Bijlage 3 Bijlage bij Nota van bevindingen Gebiedsagenda Ermelo Harderwijk Zeewolde.pdf
Tekst van het document
Berenschot
m ‘1
BIJLAGE NOTA VAN BEVINDINGEN
Gebiedsagenda Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 64737 Maart 2021
NOTA VAN BEVINDINGEN
Gebiedsagenda Ermelo, Harderwijk en Zeewolde Hans van der Werff Judith van Niekerk Mirthe de Kok
64737 Maart 2021
3
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
BIJLAGE:
Analyses van Tordoir Analyse van dagelijkse verplaatsingen en verhuizingen vanuit en naar Harderwijk, Ermelo en Zeewolde; samenhang tussen deze gemeenten Prof dr P.P. Tordoir, augustus 2020
Leeswijzer GIS-kaarten: de kaarten geven vanuit telkens één van de drie onderzochte gemeenten de gemiddelde dagelijkse verplaatsingen aan vanuit en naar alle omliggende gemeenten. De taartdiagrammen in de omliggende gemeenten geven de volgende informatie: ^ Omvang taartdiagram: totale volume van uitgaande en inkomende verplaatsingen • Blauwe fractie van taartdiagram: fractie van verplaatsingen naar de onderzoeksgemeente in kwestie • Groene fractie van taartdiagram: fractie van verplaatsingen vanuit de onderzoeksgemeente in kwestie ^ Tenslotte wordt ook in de onderzoeksgemeente in kwestie een diagram met twee fracties getoond: ^ Gele fractie: fractie van externe (inkomende en uitgaande) verplaatsingen ^ Groene fractie: fractie van interne verplaatsingen
NB: bij de ontwikkelingskaarten betreffen alle cijfers het absolute verschil van dagelijkse verplaatsingen of jaarlijkse verhuizingen tussen de twee aangegeven meetperiodes.
Alle kaarten zijn gebaseerd op microdata van het CBS: OViN jaargangen 2004-2018, SSB jaargangen 2007-2018
Voor woonwerkpendel op drie opleidingsniveaus, verkeer voor winkelen en persoonlijke diensten en sociaal- en recreatief verkeer zijn vijf kaarten gegeven van de Daily Urban Systems in kwestie. Deze zijn afgebakend met behulp van ruimtelijke clusteringtechniek.
B
4
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
DEEL 1: WOONWERKPENDEL Kaart 1: Dagelijkse werkpendel naar en vanuit
Kaart 2: Dagelijkse werkpendel naar en
Harderwijk, opleidingsniveau HBO/WO
vanuit Ermelo, opleidingsniveau HBO/WO
Kaart 1: pendel hoger geschoolden naar en vanuit Harderwijk.
Kaart 2: pendel hoger geschoolden naar en vanuit Ermelo. Het
De dagelijkse in- en uitgaande pendel van hoger opgeleiden
uitgestrekte netwerk van pendelstromen van hoger opgeleiden
naar en vanuit Harderwijk beslaat een uitgestrekt veld, waarbij
naar en vanuit Ermelo verschilt weinig van dat van Harderwijk:
vanuit het noorden en oosten de inkomende pendel domineert,
vanuit het noorden en oosten domineert de instroom, naar
en naar het zuiden en westen de uitgaande pendel (kaart 1a).
het zuiden en westen domineert de uitstroom. Ermelo vormt
In de directe omgeving van Harderwijk kent alleen Ermelo een
per saldo een belangrijke werkgemeente voor Harderwijk. Ook
opvallend sterke werk(bestemmings-)functie voor de hoger
vanuit Zeewolde domineert de instroom. Opmerkelijk is de
opgeleide Harderwijkse bevolking.
groei van de inkomende pendel vanuit Harderwijk (kaart 2b).
De ontwikkeling van pendelstromen van hoger opgeleiden was in het afgelopen decennium vooral sterk in de richting van Almere en Utrecht (uitgaand) en vanuit Zwolle (inkomend).
M * 2a Gemiddelde dagelijkse pendel, periode 2012-2017 (absoluut)
1a
Gemiddelde dagelijkse pendel, periode 2012-2017 (absoluut)
2b Ontwikkeling dagelijkse pendel: verschil tussen periode
2007-2012 en 2012-2017 (absoluut)
1b
B
Ontwikkeling dagelijkse pendel: verschil tussen periode 2007-2012 en 2012-2017 (absoluut)
5
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 3: Dagelijkse werkpendel naar en
Kaart 4: Afbakening Daily Urban Systems,
vanuit Zeewolde, opleidingsniveau HBO/WO
werkpendel hoger opgeleiden (HBO/WO)
Kaart 3: pendel hoger geschoolden naar en vanuit Zeewolde. 67 - 337
Ook naar en vanuit Zeewolde is het pendelnetwerk van hoger
337-8Ô3 883-2178
geschoolden uitgestrekt, waarbij de uitgaande pendel in alle
2178-5057 5057 -11961 "9
windrichtingen domineert. Zeewolde is geen uitgesproken centrum voor kenniswerk. De pendel is relatief sterk geconcentreerd richting steden in de directe omgeving: Almere, Amersfoort en Harderwijk. De ontwikkeling van de pendel is relatief gering en richt zich vooral op Almere en Utrecht (kaart 3b).
Kaart 5: Dagelijkse werkpendel naar en vanuit Harderwijk, opleidingsniveau Havo/VWO/MBO
I” K
Kaart 5: pendel middengeschoolden naar en vanuit Harderwijk. Direct omliggende gemeenten, in de regio Noordrand Veluwe en in Flevoland, spelen naar verhouding van hun omvang in bevolking en werkgelegenheid een relatief belangrijke rol bij de inkomende en uitgaande pendel van middengeschoolden naar en vanuit Harderwijk. De rol van Ermelo is daarbij zeer uitgesproken. Ermelo is per saldo een werkgemeente
3a Gemiddelde dagelijkse pendel, periode 2012-2017 (absoluut)
voor Harderwijk; andere omliggende gemeenten zijn eerder woongemeenten voor de Harderwijkse ‘middenrif-economie’. In het ontwikkelingsbeeld (kaart 5b) valt vooral de opkomst van Almere als (woon-)brongemeente voor middelgeschoolde werkers in Harderwijk op.
‘■-V/fri 3b Ontwikkeling dagelijkse pendel: verschil tussen periode
2007-2012 en 2012-2017 (absoluut)
5a
B
Gemiddelde dagelijkse pendel, periode 2012-2017 (absoluut)
6
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 7: Dagelijkse werkpendel naar en vanuit Zeewolde, opleidingsniveau Havo/VWO/MBO Kaart 7: pendel middengeschoolden naar en vanuit Zeewolde. Opvallend is dat de middengeschoolde beroepsbevolking van Zeewolde voor werk sterk is georiënteerd op Gelderse gemeenten (vooral Harderwijk, en daarnaast Ermelo en Nijkerk) terwijl werkgevers in Zeewolde middengeschoolden juist relatief vaak uit naburige Flevolandse gemeenten trekken. Daarbij wordt de relatie met Almere, een belangrijke woonstand voor de middengeschoolde beroepsbevolking, snel belangrijker 5b Ontwikkeling dagelijkse pendel: verschil tussen periode
2007-2012 en 2012-2017 (absoluut)
(kaart 7b).
Kaart 6: Dagelijkse werkpendel naar en vanuit Ermelo, opleidingsniveau Havo/VWO/MBO Kaart 6: pendel middengeschoolden naar en vanuit Ermelo. Ermelo vormt een belangrijk centrum voor werkgelegenheid op middengeschoold niveau, met enerzijds Harderwijk en anderzijds Putten als de belangrijkste (woon-)brongemeenten. De rol van Harderwijk als woongemeente voor de Ermelose werkfunctie is in de afgelopen decennia ook flink toegenomen (kaart 6b). 7a Gemiddelde dagelijkse pendel, periode 2012-2017 (absoluut)
V I
213
435
* -
6a Gemiddelde dagelijkse pendel, periode 2012-2017 (absoluut)
7b Ontwikkeling dagelijkse pendel: verschil tussen periode
2007-2012 en 2012-2017 (absoluut)
6b Ontwikkeling dagelijkse pendel: verschil tussen periode
2007-2012 en 2012-2017 (absoluut)
B
7
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 8: Afbakening Daily Urban Systems,
Kaart 10: Dagelijkse werkpendel naar en
werkpendel midden-opgeleiden (Havo/VWO/MBO)
vanuit Ermelo, opleidingsniveau Mavo/LBO Kaart 10: pendel lager geschoolden naar en vanuit Errnelo. Het wervingsgebied voor lager geschoolde arbeid is vanuit het werkcentrum Ermelo minder uitgestrekt dan geldt voor
82 - 359 359-908 908-2156 2156-4218
Harderwijk. Naast Harderwijk zijn Putten, Zeewolde, Almere en Lelystad van belang als woongemeenten.
4218 * 7626
Kaart 9: Dagelijkse werkpendel naar en vanuit Harderwijk, opleidingsniveau Mavo/LBO Kaart 9: pendel lager geschoolden naar en vanuit Harderwijk. Werkgevers in Harderwijk zoeken lager geschoolde werknemers binnen een relatief ruime omgeving, waaronder Almere, Lelystad en Dronten. Anderzijds zoekt de lager geschoolde
10a Gemiddelde dagelijkse pendel, periode 2012-2017 (absoluut)
beroepsbevolking in Harderwijk zelf ook werk in een wijde omgeving. Maar ook in dit segment van de arbeidsmarkt is de relatie tussen Harderwijk en Ermelo desalniettemin dominant, waarbij Ermelo vooral een werkfunctie heeft. Zowel deze relatie met buurgemeente Ermelo als de pendel op juist grote afstanden nemen de laatste decennia toe (kaart 9b).
10b Ontwikkeling dagelijkse pendel: verschil tussen periode
2007-2012 en 2012-2017 (absoluut)
9a Gemiddelde dagelijkse pendel, periode 2012-2017 (absoluut)
9b Ontwikkeling dagelijkse pendel: verschil tussen periode
2007-2012 en 2012-2017 (absoluut)
8
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 11: Dagelijkse werkpendel naar en vanuit
Kaart12: Afbakening Daily Urban Systems,
Zeewolde, opleidingsniveau Mavo/LBO
werkpendel lageropgeleiden (Mavo/LBO) Ufpnd
Kaart 11: pendel lager geschoolden naar en vanuit Zeewolde. Werkgevers in Zeewolde betrekken hun lager geschoolde
41 - 182
werknemers uit een in vergelijking met Harderwijk relatief
437 - 957
beperkte omgeving, waarbij Almere en Lelystad een hoofdrol
1756-3133
182 - 437 957- 1756
i,i. u j
spelen als woongemeenten. De relaties met Harderwijk en Ermelo zijn in dit opzicht tamelijk beperkt. Vooral de relatie met Lelystad neemt toe (kaart 11b).
Kaarten 4, 8 en 12: overzicht samenhang in Daily Systems. Wat betreft woonwerkpendel is er een zeer groot verschil in de uitgestrektheid van ruimtelijke samenhang (ofwel de ruimtelijke omvang van arbeidsmarkten) tussen enerzijds hoger geschoolden en anderzijds midden- en lager geschoolden. Om die reden wordt de woonwerkpendel in deze analyse alleen uitgesplitst naar opleidingsniveaus getoond, en niet als
. 11a Gemiddelde dagelijkse pendel, periode 2012-2017 (absoluut)
totaal. Dit grote verschil toont zich het meest pregnant in de afbakening van Daily Urban Systems voor woonwerkpendel: zie en vergelijk kaarten 4, 8 en 12. Voor hoger geschoolden vormen de drie onderzoeksgemeenten deel van een uitgestrekt en interregionaal systeem dat de regio’s Zwolle, Stedendriehoek, Noordrand Veluwe en het grootste deel van Flevoland omvat (kaart 4). Dit laat niet onverlet dat er ook veel pendel van hoger opgeleiden is vanuit de onderzoeksgemeenten naar de noordelijke Randstad (incl. Almere, Amersfoort en Utrecht). Voor middengeschoold werk vormen de onderzoeksgemeenten, aangevuld met Nunspeet en Elburg, echter een eigenstandig Daily System (kaart 8). De ruimtelijke samenhang is hier vooral interlokaal en niet interregionaal. In de ‘middenrif-
šk: ŵ 11b Ontwikkeling dagelijkse pendel: verschil tussen periode
2007-2012 en 2012-2017 (absoluut)
economie’ zit daarom ook de grootste interlokale samenhang in het onderzoeksgebied. Ook bij lager geschoold werk vormt het onderzoeksgebied een Daily System, dat in dit geval echter ook Lelystad en Dronten omvat.
B
9
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
DEEL 2:
Verplaatsing voor winkelen en persoonlijke diensten Kaart 13 Dagelijkse verplaatsingen voor winkelen
Kaart 14: Dagelijkse verplaatsingen voor winkelen
en persoonlijke diensten naar en vanuit Harderwijk
en persoonlijke diensten naar en vanuit Ermelo
Kaart 13: verplaatsingen naar en vanuit Harderwijk. Hoewel
Kaart 14: verplaatsingen naar en vanuit Ermelo. Ermelo
Harderwijk de grootste gemeente in de regio Noordrand Veluwe
vervult voor Harderwijk per saldo een aanzienlijke functie
is, kent de stad maar in beperkte mate een echte regionale
als consumentencentrum, maar kent daarnaast maar
centrumfunctie voor consumentendiensten. De Harderwijkse
weinig aantrekkingskracht op consumenten uit andere
centrumfunctie is wel uitgesproken voor Zeewolde, Putten en
omliggende gemeenten. De Ermelose bevolking is zelf voor
Nijkerk, maar het kleinere Ermelo vormt voor de Harderwijkse
consumentendiensten georiënteerd op Harderwijk, Putten en
bevolking per saldo zelf een centrumgemeente—hoewel
Amersfoort. De oriëntatie op vooral Putten neemt daarbij toe
de consumentenstroom vanuit Ermelo naar Harderwijk
(kaart 14b).
op zich niet onaanzienlijk is. De consumentenstroom vanuit Harderwijk naar Ermelo is de laatste decennia sterk toegenomen (kaart 13b).
M *
M f
14a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 2011-2018
13a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 2011-2018
-
M- *
»
14b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
13b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
B
10
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 15: Dagelijkse verplaatsingen voor winkelen
Kaart 16: Daily Urban Systems voor winkelen en
en persoonlijke diensten naar en vanuit Zeewolde
persoonlijke diensten
Kaart 15: verplaatsingen naar en vanuit Zeewolde. De bevolking van Zeewolde is voor winkelen en diensten in relatief sterke mate op de eigen gemeente gericht (zie de grote groene fractie in het taartdiagram in Zeewolde). Daarnaast is er echter ook een sterke oriëntatie op het Harderwijkse voorzieningencentrum. Het (veel grotere) Almeerse winkelcentrum speelt naar verhouding slechts een beperkte rol voor Zeewolde. De rol van Almere neemt echter wel snel toe in belang (kaart 15b).
Kaart 16: Daily Urban Systems voor winkelen en persoonlijke diensten. De ruimtelijke afbakening van Daily Systems voor winkelen en persoonlijke diensten vat de bovenstaande
«C
patronen als het ware samen: Harderwijk, Ermelo en Zeewolde vormen samen met Putten en Nunspeet een gezamenlijk en apart Daily System. Gemeten naar bevolkingsomvang vormt dit systeem één van de kleinste in Nederland.
15a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 2011-2018
te
f jĻ.r-
15b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
B
11
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
DEEL 3: VERPLAATSINGEN VOOR SOCIALE EN RECREATIEVE MOTIEVEN Kaart 17: Dagelijkse sociale en recreatieve
Kaart 18: Dagelijkse sociale en recreatieve
verplaatsingen naar en vanuit Harderwijk
verplaatsingen naar en vanuit Ermelo
Kaart 17: verplaatsingen naar en vanuit Harderwijk. De sociale
Kaart 18: verplaatsingen naar en vanuit Ermelo. De relevante
en recreatieve verplaatsingen naar en vanuit Harderwijk
sociale en recreatieve omgeving is voor de Ermelose bevolking
beslaan een relatief uitgestrekt ruimtelijk veld. Enerzijds trekt
ruimtelijk wat minder uitgestrekt dan geldt voor Harderwijk.
Harderwijk met o.a. het Dolfinarium bezoekers uit een groot
Harderwijk neemt daarbij een dominante positie als sociale en
deel van Nederland, anderzijds is de Harderwijkse bevolking
recreatieve bestemming. Opvallend is de sociale en recreatieve
voor recreatie ook georiënteerd op steden in vooral de
oriëntatie van de bevolking van Zeewolde op Ermelo. De
noordelijke Randstad. Maar ook in dit opzicht is de bovenmatig
sterkste ontwikkeling in de loop der tijd betreft echter de relatie
sterke relatie met Ermelo opmerkelijk. De sterkste ontwikkeling
met Putten (kaart 18b).
doet zich echter weer voor in de relatie met Lelystad (kaart Lftgond
17b).
18a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 2011-2018
17a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 2011-2018
18b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut) 17b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
B
12
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 19: Dagelijkse sociale en recreatieve
Kaart 20: Daily Urban Systems voor sociale en
verplaatsingen naar en vanuit Zeewolde
recreatieve voorzieningen
Kaart 19: verplaatsingen naar en vanuit Zeewolde. Zeewolde heeft een significante recreatieve functie voor de nabijgelegen steden Almere en Harderwijk. In het (relatief beperkte) uitgaande sociale en recreatieve verkeer speelt Ermelo, naast Almere en Harderwijk, een rol. De sterkste ontwikkeling in de loop der tijd betreft het inkomende sociale en recreatieve verkeer vanuit Harderwijk (kaart 19b).
Kaart 20: Daily Urban Systems voor sociale en recreatieve verplaatsingen. Zoals dat geld voor winkelen en persoonlijke diensten vat ook de ruimtelijker clustering van sociale en recreatieve relaties de bovenstaande patronen samen: Zeewolde, Harderwijk en Ermelo zijn op sociaal en recreatief vlak onderling sterk samenhangend en vormen gezamenlijk op dit vlak een Daily Urban System, waar het kleinere Putten overigens ook deel van uitmaakt. Ook voor deze reismotieven is 19a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 2011-2018
dit systeem naar verhouding van de bevolking relatief klein van omvang.
19b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
B
13
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
DEEL 4: VEPRLAATSINGEN VOOR SECUNDAIR EN TERTIAIR ONDERWIJS Kaart 21: Dagelijkse verplaatsingen voor onderwijs naar en vanuit Harderwijk
Kaart 22: Dagelijkse verplaatsingen voor onderwijs naar en vanuit Ermelo
Kaart 21: verplaatsingen naar en vanuit Harderwijk. Omdat
Kaart 22: verplaatsingen naar en vanuit Ermelo. De regionale
Harderwijk wel een centrum vormt voor middelbaar onderwijs,
(middelbare) onderwijsfunctie van Ermelo is wat meer beperkt
maar niet voor hoger onderwijs, is per saldo sprake van een
dan die van Harderwijk, maar desalniettemin belangrijk voor de
dagelijkse instroom van leerlingen uit de nabije omgeving
directe omgeving: Zeewolde, Putten en Harderwijk zelf.
(Ermelo, Zeewolde, Putten, Nunspeet en Dronten) en een uitstroom naar verder gelegene centra voor hoger onderwijs (Zwolle, Utrecht, Amersfoort en Amsterdam). Vooral in de relatie tussen Harderwijk en Ermelo is sprake van een sterke ontwikkeling in de loop der tijd (kaart 21b).
M I •Vįf* * 22a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 2011-2018
* 21a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 2011-2018
ÿ-T*22b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
Jhr*21b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
B
14
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 23: Dagelijkse verplaatsingen voor onderwijs naar en vanuit Zeewolde Kaart 23: verplaatsingen naar en vanuit Zeewolde. Zeewolde kent slechts een beperkte secundaire onderwijsfunctie en is voor zowel secundair als tertiair onderwijs sterk aangewezen op de omgeving. Harderwijk, en in tweede instantie Ermelo, vormen daarbij de belangrijkste onderwijsleveranciers voor leerlingen uit Zeewolde. De externe oriëntatie van Zeewolde is in de loop der tijd flink toegenomen (kaart 23b).
23a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 20H-2018
M *
23b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
B
15
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
DEEL 5:
VERPLAATSINGEN VOOR ZORGDIENSTEN NB bij deze kaarten: de GIS-data zijn gebaseerd op een relatief
Kaart 25: Dagelijkse verplaatsingen voor
sterk beperkte steekproef, en geven daardoor geen echt
zorgvoorzieningen naar en vanuit Ermelo
betrouwbaar beeld van de werkelijkheid. Kaart 25: verplaatsingen naar en vanuit Ermelo. Uit de data Kaart 24: Dagelijkse verplaatsingen voor zorgvoorzieningen naar en vanuit Harderwijk
blijkt dat Ermelo per saldo een zorgcentrum vormt voor omliggende gemeenten, waaronder vooral Harderwijk—met inachtneming van de beperkte conclusies die op grond van de
Kaart 24: verplaatsingen naar en vanuit Harderwijk. Harderwijk
kleine steekproef kunnen worden getrokken.
vervult vooral voor de naburige gemeente Ermelo een functie als centrum voor zorgvoorzieningen. Tegelijkertijd is de bevolking van Harderwijk zelf ook op Nunspeet aangewezen. Bij deze cijfers moet wel in aanmerking worden genomen dat de data-steekproef in dit geval beperkt is.
M f •V-t
4 25a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 2011-2018
24a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 20H-2018
M * 25b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
24b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
B
16
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 26: Dagelijkse verplaatsingen voor zorgvoorzieningen naar en vanuit Zeewolde Kaart 26: verplaatsingen naar en vanuit Zeewolde. Zoals dat geldt voor Ermelo geven de steekproefdata ook voor Zeewolde een per saldo regionale centrumfunctie aan op het vlak van zorg. Dit lijkt echter feitelijk minder plausibel gezien de relatief geringe omvang van zorgvoorzieningen in Zeewolde. De gegevens moeten in dit opzicht met een flinke korrel zout worden genomen, gezien de kleine steekproef.
26a Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen, 20H-2018
*
26b Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen:
verschil periode 2004-2011 en 2011-2018 (absoluut)
B
17
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
DEEL 6:
JAARLIJKSE VERHUIZINGEN VAN VERSCHILLENDE GROEPEN Kaart 27: Jaarlijkse verhuizingen van gezinnen naar en vanuit Harderwijk
Kaart 28: Jaarlijkse verhuizingen van gezinnen naar en vanuit Ermelo
Kaart 27: verhuizingen van gezinnen naar en vanuit
Kaart 28: verhuizingen van gezinnen naar en vanuit Ermelo.
Harderwijk. In tegenstelling tot de data m.b.t. zorg zijn de
Het omgevingsveld voor verhuizingen van gezinnen naar en
verhuisdata integraal en dus volledig betrouwbaar; alle uit
vanuit Ermelo is veel beperkter dan geldt voor Harderwijk.
en inschrijvingen in gemeentelijke bevolkingsregisters zijn
Verhuizingen naar en vanuit Ermelo spelen zich vooral af in
meegeteld in de data.
de relaties met direct naburige gemeenten, met zoals gesteld een dominante rol van Harderwijk. De instroom en uitstroom
Verhuizingen van gezinnen met kinderen naar en vanuit
houden elkaar opvallend in evenwicht, met dien verstande dat
Harderwijk, vanuit en naar gemeenten in de omgeving, spelen
de instroom vanuit Harderwijk maar ook Putten in de loop der
zich af in een omvangrijk ruimtelijk veld. Binnen dat veld
tijd groeit.
neemt buurgemeente Ermelo echter wel een dominante rol, waarbij de uitstroom vanuit Harderwijk wat groter is dan de instroom naar Harderwijk. Voor de meeste andere gemeenten en grotere steden in de wijde omgeving geldt echter dat de instroom van gezinnen naar Harderwijk groter is dan de uitstroom. In de uitgaande verhuisrelatie met Ermelo zit ook verreweg de sterkste ontwikkeling in de loop der tijd (kaart 27b).
28a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
■u-L» 27a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
M
* 28b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
27b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
B
18
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 29: Jaarlijkse verhuizingen van gezinnen
Kaart 30: Jaarlijkse verhuizingen van
naar en vanuit Zeewolde
alleenstaanden en stellen naar en vanuit Harderwijk
Kaart 29: verhuizingen van gezinnen naar en vanuit Zeewolde. De instroom van gezinnen naar Zeewolde was in het afgelopen
Kaart 30: verhuizingen van alleenstaanden en stellen naar en
decennium vrijwel gelijk aan de uitstroom, maar de ruimtelijke
vanuit Harderwijk. Het ruimtelijke patroon van verhuizingen
richtingen van de instroom en uitstroom verschillen wel
van alleenstaanden en stellen zonder kinderen naar en vanuit
van elkaar. De instroom komt vooral vanuit stedelijk gebied
Harderwijk is opvallend gelijk aan het patroon van verhuizende
(Almere. Lelystad, Amersfoort, Amsterdam); de uitstroom richt
gezinnen, met dien verstande dat de jaarlijkse aantallen voor
zich op meer landelijke gemeenten. Daarnaast is sprake van een
alleenstaanden en stellen in alle richtingen wel lager liggen.
naar verhouding van de bevolking significante uitstroom van
Ook hier is sprake van een ruimtelijk uitgestrekt ‘verhuisveld’
gezinnen naar Harderwijk.
waarbinnen Ermelo echter een dominante positie heeft. Een belangrijk verschil met gezinnen is wel dat de instroom van alleenstaanden en stellen vanuit Ermelo naar Harderwijk groter is dan de uitstroom van Harderwijk naar Ermelo—bij gezinnen lag dat omgekeerd. Van significante ontwikkelingen in de loop der tijd is geen sprake (kaart 30b).
29a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
30a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
29b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
30b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen: verschil tussen
1999-2008 en 2009-2018
B
19
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 31: Jaarlijkse verhuizingen van
Kaart 32: Jaarlijkse verhuizingen van
alleenstaanden en stellen naar en vanuit Ermelo
alleenstaanden en stellen naar en vanuit Zeewolde
Kaart 31: verhuizingen van alleenstaanden en stellen naar
Kaart 32: verhuizingen van alleenstaanden en stellen naar en
en vanuit Ermelo. Het aantal jaarlijkse verhuizingen van
vanuit Zeewolde. Deze groep omvat een relatief klein deel van de
alleenstaanden en stellen naar en vanuit Ermelo is relatief,
gemeentelijke bevolking, en is bovendien ook relatief honkvast
naar verhouding van de bevolking, beperkt. De relatie met
in deze gemeente. De verhuisstromen zijn derhalve zeer klein,
Harderwijk domineert daarbij, naast een beperkte relatie met
en voornamelijk gericht op Amersfoort en Almere wat betreft
Putten en Amersfoort. Van ontwikkeling in de loop der tijd is
de inkomende stroom en Harderwijk wat betreft de uitgaande
nauwelijks sprake (kaart 31b).
stroom.
M
|
ĩ
Jf
31a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
Leg*nd
. 1
32a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
V* ţk i
* 1
i?
V
* -
X* 1
M
ìK
1
4
•r
»* »*
Şlt
1 3 * ^ w
1 ' , #r , fįįk ;Ą-'
‘
„
*
|K
'Sim
V
F ^
'P
v.4^' 1 ^ , Al' . A * r
r f ,,
» j-
31b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
* í
1
4
A
* Ā' f
^ ^ Jjŕ« -
ř-
#
. I \
4K
ĮŕĮTl»
B
é?
JMT •JC*
t
32b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
*)
20
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 33: Jaarlijkse verhuizingen van werkende
Kaart 34: Jaarlijkse verhuizingen van werkende
24 tm 29-jarigen naar en vanuit Harderwijk
24- tot 29-jarigen naar en vanuit Ermelo
Kaart 33: verhuizingen van werkzame 23- t/m 29-jarigen naar
Kaart 34: verhuizingen van werkzame 23- t/m 29-jarigen naar en
en vanuit Harderwijk. De groep economisch actieve 23- t/m
vanuit Ermelo. Zoals dat ook geldt voor de andere onderzochte
29-jarigen is zowel voor de economie als voor lokale sociale
groepen is het ruimtelijke veld van verhuizingen naar en
vitaliteit van belang en wordt daarom hier apart uitgesplitst. De
vanuit Ermelo voor 23—t/m 29 jarigen kleiner dan geldt voor
in- en uitstromen van deze groep houden elkaar in Harderwijk
Harderwijk. De buurgemeenten Harderwijk en, in tweede
vrijwel in evenwicht, waarbij de uitstroom naar de grote steden
instantie, Putten nemen daarbij de hoofdrol, met een per saldo
groter is dan de instroom (maar nog altijd wel beperkt in
uitgaande stroom naar Harderwijk en een inkomende stroom
omvang), terwijl de instroom vanuit de naburige gemeenten,
vanuit Putten. De inkomende stroom vanuit Harderwijk neemt
Ermelo voorop, groter is dan de uitstroom. Alleen naar
echter wel toe in de loop der tijd (kaart 34b).
Zeewolde is sprake van een relatief belangrijke uitstroom. In de loop der tijd neemt de uitstroom naar vooral Ermelo significant toe (kaart 33b).
M
*
34a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
33a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
34b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
33b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
B
21
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 35: Jaarlijkse verhuizingen van werkende
Kaart 36: Jaarlijkse verhuizingen van 60+-jarigen
24- t/m 29-jarigen naar en vanuit Zeewolde
naar en vanuit Harderwijk
Kaart 35: verhuizingen van werkzame 23- t/m 29-jarigen naar
Kaart 36: verhuizingen van ouderen (60+ jaar) naar en vanuit
en vanuit Zeewolde. In tegenstelling tot Ermelo kent Zeewolde
Harderwijk. Ouderen zijn relatief honkvast en verhuizen
wel een ruimtelijk uitgestrekt veld van verhuizingen van actieve
doorgaans slechts sporadisch. Daarom is de relatief grote
23- t/m 29-jarigen naar en vanuit de gemeente. Ook voor
omvang van de inkomende verhuisstroom van ouderen naar
Zeewolde speelt Harderwijk de hoofdrol, waarbij het jaarlijks
Harderwijk, uit alle windrichtingen, des te meer opmerkelijk.
aantal inkomende verhuizingen groter is dan de uitgaande
Ook voor deze groep is de relatie met Ermelo wel dominant,
verhuizingen. Dat is opmerkelijk, omdat deze groep doorgaans
met een in- en uitstroom die elkaar vrijwel in evenwicht
verhuist van kleine gemeenten naar grotere gemeenten.
houden. Juist in die relatie zit ook de sterkste dynamiek in de loop der tijd, met een toenemende instroom naar Harderwijk
m *
(kaart 36b).
M
1
35a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
36a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
M
1
M
35b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018 36b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
B
1
22
Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Bijlage | 64737 | Maart 2021
Kaart 37: Jaarlijkse verhuizingen van GO+garigen
Kaart 38: Jaarlijkse verhuizingen van 60+-jarigen
naar en vanuit Ermelo
naar en vanuit Zeewolde
Kaart 37: verhuizingen van ouderen (60+ jaar) naar en vanuit
Kaart 38: verhuizingen van ouderen (60+ jaar) naar en vanuit
Ermelo. Zoals dat ook geldt voor de andere onderzochte groepen
Zeewolde. Inwoners van Zeewolde zijn relatief honkvast, zoals
is het verhuisveld naar en vanuit Ermelo ook voor ouderen
dat ook geldt voor Ermelo, maar minder voor Harderwijk. Deze
ruimtelijk beperkt. Harderwijk, en in tweede instantie Putten,
honkvastheid geldt voor alle onderzochte groepen in Zeewolde,
nemen de hoofdrol.
dus ook voor ouderen. Opmerkelijk is de instroom vanuit Amersfoort en de uitstroom naar Harderwijk.
37a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018 38a Gemiddelde verhuizingen, periode 2009-2018
37b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
38b Ontwikkeling jaarlijkse verhuizingen:
verschil tussen 1999-2008 en 2009-2018
B
Berenschot
İ II I I II |
iit * o it ti ■I ii ii ti I İ I I J u
it n ii ii 1111 ii ii ţiį\
JlI II II It I
Hlļ IIİI I H
‘WIJ ZIJN BERENSCHOT, GRONDLEGGER VAN VOORUITGANG’ Wij zien een Nederland dat altijd in ontwikkeling is. Zowel sociaal als organisatorisch verandert er veel. Al meer dan 80 jaar volgen wij deze ontwikkelingen op de voet en werken we aan een vooruitstrevende samenleving. Daarbij staan we voor duurzaam advies en de implementatie hiervan. Altijd gericht op vooruitgang én echt iets kunnen betekenen voor mensen, organisaties en de maatschappij.
Alles wat we doen, is onderzocht, onderbouwd en vanuit meerdere invalshoeken bekeken. In ons advies zijn we hard op de inhoud, maar houden rekening met de menselijke maat. Onze adviseurs doen er alles aan om complexe vraagstukken om te zetten naar praktische oplossingen waar u iets mee kan. Wij geven advies en bieden digitale oplossingen waarbij we ons focussen op: ^
Toekomst van werk en organisatie
^
Energietransitie
•
Transformatie van zorg
•
Transformatie van openbaar bestuur
Berenschot Groep B.V. Van Deventerlaan 31-51, 3528 AG Utrecht Postbus 8039, 3503 RA Utrecht 030 2 916 916 www.berenschot.nl