Document · PDF

Bijlage 2 Nota van bevindingen Gebiedsagenda Ermelo Harderwijk Zeewolde.pdf

Commissie Beleid Algemeen 10 juni 2021, gemeente HarderwijkBij agendapunt: Ingelast agendapunt: Procedurele vraag gebiedsagenda32.712 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

34 35 36

Position paper Economic Board Noord-Veluwe. (2019). Opleidingsniveau HBO/WO Opleidingsniveau Havo/VWO/MBO

37 38

Opleidingsniveau Mavo/LBO De lijnen op de kaart lopen tussen postcodegebieden en geven allereerst de omvang van de verplaatsingsstromen weer: hoe donkerder de lijn, hoe meer verplaatsingen (zie ook de legenda). Ten tweede tonen de lijnen de richting van de verplaatsingsstromen: het blauwe deel van een lijn haakt aan op de plaats met een per saldo netto inkomende stroom, terwijl het rode deel aanhaakt op de plaats met een per saldo uitgaande stroom. De verhouding in lengte tussen het rode en het blauwe lijndeel reflecteert de verhouding tussen de twee stroom richtingen. Tot slot geven de gekleurde regio's de daily urban systems weer: de samenhangende systemen van dagelijkse verplaatsingen voor werk, onderwijs en/of voorzieningen.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Kenmerk V: Bedrijventerreinen

De tabel hieronder geeft de bedrijventerreinen in de EHZgemeenten weer. Voor Ermelo geldt dat 10,2 Zo van alle bedrijven en 220Zo van alle banen zich op een bedrijventerrein bevindt. In Harderwijk liggen deze percentages iets hoger, met 14,20Zo van alle bedrijven en 39,30Zo van alle banen. De percentages in Zeewolde liggen het hoogst: 21,70Zo van alle r -

—

bedrijven en 50,4Z van alle banen bevinden zich op een bedrijventerrein. Gemeente

Figuur 28 Werkpendel middelbaar opgeleiden, Tordoir 2020.

Bedrijventerrein

Aantal

vestigingen

banen

Driehoek

234

Kerkdennen

347

Veldzicht

105

1804

Veldzicht-Noord

689

Werklandschap Veldzicht

Bedrijventerrein Zandlaan

Bedrijvenpark Tonsel

499

De Sypel (Werkgebied)

730

De Sypel (Wittenhagen Noordwest)

338

Handelsweg (Stadsdennen)

Lorentz I

234

3382

Lorentz II

152

3787

Lorentz III

212

Ermelo

Harderwijk

Figuur 29 Werkpendel lager opgeleiden, Tordoir 2020.

Lorentz Haven

Overveld (Walstein)

143

Weiburg

516

Gildenveld

350

Gildenveld II

Schepenveld

134

742

Planetenveld

824

Trekkersveld

163

3.344

Harderhaven

Krachtenveld

123

Horsterparc

455

Vestingveld

Zeewolde

wëpm

Tabel 22

Overzicht bedrijventerreinen inclusief aantal vestigingen en banen, april 201939

Bronnen: IBIS-Gelderland, IBIS-Flevoland, PWE-Gelderland en Vestigingenregister Flevoland.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Kenmerk VI:

7.4 Duurzaamheid

Regionale economische samenwerking

De regionale economie in en rondom de EHZ-gemeenten is

Het vierde thema is duurzaamheid. Hierbij worden de

een sterke economie. Tijdens de kredietcrisis van 2008 was deze

volgende aspecten belicht: hernieuwbare bronnen (I),

regio bijvoorbeeld één van de best presterende van het land.

duurzame mobiliteit (II) en regionale energiestrategie (RES) en

Afgelopen jaren liep de regionaal economische samenwerking

duurzaamheidsambities (III).

echter minder soepel: “Verwachtingen werden niet altijd met resultaten ingelost en de bestuurlijke verhoudingen

Bevindingen

pasten zich daaraan aan. Verbanden vielen uiteen en er werd

gezocht naar nieuwe economische oriëntaties en koersen”.40 Als gevolg hiervan viel het Samenwerkingsverband Noord-

Veluwe uiteen. De individuele gemeenten gingen op zoek naar nieuwe economische samenwerkingen en er werd ingezet op

Ermelo: lagere score op duurzaamheidsindicatoren aan gaande energie en milieu; wel relatief veel zonnepanelen.

het uitwerken van gezamenlijke thema’s en de ontwikkeling van een Gebiedsagenda in EHZ-verband. In een memo van

Het gebied EHZ: concept-RES'en zijn af, in andere regio's; stevige duurzaamheidsambities.

Harderwijk: matige score op duurzaamheidsindicatoren aangaande energie en milieu.

Zeewolde: groene gemeente; uitzonderlijk veel hernieuw

de gemeente Ermelo staat hierover bijvoorbeeld het volgende:

bare energie en elektriciteit; veel elektrische auto's; inzet

“Onze economisch sterke regio kent vele bedrijven in de agro/

om de vooraanstaande positie als groene gemeente te

food-, tech-, health- en maak-industrieën, die gemotiveerd

behouden.

zijn om de maatschappelijke opgaven in hun bedrijfsmatig functioneren te integreren.”41 Kenmerk I:

Ook in het regionaal programma werklocaties Noord-

Hernieuwbare bronnen

Veluwe komt deze nieuwe oriëntatie terug. Ermelo en

Kijkend naar hernieuwbare energie, elektriciteit en warmte

Harderwijk vormen hierin, aangevuld met Putten, een

bestaan er grote verschillen tussen de EHZ-gemeenten.

duidelijk afgebakende sub-regio. De gemeenten zetten in

Voor Ermelo en Harderwijk geldt dat zij onder het landelijk

op gezamenlijkheid: “We willen in onze plannen rondom

en provinciaal gemiddelde scoren, maar nadrukkelijke

bedrijventerreinen gezamenlijk optrekken en er gezamenlijk

ambities hebben op gebied van duurzaamheid (bijvoorbeeld

voor zorgen dat de bedrijven de beste locatie vinden en

hernieuwbare energie)44. Wel heeft Ermelo bovengemiddeld

tegelijkertijd zorgvuldig om te gaan met de ruimte. En we

veel woningen met zonnepanelen.

willen een gezamenlijke regionale werkgroep bedrijventerreinen inrichten, die zich bezig gaat houden met het afstemmen van

Zeewolde springt er echter uit, met bijna 1007o hernieuwbare

vraag en aanbod in de drie gemeenten”.42 Daarnaast streven

energie en 377,1 7o hernieuwbare elektriciteit. Dit uitzonderlijk

de gemeenten naar verduurzaming van bedrijventerreinen, het

hoge percentage kan worden verklaard door het grote aantal

(indien nodig) verplaatsen van bedrijven in het buitengebied,

windmolens in Zeewolde.45 Deze vooraanstaande positie van

ruimte creëren voor nieuwe bedrijvigheid, kwalitatieve

Zeewolde geldt overigens ook voor duurzaamheid in bredere

verbeteringen en samenwerking met de provincie.43

zin: in de gemeentelijke duurzaamheidsindex (waarin een breed pallet aan duurzaamheidscriteria worden meegenomen) staat Zeewolde op de vierde plaats in Nederland.46 In de regio, tot slot, valt op dat ook de gemeenten Dronten en Lelystad relatief veel hernieuwbare elektriciteit produceren (met respectievelijk 159,57o en 100,907o).

40 41 42 43

Memo Strategie regio economie corona, Gemeente Ermelo, 2020. Memo Strategie regio economie corona, Gemeente Ermelo, 2020. Regionaal Programma Werklocaties Noord-Veluwe, 2019. Regionaal Programma Werklocaties Noord-Veluwe, 2019.

44 45 46

Gemeente Ermelo, Coalitieakkoord 2018-2022 & Gemeente Harderwijk, Coalitieakkoord 2018-2022. Duurzaamheidsvisie Zeewolde 2017-2025. Duurzaamheidsvisie Zeewolde 2017-2025.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

hernieuw

woningen

bare energie

bare

met zonne

(2018)

elektriciteit

warmte

panelen

(2018)

(2019)

Kenmerk III: Duurzaamheidsscores

Onderstaande grafieken geven de duurzaamheidsscores van de EHZ-gemeenten weer op basis van 24

Ermelo

4,1 “/o

6,4 /

2,9 /o

21,7 /o

Harderwijk

6,6 /o

6,6 /

7,9 /

15,0 /

Zeewolde

97,5 /o

377,1 /

4,8 /

21,1 /o

Nijkerk

6,4 /

5,7 /

7,7 /

19,4 /

Putten

6,3 /

11,0 /

5,5 /

13,1 /o

De gemeente Ermelo heeft een gemiddelde score van 6,5 op

Nunspeet

3,7 /

2,8 /o

2,7 /

13,2 /

het gebied van duurzaamheid. Dit is een goede score en ligt

Dronten

36,3 /

159,5 /

5,4 /

23,8 /

ruim boven het Nederlands gemiddelde. Er valt nog winst te

Lelystad

21,0 /o

100,9 /

9,1 /o

20,2 /

behalen op het gebied van milieu en energie. Indicatoren die

Almere

6,6 /

13,8 /

4,1 /o

14,4 /o

zeer slecht scoren zijn vervoerswijze, hernieuwbare energie

Flevoland

30,0 /

136,0 /

16,8 /

en CO2 woningen. De gemeente Harderwijk scoort met een

Gelderland

15,2 /

7,3 /

9,5 /o

15,2 /

gemiddelde van 6,1 iets boven het Nederlands gemiddelde. De

Nederland

7,6 /

18,5 /o

5,6 /

12,5 /

scores op economie en mens en maatschappij zijn redelijk goed.

Tabel 23

duurzaamheidsindicatoren op de dimensies mens en maatschappij, milieu en energie, en economie.47 De scores worden weergegeven op een schaal van 1 tot 10.

Er kan nog winst behaald worden op het gebied van milieu en

Hernieuwbare brandstoffen, CBS.

energie. De gemeente Zeewolde heeft met een score van 7.0 de Kenmerk II:

hoogste score op de duurzaamheidsindex van alle Nederlandse

Duurzame mobiliteit

gemeenten. Hoewel de gemeente goed scoort op het gebied

Het aantal deelauto’s ligt in de EHZ-gemeenten relatief laag in

van duurzaamheid, kan nog winst behaald worden bij CO2

vergelijking met het provinciaal en landelijk gemiddelde. Dat

wegverkeer en CO2 woningen.

geldt ook voor de regio, met uitzondering van Lelystad. Het beeld voor het aantal elektrische auto’s is anders: Harderwijk en

Duurzaamheidsscore Ermelo:

zeker Zeewolde scoren hier bovengemiddeld met respectievelijk 10,4 en 30,8 elektrische personenauto’s per 1.000 inwoners. Het aantal e-laadpunten blijft in deze gemeenten echter wel steken rond of zelfs onder het landelijk gemiddelde. In de regio valt vooral op dat Almere uitzonderlijk veel elektrische personenauto’s heeft (137,8 per 1.000 inwoners).

Ercn-snle Mtni c*i

Ermelo

Elektrische

(Semi)publieke

per 100.000

personenauto’s

e-laadpunten

inwoners

per 1.000

(2019)

inwoners

(2019)

(2020)

6,6

2,1

18,6

Harderwijk

8,4

10,4

Zeewolde

13,4

30,8

2,7

Nijkerk

11,6

7,4

3,2

Putten

4,1

1,6

Nunspeet

7,3

5,2

2,3

Dronten

Lelystad

43,6

8,2

3,5

Almere

17,8

137,8

3,3

Flevoland

18,2

73,6

2,9

Gelderland

25,0

7,3

2,3

Nederland

11,8

Tabel 24

Deelauto’s

Duurzame mobiliteit, CBS.

maatschappii Ű». WŕS'ïíti Duurzaamheid

Vļ,,íao™-

P"dJCiHĽ-ir.t

ťl WSļJHf

A Zeer slecht Goed

a Slecht

OntsereiKend

Voldoende

W Zeer goed

GD Index https://www.gdindex.nl/miingemeente.html.

RedeLjk. aoeo

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Duurzaamheidsscore Harderwijk:

Kenmerk III: Regionale energiestrategie (RES) en duurzaamheidsambities

Ermelo en Harderwijk vallen samen met de gemeente Elburg, Hattem, Nunspeet, Oldebroek en Putten, de provincie Gelderland en het waterschap Vallei en Veluwe in de RES-regio Noord-Veluwe. Deze regio heeft in april 2020 een concept-RES

EciDO&mic

opgeleverd, waarin wordt uitgewerkt welke mogelijkheden

«n J. .

de regio ziet voor het opwekken van duurzame energie en 5ţK”’

**ū-«rf,eţ?r C J j: iddl i -I -ü -J-

Pff-

elektriciteit, waarin een planning staat voor de regionale inzet, en waarin wordt omschreven hoe de regio de toekomstige warmtevoorziening wil realiseren.48 De gemeente Zeewolde valt samen met de gemeente Almere,

M*» heu en

enernle

Dronten, Lelystad, Noordoostpolder en Urk, de provincie Flevoland en het waterschap Zuiderzeeland in de RES-regio Flevoland. Ook deze RES-regio heeft inmiddels een concept-RES opgeleverd. Dit document laat zien welke plannen Flevoland

ilCCf jİC'CM.

Ēkshl

. V : : : r:

i: ::'::

Redelijk goed

Zeer goed

-Ir:

heeft in het kader van energiebesparing, het opwekken van hernieuwbare energie en de warmtetransitie. Vanwege de grote hoeveelheid windenergie die in Flevoland wordt opgewekt draagt de provincie bovengemiddeld bij aan de landelijke opgave

Duurzaamheidsscore Zeewolde:

van de uitvoering van het Klimaatakkoord.49 Naast de regionale duurzaamheidsambities hebben de EHZ-gemeenten ook individuele ambities op dit thema, zie onderstaande tabel. Gemeente / regio

Duurzaamheidsambities

RES-regio

- In 2023 16% hernieuwbare opwekking;

Noord-Veluwe

- In 2030 55% CO2-reductie ten opzichte

Ectununše

Ibn* ŕn mu Is chappy

van 1990;

,û3^heŕr

- In 2050 energieneutraal, wat betekent dat

Duurudii ilisid

Vtr,tnfV nįj»

fiiKp,,.

de energiebehoefte van de regio binnen de

,ďŤJCĪp,|Jŕį

grenzen van de RES-regio wordt opgewekt met hernieuwbare bronnen. RES-regio

Mllí&J Ml

- In 2030 minimaal 1354 van de landelijke opgave van 35TWh hernieuwbaar opgewekte

Flevoland

energie

elektriciteit produceren; - In 2050 CO2-neutraal.

Ęģ Zeer sleoM Coed

Slechï

Ontoereikend

Voldoende

Redelijk goed

Gemeente

• In 2030 energieneutraal;

Ermelo

• In 2035 klimaatneutraal.50

Gemeente

- In 2031 tot 45% CO2-uitstroot reduceren,

Harderwijk

M Zeer goed Gemeente

Figuur 30 Duurzaamheidsscores Ermelo, Harderwijk en Zeewolde, GDIndex 2020.

Zeewolde Tabel 25

48 49 50 51 52

middels besparing, opwekking van duurzame energie en compensatie.51 - Vooraanstaande positie als duurzame gemeente behouden.52

Overzicht duurzaamheidambities

Concept-RES Noord-Veluwe, 2020. Concept-RES Flevoland, 2020. Gemeente Ermelo, Onderzoek sturing en samenwerking op duurzaamheid, 2019 & Gemeente Ermelo, Coalitieakkoord 2018-2022. Gemeente Harderwijk, De energieke stad: Een routekaart naar klimaatneutraal Harderwijk & Gemeente Harderwijk, Coalitieakkoord 2018-2022. Gemeente Zeewolde, Duurzaamheidsvisie 2017-2025 & Gemeente Zeewolde, Coalitieakkoord 2018-2022.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Banen recreatie en toerisme per 1.000 inwoners 15-74 jaar

% Banen in recreatie en toerisme

Vestigingen recreatie en toerisme per 1.000 inwoners 15-74 jaar

Ermelo

58,2

8,2 /o

10,5

Harderwijk

53,3

7,7 /o

8,5

Zeewolde

71,0

10,0 /

9,9

Nijkerk

39,9

5,4 /

8,5

7.5 Toerisme en recreatie Het vierde thema is toerisme en recreatie. Hieronder worden de volgende onderwerpen besproken: omvang en type recreatie en toerisme (I) en verplaatsingsstromen voor sociale en recreatieve motieven (II). Bevindingen -

Putten

48,1

8,3 /

9,6

Nunspeet

63,7

8,9 /

9,0

Dronten

47,6

8,4 /

8,1

Lelystad

42,4

6,4 /

10,8

Almere

35,4

6,5 /

12,8

Het gebied EHZ: toerisme vormt een belangrijk onder deel van de lokale economie (relatief veel banen in toe risme); natuur speelt een belangrijke rol in het toeristisch profiel van de gemeenten; EHZ-gemeenten vormen met Putten een lokaal sterk samenhangend ecosysteem voor recreatie en sociale activiteiten.

Ermelo: veel verblijfstoerisme (opvallend veel vakantiepar ken); richt zich op outdoor-activiteiten en zorgtoerisme.

Harderwijk: veel bezoekerstoerisme; richt zich op cultuur

Flevoland

39,4

6,4 /

11,0

Gelderland

43,3

6,5 /

9,2

Nederland

47,1

7,0 /

11,6

Tabel 26

en historie (Hanzestad). -

Recreatie en toerisme, CBS 2019.

Zeewolde: heeft zowel verblijfs- als bezoekerstoerisme; richt zich op waterrecreatie en watersport.

Ermelo - "Ermelo Buitenleven”

De gemeente Ermelo telt 27 dagrecreatievoorzieningen (voornamelijk attracties en verhuur van vervoer), 71 De COVID19-uitbraak heeft grote gevolgen voor de gehele

verblijfsrecreatievoorzieningen (vooral vakantieparken en

vrijetijdssector. Hoewel de totale impact hiervan nog

campings) en 35 horecagelegenheden.53 Het overgrote deel van

niet overzien kan worden, heeft dit vanzelfsprekend ook

de toeristen (95/) komt uit Nederland, de overige 5/ komen

consequenties voor toerisme en recreatie in de EHZ-gemeenten.

uit Duitsland, België of van elders. In haar structuurvisie van

De informatie in deze paragraaf is gebaseerd op documenten

2012 schreef de gemeente dat het toerisme in Ermelo vooral

die grotendeels gepubliceerd zijn voorafgaand aan de

nog bestond uit traditionele vormen zoals fietsen en wandelen.

coronacrisis, en is dus mogelijkerwijs niet meer volledig up-to-

Speciale doelgroepen hierbinnen zijn actieve ouderen en

date.

gezinnen.54 De gemeente sprak in 2015 de ambitie uit van een duidelijke kwaliteitsslag voor het bestaande aanbod, verbreding

Kenmerk I:

en vernieuwing van het aanbod en meer economische spin

Omvang en type recreatie en toerisme

off van de aanwezigheid van toerisme en recreatie.55 De

Onderstaande tabel laat zien dat de sector recreatie en toerisme

gemeente heeft ingezet op het verbeteren en vernieuwen van

in de EZH-gemeenten relatief groot is. Het aantal (per 1.000

aanbod voor doelgroepen die gelieerd zijn aan de kwaliteiten

inwoners van 15-74 jaar) en percentage banen in recreatie

van Ermelo (natuur, outdoor-activiteiten, waterrecreatie,

en toerisme liggen in Ermelo, Harderwijk en Zeewolde ruim

wellness en zorg). De toeristische infrastructuur is verbeterd

boven het provinciale en Nederlandse gemiddelde. Opvallend is

en het centrumgebied opgewaardeerd. Speciale aandacht is ook

vooral de omvang van de toeristische sector in Zeewolde, met

uitgegaan naar de nieuwe perspectieven die het combineren van

10/ van de banen. Het aantal vestigingen recreatie en toerisme

toerisme en zorg biedt (zorgtoerisme).56

per 1.000 inwoners van 15-74 jaar ligt in de EHZ-gemeenten overigens onder het Nederlands gemiddelde, wat duidt op relatief veel banen per vestiging. In omliggende gemeenten valt op dat Putten, Nunspeet en Dronten ook een relatief grote toeristische sector hebben, vooral als we kijken naar het percentage banen in deze sector.

53 54 55

Stand van zaken toerisme en recreatie in Ermelo (2019). Structuurvisie gemeente Ermelo 2025 (2012). Gemeente Ermelo, Stimuleringsagenda Toerisme en Recreatie, 2015.

Gemeente Ermelo, Structuurvisie gemeente Ermelo 2025, 2012.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

De toeristische monitor 2019 laat zien dat 3507o van de

Harderwijk - "Heerlijk Harderwijk”

ondernemers in de toeristische sector zorgvoorzieningen

De gemeente Harderwijk positioneert zichzelf tegenover

aanbiedt, meestal in de vorm van een invalidetoilet, een

toeristen en recreanten voornamelijk als Hanzestad: een

invalideparkeerplaats, een hoog-laag bed en/of aanpassingen

historische stad aan het water en aan de rand van de Veluwe,

voor de toegankelijkheid. Daarnaast zet Ermelo in op

waar de rijke geschiedenis zijn sporen heeft achtergelaten.

kwaliteitsverbetering van recreatiecomplexen.57 Een groot

Enkele voorbeelden van bezienswaardigheden zijn de

thema is in Ermelo het project Vitale Vakantieparken.

Vischpoort, de Grote Kerk, het Stadsmuseum en de Vischmarkt.

Met bijna 100 vakantieparken heeft Ermelo de meeste

Daarnaast vormt het Dolfinarium al jarenlang een toeristische

verblijfsplaatsen van alle gemeenten in de Regio Noord-Veluwe.

trekpleister. Voor bezoekers die liever rust en natuur opzoeken

Bij veel bungalowparken is echter sprake van teruglopende

vormt Harderwijk een toegangspoort tot de uitgestrekte bossen

bezetting, wisselende toekomstperspectieven en gebruik voor

en heidevelden van de Veluwe.62 Om het imago van Hanzestad

andere doeleinden dan recreatie. Met de Toekomstvisie Vitale

kracht bij te zetten ontwikkelt de gemeente Harderwijk het

Vakantieparken zetten de gemeenten op de Noord-Veluwe

‘Waterfront’. Dit project heeft als doel om de kustlijn langs het

in op het verhogen van de kwaliteit en uitstraling van de

centrum van de stad een ander aanzien te geven. Harderwijk

verblijfsrecreatie in de gemeente, alsmede het voorkomen en/of

wordt weer een echte stad aan het water met alle voorzieningen

beëindigen van ongewenste situaties op de parken.58 Tot slot is

die daarbij horen: 1.400 woningen dicht bij het water, nieuwe

in 2019 het nieuwe bestemmingsplan Strand Horst vastgesteld,

passantenhaven en binnenhaven, een stadsstrand, een lange

waardoor het mogelijk wordt om hier verblijfs- en dagrecreatie

flaneerpromenade, twee parkeergarages en vele winkel-,

nieuw te ontwikkelen.59

horeca- en leisurevoorzieningen. Bedrijvigheid en industrie zijn verplaatst naar andere locaties om plaats te maken voor wonen,

De werkgelegenheid in de toerismesector binnen de gemeente

winkelen en recreëren, op en rond het water.63

Ermelo is stabiel, maar de omvang van het toerisme stijgt. Het aantal overnachtingen in Ermelo is in de periode 2017-2019

De gemeente Harderwijk biedt vooral bezoekerstoerisme aan:

met 17,507o bijvoorbeeld flink gegroeid en ook de gemiddelde

van de jaarlijks 2,5 tot 3 miljoen bezoekers komt ongeveer

bestedingen van toeristen op de Veluwe zijn die jaren met

1,3 miljoen voor winkelen en stadsbezoek. Ook vanuit

ongeveer C 2,- per dag gestegen naar C 29,80 (het ligt daarmee

de verblijfsaccommodaties op de Veluwe en de zuidrand

overigens nog steeds onder het Gelderlands (C 30,10) en

van Flevoland wordt Harderwijk vaak bezocht. Het aantal

Nederlands (C 34,00) gemiddelde).60 Deze groei laat onverlet

overnachtingen in Harderwijk en Hierden is relatief laag, omdat

dat er kansen liggen waar Ermelo meer op zou kunnen inzetten.

de grote verblijfsaccommodaties net buiten de gemeentegrenzen

De gemeente kan meer een voortrekker zijn van nieuwe en

liggen (zie bijvoorbeeld ook figuur 32). De gemeente ontvangt

unieke toeristische ontwikkelingen in de regio, kan haar ligging

wel aanzienlijke inkomsten uit passanten.64

aan het Randmeer meer benutten61 en kan nog veel winnen op gebied van evenementen en dagrecreatie.

In de gemeente Harderwijk ligt er een opgave op het gebied van verblijfsrecreaties. Met name de kwaliteit van de parken en campings staat er al jaren onder druk. Ook sluit het aanbod te weinig aan op de veranderende wensen van de consument.

Type recreatie-

Type verblijfs

ondernemer

recreatie

Type dagrecreatie

Noodzakelijke investeringen blijven achter en ongewenst gebruik neemt toe. Hierdoor worden veel recreatiewoningen in Harderwijk niet meer gebruikt voor het doel waarvoor zij oorspronkelijk zijn gebouwd.65 Net als Ermelo is ook Harderwijk

9 Horeca 9 Dagrecreatie 9 Verblijfsrecreatie

# Hotel

# Museum

9 Camping

9 Overig

9 B&B

9 Attractie 9 Verhuur vervoer 9 Manege 9 Natuurbeleving 9 Zwembad/zwemvijver

# Vakantiepark

Figuur 31 Recreatie Ermelo, 2019

actief bezig met het project Vitale vakantieparken, om de kwaliteit en uitstraling van de verblijfsrecreatie te verhogen en ongewenste situaties op de parken te voorkomen. Gezien het beperkte aantal vakantieparken in de gemeente is Harderwijk hier al behoorlijk ver mee.

57 58 59 60 61

Gemeente Ermelo, Structuurvisíe gemeente Ermelo 2025, 2012. en/of beëindigen van ongewenste situaties op de parken Gemeente Ermelo, Toekomstvisie op de verblijfsrecreatie in Ermelo, 2015. Gemeente Ermelo, Omgevingsvisie Herontwikkeling recreatiecluster Horst, 2020. Stand van zaken toerisme en recreatie in Ermelo (2019). Onderzoek Rekenkamercommissie Ermelo-Harderwijk, Veluwe weer op 1? Evaluatie beleid R&T, 2018.

62 63 64 65

Via www.heerlijkharderwijk.nl. Via www.waterfrontharderwijk.nl Actieplan Toerisme Harderwijk, 2014. Vitale Vakantieparken Harderwijk - Structuurvisie. (2017).

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Een andere belangrijke stap was (na een fusie met VVV Zeewolde) het opzetten 'van Puur Zeewolde als merk, marketingorganisatie en samenwerkingsverband. De organisatie

Hattem

heeft een eigen bestuur en staat los van de gemeente, maar

Oldebroek

wist wel een enorme impuls te geven aan de lokale marketing Heerde

Nunspeet

en promotie van toerisme, recreatie en evenementen in

Epe 8%

Zeewolde. Inmiddels worden er jaarlijks tientallen evenementen georganiseerd door en met Puur Zeewolde voor inwoners,

Putten

toeristen en dagjesmensen, waaronder het Beach Festival, de Beach Bios, de Havendagen, de Nacht van Zeewolde, d e

Apeldoorn Voorst Zu|Phen

Barneveld

Brummen Scherpenzeel

Tulpenroute en de Beleef Puur dagen.68 Er liggen nog kansen op het benutten van het unieke karakter en de geschiedenis van het. gebied en ooit kan

Rozendaal Renkum Wageningen

Rheden Arnhem2 27

20A

Bron: Raming o.b.v. gerealiseerde opbrengsten toeristen- en forensenbelas tingen (bron CBS), gemiddelde 2010-2015, Bureau Economisch Onderzoek provincie Gelderland

1 De relatieve verdeling is bepaald o.b.v. de totale opbrengsten toeristen- en forensenbelastingen per gemeente; hierbij is niet gekeken naar verschillen in de tarieven per gemeente. 2 I n Arnhem wordt vanaf 2015 geen toeristenbelasting meer gerekend. In deze verdeling blijft het percentage van 2^1 echter gelijk op basis van het gemiddelde van 2010-2014.

er meer ingespeeld worden op de mogelijkheden voor waterrecreatie. Naast de gevolgen van de coronacrisie zijn concmrrentie, toenemen de verzadiging van kampeerterreinen, beperkte financiering, beperkte beschikbaarheid van toeristische ontwikkellocaties en gebrek aan ondergrondse nutsvoorzieningen mogelijke bedreigingen voor toerisme en

Figuur 32 Waar binnenlandse vakantiegangers op de Veluwe verblijven, Visit Veluwe 2017.

recreatie in Zeewolde. Zeewolde stelt meer toerisme niet als

Zeewolde - "Puur Zeewolde”

hoofddoelen van een versterking van de economische structuur

In Zeewolde is de toeristisch-recreatieve sector van groot belang

en omdat het bijdraagt aan de leefbaarheid en gezelligheid in Zeewolde.69

voor het dorp en de inwoners, omdat het een belangrijke

doel op zich, maar zet erop in omdat het bijdraagt aan de

werkgever is. Het aantal toeristisch-recreatieve vestigingen is in Zeewolde tussen 2009 en 2018 met 4207o gestegen. Binnen

deze sector zijn sport (3107o), horeca (1907o) en cultuur, recreatie

307o

en amusement (147) de grootste subsectoren. Waterrecreatie

1407o

37 107o 477

en watersport zijn hierbinnen belangrijke pijlers. Vooral de verblijfsrecreatie zorgt voor veel banen, bestedingen en een levendige economie. Dit kan verklaard worden door

Type banen

de grote omvang van de kampeer- en bungalowsector in Zeewolde. Center Parcs de Eemhof, gevestigd in Zeewolde, is verreweg de grootste aanbieder in Flevoland. Daarnaast zijn 297

evenementen van belang. Ze zorgen voor veel bezoekers (ook van buitenaf) en ze zorgen voor levendigheid in Zeewolde

9 9 9 9

en een economische spin-off.66 Een belangrijke doelstelling in de realisatieagenda collegeperiode 2018-2022 is “De recreatieve kracht van Zeewolde versterken en uitdragen”. De

Figuur 33

gemeente doet dit onder andere door het doorontwikkelen

Logiesverstrekking

Horeca

9 Vervoer 9 Overig

Sport

Cultuur, recreatie,amusement

Detailhandel/groothandel

Type banen in de toeristische sector, Zeewolde 2020.

van (openbare) toeristische infrastructuur en routenetwerken, het herzien van de subsidieregels voor evenementen en het benutten van kansen van ontwikkelingen als Lelystad Airport, Floriade en het Scoutinglandgoed.67

68 66 67

Gemeente Zeewolde, Beleidsnota en uítvoeríngsagenda toerisme, recreatie en evenementen Zeewolde 2020-2025. Gemeente Zeewolde, Realisatieagenda collegeperiode 2018-2022.

Gemeente Zeewolde, Beleidsnota en uitvoeringsagenda toerisme, recreatie en evenementen Zeewolde 2020-2025. Gemeente Zeewolde, Beleidsnota en uitvoeringsagenda toerisme, recreatie en evenementen Zeewolde 2020-2025.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Overeenkomsten en verschillen EHZ

De drie EHZ-gemeenten hebben elk een ander toeristisch profiel: Ermelo biedt vooral verblijfstoerisme aan en focust op outdoor-activiteiten en zorgtoerisme; Harderwijk is voornamelijk gericht op bezoekerstoerisme en positioneert zichzelf als historische Hanzestad; Zeewolde biedt zowel verblijfs- als bezoektoerisme aan en profileert zich op waterrecreatie en -sport. Wat de drie gemeenten bindt is dat

■W. »

de toeristische sector een belangrijke pijler vormt binnen de gemeentelijke economie en dat zij alle drie adverteren met de natuur in het gebied, in de vorm van polders, tulpenvelden, strand, randmeren, bossen en heidevelden. Daarnaast zetten

Figuur 34 Daily urban systems voor sociale en recreatieve voorzieningen, Tordoir 2020.

alle drie de gemeenten in op kwaliteitsverbetering, het aantrekken van meer toeristen, het creëren van meer banen

7.6 Mobiliteit en bereikbaarheid

en het realiseren van meer spin-off voor andere sectoren.70 Harderwijk en Ermelo dragen actief bij aan de regionale

Het vijfde thema is mobiliteit en bereikbaarheid.

marketing en promotie door Visit Veluwe een Marketing Oost.71

Achtereenvolgens komen de volgende kenmerken aan

Zeewolde draagt actief bij aan de marketing van Visit Flevoland

bod: afstand tot voorzieningen (I), bereikbaarheid (II) en

en de provincie Flevoland, bijvoorbeeld door het verhaal van de

vervoersstromen (III).

inpoldering onderdeel te maken van haar positionering.72 Tot slot heeft de gemeente Ermelo, met 100 vakantieparken, een

Bevindingen

voortrekkersrol in het project Vitale Vakantieparken, waar ook

Harderwijk aan meedoet.

Het gebied EHZ: goede infrastructuur is belangrijke rand voorwaarde voor de lokale economie.

Ermelo: gemiddelde afstand tot voorzieningen relatief

Kenmerk II:

ver weg; goed bereikbaar per auto en openbaar vervoer;

Verplaatsingen voor sociale en recreatieve

vervoersstromen voor winkelen en persoonlijke diensten

motieven

vooral vanuit Harderwijk.

Op sociaal en recreatief vlak vormen Ermelo, Harderwijk en

Harderwijk: relatief kleine afstand tot voorzieningen;

Zeewolde een onderling sterk samenhangend systeem, waarvan

goed bereikbaar per auto en openbaar vervoer, wel wens

Putten ook onderdeel uitmaakt (zie het rode gebied in figuur

om een intercitystation te worden; vervoersstromen voor

34). Vooral voor Harderwijk geldt dat de sociale en recreatieve

winkelen en persoonlijke diensten vooral vanuit Zeewol-

verplaatsingen naar en vanuit de stad een relatief uitgestrekt

de, Putten en Nijkerk.

ruimtelijk veld beslaan. Enerzijds trekt Harderwijk met onder andere het Dolfinarium bezoekers uit een groot deel van

Zeewolde: voorzieningen relatief ver weg; bereikbaarheid per openbaar vervoer matig.

Nederland, anderzijds is de bevolking van Harderwijk voor recreatie ook georiënteerd op steden in vooral de noordelijke

Gemeentelijk beleid ten aanzien van verkeer en vervoer wordt

Randstad. De bovenmatig sterke relatie hierbinnen met Ermelo

opgenomen in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan

is opmerkelijk: Harderwijk vormt voor Ermelo een belangrijke

(GVVP). De gemeente Zeewolde ontwikkelt op het moment van

sociale en recreatieve bestemming. Zeewolde heeft op zijn

schrijven een nieuw GVVP, omdat het huidige Gemeentelijk

beurt een significante recreatieve functie voor de nabijgelegen

Verkeers- en Vervoersplan in de gemeente een looptijd heeft tot

steden Almere en Harderwijk. Het (relatief beperkte) uitgaande

en met 2020.73 Ook het GVVP van de gemeente Ermelo loopt

sociale en recreatieve verkeer van Zeewolde zelf gaat vooral naar

tot 2020.74 In de mobiliteitsvisie van de gemeente Harderwijk

Ermelo, Harderwijk en Almere.

wordt gesteld dat de verkeerssituatie in Harderwijk, wanneer niet ingegrepen wordt, op termijn achteruit zal gaan.

70 71 72

Onderzoek Rekenkamercommissie Ermelo-Harderwijk, Veluwe weer op 1? Evaluatie beleid R&T, 2018. Onderzoek Rekenkamercommissie Ermelo-Harderwijk, Veluwe weer op 1? Evaluatie beleid R&T, 2018. Gemeente Zeewolde, Beleidsnota en uitvoeringsagenda toerisme, recreatie en evenementen Zeewolde 2020-2025

-------------------------------73 Startnotitie GVVP 2030; 'Zeewolde nog beter op (de) weg!'. 74 Actualisatie Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Ermelo (2013).

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Het gaat daarbij vooral om een toenemende verkeers- en

Kenmerk II:

parkeerdruk, maar ook in een verder verslechterende

Bereikbaarheid

verkeersveiligheidssituatie. Anderzijds worden in Harderwijk

De EHZ-gemeenten vormen een scharnierpunt tussen de

ook kansen gezien op het gebied van leefbaarheid en

stedelijke regio’s Zwolle, Amersfoort en Lelystad, langs

duurzaamheid waarop ingespeeld kan worden.75

de A28: een belangrijke vervoersader tussen de Randstad en Noord-Nederland. Deze geografische ligging maakt de

Kenmerk I:

regio tot een aantrekkelijk vestigingsgebied voor bedrijven.

Afstand tot voorzieningen

Een goede infrastructuur is om deze reden een belangrijke

In Zeewolde is de afstand tot het dichtstbijzijnde ziekenhuis

basis voor de economische ontwikkeling en het behoud

of buitenpolikliniek van de drie gemeenten met 12,9

van werkgelegenheid.77 Kijkend naar Ermelo, Harderwijk en

kilometer bij uitstek het grootst. De gemiddelde afstand tot

Zeewolde verschilt vooral de infrastructuur per openbaar

de dichtstbijzijnde basisschool verschilt minder sterk tussen

vervoer sterk. Harderwijk en Ermelo hebben een treinstation,

de gemeenten, maar ook hier is de afstand in Zeewolde het

waardoor de gemeenten per openbaar vervoer goed ontsloten

grootst. Dit geldt eveneens voor de gemiddelde afstand tot de

zijn. Vanuit Zeewolde dient men echter altijd eerst de bus te

dichtstbijzijnde middelbare school. Opvallend is ook de grote

pakken, waardoor de reistijden per openbaar vervoer vanuit

afstand tot het dichtstbijzijnde treinstation in de gemeente

die gemeente aanzienlijk langer zijn. De auto is daarom de

Zeewolde. Die is met 13,6 kilometer aanzienlijk groter dan in

dominante vervoerswijze in Zeewolde (en overigens ook in de

de andere onderzochte gemeenten, aangezien het dorp niet aan

rest van Flevoland).78 De reistijden naar de grote omliggende

een spoorlijn ligt en niet over een eigen treinstation beschikt.76

steden per auto lopen niet sterk uiteen.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg ligt in alle drie de EHZ-gemeenten rond het

De omgeving bevat relatief weinig drukke verkeerstrajecten. Wel

Nederlands gemiddelde.

is in de ochtend- en avondspits een grote filekans op de A28 tussen knooppunt Hattemerbroek en Amersfoort.79 Daarnaast

Afstand

Ziekenhuis

tot™

(2019)

(in km)

Basis Middelbare

Trein

Hoofdver

school

station

keersweg

(2017)

(2019)

is er ook sprake van congestie in de avondspits van autoverkeer dat Flevoland verlaat richting Harderwijk en richting Nijkerk. In opdracht van de provincie Flevoland is inmiddels begonnen

Ermelo

5,2

0,8

2,2

1,9

1,5

Harderwijk

2,5

0,6

2,5

1,7

Zeewolde

12,9

1,2

2,4

13,6

1,8

Nijkerk

2,6

0,7

1,7

1,3

0,8

met de omvorming van de turborotonde bij Harderhaven in een ongelijkvloerse kruising. Daarnaast probeert de gemeente Zeewolde dat de provincies Flevoland en Gelderland de N301 tussen de N305 (Gooiseweg) en de A28, inclusief het viaduct

Putten

1,9

1,2

2,4

Nunspeet

13,4

0,8

2,5

3,4

2,0

Dronten

5,6

1,3

4,4

5,1

1,4

Lelystad

2,7

0,8

2,2

2,6

2,7

Almere

4,1

0,6

1,5

2,0

1,5

Harderwijk een intercitystation wordt. Daarnaast wil de regio

Flevoland

4,8

0,8

2,3

6,1

1,7

inzetten op een betere en snellere verbinding met Airport

Gelderland

5,2

0,7

2,6

3,9

1,6

Lelystad.80 In de provincie Flevoland wordt, tot slot, momenteel

Nederland

4,6

0,7

2,3

1,8

onderzocht of de ov-verbinding tussen de Randstad en Noord-

Tabel 27

Gemiddelde afstand tot voorzieningen, CBS.

over de Nijkerkersluis gaat verdubbelen. De regio ziet kansen in het openbaar vervoer als alternatief en ter ontlasting van de A28, en lobbyt er daarom voor dat

Nederland verbeterd kan worden, bijvoorbeeld middels het aanleggen van een extra spoorverbinding (de zogenaamde Lelylijn).81

77 78 79

75 76

Mobiliteitsvisie 2030 'Op weg naar kwaliteit' Gemeente Harderwijk. Toekomstvisie Zeewolde 2040.

80 81

Bereikbaarheidsagenda Noord-Veluwe, 2018. Mobiliteitsvisie Flevoland, 2030. ANWB. Dagelijkse drukke trajecten ochtend en avondspits. www.anwb.nl/verkeer/nederland/verkeersinformatie/dagelijkse-drukke-trajecten. Bereikbaarheidsagenda Noord-Veluwe, 2018. Potentieonderzoek verbetering ov-verbinding Noord-Nederland - Randstad, juni 2020.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Reistijd in minuten...

Met openbaar vervoer

Met auto

Zeewolde - Amsterdam

80 min

49 min

Zeewolde - Utrecht

79 min

46 min

Zeewolde - Amersfoort

58 min

31 min

Zeewolde - Zwolle

68 min

41 min

Harderwijk - Amsterdam

84 min

56 min

Harderwijk - Utrecht

49 min

47 min

Harderwijk - Amersfoort

27 min

31 min

Harderwijk - Zwolle

28 min

31 min

Ermelo - Amsterdam

80 min

57 min

Ermelo - Utrecht

45 min

48 min

Ermelo - Amersfoort

23 min

32 min

Ermelo - Zwolle

32 min

33 min

Tabel 28

Mr ĩ •VĮrT*

Figuur 35

Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen voor winkelen en persoonlijke diensten naar en vanuit Harderwijk in periode 2011-2018, Tordoir 2020.

Reistijd EHZ-gemeenten (Google Maps).

M *

Kenmerk III: Vervoersstromen voor winkelen en persoonlijke diensten

Hoewel Harderwijk de grootste gemeente in de regio Noordrand Veluwe is, kent de stad maar in beperkte mate een echte regionale centrumfunctie voor consumentendiensten (zie figuur 35). De Harderwijkse centrumfunctie is wel uitgesproken voor Zeewolde, Putten en Nijkerk, maar het kleinere Ermelo vormt voor de Harderwijkse bevolking per saldo zelf een centrumgemeente—hoewel de consumentenstroom vanuit Ermelo naar Harderwijk op zich niet onaanzienlijk is. Daarnaast is de consumentenstroom vanuit Harderwijk naar Ermelo de laatste decennia sterk toegenomen. Een mogelijke

Figuur 36 Ontwikkeling gemiddelde dagelijkse verplaatsingen voor winkelen en persoonlijke diensten naar en vanuit Zeewolde: verschil periode 2004-2011 en 2011-2018, Tordoir 2020.

verklaring hiervoor zijn de verschillen in het betaald parkeren beleid.

7.7 Onderwijs Voor Ermelo geldt, zoals hierboven al benoemd, dat de gemeente een functie als consumentencentrum heeft voor

Het zesde thema is onderwijs. Deze paragraaf bespreekt het

Harderwijk, maar daarnaast weinig aantrekkingskracht kent op

aantal scholen en leerlingen en de verplaatsingsstromen van

consumenten uit andere gemeenten. De inwoners van Ermelo

leerlingen in de regio.

zelf zijn voor consumentendiensten vooral georiënteerd op Harderwijk, Putten en Amersfoort.

Bevindingen -

De bevolking van Zeewolde is voor winkelen en diensten

onderwijs; verplaatsingsstromen voor onderwijs zijn sterk

in relatief sterke mate op de eigen gemeente gericht. Daarnaast is er ook een sterke oriëntatie op Harderwijk

op elkaar gericht. -

als voorzieningencentrum. Het (veel grotere) Almeerse winkelcentrum speelt naar verhouding slechts een beperkte rol

Ermelo: relatief veel leerlingen voortgezet onderwijs; be perkte regionale middelbare onderwijsfunctie.

Harderwijk: centrum voor middelbaar onderwijs en mid

Zeewolde: slechts twee middelbare scholen, veel middel

voor Zeewolde. De rol van Almere neemt echter wel snel toe in belang (zie figuur 36).

Het gebied EHZ: relatief veel basisscholen; geen hoger

delbaar beroepsonderwijs.

bare scholieren gaan in Harderwijk en Ermelo naar school (in ieder geval voor bovenbouw Havo en Vwo).

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Kenmerk I:

Kenmerk II:

Aantal scholen en leerlingen

Verplaatsingsstromen van leerlingen

Het aantal scholen in het basisonderwijs per 10.000 inwoners

In lijn met het bovenstaande, gaan veel leerlingen uit Zeewolde

ligt in de drie EHZ-gemeenten boven het Nederlands

in buurgemeenten naar de middelbare school. De meesten

gemiddelde. Deze trend is ook terug te zien bij de gemeenten

van hen, 610 van de 1.575 uit Zeewolde afkomstige leerlingen,

in de regio, behalve bij Almere. Als we kijken naar het aantal

gaan in Harderwijk naar school. 318 leerlingen gaan in Ermelo

leerlingen basisonderwijs per 1.000 inwoners, ligt dat in de

naar school. 522 uit Zeewolde afkomstige leerlingen zitten

regio uitzonderlijk hoog in vergelijking met het landelijk

in Zeewolde zelf op school. De overige leerlingen gaan onder

gemiddelde. De enige uitzondering hierop is Ermelo, die met

andere naar school in Amersfoort, Nijkerk, Almere, Huizen.

78,3 leerlingen basisonderwijs per 1.000 inwoners iets onder

Dit patroon is terug te zien in figuur 37 hieronder: de groene

het landelijk gemiddelde scoort.

bollen laten zien dat er enkel uitgaande verplaatsingen voor onderwijs zijn vanuit Zeewolde.

In de aantallen leerlingen in het voortgezet onderwijs valt op dat Zeewolde met 27 per 1.000 inwoners veel minder

Harderwijk vormt een centrum voor middelbaar onderwijs,

middelbare scholieren kent dan Ermelo en Harderwijk. Dit kan

maar niet voor hoger onderwijs. Per saldo is er daarom

verklaard worden doordat Zeewolde slechts twee middelbare

sprake van een dagelijkse instroom van leerlingen uit de

scholen heeft. Voor Havo- en Vwo-leerlingen geldt bovendien

nabije omgeving (Ermelo, Zeewolde, Putten, Nunspeet en

dat zij alleen de eerste jaren (onderbouw) onderwijs kunnen

Dronten) voor middelbaar onderwijs en een uitstroom naar

volgen in Zeewolde en dat zij voor het vervolg naar de locatie

verder gelegene centra (Zwolle, Utrecht, Amersfoort en

in Harderwijk doorstromen. In het coalitieakkoord spreekt

Amsterdam) voor hoger onderwijs (zie figuur 38). Ermelo

Zeewolde overigens wel de wens uit om de Levant school uit te

kent een beperktere regionale middelbare onderwijsfunctie,

breiden tot een volledige middelbare school, met een verbreding

die desalniettemin belangrijk is voor de direct omliggende

van de praktische leergangen in het Vmbo en de mogelijkheid

gemeenten Zeewolde, Putten en Harderwijk.

om de bovenbouw voor Havo en Vwo in Zeewolde af te maken.82 Aantal scholen

Aantal

basisonderwijs

leerlingen

per 10.000

basisonderwijs

leerlingen voortgezet

per 1.000

onderwijs

inwoners

per 1.000 inwoners

Ermelo

78,3

Harderwijk

4,1

93,0

Zeewolde

88,1

Nijkerk

4,0

96,7

Putten

5,3

88,1

Nunspeet

4,4

95,6

Dronten

4,7

90,7

Lelystad

4,4

94,5

Almere

3,5

96,7

Flevoland

4,4

97,9

332

Gelderland

4,2

81,8

2.813

Nederland

3,7

81,8

16.554

Tabel 29

Figuur 37

Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen voor onderwijs naar en vanuit Zeewolde in periode 2011-2018, Tordoir 2020.

# tM’

Aantal scholen en leerlingen, DUO 2018.

Gemeente Zeewolde, Coalitieakkoord 2018-2022.

Figuur 38 Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen voor onderwijs naar en vanuit Harderwijk in periode 2011-2018, Tordoir 2020.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

7.8 Zorg en welzijn Het zevende thema is zorg en welzijn. Hieronder worden de

In Ermelo en Zeewolde ligt het bedrag voor sociaal domein

volgende kenmerken besproken: sociaal domein (I), gezondheid

per inwoner veel lager dan het provinciaal en het landelijk

(II), verplaatsingen voor zorgdiensten (III) en welzijn (IV).

gemiddelde. Het aandeel huishoudens dat gebruik maakt van een voorziening in het sociaal domein ligt in Ermelo en

Bevindingen

Harderwijk iets boven het provinciaal en landelijk gemiddelde.

Het gebied EHZ: relatief goede kwaliteit van leven

Dit in tegenstelling tot de gemeente Zeewolde, waar het

voor de inwoners.

percentage huishoudens met een voorziening in het sociaal

Ermelo: relatief veel zorgvoorzieningen;

domein het laagst is van de regio. Verder laten de cijfers zien

regionale zorgfunctie.

dat relatief veel inwoners van Ermelo wijkverpleging gebruiken,

Harderwijk: opvallend hoge kosten sociaal domein;

wat logisch is gezien de hoge grijze druk in deze gemeente.

regionale zorgfunctie, onder andere door vestiging ziekenhuis. -

Zeewolde: relatief gezonde inwoners.

Kenmerk I: Sociaal domein

In Harderwijk liggen de lasten in het sociaal domein per inwoner aanzienlijk hoger dan in de andere gemeenten in de regio. De precieze oorzaak van deze afwijking is niet gevonden, maar is mogelijk toe te schrijven aan de centrumfunctie die Harderwijk heeft op dit gebied. De gemeente verzorgt bijvoorbeeld de maatschappelijke opvang (dag- en nachtopvang) voor de hele Noord-Veluwe (Oldebroek, Elburg, Nunspeet, Ermelo en Putten). Opvallend is verder de flinke stijging in zorgkosten en aantal cliënten in Harderwijk: de zorgkosten per persoon zijn tussen 2018 en 2019 gestegen van C 308 naar C 754 en het aantal cliënten met een maatwerkvoorziening WMO is tussen 2015 en 2019

- .z j tiAiŕ řfvT’W-

gestegen van 500 naar 690. Een mogelijke verklaring hiervoor is de opheffing van de Sociale Dienst Veluwerand en de

e-îŕrtį

oprichting van de GR Meerinzicht. Daarnaast is Harderwijk een centrumgemeente, wat betekent dat de gemeente bepaalde (specialistische) zorgvoorzieningen voor de regio aanbiedt. Om deze reden liggen de kosten in het sociaal domein in een centrumgemeente vaak hoger dan in omliggende gemeenten. Dit kan ook verklaren waarom het gebruik basis GGZ, wijkverpleging en het percentage inwoners met verminderde mobiliteit in Harderwijk relatief hoog is.

‘

;

JĨ»Ïİ!

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Kosten sociaal

‘Xi huishoudens met

Gebruik basis GGZ

domein per inwoner

sociaal domein voor

en/of POH-GGZ (2016)

(2020)

ziening (2019)

C200

21,2 /o

4,7 /

Ermelo

Gebruik wijkverpleging

Verminderde mobiliteit (2016)

(2016) 3,3 /o

7,6 /

Harderwijk

0823

21,4 /o

5,0 /

3,1 /o

12,6 /

Zeewolde

0234

16,7 /o

4,4 /

1,8 /

4,6 /

Nijkerk

0153

4,6 /

2,5 /o

8,9 /

Putten

0165

19,7 /

4,2 /

3,3 /o

9,3 /

Nunspeet

0168

18,4 /

3,9 /

3,3 /

8,2 /

Dronten

0249

19,0 /

4,9 /

3,0 /

8,0 /

Lelystad

0484

23,8 /

4,6 /

2,8 /

9,3 /

Almere

0469

21,1 /o

5,3 /o

2,0 /

11,1 /o

Flevoland

0349

20,9 /

4,8 /

2,4 /

9,4 /

Gelderland

0401

20,1 /

4,6 /

3,4 /

9,0 /

Nederland

0415

20,6 /

4,0 /

3,2 /

9,6 /

Tabel 30

Sociaal domein, CBS en Vektis.

Kenmerk II: Gezondheid

In Ermelo waarderen inwoners hun eigen leven met een 7,9

De levensverwachting in Ermelo en Harderwijk is rond het

en hun gezondheid met een 7,7. Een grote meerderheid geeft

Nederlands gemiddelde, die van Zeewolde ligt aanzienlijk hoger.

daarbij aan nauwelijks tot geen belemmeringen te ervaren bij

De percentages inwoners dat rookt en/of overgewicht heeft

deelname aan het maatschappelijke leven. Inwoners die wel

schommelt in alle drie de gemeenten rond het Nederlands

belemmeringen ervaren, kampen met name met lichamelijke

gemiddelde. In Ermelo krijgt een relatief hoog aandeel van de

en/of psychische problemen, gevolgd door financiële

inwoners voldoende beweging, Zeewolde scoort daarbij onder

problemen. 800Zo van de inwoners heeft voldoende contacten

gemiddeld.

met andere mensen.83

3 al II

■w

Gemeente Ermelo, Burgerpeílíng 2018.

I i

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Levensverwachting

% volwassenen

Y volwassenen met

Y volwassenen dat

in jaren

die rookt

overgewicht

voldoende beweegt

Ermelo

81,6

19 /o

49 /

68 /

Harderwijk

81,8

22 /o

46 /

64 /

Zeewolde

84,6

17 /

47 /

60 /

Nijkerk

82,9

19/

44/

66/

Putten

82,9

20/

50/

66/

Nunspeet

82,5

18/

49/

62/

Dronten

83,7

15/

47/

60/

Lelystad

80,1

21/

55/

57/

Almere

81,8

17/

54/

52/

Flevoland

81,8

18 /

52 /

56/

Gelderland

81,6

20 /

50 /

64 /

Nederland

81,5

20 /

48 /

63 /

Tabel 31

Gezondheidscijfers per gemeente, CBS, 2019.

Kenmerk III: Verplaatsingen voor zorgdiensten

Ermelo, Harderwijk en Zeewolde werken beleidsmatig en in de bedrijfsvoering nauw samen binnen het sociaal domein.84 Uit een analyse van de dagelijkse verplaatsingen voor zorgdiensten blijkt dat Harderwijk en Ermelo beiden een zorgcentrum vormen voor omliggende gemeenten (zie figuren 30 en 31). Harderwijk vervult deze functie vooral voor Ermelo, en de bevolking van Harderwijk is zelf ook op Nunspeet aangewezen. Ermelo vervult deze functie voor alle omliggende gemeenten, waarbij de relatie met Harderwijk wel het sterkste is.85 De zorgfunctie van Harderwijk is te verklaren door het Sint Jansdal ziekenhuis.

M- V

Figuur 40 Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen voor zorgvoorzieningen naar en vanuit Ermelo in periode 2011-2018, Tordoir 2020.

Het Sint Jansdal ziekenhuis heeft een belangrijke regionale zorgfunctie in de EHZ-regio.86 Het ziekenhuis heeft een vestiging in Harderwijk en een in Lelystad. Ook zijn er drie

*'\ ţL

poliklinieken van ziekenhuis Sint Jansdal, gevestigd in Dronten, Nijkerk en Putten.87

Figuur 39 Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen voor zorgvoorzieningen naar en vanuit Harderwijk in periode 2011-2018, Tordoir 2020.

84 85

Onderzoeksrapport Rekenkameronderzoek Uitvoering van de jeugdhulp in Ermelo (2020). Bij deze bevindingen moet de notie gemaakt worden dat de GIS-data zijn gebaseerd op een relatief kleine steekproef, waardoor deze mogelijkerwijs een niet geheel betrouwbaar beeld schetsen van de werkelijkheid.

-------------------------------86 Stadsvisie Harderwijk 2031. 87 www.stjansdal.nl/locaties.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Kampt

Onderstaande grafieken geven de kwaliteit van leven in Ermelo, Harderwijk en Zeewolde weer. Deze wordt bepaald aan de hand van 11 thema’s met bijhorende indicatoren die van invloed zijn op de kwaliteit van leven. De kleuren geven weer hoe de gemeente op de thema’s scoort in vergelijking met andere Nederlandse gemeenten. De gemeente Ermelo scoort goed op de thema’s samenleving (politieke participatie, sociale contacten, sociaal vertrouwen en vrijwilligers), subjectief welzijn (tevredenheid over de woning en omgeving, sociale cohesie, veiligheidsgevoel, beoordeling eigen gezondheid en eenzaamheid), inkomen (besteedbaar inkomen, vermogen en armoede), arbeid (arbeidsparticipatie en werkloosheid) en milieu (luchtkwaliteit, geluidshinder etc.). Op wonen scoort Ermelo slechter dan het Nederlands gemiddelde. Dit zit vooral in de betaalbaarheid van huuren k oopwo ningen en in de afstand tot noodzakelijke Figuur 41

Ziekenhuizen en poliklinieken in de regio Ermelo, Harderwijk, Zeewolde.

voorzieningen.

Kenmerk V: Welzijn en kwaliteit van leven

Subjoctiof wolzijk

Kijkend naar eenzaamheids- en vrijwilligerswerkcijfers scoort

Inkomen

Ermelo relatief goed. Bijna 400Zo van de volwassenen geeft aan vrijwilligerswerk te doen en ‘slechts’ 38,207o van de volwassenen heeft een hoge emotionele/sociale eenzaamheidsscore. Ook

Samenleving to Subjectief welzijn

voor Harderwijk en Zeewolde geldt dat er bovengemiddeld veel

Arbeid

Inkomen to Arbeid

Samenleving

vrijwilligers zijn.

Onderwijs Gezondheid to Leefomgeving

Toegang

Ermelo

Vrijwilligerswerk

Eenzaamheid

39,5 /o

38,2 /

Gezondheid

Milieu Veiligheid

Harderwijk

34,1 /o

40,0 /

Zeewolde

37,8 /o

42,9 /

Nijkerk

37,9 /o

37,0 /

Putten

39,0 /

37,0 /

Nunspeet

41,9 /o

37,2 /

Dronten

36,5 /

39,5 /

Lelystad

25,3 /

47,4 /

Almere

20,5 /

45,5 /o

De gemeente Harderwijk scoort op alle 11 thema’s gemiddeld

Gelderland

33,5 /

40,3 /

of beter dan het gemiddelde van Nederlandse gemeenten.

Flevoland

28,1 /

43,5 /

De kwaliteit van de samenleving (politieke participatie,

Nederland

29,7 /

42,9 /

Geen data

Veel slechter

Slechter

Gemiddeld

Beter

Veel beter

Figuur 42 Kwaliteit van leven in Ermelo88

sociale contacten, sociaal vertrouwen en vrijwilligers) en het subjectieve welzijn (tevredenheid over de woning en omgeving,

Tabel 32

Gezondheidsmonitor GGD, 2016.

sociale cohesie, veiligheidsgevoel, gezondheid en eenzaamheid) scoren zelfs bovengemiddeld.

Planbureau voor de Leefomgeving, Regioprofiel Ermelo 2019.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Subjectief welzijn

Economie Subjectief welzijn Inkomen

Samenleving 6 Subjectief welzijn

Samenleving ft Subjectief welzijn

Samenleving

Arbeid

Inkomen 6 Arbeid

Samenleving

Onderwijs

Onderwijs Gezondheid fe Leefomgeving

Leefomgeving

Toegang Gezondheid

Wonen Veiligheid

Geen data

Veel slechter

Slechter

Gemiddeld

Milieu Veiligheid

Beter

Geen data

Veel beter

Figuur 43 Kwaliteit van leven in Harderwijk89

De gemeente Zeewolde scoort op de thema’s samenleving (politieke participatie, sociale contacten, sociaal vertrouwen en vrijwilligers), arbeid (arbeidsparticipatie en werkloosheid), gezondheid (levensverwachting, beweging en zorgkosten), milieu (luchtkwaliteit, geluidshinder etc.) en veiligheid (gewelds- en seksuele misdrijven, diefstal, verkeersveiligheid, aardbevingen en overstromingsrisico) beter dan het gemiddelde

Veel slechter

Slechter

Gemiddeld

Beter

Veel beter

Figuur 44 Kwaliteit van leven in Zeewolde90

7.9 Veiligheid en jeugdproblematiek Het achtste thema is veiligheid en jeugdproblematiek en omvat de kenmerken misdaadcijfers (I), jeugdproblematiek (II) en veiligheidsbeleid (III). Bevindingen

van Nederlandse gemeenten. De toegang tot voorzieningen (musea, treinstation, hoofdwegen, secundaire voorzieningen en

bassischool/voortgezet onderwijs) scoort ondergemiddeld.

Het gebied EHZ: misdaadcijfers en jeugdproblematiek wijken niet veel af van het Nederlands gemiddelde, vooral kleine verschillen.

Ermelo: minder drugsmisdrijven, meer gewelds-, seksuele en verkeersmisdrijven dan gemiddeld in Nederland.

Harderwijk: misdaadcijfers liggen rond het landelijk en provinciaal gemiddelde, relatief veel verwijzingen naar Halt onder jongeren.

Zeewolde: minder drugsmisdrijven, meer verkeersmis drijven en misdrijven tegen de openbare orde dan gemiddeld in Nederland, iets meer jongeren met jeugdhulp dan gemiddeld.

Planbureau voor de Leefomgeving, Regioprofiel Harderwijk 2019.

Planbureau voor de Leefomgeving, Regioprofiel Zeewolde 2019.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Z drugsmisdrijven

/ geweldsen seksuele misdrijven

/ verkeersmisdrijven

/ vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag

Ermelo

1,3

15,1

17,9

13,0

Harderwijk

Kenmerk I: Misdaadcijfers

In de gemeente Harderwijk is het percentage drugsmisdrijven met 1,81o0o vergeleken met de andere gemeenten relatief hoog. Het percentage gewelds- en seksuele misdrijven is opvallend hoog in de gemeente Ermelo. Met 15,10 scoort deze gemeente het hoogst van de onderzochte gemeenten. Het percentage verkeersmisdrijven ligt in Ermelo, Harderwijk en Zeewolde net iets boven het landelijk gemiddelde. Het percentage vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag ligt met 19,070 opvallend hoog in de gemeente Zeewolde. Harderwijk en Ermelo wijken op dit gebied niet veel af van het landelijk gemiddelde.

1,8

11,1

16,2

13,0

Zeewolde

1,1

11,0

19,2

19,1

Nijkerk

1,3

9,1

23,2

11,6

Putten

1,4

6,1

20,2

12,2

Nunspeet

2,8

9,0

26,4

11,4

Dronten

3,0

11,8

10,5

15,9

Lelystad

3,4

11,6

12,0

15,2

Almere

1,3

11,8

15,8

14,1

Flevoland

1,9

12,0

14,9

14,8

Gelderland

1,7

10,0

15,2

14,2

Nederland

1,7

10,6

15,2

13,5

Tabel 33

Misdaadcijfers, CBS 2019.

Kenmerk II: Jeugdproblematiek

Het aantal verwijzingen naar Halt per 10.000 jongeren ligt in de drie onderzochte gemeenten boven het landelijk gemiddelde. De gemeente Harderwijk springt in het oog en heeft met 220 de meeste verwijzingen van de regio. Het percentage voortijdig schoolverlaters zonder kwalificatie ligt in de gemeente Ermelo, Harderwijk en Zeewolde dicht bij het Nederlands gemiddelde. Het percentage jongeren met jeugdhulp is met

-e:

13,80 relatief hoog in de gemeente Zeewolde. Verwijzingen Halt per

Z voortijdig school

Z jongeren tot 18 jaar

Z werkloze jongeren

10.000 jongeren (2019)

verlaters zonder

met jeugdhulp (2019)

(2018)

startkwalificatie (2018) Ermelo

158

2,0 /o

12,2 /

3 /

Harderwijk

220

1,7 /o

12,1 /o

2 /

Zeewolde

168

1,5 /o

13,8 /

1 /

Nijkerk

207

1,4 /o

10,4 /o

1 /

Putten

1,0 /o

14,8 /

1 /

Nunspeet

115

1,1 /o

9,1 /o

1 /

Dronten

178

2,3 /o

10,9 /

1 /

Lelystad

194

3,2 /

11,8 /

2 /

Almere

138

2,5 /o

11,5 /

2 /

Flevoland

146

2,2 /o

11,2 /o

2 /

Gelderland

102

2,4 /

12,1 /

2 /

Nederland

132

1,8 /

12,2 /

2 /

Tabel 34

Jeugdproblematiek, CBS.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

7.10 Financiën

Kenmerk III: Veiligheidsbeleid

Voor de periode 2016-2019 hadden Ermelo en Harderwijk

Het laatste thema is financiën. We bespreken hierin de

samen met Putten een Integraal Veiligheidsplan. De

financiële kengetallen van de verschillende gemeenten

winstpunten van deze samenwerking zijn de uniformiteit van

(kenmerk I) en daarna de lastendruk per beleidsterrein (II).

het beleid en de aanpak van de gemeenten, de mogelijkheid van onderlinge taakverdeling en specialisatie en het voorkomen

Bevindingen

van ‘dubbelwerk’.91 Voor Ermelo geldt dat de gemeente een

Het gebied EHZ: Huidige financiële positie van de

eigen Nota Integraal Veiligheidsbeleid heeft, maar wel nauw

gemeenten is voldoende, maar wel zorgen voor de toe

samenwerkt met diverse andere (overheids)partijen.92 De

komst (bijvoorbeeld door stijgende kosten in het sociaal

tabel hieronder geeft de belangrijkste prioriteiten uit het

domein).

veiligheidsbeleid van de drie EHZ-gemeenten weer, welke

telkens zijn opgedeeld in lokale en bovenlokale prioriteiten.93

score op alle financiële kengetallen. -

Gemeente /

Prioriteiten

regio

prioriteiten

- Ernstige overlast door personen in de

Harderwijk: Relatief hoge lasten voor het sociaal domein (520).

Bovenlokale

Ermelo: Goede financiële positie: voldoende of goede

Zeewolde: Relatief hoge lasten voor bestuur en onder steuning (28%), en voor verkeer, vervoer en waterstaat

woonomgeving.

Ermelo en

- High Impact Crimes/Woninginbraak.

Harderwijk

- Maatschappelijke ondermijning/hennepaanpak. - Leefbare en veilige vakantieparken.

Lokale

- Geweld (mishandeling en bedreiging) .

prioriteiten

- Vernieling/vandalisme.

(160).

Kenmerk I: Financiële kengetallen

Ermelo

- Verkeersveiligheid.

Onderstaande tabel geeft de financiële kengetallen weer. Het

Lokale

- Preventie van polarisatie en radicalisering.

solvabiliteitspercentage is de mate waarin een gemeente in

prioriteiten

- Veilig Thuis/Stop kindermishandeling.

staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Ermelo

Harderwijk

- Actieve veiligheidszorg rond en met het AZC.

Bovenlokale

- Veilige wijken.

prioriteiten

- High Impact Crimes (woninginbraken, straatroven,

Zeewolde

overvallen, cybercriminaliteit). - Georganiseerde ondermijnende misdaad.

en Zeewolde scoren ruim boven de 500Zo, wat gezien wordt als voldoende solvabel. De solvabiliteitsratio van Harderwijk is met 4407o matig. De regio rondom Ermelo, Harderwijk en Zeewolde is op Lelystad na solvabel.

- Persoonsgerichte aanpak. Lokale

- Koppeling tussen openbare orde en veiligheid en

prioriteiten Zeewolde

zorg, met name (vroeg)signalering i.v.m. transities/ decentralisaties in het sociaal domein. - Voorkomen dat personen op de Top-X of PGA-lijsten verder afglijden en/of recidiveren (tevens regionale prioriteit). - Het aantal woninginbraken op een laag aantal houden c.q. onder de 50. - Toezicht en handhaving op het gebied van de

De netto schuldquote is de mate waarin de schuld met het inkomen gedragen kan worden. Hierbij geldt: hoe lager hoe beter, maar een normale quote bevindt zich tussen de 0 en lOOVo en bij een quote van boven de 1300Zo is sprake van zeer hoge schuld. De tabel laat zien dat de netto schuldquote van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde goed tot zeer goed is, waarbij

Drank- en horecawet (o.a. controle leeftijdsgrenzen)

Zeewolde zelfs in de min uitkomt. De regio laat eenzelfde

verbeteren.

patroon zien.

- De objectieve en subjectieve veiligheid binnen het dorp vergroten. - Inwoners zelf mede verantwoordelijk maken voor de

De belastingcapaciteit geeft inzicht in de belastingdruk. Als

veiligheid in hun eigen wijk en binnen het dorp.

dit percentage laag ligt, betekent het dat de gemeente meer

- Bewustwording creëren bij de betrokken professionals over hoe om te gaan met signalen in het kader van (vroeg)signalering radicalisering. - Verkeers(on)veiligheid. - Jeugd(overlast) en vernielingen/zaakbeschadiging. - Recreatie(veiligheid.)

inkomsten uit belastingen zou kunnen verwerven (of dit wel of niet gebeurt is een beleidskeuze). Een percentage lager dan 100V wordt gezien als voldoende, tussen de 100 en 120V als matig en hoger dan 120V als onvoldoende. Harderwijk en Ermelo scoren dus (net) voldoende en Zeewolde matig. In de

Tabel 35

91 92 93

Overzicht prioriteiten veiligheidsbeleid

Integraal Veiligheidsplan Ermelo Harderwijk Putten 2016-2019. Gemeente Zeewolde, Nota Integraal Veiligheidsbeleid 2018-2022. Integraal Veiligheidsplan Ermelo Harderwijk Putten 2016-2019 & Gemeente Zeewolde, Nota Integraal Veiligheidsbeleid 2018-2022.

regio valt vooral de relatief hoge belastingdruk van Almere op.

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

De grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totaal (geraamde) baten van het verkopen van die grond en ook hier geldt: hoe lager, hoe beter. Voor dit kengetal bestaat geen norm, maar een percentage van 10 of hoger wordt veelal beschouwd als kwetsbaar. Dit laatste is het geval in Harderwijk en zeker in Zeewolde en betekent dat de grond tegen een te hoge waarde op de balans staat. Dit kan het eigen vermogen van een gemeente dus verkleinen en daarmee de solvabiliteitsratio verlagen. Ook de regiogemeenten hebben een relatieve grondexploitatie. H ľ^ De structurele exploitatieruimte, tot slot, vergelijkt de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. 't, . ííSļŞŴ

Bij een negatieve ratio is de structurele begrotingsruimte onvoldoende, bij 0 tot 607o matig en bij hoger dan 607o voldoende. Voor zowel Ermelo, Harderwijk en Zeewolde zelf als voor de regio geldt dat de structurele exploitatieruimte voldoende is. Solvabiliteit

Netto

Belasting-

Grond

Structurele

schuldquote

capaciteit

exploitatie

exploitatieruimte

Ermelo

59,4 /o

0,3 /

97,1 /

-1,1 /o

1,3 /o

Harderwijk

44,0 /o

37,5 /

89,0 /

33,0 /

0,4 /

Zeewolde

65,0 /

-47,0 /o

101,0 /

83,0 /

0,0 /

Nijkerk

50,0 /

24,0 /

81,0 /

22,0 /

0,6 /

Putten

65,9 /

-13,2 /

75,0 /

14,0 /

-4,8 /

Nunspeet

60,7 /o

17,6 /

590,0 /

22,3 /

2,0 /

Dronten

80,0 /

-26,0 /o

100,0 /

26,0 /

2,0 /

Lelystad

17,0 /

44,0 /

31,0 /

Almere

27,9 /

59,5 /

114,0 /

39,8 /

0,0 /

Gelderland

36,5 /

51,1 /o

110,4 /o

13,3 /

-0,1 /o

Flevoland

49,0 /

24,6 /

105,9 /

41,0 /o

0,5 /

Nederland

34,9 /

56,5 /

102,0 /

13,8 /

0,5 /

Tabel 36

Overzicht financiële kengetallen94, BZK 2018

Kenmerk II:

In Harderwijk valt vooral op dat bovengemiddeld veel lasten

Lastenverdeling per beleidsterrein

naar het sociaal domein gaan: ruim de helft (527). Een

Onderstaande figuren geven weer hoe de lasten verdeeld zijn

mogelijke verklaring hiervoor is de centrumgemeenterol die

over de verschillende beleidsterreinen. Voor Ermelo geldt dat

Harderwijk, zeker op gebied van sociaal domeintaken, in de

een aanzienlijk deel van de lasten naar het sociaal domein

regio speelt.

gaat (437o), gevolgd door kosten voor het bestuur en de ondersteuning (227o). Ook naar volksgezondheid en milieu

In Zeewolde gaat, ten opzichte van Ermelo en Harderwijk, het

(1107o) gaat in vergelijking met Harderwijk en Zeewolde relatief

minste geld naar het sociaal domein (317). De gemeente heeft

veel geld.

wel relatief hoge lasten voor bestuur en ondersteuning (287) en voor verkeer, vervoer en waterstaat (167).

Bron: https://findo.nl/jive?cat_open=Financi%C3%ABle%20kengetallen/Jaarrekening

Nota van bevindingen Gebiedsagenda | Nota van bevindingen | 64737 | Maart 2021

Volkshuisvesting, RO, SV

Bestuur en ondersteuning (excl. mutaties reserves)

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Harderwijk&id=69a10264-90d0-494e-b2e6-452d7085d124