waarom hij werkt zoals hij werkt. Toegankelijk, licht, begrijpelijk en verhelderend. Het is de opmaat naar de tentoonstelling. Hier kom je voor Na de film krijgt de bezoeker direct waar hij voor komt: de humoristische, scherpzinnige werken van Marius. Waarbij je glimlacht, ontroerd raakt en elkaar - ook al ken je elkaar niet even aanspreekt. Je laat je lachend de waarheid vertellen. Hier zijn toppers te zien, zoals Meegaan met je tijd, Turbo, Selfie, Na Corona en Beste Reizigers. De teksten zijn wat betreft tone of voice en vormgeving goed leesbaar. De routing is klip en klaar, zonder gedwongen aan te voelen.

17

Plezier met elkaar en met kunst | Activiteiten Met de groei van het museum en de organisatie kunnen we meer gevarieerd en vaker activiteiten organiseren, waarbij ‘ontmoeten’, ‘genieten’ en ‘samen kunst beleven’ centraal staan.

18

Marius aan het werk | Het Atelier Een dag in de week is Marius zelf aan het werk in het museum. Ook op de nieuwe locatie mag deze populaire plek niet ontbreken. Bezoekers kunnen laagdrempelig vragen stellen aan Marius, een praatje maken en over zijn schouder meekijken hoe hij werkt. Hoe doet hij dat toch? De bezoeker is onder de indruk van het werk van Marius. Zo knap en vaak zo grappig en raak geschilderd. Het succes van de huidige audiotour bouwen we hier verder uit. Marius vertelt terloops over het verhaal achter zijn werk, over kunsttechnieken die hij gebruikt en over zijn inspirators. Met grafische prints plaatsen we Marius tussen (inter)nationale schilders. De bezoeker ontdekt wat zijn werk zo humoristisch maakt, waar hij zijn inspiratie vandaan haalt en welke techniek of boodschap erachter zit. Zonder dat het een kunstles wordt.

Hoe doet hij het toch? Met de audiotour en een grafische poster ontdekt de bezoeker het verhaal achter zijn werk en maakt kennis met andere kunstenaars. Marius vertelt terloops over kunsttechnieken en zijn inspirators en collega’s van over de hele wereld.

Waar kijken ze naar? Referri debet an inter vilis atque novos? Excludat iurgia finis. Quid, qui deperiit minor uno mense vel anno, inter quos referendus erit? Het station van Amsterdam Referri debet an inter vilis atque novos? Excludat iurgia finis. “est vetus atque probus, centum qui perficit annos.” Quid, qui deperiit minor uno mense vel anno, inter quos referendus erit? Veteresne poetas, an quos et praesens et postera respuat aetas?

Vlakverdeling. Daar vind ik Mondriaan ongelofelijk goed in. Als realistisch schilder moet je daar ook rekening mee houden. […] Alle figuren moeten op de juiste plek staan. […] Als dat niet klopt, dan rammelt het.

Jan Steen Quid, qui deperiit minor uno mense vel anno, inter quos referendus erit? Veteresne poetas, an quos et praesens et postera respuat.

Fandango artista materesa Excludat iurgia finis est vetus atque probus, centum qui perficit annos. Quid, qui deperiit minor uno mense vel anno, inter quos referendus erit? Veteresne poetas, an quos et praesens et postera respuat aetas?

19

20

Figuratieve kunst voor iedereen

In het nieuwe Marius van Dokkum Museum hebben we volop ruimte om activiteiten te organiseren. Hiermee hebben we de kans om de Marius-bezoeker een nog bredere ervaring te bieden en een meer divers publiek aan te spreken. Figuratieve kunst die je raakt | Tijdelijke tentoonstellingen Met Marius van Dokkum als vertrekpunt hebben we een unieke kans om een onderbelichte kunstrichting een podium te geven: figuratieve kunst waarbij de emotie heel dichtbij is, die je raakt. Want Marius’ werk staat niet op zichzelf. Het past binnen een breed, internationaal, scala van fijne, plezierige figuratieve kunst om samen van te genieten. Hiermee voegen we iets toe aan het nationale museumaanbod en onderstrepen we het bestaansrecht van het Marius van Dokkum Museum, en geven we erkenning aan deze geliefde, maar nog ondergewaardeerde kunstvorm. Elk half jaar maken we een tijdelijke tentoonstelling waarbij waarden als ‘humor’, 'figuratief', 'knap gemaakt' en ‘dichtbij’ het uitgangspunt zijn. Geen ingewikkelde kunst, maar werk met dezelfde lichtvoetige toon als het werk van Marius van Dokkum. Dat doen we op de meest vanzelfsprekende manier, zoals het ook beleefd moet worden: niet als niche, maar als een beeldtaal en kunstrichting die over de hele wereld aanspreekt. Het zijn kwalitatieve, behapbare tentoonstellingen die passen bij de verbrede propositie én bij de verwachtingen van de bezoeker.

‘Er is in de wereld nog veel meer fijne, plezierige figuratieve kunst om samen van te genieten.’ Teun Hocks 21

Het werk van kunstcollega’s uit Nederland: Illustraties van Charlotte Dematons Speelse beelden van Hans Kuyper groepen houten te ontvangen, daar wel veel vraag naar is. En de locatie knelt om Ongewone beeldjesterwijl van Wendelien Schönfeld nog een andere reden. De collectie groeit;van immers, van Dokkum een nog Humoristische, hyperrealistische schilderijen Henk Marius Jan Sanderman (uit is Harderwijk) werkzame kunstenaar. Er komt dus nog steeds werk bij dat we willen delen met Aardappelportretten van Bernd te Winkel onze superpower bezoekers. kunst’ van Bruin Parry ‘Mental Jonge illustratoren van ArtEz Zwolle of de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Een grote stap | Een nieuwe plek uit het Rijks) en andere musea Samenwerking met vooruit het Rijksmuseum (Schatten Op een steenworp afstand is een ideale locatie beschikbaar, waar het museum de grote stap vooruit kan zetten. Tussen het huidige Marius van Dokkum Museum en Stadsmuseum Harderwijk aan het Kloosterplein ligt een prachtig gebouw waar het museum veel beter tot zijn recht kan komen en waar we al onze wensen kunnen verwezenlijken, zonder in te hoeven leveren op sfeer. Voor de niet-museumbezoekers | De kans Deze schaalsprong is tegelijk een kans om de positionering van het Marius van Dokkum Museum te verbreden en toekomstbestendig te maken. Voor het museum, maar ook voor wat de museumsector in Nederland nodig heeft.

Er ligt namelijk een belangrijke kans om een grote en nog meer diverse doelgroep te bereiken die de drempel van veel musea te hoog vindt. Met het succes van het Marius van Dokkum Museum zien we dat niet-museumbezoekers toch - en met plezier! - de stap naar een museum wagen en met een geweldige ervaring weer naar buiten komen. Deze bezoekers zullen na deze positieve museumervaring eerder geneigd zijn ook een ander museum te bezoeken. Kortom, het Marius van Dokkum Museum wordt groter. In vierkante meters, impact en bereik. Met dit bidbook delen we de urgentie en het belang van een vernieuwd Marius van Dokkum Museum. En hopen we partners te vinden die samen met ons deze droom willen waarmaken.

Corien van der Meulen Directeur-bestuurder Stichting Stadsmuseum Harderwijk

Het werk van collega’s van over heel de wereld: De kunstzinnige handen van Golsa Golchini (Italië) Ontroerende tekeningen van Charlie Mackesy (Engeland) De levensgrote beelden van gewone mensen van Christel Legner (Duitsland) De kleurrijke maatschappijkritiek van Antonio Berni (Argentinië) Een serie over portretten met o.a. de wolsculpturen van Salman Khoshroo (Iran) en de gehaakte portretten van Asesuune (Turkije) Het herkenbare, kleurrijke werk van Fernando Botero (Colombia)

22

Het Gastenverblijf Een deel van het huidige Marius van Dokkum Museum richten we in als Gastenverblijf. We nodigen jonge kunstenaars en ‘kunstvrienden’ uit om hier, voor lange of kortere tijd te werken, te exposeren en gasten te ontvangen. Hun kunst is toegankelijk, knapgemaakt, sensitief, lief of troostend. Kortom, het zorgt voor een glimlach. Net als het werk van Marius. Gasten kunnen schildervrienden of illustratoren zijn, maar ook dichters, (kinderboeken)schrijvers, singer-songwriters, komieken, beeldhouwers of textielkunstenaars. Het resultaat van hun werk is in het museum of in de stad te zien. Een groot bloemkunstwerk op het strand, een optreden in de Hortustuin, of lieve straatgedichtjes bij zebrapaden of op de stoep.

Jonge kunstenaars en ‘kunstvrienden’ ontvangen we voor lange of kortere tijd in ons Gastenverblijf.

Lentezoet (Tirza van Schie), Taalig (Tanja Helderman) of r.o. (René Oskam)

23

Plezier met elkaar en met kunst | Activiteiten Met de groei van het museum en de organisatie kunnen we meer gevarieerd en vaker activiteiten organiseren, waarbij ‘ontmoeten’, ‘genieten’ en ‘samen kunst beleven’ centraal staan.

‘Ontmoeten, ‘genieten en ‘samen kunst beleven’ ’ • Inloopmiddagen en workshops tekenen, schilderen, illustreren, puzzelen, Opa Jan figuren haken of vilten (i.s.m. Cultuurkust en lokale makers) • Dierenbende, een ochtend over de dieren van Opa Jan (voorlezen, tekenen, spelen) • Taalvaardigheid en welkom-projecten (i.s.m. het AZC en Taalhuis Noordwest-Veluwe) • Kindervoorstellingen met humor (i.s.m. Stad als Podium en Theaterwerkplaats) • HaHaHarderwijk, avond over humor (i.s.m. Theater Harderwijk en Stad als Podium) • Lieve Liedjes, avond met lieve liedjes (i.s.m. Popschool Harderwijk en Cultuurkust) • Op pad met Marius (met giclees langs zorginstellingen, portretteren op locatie) • Kunstfestival ‘Ode aan de Kunstenaar’ (eerste editie 2023)

‘De uitdrukkingen op de gezichten, dat vond ik zo mooi. Dat wilde ik ook leren.’ Vanaf dat moment startte mevrouw Kraay (90) met het schilderen van de portretten. ‘Negentig jaar lang heb ik gekeken en nu zet ik het op papier’ – Harderwijker Courant 24

Marius voor kinderen

Een speciale kinderroute waarbij (groot)ouders en kinderen samen genieten van het werk van Marius. Kinderen leren kijken naar kunst en voegen hun eigen grapjes, kleuren en verhalen toe. Mariuskwartet (7-12 jaar) Het kind en de (groot)ouder krijgen een kaartenset met 4 ‘kwartetkaarten’ en 12 ‘plaatjeskaarten’ met afbeeldingen van het werk van Marius. De kwartetkaart en 3 plaatjeskaarten vormen samen een kwartet. De kaarten kunnen ook een korte uitleg geven of een vraag stellen over het gevonden werk. In iedere zaal wordt een kwartetkaart voorgelezen: ‘Mag ik van jou van de grappige werken…’ A. Selfie B. Doe-Het-Zelver C. Turbo ‘Mag ik van jou van de peren…’ A. De rotte peer B. Anatomische les C. Oppas-opa en -oma Het kind gaat op zoek naar het gevraagde kunstwerk in die zaal. Gevonden? Dan krijg je de kaart met de afbeelding erop. Heb je alle kunstwerken gevonden? Dan roep je ‘KWARTET’!

25

Onze bezoekers

Het nieuwe Marius van Dokkum Museum wil een divers publiek bereiken. Een groot deel van de doelgroep is geen doorgewinterde museumbezoeker of brengt zelfs voor het eerst een bezoek aan een museum.

Dagjesmensen Vrouwen of stellen van 60+ die op zoek zijn naar een leuk dagje uit. Dat kan van alles zijn, strand, dierenpark, fietsen. Ze zijn geen regelmatige museumbezoeker en komen naar het Marius van Dokkum Museum omdat ze hem kennen van de kaarten en de puzzels. Een groot deel heeft een VriendenLoterij VIP-kaart.

Marius-fans Harderwijkers van 60+ die verknocht zijn aan het museum.Ze bezoeken het museum graag en vaak en nemen steeds ander bezoek (vrienden, familie, kleinkinderen) mee. Ze komt ook vaak de winkel zonder museumbezoek. De meeste Marius-fans hebben een VriendenLoterij VIP-kaart.

Cultuurliefhebbers Frequente cultuurbezoeker van 50+ die wekelijks een culturele activiteit bezoeken.Gaan vaak samen met een vriend(in) naar uiteenlopende musea en hebben een aantal musea waar ze frequent komen. Ze hebben een Museumkaart. Harderwijkers Als museum in, van en voor Harderwijk zijn we er ook voor inwoners, nieuwe inwoners en scholieren. Het ‘Marius’ wordt omarmd door de stad. Met uiteenlopende activiteiten en samenwerkingen verwachten we nog meer Harderwijkers te ontvangen binnen of buiten het museum en zo samen het plezier van kunst te beleven.

Toeristen Stellen van 60+ met veel vrije tijd die er samen op uit trekken.Tijdens hun fietsweek of een kampeerweekend maken ze graag stadswandeling, bezoeken een kerk of museum. Ook zij hebben een VriendenLoterij VIP-kaart.

26

Team Harderwijk

In de afgelopen jaren heeft de overkoepelende Stichting Stadsmuseum Harderwijk (SSH), met het Marius van Dokkum Museum als vlaggenschip en het Stadsmuseum als moederschip, grote stappen gezet. Ondernemerschap, grote toewijding en lef zijn bepalend geweest voor het neerzetten van deze solide en sterke basis. Met een hecht team van professionals zetten we zorgvuldig en vol enthousiasme steeds een volgende stap. Steeds binnen tijd en budget en met grote deskundigheid en drive. De afgelopen 10 jaar is het museum uitgebreid, geprofessionaliseerd en door de stad omarmd. Ook de bezoekersaantallen zijn flink gegroeid: van 3.000 bezoekers in 2013 naar ruim 110.000 bezoekers in 2023. Stichting Stadsmuseum Harderwijk heeft daarmee een onuitwisbare positie in de Harderwijk en is een onmisbare partner in citymarketing en het programmeren van de stad. . Tijdlijn 2013: Bouwkundige uitbreiding met gratis, toegankelijke begane grond met exposities van lokale kunstenaars 2018: Opening Marius van Dokkum Museum 2021: Vernieuwde presentatie van de stadsgeschiedenis ‘Pension Harderwijk | Kamers vol verhalen’ en de bijbehorende beeldenroute 2022: Openstelling van de Grote Kerk 2022: Finalist Museumprijs Beste Buur 2024: Opening vernieuwd Marius van Dokkum Museum

Parallel aan deze vernieuwingen hebben we een professionaliseringslag gemaakt. Het team is uitgebreid met een conservator en twee floormanagers en we hebben de overstap gemaakt van een stichtingsbestuur naar een Raad van Toezicht. Op dit moment werken we onze positionering en marketingstrategie verder uit om onze bezoekers nog beter te bereiken, te bedienen en te laten terugkomen. Vol vertrouwen kijken we uit naar onze volgende bestemming: een groter Marius van Dokkum. In vierkante meters, impact en bereik.

27

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Harderwijk&id=8cde8b4b-243f-42b8-ae63-ce8c00a7c489