Bijlage 1. Nota van Uitgangspunten.pdf
Tekst van het document
Nieuw Weiburg Nota van Uitgangspunten Harderwijk Januari 2023
Nieuw Weiburg Nota van Uitgangspunten Harderwijk
2
Nieuw Weiburg Harderwijk
3
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding
7
DEEL 1: VAST TE STELLEN DOOR DE RAAD Hoofdstuk 2: Beleid
Waar komen we vandaan? Relatie met de Omgevingsvisie in wording
Hoofdstuk 3: Opgave
Twee delen, één gebiedsontwikkeling
Hoofdstuk 4: Ruimtelijke analyse De locatie Historische ontwikkeling Gebouwen en functies Stedelijk weefsel Groen en water Stadsentree Auto ontsluiting en parkeren OV en LV verbindingen Omgevingsaspecten Samenvatting ruimtelijke analyse
17 22 27 35 37 39 41 43 45 47 49 51 52
Hoofdstuk 5: Kader 1 Ruimtelijk concept en beeldkwaliteit Ruimtelijk concept: Identiteit INTERMEZZO: schaalanalyse Inspiratie INTERMEZZO: ruimtelijke concept ‘college’ Eén concept voor de Centrale Zone Beeldkwaliteit en beleving: De principes Groen en stedelijk tegelijk De groene drager De Challenge Boulevard Hoven Architectonische elementen Bouwhoogtes
4
56 59 61 63 65
Hoofdstuk 6: Kader 2 6A: Programma wonen
Een nieuwe stedelijke wijk INTERMEZZO: Scenario's woningaantallen
85 87
6B: Programma niet-wonen
Voorzieningencentrum van regio
Hoofdstuk 7: Kader 3 Mobiliteit en verbindingen
Stationsomgeving en mobiliteit Parkeren Verkeersstructuur Harderwijk Stadsstraat Westeinde Ontsluiting plangebied: auto Ontsluiting plangebied: fietsers, voetgangers, OV
Hoofdstuk 8: Kader 4 Duurzaamheid
Visie Circulair Natuurinclusief Waterrobuust en klimaatbestendig Energietransitie
Hoofdstuk 9: Planprocedure Sturingsfilosofie
Hoofdstuk 10: Financiën Financiële paragraaf
89
95 96 100 103 107 109
114 115 117 120 124
128 134
DEEL 2: TER KENNISNAME AAN DE RAAD 66 71 73 75 77 79 81
Voorbeelduitwerking Het ontwikkelmodel
139
DEEL 3: BIJLAGEN 1: Participatieschema per thema 2: Afweging scenario's woningaantallen 3: Beeld vanuit de omgeving 4: Kwirkey rapport parkeren
157 170 178 180
Nieuw Weiburg Harderwijk
5
Inleiding Nieuw Weiburg, de projectnaam voor de ontwikkeling aan de noordzijde van het station, is een plek die bijdraagt aan belangrijke ambities voor Harderwijk. Een plek waar ruimte is voor woningbouw waarmee deze ontwikkeling een grote bijdrage gaat leveren aan de vraag naar (betaalbare) woningen in de stad. Een plek waar onderwijsinstellingen de komende jaren nieuw bouwen en verbouwen en zo bijdragen aan de verbetering van het onderwijs in Harderwijk. Het is een plek waar zo dicht bij het station ook anders wordt omgegaan met (auto)mobiliteit om daarmee ook, ondanks de hoge dichtheid, een heel groen plan te maken. Een plek die duurzaam wordt ontwikkeld, waar ambities op het
1
gebied van klimaat, biodiversiteit en energie handen en voeten krijgen. Een nieuwe entree tot de stad. Iets nieuws, maar ook een plan met een Harderwijkse identiteit. Een plek om te verblijven, of je er nu woont, werkt, recreëert, of er alleen doorheen loopt. Een plek met mooie ruimtes van een Harderwijkse schaal, groene (wandel)routes en verrassende doorkijkjes.
Doel van de Nota van Uitgangspunten( NvU) Een grootschalige ontwikkeling op een plek waar zoveel belangen samen moeten worden gebracht, vraagt om het maken van keuzes. Er wordt daarbij niet gestart met een blanco vel. In de diverse visies en plannen die de afgelopen jaren gemaakt zijn is de richting voor de ontwikkeling van Nieuw Weiburg al ingezet. Daar wordt verder op gebouwd en er worden aan de hand van een
inleiding
aantal thema's uitgangspunten geformuleerd bij de verdere uitwerking van een plan voor deze centrale plek in Harderwijk. In deze nota worden keuzes vastgelegd en wordt beargumenteerd waarom ze worden gemaakt. De NvU vormt het kader voor de verdere uitwerking van de plannen: het maken van een masterplan en de uitwerking in bouwplannen.
Planproces tot nu toe Die afwegingen en keuzes worden in overleg met onze samenwerkingspartners in het gebied en met belanghebbenden in de stad gemaakt. In 2020 is een aantal zogenaamde pressurecooker sessies georganiseerd waarin vanuit verschillende invalshoeken de opgave en de ambitie voor deze locatie is verkend. De eerste ideeën zijn via de “Weiburg Markt” en het platform online stadsgesprek met de stad en met de omgeving gedeeld en er is om een reactie gevraagd. In de periode daarna is verder ingezoomd op de verschillende
6
Nieuw Weiburg Harderwijk
7
Meer intensief is vanaf begin 2021 samengewerkt
wingsdichtheid aansluit bij de omgeving staat
met een klankbordgroep waarin bewoners en onder-
bijvoorbeeld op gespannen voet met de ambitie om
nemers uit de directe omgeving samen met de
in deze ontwikkeling fors bij te dragen aan de oplos-
gemeente, de corporaties en de ontwikkelende
sing van het woningtekort in Harderwijk.
partners kennis kunnen nemen van en kunnen reageren op de ontwikkelingen in het project.
Naast de klankbordgroep is er naar aanleiding van reacties vanuit de gemeenteraad ook gesproken met
In deze klankbordgroep komt ook duidelijk naar voren
toekomstige bewoners over de ontwikkeling. Hoe wil
dat er keuzes moeten worden gemaakt nadat belan-
je wonen, openbare ruimte, parkeren zijn onder
gen zijn afgewogen.
andere thema’s die aan bod komen.
De hoge ambities die nodig zijn om Nieuw Weiburg te
In november 2022 zijn ook de eerste gesprekken met
realiseren vragen zodoende ook om ambitieuze
potentieel toekomstige bewoners en woningzoeken-
keuzes. Een aantal
den van de nieuwe wijk
thema’s zijn meerdere
gestart om in de ontwik-
malen in een klankbordgroep bijeenkomst besproken, namelijk; hoogbouw (afmetingen en posities), parkeren, de
"In een tent op de locatie om te horen wat de buurt belangrijk vindt."
ontwikkeling van Land-
keling zo veel als mogelijk aan te sluiten op de wensen die er zijn. In de bijlage bij deze Nota is een meer gede-
stede en de ontsluiting van het gebied houden de
tailleerd overzicht opgenomen van de participatie en
gemoederen bezig.
de resultaten daarvan. Per thema is ingegaan op de vraag wat de input vanuit de participatie is geweest
Pressurecooker mei/ juni 2020
thema’s zoals die ook in deze Nota aan de orde
niet het ruimtelijke model zelf. Er is dus ruimte om in
komen. Die thema’s zijn verder uitgewerkt. Tegenstrij-
de uitwerking andere ruimtelijke keuzes te maken
digheden zijn onderkend, op basis waarvan keuzes
mits ze passen binnen het kader dat in deze nota
kunnen worden voorbereid.
wordt voorgesteld. Zo kunnen eventuele nieuwe
Het beperken van de hoogte van de nieuwbouw en de
en hoe dat heeft geleid tot een aanpassing van de
wens een buurt te maken die in hoogte en bebou-
plannen.
inzichten worden ingepast en blijft er de mogelijkheid In de afgelopen periode zijn niet alleen uitgangspun-
om te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen in de tijd.
ten geformuleerd maar is er ook al rekenend en tekenend met de gebiedspartijen onderzocht waar
Participatie
deze uitgangspunten toe kunnen leiden. Dit heeft
In de afgelopen jaren is de stad, de omgeving en zijn
geresulteerd in een voorbeelduitwerking op basis
de direct belanghebbenden bij het proces betrokken.
waarvan de volgende stap in het proces met vertrouwen kan worden gezet (zie deel 2).
Op de Weiburgmarkt in 2020 en in een online stadsgesprek in 2020 is de gelegenheid geboden op
8
Vanaf dat punt in het planproces is weer een stap
de plannen te reageren. Ook in de zomer van 2021 is
terug gezet en is het ontwikkelmodel vertaald in
op een aantal thema’s via een online stadsgesprek
ruimtelijke principes. De afwegingen en keuzes die
reactie gevraagd op een aantal stellingen die ingaan
zijn gemaakt worden vastgelegd in deze nota, dus
op keuzes die voor Nieuw Weiburg relevant zijn.
Weiburgmarkt september 2020 Nieuw Weiburg Harderwijk
9
Welk karakter? GEMENGD Nieuw Weiburg is een echte stadswijk door de mix van wonen, werken en voorzieningen. Woningen voor jong en oud: voor iedereen die houdt van levendigheid en reuring!
Kernwaarden
nieuw, uitgesproken, maar ook betaalbaar, stads
Om een goede nieuwe stadswijk te ontwikkelen is het
leefmilieu bij dat aanspreekt bij Harderwijkers met
belangrijk dat er wordt gesproken over de kansen en
een dynamische leefstijl. Tegelijk dient het plan bij te
mogelijkheden in de breedste zin van het woord. Wat
dragen aan een hoogwaardig voorzieningencentrum
vinden we belangrijk? Welke kwaliteiten willen we
voor de regio. Een plek waar leerlingen uit de hele
bereiken? Welke sfeer hebben we voor ogen? Voor
regio op een aantrekkelijke manier kunnen leren en
wie gaan we het doen? Met
kunnen werken aan
de stakeholders, de ge-
hun toekomst. Een
meente, de direct betrokkenen en met stadsgenoten die geïnteresseerd zijn is gesproken welk karakter het
COMPLEMENTAIR Nieuw Weiburg wordt een bijzondere stadswijk die iets toevoegt wat er nog niet is in Harderwijk. Een moderne, stedelijke buurt, aanvullend aan het historisch centrum, met een typisch Harderwijks tintje.
VERBONDEN Nieuw Weiburg is een schakel in de stad en verbindt het station met het centrum, de mensen met de stad. Het is de ontmoetingsplek van de regio.
INNOVATIEF
De buurt moet in 2050 echt een duurzame wijk zijn. De ligging naast het station vraagt bovendien om een nieuwe kijk op mobiliteit met autoluwe of autovrije woongebieden waar mensen zich naast lopend voornamelijk met de (electrische) fiets en het OV verplaatsen.
HET VISITEKAARTJE Nieuw Weiburg wordt een nieuw visitekaartje voor de stad. Een buurt die mensen trekt en waar we als Harderwijkers trots op zijn. Het nieuwe Weiburg zet Harderwijk op de kaart! Hier maakt Harderwijk een stap in de ontwikkeling van de stad met een nieuwe buurt met een hoogstedelijk karakter met functies en architectuur die daarbij horen.
10
"Kernwaarden vormen het kompas in een proces van vele jaren "
plek die ontmoeting en ontwikkeling stimuleert. En daarmee ook een plek is
gebied zou moeten krijgen.
waar bedrijven zich
Op basis daarvan zijn
graag vestigen.
kernwaarden geformuleerd. Op de hiernaast afge-
Op de schaal van het gebied is de impact evident.
beelde poster staan de zes kernwaarden die zijn
Wat nu een leemte is in de stad wordt straks een
omarmd: Nieuw Weiburg wordt een GEMENGD stuk
toegankelijk gebied met een geheel eigen kwaliteit.
stad met een DYNAMISCH karakter. Het gebied
De ambitie is er een VERBONDEN stuk stad van te
voegt een leefomgeving toe die er nog niet is. Die
maken, letterlijk verbonden met de omgeving, dus
leefomgeving is stedelijk maar wel op een andere
fysiek voor mensen maar ook voor flora en fauna. En
manier dan de binnenstad: ze is hier COMPLEMEN-
een stuk stad waar mensen die er wonen, leren en
TAIR aan. De nieuwe wijk is INNOVATIEF als het
werken zich verbonden voelen met elkaar.
gaat om duurzaamheid. Maar het is ook een gebied
DYNAMISCH Het Westeinde grondig aanpakken om daarmee ruimte te creëren voor functiecombinaties van wonen, werken, onderwijs. Lerend werken en werkend leren! Een plek waar mensen graag verblijven en de levendigheid in het gebied zowel overdag als ‘s avonds vanzelfsprekend is.
WAT VINDT
? IJK? R G U BELAN
waar de Harderwijker zich in herkent, zich thuis voelt
In de Omgevingsvisie Harderwijk 2040, die in
en trots op kan zijn. Het moet een nieuw VISITE-
ontwikkeling is, is een basisstructuur de kern van
KAARTJE van de stad worden, naast de al aanwe-
die verbinding. De basisstructuur moet zorgdragen
zige bijzondere dingen die de stad rijk is.
voor een matrix over de stad, gebaseerd op bodem
Gebiedsontwikkeling is een proces dat vele jaren
en watersystemen, gecombineerd met historie.
duurt en waarbij er continu ruimte blijft voor bijsturing
Deze structuur leent zich uitstekend voor het
en aanpassing. In dat proces zorgen de kernwaarden
realiseren van verbindingen voor fietsers en
voor de rode draad in het gesprek met elkaar.
wandelaars, voor klimaatadaptieve maatregelen én voor ontmoeting met sport-, cultuur- en
Ambitie op meerdere schaalniveaus
speelmogelijkheden. Dit draagt bij aan een
Deze Nota van Uitgangspunten moet leiden tot een
inclusieve samenleving met verbinding tussen
plan dat bijdraagt op meerdere schaalniveaus. Op
mensen.
stadsniveau én op regioniveau. De stad krijgt er een
Nieuw Weiburg Harderwijk
11
De Nota van Uitgangspunten bestaat uit drie delen.
op de uitgangspunten ten aanzien van duurzaamheid
Deel 1 omvat het door de raad vast te stellen deel dat
in hoofdstuk 8. In hoofdstuk 9 wordt het proces dat volgt toegelicht. Er wordt een doorkijk gegeven naar de planning, de
Deel 2 is niet bedoeld om vast te stellen maar toont
stappen die moeten worden gezet en de producten
een impressie van hoe het gebied er uit kan komen te
die zullen worden gemaakt. Ook wordt inzicht gege-
zien. De uitgangspunten zijn als het ware ruimtelijk
ven wie waarover beslist op welk moment. In hoofd-
'getest'. De ideeën zullen meegenomen worden in het
stuk 10 is een financiële paragraaf opgenomen.
masterplan dat na vaststelling van deze nota zal worden gemaakt, maar dit is geen gegeven. Er is ruimte om af te wijken en om andere ontwerpkeuzes te maken. Deel 3 omvat de bijlagen. In deze bijlagen worden de keuzes die zijn gemaakt nader toegelicht. Zo is een SWOT analyse opgenomen van de variantenstudie
Prog ra
en
en
onen t-w nie
Du ur za a
zijn opgenomen in hoofdstuk 7 en er wordt ingegaan
hierop volgt. Dit deel is in feite waar het om gaat.
it alite kw eld be
Identiteit Nieuw Weiburg in vier kaders
Leeswijzer
alle uitgangspunten bevat voor de uitwerking die
mm a w o n
en g n i nd i rb e v
co nc ep t
en
m
id e h
Ruim teli jk
naar 800, 1100 en 1500 woningen. Tevens wordt in deel 3 uitvoerig ingegaan op het participatieproces.
Deel 1: vast te stellen door de raad Achtereenvolgens zal in hoofdstuk 2 worden in gegaan op de uitgangspunten die voortkomen uit vastgesteld beleid en nieuw ontwikkeld en te ontwikkelen beleid waar op wordt geanticipeerd met de ontwikkeling. In hoofdstuk 3 staat de projectdefinitie. Om welk gebied gaat het, welke deelgebieden zijn aan te wijzen en welke partijen zijn hier de eigenaar en initiatiefnemer. In hoofdstuk 4 volgt de ruimtelijke analyse. Dit leidt in hoofdstuk 5 tot de ruimtelijke uit-
M o bi l i t ei t en
gangspunten en uitgangspunten voor de beeldkwaliteit. Hierna staat in hoofdstuk 6 het programma. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de uitwerking van het woonprogramma (6A) en het niet-woonprogramma (6B). Alle aspecten ten aanzien van mobiliteit
12
Nieuw Weiburg Harderwijk
13
Deel 1
Vast te stellen door gemeenteraad
Waar komen we vandaan? De herontwikkeling van de stationsomgeving van Harderwijk staat al enige tijd op de gemeentelijke agenda. De structuurvisie uit 2012, de structuurvisie Stationsomgeving uit 2011 en het woningbouwonderzoek uit 2021 geven richting aan de planvorming. De Hoogbouwvisie wordt daar als kaderstellend beleid aan toegevoegd.
2
Structuurvisie Harderwijk 2031
voorop en het natuurlijke systeem is drager voor
(vastgesteld 20 dec. 2012)
ontwikkeling. Dit is nog geen vastgesteld beleid maar
In de structuurvisie Harderwijk 2031 wordt gesproken
er wordt deels al op geanticipeerd. Onderdeel van de
over ontwikkelsporen Zorgzame stad, Aantrekkelijke
omgevingsvisie wordt ook een gebiedsgerichte
stad en Ondernemende stad. In deze sporen zijn
benadering. Dat zal synchroon lopen aan de gebieds-
doelstellingen geformuleerd. De voor Nieuw Weiburg
ontwikkeling Nieuw Weiburg als onderdeel van de
relevante doelstellingen zijn voor Zorgzame stad: een
Centrale Zone.
gezonde woonomgeving; het vergroten van het veiligheidsgevoel; brede school en/of multifunctionele
Omdat het gebied de afgelopen jaren haar functie als
accommodaties en toegankelijk. Op de visiekaart
bedrijventerrein heeft verloren wordt herontwikkeling
Zorgzame stad is de zone rondom het Westeinde
van Nieuw Weiburg volgens de volgende lijnen
aangegeven als geschikt voor Zoekgebied voor
voorgesteld:
maatschappelijke doeleinden. Voor Aantrekkelijke
beleid
stad zijn doelstellingen als meer regionale
Creëren van een Centrale Zone
voorzieningen, een hogere kwaliteit van de
Het gebied tussen de binnenstad en het station wordt
leefomgeving en het verbeteren van de fysieke
de Centrale Zone genoemd. Voor de Centrale Zone is
bereikbaarheid maar ook het stimuleren van
het beleid gericht op vestiging van maatschappelijke
aansprekende architectuur en het nastreven van een
voorzieningen waarvan een centrale situering ge-
duurzamere samenleving. Ten slotte worden de
wenst is, maar die vanwege aard of omvang niet in de
doelstellingen voor het spoor Ondernemende stad
historische binnenstad kunnen worden gevestigd.
omschreven als het versterken en behouden van de
Omdat de beschikbare ruimte in de Centrale Zone
economische kracht met bijvoorbeeld aantrekkelijke
beperkt is en de parkeerdruk hoog (als gevolg van de
werklocaties. Op de visiekaart Ondernemende stad is
nabijheid van ziekenhuis en binnenstad) wordt bij alle
Nieuw Weiburg aangewezen als kantorenlocatie.
ontwikkelingen uitgegaan van intensief ruimtegebruik en realisering van parkeervoorzieningen op eigen
Omgevingsvisie Harderwijk 2040
terrein.
Op dit moment wordt gewerkt aan de Omgevingsvisie Harderwijk. Daarin staan twee uitgangspunten
Regiohart Harderwijk
centraal: 1. het welbevinden van onze inwoners staat
Bundeling van regiovoorzieningen rondom station Nieuw Weiburg Harderwijk
17
met intercitystatus. Als stad met bijna 50.000 inwo-
voorzieningen. Uitgangspunt is dat het programma
te onderscheiden wordt duidelijk welke milieukwaliteit
stedenbouwkundige keuzes (bouwen in besloten
ners vervult Harderwijk een belangrijke regionale
expliciet aansluit bij het karakter van een stationsloca-
gewenst is en of een ontwikkeling in het desbetref-
hoven) bereikt dat veel woningen kunnen worden
centrumfunctie voor de Noordwest-Veluwe, met
tie. Het verkrijgen van de intercitystatus is nog steeds
fende gebied past. Deze gebiedsgerichte benadering
gesitueerd aan een geluidsarme binnentuin waardoor
name ten aanzien van woningbouw, bedrijvigheid,
de inzet van de gemeente Harderwijk. De aanleg van
biedt ruimte om milieubeleid beter te laten aansluiten
het mogelijk is om meer geluid op één gevel te
zorg, cultuur en recreatie. Harderwijk wil zich verster-
een derde spoor, de onderdoorgang aansluitend op
bij de dynamiek van ruimtelijke ontwikkelingen.
accepteren.
ken als regionaal centrum door het faciliteren van
het Westeinde en de intensivering van de sprinterver-
voorzieningen met een regionale aantrekkingskracht
binding met Utrecht zijn mede op basis van deze visie
De zorg voor een goed woon- en leefklimaat voor de
Woningbouwonderzoek Harderwijk
op centraal gelegen en goed bereikbare plekken in de
gerealiseerd. Er is ruimte voor:
nieuwe bewoners van Nieuw Weiburg en omwonen-
In 2021 heeft Companen een woningbehoefteonder-
stad. De stationsomgeving en de Centrale Zone
•
regionale functies zoals kantoren, onderwijs, zorg,
den is van groot belang. Het gaat er om dat met de
zoek uitgevoerd. Zij schatten de woningbehoefte in op
stedelijk wonen;
komst van de nieuwe wijk sprake is van een gezonde
ruim 3800 woningen in de periode 2020-2030. In de
functies die baat hebben bij een centrale, goed
leefomgeving waar ruimte is voor beweging, waar het
periode 2030 – 2040 zullen aanvullend nog 680 tot
bereikbare plek;
prettig verblijven is en waar verstorende (milieu)
880 woningen nodig zijn. Op dit moment zijn er in
tussen binnenstad en station bieden uitstekende vestigingscondities voor dergelijke voorzieningen.
•
Weiburg: al dan niet geleidelijke functieverandering
•
zorgfuncties rond St. Jansdal (‘het zorgfront’);
factoren zo veel mogelijk worden beperkt. De kwaliteit
Harderwijk de onderstaande ‘harde’ woningbouwplan-
Voor het bedrijventerrein Weiburg (tussen de Wester-
•
intensief ruimtegebruik door compacte bebou-
van het woon- en leefklimaat wordt onder andere
nen (tot 2030):
meenweg en de spoorlijn) wordt uitgegaan van een al
wing (met veel groene tussenruimte) en slimme
bepaald door een schone bodem, schone lucht, het
•
dan niet geleidelijke functieverandering. Hier zijn
parkeeroplossingen;
waarborgen van de veiligheid en het beperken van
aantrekkelijke route binnenstad – station (steden-
geluid-, licht- en geuroverlast. Wat betreft de milieu-
•
Waterfront fase 2:
145 woningen
bouwkundige accenten);
kwaliteit vormt in eerste instantie de bestaande
•
Waterfront fase 3:
940 woningen
goed bereikbare en representatieve stationsom-
wetgeving een belangrijke randvoorwaarde. Daar-
geving.
naast zijn ambities vastgelegd in het gemeentelijk
•
Groene Zoom:
125 woningen
milieubeleidsplan.
•
Dichterskwartier
240 woningen
•
Totaal: 2312 woningen
enkele grote bedrijven gevestigd die qua aard en
•
schaal niet midden in een stedelijk gebied thuis horen. De locatie is gunstig gelegen ten opzichte van het station en de binnenstad, en is in beginsel zeer
•
geschikt als vestigingslocatie voor hoogwaardige
862 woningen
(oorspronkelijk 661 woningen)
(oorspronkelijk 748 woningen)
stedelijke voorzieningen (zorginstellingen, onderwijs),
De visie gaat uit van een ontwikkeling volgens een
kantoren en hoogwaardige representatieve bedrijven
‘campusmodel’ met hoofdzakelijk gestapelde (wo-
Knelpunten
die gebaat zijn bij een centrale ligging, dicht bij het
ning)bouw.
Bij de ontwikkeling van een geheel nieuw gebied is het
Om allereerst in de periode tot 2030 (en vervolgens
belangrijk om eventuele knelpunten vroegtijdig te
tot 2040) in de behoefte te voorzien zijn er bovenop
station. Stedelijk wonen zou hier ook kunnen, bijvoorbeeld voor doelgroepen die profijt hebben van
Milieubeleidsplan
signaleren. Dan kan hierop ook actie worden onderno-
de hierboven beschreven plannen nog circa 1418 tot
nabijheid van zorgvoorzieningen (ziekenhuis e.d.),
In het Milieubeleidsplan zijn twee speerpunten
men door het aanpassen van het plan of door maatre-
2298 woningen extra nodig. Naast Nieuw Weiburg
zoals senioren. Denkbaar is woningbouw op verdie-
benoemd: stadsbreed klimaatbeleid en een gebieds-
gelen te treffen die de overlast wegnemen of beper-
zijn er nog enkele potentiële binnenstedelijke ontwik-
pingen boven een onderlaag met andere functies.
gericht milieubeleid. Het zorgdragen voor een duur-
ken.
kellocaties, te weten Kranenburg Noord, Sypel-Ver-
Wellicht kan wat wonen betreft aansluiting worden
zame leefomgeving is het hoofddoel van dit milieube-
gezocht op het karakteristieke buurtje Nachthok ten
leid. Onder een duurzame leefomgeving wordt
Een van die knelpunten is dat de ambitie om in Nieuw
zuiden van Weiburg.
verstaan; voorzien in onze behoeften, zonder de
Weiburg in hoge dichtheden te bouwen en daarmee te
In het verleden had de gemeente Harderwijk binnen
toekomstige generaties de mogelijkheden voor
voorzien in een fors aantal woningen op gespannen
haar gemeentegrenzen nog ruimte voor grote uitbrei-
dezelfde behoeftes te ontnemen.
voet staat met het beleidsuitgangspunt ten aanzien
dingswijken (jaren 80 Frankrijk, jaren 90 – heden
van de geluidsbelasting van woningen (bovenwette-
Drielanden). Deze ruimte is nu niet meer aanwezig, of
Structuurvisie Stationsomgeving Harderwijk In 2011 is de Structuurvisie Stationsomgeving
18
Harderweide fase 2 en 3:
keersweg en de Welkooplocatie.
Harderwijk vastgesteld (30 juni 2011). Deze visie biedt
Bij ruimtelijke ontwikkeling streeft de gemeente naar
lijke eis). Afwijken van het gemeentelijke beleid is
er moet gekozen worden voor rigoureuze ingrepen als
ruimte voor wonen, kantoren, werken en (regionale)
een optimale leefomgevingskwaliteit. Door gebieden
daarom noodzakelijk. Tegelijkertijd wordt door
bebouwing van de Hierdense Enken. De insteek is om Nieuw Weiburg Harderwijk
19
te kiezen voor verdichting in de stad om het groen en
De volgende lijn kom uit de concept hoogbouwvisie
Uitgangspunten
Gebaseerd op het gemeentelijke milieubeleidsplan
de natuur om de stad onaangetast te houden.
voor Nieuw Weiburg naar voren.
Op basis van bestaande visies kunnen de volgende
worden daarnaast de volgende uitgangspunten voor
Nieuw Weiburg wordt het nieuwe stadsdeel in de
uitgangspunten voor de ontwikkeling van Nieuw
de ontwikkeling van Nieuw Weiburg geformuleerd:
De grote vraag naar woningen en de in eerdere
‘Centrale Zone’ van Harderwijk met ruimte voor een
Weiburg worden afgeleid:
•
beleidsstukken beschreven mogelijkheid tot het
flinke toevoeging aan woningen en voorzieningen. De
•
creëren van een gemengd, stedelijk woonmilieu liggen
Wat betreft het aspect externe veiligheid wordt er
Er wordt gekozen voor een intensief bebouwd en
gestreefd naar een zo laag mogelijk groepsrisico
Centrale Zone is het deel tussen de binnenstad,
gebruikt gebied waar een mix aan functies, die
waarbij de wet uiteraard het kader vormt.
ten grondslag aan de nu voorliggende plannen voor
ziekenhuis en het station. Nieuw Weiburg is hierin een
direct profiteren van de nabijheid van het station,
Nieuw Weiburg. Deze plek is interessant voor jong en
kansrijke plek voor een zorgvuldig samengestelde
een plek vinden.
geen grote groepen personen gesitueerd die niet
oud om te wonen. Centraal in de stad, dicht bij
combinatie van ‘laagbouw’, ‘middelhoogbouw’ en
In de mix aan functies is ruimte voor zorg, onder-
zelfredzaam zijn.
voorzieningen en goed bereikbaar met het openbaar
‘hoogbouw’ door middel van clustering als een
wijs, kantoren, bedrijven, stedelijk wonen en
vervoer. Vandaar dat nu wordt ingestoken op het
samenhangend geheel. De lagere randen sluiten aan
daaraan ondergeschikte functies als kleinschalige
moeten zijn voor de toekomstige functies van
realiseren van 1100 woningen in Nieuw Weiburg
op de omliggende wijken. Rondom het Westeinde kan
horeca.
Nieuw Weiburg.
(raadsbesluit d.d. 27 januari 2022).
de hoogte worden opgezocht. Hierin zijn hoogte-
•
•
Intensief gebruik en stedelijk wonen gaat samen
•
•
•
Binnen het invloedsgebied van het spoor worden
Vanzelfsprekend geldt dat de bodem geschikt
Voor luchtkwaliteit gelden geen bijzondere uit-
accenten tot en met 53 meter een passende manier
met een zorgvuldige aansluiting op het karakter
gangspunten aangezien overal wordt voldaan aan
Hoogbouwvisie Harderwijk
om het nieuwe stadsdeel en het station van Harder-
van het Nachthok.
de wettelijke normen. Uiteraard moet dit zo blijven.
Waar in de stad is het (ruimtelijk) verantwoord om
wijk te markeren.
•
Nieuw Weiburg draagt in hoge mate (circa 1100
•
Ten aanzien van het thema geluid heeft het eerste
hoog of nog hoger te bouwen? En hoe hoog is hoog
woningen) bij aan het oplossen van het woningte-
onderzoek uitgewezen dat overal voldaan wordt
dan? De hoogbouwvisie geeft antwoord op die
kort in Harderwijk. Door deze binnenstedelijke
aan de maximale ontheffingswaarde en dat op
vragen. Omdat Nieuw Weiburg een intensief bouw-
locatie optimaal te benutten kunnen de buitenge-
veel plekken hogere waarden voor geluid moeten
programma krijgt en er dus hoger dan gemiddeld zal
bieden worden ontzien.
worden vastgesteld. Uitgangspunt is dat mag
De ontwikkeling van Nieuw Weiburg moet een
worden afgeweken van gemeentelijk beleid op dit
bijzonder relevant. Er is voor gekozen om eerst de
belangrijke bijdrage leveren aan de behoefte aan
punt om het aantal woningen te kunnen realiseren.
Hoogbouwvisie vast te stellen en die visie als kader te
betaalbare woningen.
worden gebouwd is deze visie voor het project
gebruiken bij de uitwerking van de plannen voor Nieuw Weiburg.
•
•
•
Door onder meer de stedenbouwkundige opzet
De Harderwijkse Hoogbouwvisie is leidend voor de
van het plan wordt voorzien in geluidsarme
ontwikkeling van Nieuw Weiburg.
binnenruimtes en hoven. Dit ter compensatie van de hogere geluidsniveaus op de gevel dan toege-
In de Hoogbouwvisie is voor de hele gemeente
staan op basis van gemeentelijk beleid.
Harderwijk aangegeven waar en op welke manier hoogbouw in de stad een plaats kan krijgen. In de visie wordt een onderscheid gemaakt tussen ‘laagbouw’, ‘middelhoogbouw’ en ‘hoogbouw’. Hiervoor worden de onderstaande bouwhoogtes aangenomen: •
Laagbouw: tot en met 11 meter (3 bouwlagen)
•
Middelhoogbouw: 12 tot en met 23 meter (4 tot en met 7 bouwlagen)
•
Hoogbouw: 24 tot en met 53 meter (8 tot en met 17 bouwlagen)
20
Nieuw Weiburg Harderwijk
21
Relatie met de Omgevingsvisie in wording Naar verwachting treedt op 1 juli 2023 de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet stelt een omgevingsvisie verplicht. Met de Harderwijkse omgevingsvisie worden de hoofdlijnen van het beleid voor de fysieke leefomgeving vastgesteld, in samenhang met de wensen en behoeften uit de samenleving. Het is een startpunt voor gemeentelijke initiatieven, en vormt een afwegingskader om initiatieven van burgers, organisaties en andere partijen te beoordelen. Dit laatste gebeurt meestal op basis van het omgevingsplan. te nemen.
Actuele ontwikkelingen
voor het opstellen van de omgevingsvisie zijn ook de leidende principes bij het opstellen van de plannen
passende woning. •
voor Nieuw Weiburg.
baar; doelgroepgericht (waaronder woon/zorg); flexibel; modulair; toekomstbestendig en circulair.
Zo is de vraag naar nieuwe woningen nu ongekend
•
Kwalitatief betekent dat bij iedere ontwikkeling
hoog en de markt is overspannen. In de afgelopen
wordt beoordeeld welk programma geschikt is
periode is ook de visie op (auto)mobiliteit veranderd.
voor de bewuste locatie i.r.t. de wijk/buurt. Door
Het nieuwe station wordt hoog gewaardeerd en het
de gebouwde omgeving toekomstbestendig (en/
“autodenken” heeft inmiddels plaats gemaakt voor
of modulair) te realiseren kunnen (ook op termijn) gemakkelijker functies worden uitgewisseld.
De omgevingsvisie wordt het leidende en integreren-
Ontwikkelperspectief
een bredere kijk op mobiliteit. Een mobiliteitshub
de beleidsdocument voor alle fysieke ontwikkelingen
Bij het opstellen van de Omgevingsvisie kiest Harder-
waarbij deelmobiliteit, openbaar vervoer en elektrisch
van Harderwijk. Hierin wordt uitgelegd hoe er om
wijk daarbij voor de alliantie benadering. Water,
vervoer (fietsen, scooters en deelauto’s) wordt
slim benut zodat ook kwantitatief maximaal
moet worden gegaan met de maatschappelijke
bodem, klimaat en natuur vormen de basis voor de
gecombineerd is een concept dat past binnen de
wordt bijgedragen aan de doelstellingen (zie
opgaven, wat prioriteit heeft en welke eisen er gesteld
natuurlijke alliantie. De relatie met de fysieke leefom-
ontwikkeling van Nieuw Weiburg.
verder hoofdstuk 5A).
worden aan initiatieven van derden.
geving is daarin direct zichtbaar. De meer ‘sociale’
Ook wordt anders aangekeken tegen de rol van de
In januari 2022 heeft de gemeenteraad het Regierap-
thema’s als gezondheid, zorg, onderwijs, welzijn,
auto in de stad. Is het bijvoorbeeld denkbaar om de
Mobiliteit
port vastgesteld. Dit Regierapport is de basis voor de
sport, cultuur en inclusiviteit spelen een belangrijke
snelheid van autoverkeer binnen de bebouwde kom
•
Omgevingsvisie waarin 2 belangrijke uitspraken
rol in het algemene welbevinden. Deze onderwerpen
terug te brengen naar 30 km/u? De visie op de
krijgt voorrang binnen de bebouwde kom en het
centraal staan:
vallen binnen de alliantie van mens en maatschappij.
ontwikkeling van Nieuw Weiburg verdient een actuali-
OV wordt optimaal benut en verbeterd.
1.
Inmiddels wordt breed ingezien dat het welbevinden
satie ten aanzien van wonen, stedelijke identiteit,
van mensen positief kan worden beïnvloed door
mobiliteit en duurzaamheid (circulair bouwen, kli-
netwerk van lokale wandel- en fietsverbindingen
doelbewuste ingrepen in de leefomgeving, zoals
maatadaptatie, energietransitie en energieneutraal
in de gemeente. Voor woon/werkverkeer zijn
groen in de stad, autovrije wandel- en fietsroutes of
bouwen). In de omgevingsvisie wordt aan deze
fietssnelwegen met de omliggende gemeenten,
Om dat te bereiken zal enerzijds een basisstructuur
trimcircuits. Ook heeft de milieukwaliteit van lucht,
thema’s richting gegeven. Nieuw Weiburg is één van
Ermelo, Zeewolde, Putten, Apeldoorn, Lelystad,
worden uitgewerkt en anderzijds het ontwikkelper-
water en bodem een directe relatie met gezondheid.
de eerste projecten die deze richting concreet vertaalt
Dronten en Nunspeet belangrijk. Snelle
spectief worden opgesteld.
Die thema’s komen naar voren bij de alliantie bouw
in een projectkeuze.
fietsverbindingen, zogenaamde doortraproutes,
Het welbevinden van onze burgers staat voorop
2. Het natuurlijk systeem is drager voor de ontwikkeling.
•
•
en infrastructuur.
Basisstructuur
Inbreidingslocaties zoals Nieuw Weiburg worden
Het STOMP-principe is leidend: lopen en fietsen
De basisstructuur draagt zorg voor een goed
met absolute voorrang faciliteren woon/werkAnticiperend op de uitkomsten en uiteindelijke
fietsverkeer.
vaststelling van de Omgevingsvisie (waarschijnlijk
toekomstige doorontwikkeling van Harderwijk. Deze
Relatie tussen omgevingsvisie en ontwikkeling Nieuw Weiburg.
voorjaar 2023) kunnen vanuit de hoofdthema’s de
goed doordachte routes geïntegreerd voor
structuur wordt vastgelegd in de omgevingsvisie en is
De laatste visies op de ontwikkeling van het stations-
volgende concrete uitgangspunten voor de ontwikke-
slechtzienden en blinden, en wordt bij de aanleg
van strategisch belang en daarmee richtinggevend
gebied waar Nieuw Weiburg onder valt zijn inmiddels
ling van Nieuw Weiburg worden afgeleid:
van voetpaden rekening gehouden met minder
voor iedere nieuwe ontwikkeling, zo ook die van
11 jaar geleden vastgesteld. Bij het opstellen van de
Nieuw Weiburg. De basisstructuur ligt als een matrix
uitgangspunten voor de ontwikkeling van Nieuw
Wonen
over de gemeente. De basisstructuur is tot stand
Weiburg wordt aangesloten op deze vastgestelde
•
gekomen door de bestaande watersystemen, groenstructuren én historische structuren als uitgangspunt
De basisstructuur vormt het uitgangspunt voor de
22
Wonen wordt kwalitatief benaderd: d.w.z. betaal-
•
Bij de inrichting van de openbare ruimte worden
valide mensen. •
Het OV-netwerk wordt geüpgraded met hoogfre-
Nieuw Weiburg draagt maximaal bij aan de
quente OV concepten die in eerste instantie een
visies maar wordt ook vooruitgekeken naar de
ambitie dat iedereen (met name Harderwijkers/
goede verbinding gaan vormen tussen transferia
omgevingsvisie in wording. De leidende principes
Hierdenaren) de beschikking heeft over een
buiten de stad, het NS-station, het ziekenhuis St. Nieuw Weiburg Harderwijk
23
Jansdal, de binnenstad, het Dolfinarium(eiland)
•
Wijken worden waar mogelijk geluidsluw ge-
ontwikkeld in zogenaamde zorggebieden waarbij
maakt.
uitgangspunt is dat mensen in hun eigen woning
* MaaS staat voor een transitie in mobiliteit, waarbij
zorg ontvangen.
de consument mobiliteit inkoopt, in plaats van te
Zorggebieden zijn gebieden geconcentreerd
investeren in transportmiddelen. Een essentiële
De economie rondom het St.Jansdal ziekenhuis
rondom voorzieningen, zogenaamde wijkcentra
verandering hierin is het concept van denken in
worden hoogfrequent met elkaar verbonden.
kan beter benut worden door nabij het St.Jansdal
met winkels, ontmoetingsmogelijkheden zoals
service levels. Nieuwe services zullen een combinatie
Bij herstructureringsopgaven (zoals Nieuw
een sterke zorgboulevard/Challenge Boulevard te
positieve gezondheidscentra, zorgverleners en
vormen tussen het klassieke openbaar vervoer, vraag
Weiburg worden vernieuwende mobiliteitscon-
ontwikkelen met onderwijsinstellingen, zorgklinie-
andere dienstverleners.
gestuurd vervoer en privé voertuigen, waarmee
cepten, Mobility as a Service (MaaS*), toegepast.
ken en andere zorgorganisaties.
De kern voor zorg wordt geconcentreerd rondom
onderlinge grenzen vervagen en een meer integraal
Startups krijgen op diverse plekken binnen de
de centrale as tussen binnenstad en NS-station
systeem ontstaat.
gemeente de ruimte, ook op wijk en dorpsniveau.
met name in de omgeving van het St. Jansdal
Aan de Challenge Boulevard, de centrale as
ziekenhuis.
en het Overloopparkeerterrein en vice versa. • • •
De IC status voor het NS station Harderwijk is en blijft een belangrijke ambitie.
Economie
De woonkernen Ermelo, Harderwijk en Zeewolde
•
• Autoverkeer •
•
Omdat gekozen is voor het STOMP principe
•
worden investeringen in goede loop- en
tussen NS-station/OV-hub en historische binnen-
fietsverbindingen verkozen boven het faciliteren
stad, wordt met een goed onderwijsaanbod de
Milieu
van het gebruik van de privé auto in de bebouwde
mogelijkheid benut om sterke Harderwijkse
•
kom.
kwaliteiten als zorg, techniek en onderwijs met
onderwerp in de Omgevingswet. Milieunormen
Het overloopparkeerterrein en parkeerplaats
elkaar te verbinden. De gemeente speelt daarin
zijn daarom bepalend voor ontwikkelmogelijkhe-
Poort naar de Veluwe worden gebruikt als
een regisserende rol.
den op locaties. Door middelhoge bouw aan de
Warmtenet en energietransitie/energiebesparing
randen van wijken toe te staan ontstaan geluids-
worden stadsbreed uitgerold.
luwe delen in de wijk.
transferia. •
•
•
•
Het snelheidsregime binnen de bebouwde kom
beeld community-art.
Gezondheid en dus veiligheid is een belangrijk
gaat zoveel als mogelijk naar 30 km/uur en op
•
strategische locaties wordt een knip gezet om
Zorg en welzijn
Openbare ruimte
sluipverkeer door de stad terug te dringen.
•
•
De openbare ruimte wordt ontmoetingsruimte,
Parkeren wordt binnen de bebouwde kom geregu-
mensen het als prettig gaan ervaren om zich met
geschikt voor speelplekken, buurt- en wijkont-
leerd waarbij per woonadres voor de eerste auto
de fiets of lopend te verplaatsen.
moeting en bewegen.
een parkeervergunning gratis is.
•
De openbare ruimte zal ook uitdagen tot ontspan-
•
Het accent in de straat wordt het omzien naar
ning, ontmoeten, bewegen en zelfs sportbeoefe-
elkaar. Daarvoor biedt de gemeente bewoners
Wijken
ning. Daarmee worden mensen gestimuleerd
mogelijkheden om samen na te denken over hun
•
naar een gezonde leefstijl.
straat.
Voorzieningen zoals scholen, religieuze gebouwen en verenigingsgebouwen worden breder
•
•
•
Om sociale cohesie te bevorderen worden
•
De openbare ruimte in de wijk wordt het domein
ingezet om ontmoeting te faciliteren.
plekken gecreëerd voor gemeenschappelijke
van wijkbewoners met spelende kinderen,
In de openbare ruimte worden in iedere wijk
activiteiten, wederzijdse ondersteuning en
wandelaars en fietsers. De auto is in de wijk dus
ontmoetingsplekken gemaakt voor verschillende
ontmoeting (gebouwd en niet gebouwd).
altijd te gast.
doelgroepen.
•
Voor kwetsbare groepen worden meer en meer
De inrichting van openbare ruimte rond de
mogelijkheden geboden om zo lang mogelijk
zorggebieden wordt op een hoger niveau ge-
thuis te blijven wonen.
bracht. 24
De openbare ruimte wordt zo ingericht dat
•
Vernieuwende woon- en zorgconcepten worden
•
Parkeren geschiedt bij voorkeur aan de randen van straten, buurten en wijken.
•
Openbare ruimte wordt zodanig ingericht dat het de identiteit van de wijk symboliseert met bijvoorNieuw Weiburg Harderwijk
25
Twee delen, één gebiedsontwikkeling Voor het plangebied wordt één ruimtelijke visie opgesteld. Dat is belangrijk om de samenhang in het gebied te waarborgen en de functies logisch over het gebied te verdelen. Het Westeinde vormt de centrale drager van het gebied. Deze weg verbindt de beide deelgebieden aan weerszijden van het Westeinde en vormt zo een belangrijke schakel tussen de oostkant (nadruk op scholen) en de westkant (nadruk op woningen). Het plan voor het westelijke deel wordt in co-creatie gemaakt. Deze nota van uitgangspunten en het nog op te stellen masterplan worden dan ook gezamenlijk met de grondeigenaren opgesteld.
3 opgave
Studiegebied en plangebied
mogelijkheden van de gehele 'Centrale Zone' als
Voor een goede inbedding van de ontwikkeling is het
schakel tussen station en binnenstad. In deze Nota
nodig om naar een ruimer gebied te kijken. Tot het
worden hiervoor echter geen uitgangspunten opge-
studiegebied behoort het gebied tussen station en
steld. Tot het studiegebied behoren ook de directe
binnenstad, de Stationslaan en de Westermeenweg.
stationsomgeving en de zone langs het spoor (de
Deze zone wordt in de ruimtelijke analyse meegeno-
Baanweg). De ligging van het project direct naast het
men zodat een goed beeld wordt verkregen van de
station heeft betekenis voor de stationsomgeving
Studiegebied Plangebied
Nieuw Weiburg Harderwijk
27
zelf. Een goede aansluiting is de voorwaarde voor een
woonrijp en op de bouwrijpe gronden realiseren beide
goed functionerend stationsgebied. De ruimtelijke
ontwikkelende partijen de woningen en overige
visie anticipeert op toekomstige ontwikkelmogelijkhe-
functies.
den rondom het stationsplein. Ook heeft het project invloed op de verkeersituatie in
Het oostelijke deel
de bredere omgeving. Keuzes die worden gemaakt
Het oostelijke deel is ca. 2,5ha (in oranje). Landstede
ten aanzien van de ontsluiting van het ontwikkelge-
bezit het overgrote deel van de grond aan de oostzijde
bied, de verkeersveiligheid en de bereikbaarheid van
van het Westeinde.
de diverse functies en de bereikbaarheid van het
Op deze grond bouwt Landstede een deels nieuwe
station, kunnen leiden tot aanpassingen in de ver-
school en renoveert het deel dat wordt behouden. De
keersstructuur in het -grotere- studiegebied.
(ver)nieuwbouw vindt grotendeels plaats binnen de kaders van het geldende bestemmingsplan. Om de
Westeinde
Twee deelgebieden in het plangebied
Challenge Boulevard aan te kunnen leggen van het
Het plangebied bestaat uit twee deelgebieden. Naast
Station naar de Westermeenweg brengt de gemeente
de geografische indeling (west en oost van het
de gronden in die voor deze ontwikkeling nodig zijn.
Westeinde) is ook de eigendomsverhouding bepalend
Over die inbreng en het verrekenen van kosten voor
Oostelijke
voor deze indeling. Binnen de visie voor het geheel,
bijvoorbeeld de aanleg van het Westeinde worden
deel
zijn deze deelgebieden onafhankelijk te ontwikkelen
tussen partijen afspraken gemaakt.
delen, met een eigen opgave en een eigen proces.
Naast de ontwikkeling van de scholen voor MBO en
Westelijke deel
VMBO ontstaat er door die herschikking mogelijk
Het westelijke deel
ruimte voor de bouw van woningen op de locatie van
Het westelijke deel (in groen) wordt begrensd door de
het huidige Morgencollege aan het Westeinde. Deze
Weiburglaan, de Westermeenweg en het Westeinde.
bouwmogelijkheid is onderdeel van de ontwikkeling
Drie partijen hebben in dit gebied eigendommen
aan de oostzijde waar Landstede de verantwoordelijk-
verworven, de gemeente Harderwijk, Veldboom en
heid voor draagt. Landstede kiest zelf de partijen
BPD gebiedsontwikkeling. Deze drie partijen zijn
waarmee ze deze bouwopgave willen realiseren
voornemens een samenwerking aan te gaan om de
binnen de ruimtelijke kaders die voor het hele gebied
ontwikkeling van een fors woningbouwprogramma
worden ontworpen. Deze woningen maken geen
mogelijk te maken. Het gebied is ca. 7,9ha groot (7,1ha
onderdeel uit van de 1100 woningen in het westelijke
zonder de Weiburglaan).
deel.
Naast het woningbouwprogramma wordt ten westen van het Westeinde ook een deel van de scholen, een
Het Westeinde
mobiliteitshub, kantoren en overige voorzieningen
Het Westeinde vormt de verbinding tussen oost en
gerealiseerd. Ook daarover maken deze drie partijen
west. Deze weg bedient beide deelgebieden, beide
afspraken. Ook worden afspraken gemaakt over de
deelgebieden dragen bij aan de herinrichting van deze
voorwaarden waaronder de huidige grondposities
weg. Naast de afspraken die worden gemaakt over de
worden ingebracht en bouwgrond wordt afgenomen.
kosten die met de inrichting van het Westeinde zijn
De gemeente neemt de regie aan de westzijde in
gemoeid, zijn er mogelijkheden om tot een uitwisse-
handen, de gemeente heeft ook een grote grondposi-
ling te komen in parkeercapaciteit tussen het ooste-
tie. Regie betekent dat de gemeente verantwoordelijk
lijke en het westelijke deel. Kansen op dat gebied
is voor de grondexploitatie. Gronden worden door
worden nader onderzocht.
partijen ingebracht, de gemeente maakt bouw- en 28
Nieuw Weiburg Harderwijk
29
Uitgangspunten •
Er komt één ruimtelijke vise (masterplan) voor het hele plangebied. Binnen de visie worden bovenstaande deelgebieden onafhankelijk van elkaar ontwikkeld, met een eigen opgave en eigen proces.
•
De ruimtelijke visie waarvoor in de Nota van Uitgangspunten de kaders worden vastgesteld vormt het toetsingskader voor alle ontwikkelingen in het plangebied.
•
De gemeente pakt de regie in het opstellen en uitvoeren van deze visie.
•
De gemeente pakt ook de regie in de ontwikkeling aan de westkant van het Westeinde, draagt verantwoordelijkheid voor de grondexploitatie en sluit met beide betrokken grondeigenaren overeenkomsten over de voorwaarden waaronder gronden worden ingebracht en bouwrijpe gronden worden afgenomen.
•
Landstede draagt de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van het vastgoed voor het MBO en VMBO en mogelijk de bouw van woningen, of een alternatieve invulling zoals bijvoorbeeld een kantoorfunctie, op haar grond aan de oostzijde van het Westeinde en selecteert partijen die bij deze ontwikkeling worden betrokken.
•
De gemeente brengt grond in die nodig is voor de ontwikkeling van onder meer de Challenge Boulevard en sluit hierover een overeenkomst met Landstede.
•
Wanneer kansen zich in de toekomst aandienen dan wordt de stationslocatie toegevoegd aan de ontwikkelopgave aan de oostzijde van het Westeinde.
30
Nieuw Weiburg Harderwijk
31
4
32
ruimtelijke analyse
Nieuw Weiburg Harderwijk
33
1
2
De locatie
3
Nieuw Weiburg is gelegen op een zeer strategische locatie in Harderwijk. Het ligt naast het station en één van de hoofd(auto)routes naar de binnenstad. Het is echter ook een gebied dat ondanks de functies, de positie in de stad en de groene randen weinig ruimtelijke kwaliteit heeft. Het is een gat in de stad, dat wordt gedomineerd door de ontsluitingswegen en maaiveldparkeren.
4
Het plangebied
Ruimtelijke kwaliteit
Het totale plangebied (rode lijn) is ca. 11,5ha groot en
De Centrale Zone als geheel heeft weinig ruimtelijke
is gelegen ten noordwesten van het station. Het
kwaliteit. Het is een rommelig gebied met bebouwing
grootste deel van de locatie ligt tussen de Weiburg-
van verschillende periodes en een mengeling van
laan, De Westermeenweg en Westeinde. Ook het
stijlen met een gevarieerde uitstraling. Het voelt
Landstede kavel tussen Westeinde en de bebouwing
daardoor gefragmenteerd aan, met functies die
aan de Stationslaan hoort bij het plangebied.
eigenlijk niet veel met elkaar te maken hebben. De bebouwing in het plangebied is deels al buiten
5 1
Bebouwing
gebruik (Parlevliet & Van der Plas), gaat deels weg
Het oostelijke deel van de locatie wordt in beslag
(Techniek Academie, garage Westerink) of staat op
genomen door het huidige Landstede en parkeerter-
het punt om vernieuwd te worden (Landstede). Dit
reinen. Het westelijke deel is voor een groot deel leeg,
biedt veel kansen om deze locatie een kwaliteits-
maar er staat nog een gebouw van de Techniek
sprong te laten maken.
Academie, garage Westerink en de nu niet meer gebruikte gebouwen van Parlevliet en Van der Plas. Er staan op het zuidelijke deel ook een aantal tijdelijke
2
5
woningen. De bouwhoogtes op de locatie zelf variëren van 1 tot 3
4 lagen. Rond de locatie zijn de bouwhoogtes ook beperkt met als hoogste punt het kantoorgebouw op de hoek van de rotonde tussen Westeinde en de Westermeenweg (6 lagen).
4
34
Nieuw Weiburg Harderwijk
35
Historische ontwikkeling 1850
1880
Harderwijk heeft een rijk verleden als Hanzestad, maar ook van 1648 tot 1811 als universiteitsstad. Het had ook een sterke relatie met het leger, tot, in 1994, de Vierde Divisie opgeheven werd. Voor de indamming van de Zuiderzee in 1932 was de visserij ook erg belangrijk. De Centrale Zone neemt historisch gezien een interessante plaats in de stad in, tussen het station en de historische binnenstad. De positie van de locatie in de stad en hoe de stad zich in de tijd heeft ontwikkeld heeft het karakter van het studiegebied bepaald.
In 1850 was het studiegebied een weidegebied net
waren in totaal drie kazernes en een militair hospitaal.
buiten de stad. Er is weinig bebouwing in het gebied,
1930
1950
wel kun je Weiburg en de Weiburglaan herkennen.
In de kaart van 1962 is de ‘tweelingstad’ zich in rap
Wat nu de Stationslaan is maakte deel uit van de
tempo aan het ontwikkelen. Ook om het centrum
Zuiderzeestraatweg.
breiden de woonwijken zich uit. De Verkeersweg is nu aangelegd als een doorgaande route voor het auto-
In 1880 is het station van Harderwijk (één van de vier
verkeer om het centrum heen.
Standaardtype NCS 1e klasse stations) gebouwd (in 1863). Behalve de beperkte hoeveelheid bebouwing
In 1980 heeft er een explosieve groei plaatsgevon-
rond het station ontwikkelde Harderwijk zich nauwe-
den, het studiegebied ligt echter nog steeds aan de
lijks in deze periode.
rand van de stad omdat deze zich voornamelijk in oostelijke richting heeft uitgebreid. Er is al wel een
Tussen ca. 1910 en 1921 is Het Nachthok gebouwd
indeling van wegen zichtbaar binnen het gebied en er
(niet zichtbaar op de kaart van 1930), oorspronkelijk
zitten ook al enkele bedrijven bij het station.
bedoelt voor de kruiwagenboertjes uit de binnenstad
1962
1980
van Harderwijk. Ondanks de komst van het station
In de kaart van 1999 heeft de grote uitbreiding naar
gaat de ontwikkeling van Harderwijk langzaam. Er is
het zuidwesten plaatsgevonden. Het studiegebied is
nu wel een zuivelfabriek naast het station en er is
nog voor een groot deel vrij van bebouwing, de
toerisme met vanaf 1926 (tot 1951) een bootverbin-
functies die er zitten zijn typisch voor een stadsrand,
ding met Amsterdam (de Holland-Veluwe lijn).
echter nu ingesloten door de stad. Westeinde is nu ook zichtbaar. Ook zijn met het ziekenhuis en de
Tot de Zuiderzee ingedamd werd (1932) was de
school de lege plekken in het gebied nu grotendeels
visserij erg belangrijk in Harderwijk (10-15% van de
gevuld en is het kantorenpark in aanbouw.
beroepsbevolking werkte erin). In 1950 heeft er een verdichting plaatsgevonden aan de Stationslaan. Ook
In 2015 is de bebouwing grotendeels zoals hij nu is
rond het station is er veel meer bebouwing gekomen,
behalve het inmiddels afgebroken Struik gebouw in
inclusief de kazerne. Harderwijk was voor lange perio-
het plangebied. In het voorjaar van 2019 is de Een-
des een garnizoensstad en van 1909 tot 1996 ook
denslachterij (VSE) in het plangebied afgebroken.
een opleidingscentrum voor infanterie eenheden. Er 36
1999
2015
Nieuw Weiburg Harderwijk
37
Gebouwen en functies Het studiegebied (de Centrale Zone) is nu een centraal gelegen stedelijke zone, maar het gebied heeft nog steeds vooral functies die passen bij een stadsrandzone. Het studiegebied wordt gedomineerd door Landstede en St. Jansdal. Daarnaast is er een mix van werk- en andere onderwijsfuncties en hoewel het gebied midden in de stad is gelegen, wordt er slechts beperkt gewoond.
Functies in het plangebied
Over het algemeen kan worden gezegd dat in de
De bestaande functies in het plangebied zijn bijna
Centrale Zone, waar het plangebied deel van uit-
allemaal onderwijsgerelateerd. Van de bedrijvigheid
maakt, diverse regionaal georiënteerde functies zijn
die vroeger een groot deel van de locatie in beslag
gehuisvest. Daarmee is het een belangrijke bestem-
nam is alleen het garagebedrijf nog operationeel,
ming voor de regio. De functies faciliteren, hoewel op
maar deze zal in de toekomst ook verdwijnen. Op dit
loopafstand van het station, hoofdzakelijk de bezoe-
moment staan er een aantal tijdelijke woningen op de
ker die met de auto komt. De ligging dichtbij het
locatie.
station kan veel beter worden benut door de ruimtelijke relatie tussen deze functies en de stationsomge-
Functies in de nabijheid
ving te verbeteren.
Direct om het plangebied heen is er naast veel
Wonen
woningbouw (Stationslaan, Het Nachthok en Stads-
Maat van de gebouwen
weide) ook een klein kantorencluster aan de noord-
De gebouwen in de Centrale Zone vallen niet alleen
kant van de locatie. Onder andere de politie is er
op door hun functie maar ook door hun vorm en
gehuisvest.
maat. Het zijn veelal solitaire volumes met een
Nog meer noordwaarts in de Centrale Zone is het
grotere footpint dan de gebouwen in het omringende
ziekenhuis St. Jansdal de belangrijkste speler. Enkele
stedelijke weefsel. Ook zijn ze met gemiddeld 3 of 4
zorgerelateerde voorzieningen en bedrijven en als ook
(kantoorlagen) aanzienlijk hoger.
complexen met zorgwoningen liggen in de nabijheid
De gebouwen vormen samen een herkenbare zone
en profiteren hiervan.
die zich onderscheidt van het omringende stedelijk weefsel.
Zorg Winkels Onderwijs Sport Kantoor Zorg Industrie Kantoren Sport Industriële bedrijven Commercieel Onderwijs Station Wonen 38
Nieuw Weiburg Harderwijk
39
Zeebuurt Binnenstad
Stedelijk weefsel Stadsdennen
De historische ontwikkeling verklaart dat het plangebied nog het meest wegheeft van een bedrijventerrein of stadsrandzone. Met de groei van de stad is het station echter binnen het stedelijke weefsel komen te liggen. Het gebied tussen station en centrum heeft echter nog altijd het karakter van een stadsrand: sterk auto georiënteerd, weinig verblijfskwaliteit en onaantrekkelijk voor de voetganger. De functies vormen losse eilanden, vooral omringd met parkeren en zonder eenduidige structuur.
Friesegracht
Stadsweide
Sypel
? Het Nachthok
Van losse eilanden naar verbonden stad
Voor het gebied is de opgave om onderdeel te
Het plangebied is onderdeel van dit gebied met veel
worden van de stad. Dat betekent dat de locatie
sterke functies maar zonder heldere structuur. Bij de
verbonden moet worden met de omringende wijken
opgave voor Nieuw Weiburg zal daarom ook een
en waar mogelijk aangesloten moet worden op de
globale visie moeten worden gevormd voor de gehele
aangrenzende (infra) structuren. Zo vormt het
zone om te voorkomen dat opnieuw een eiland in het
plangebied de schakel tussen Stadsweiden en het
hart van de stad ontstaat. In deze nota van uitgangs-
station en een schakel tussen Nachthok en het
punten worden hier de eerste contouren voor ge-
centrum. Met name het westelijk deel van het gebied
schetst.
moet 'doorwaadbaar' worden zodat het deel gaat uitmaken van het stedelijk weefstel.
Tweelingstad
Binnenstad
Slingerbos
Friesegracht Stadsweiden Centrale Zone
Nachthok Slingerbos 40
Sypel
Tweelingstad
Nieuw Weiburg Harderwijk
41
Groen en water Harderwijk is een stad tussen water (Randmeren) en groen (Veluwe). Deze positie is essentieel voor de ruimtelijke kwaliteit van de stad. De locatie neemt een sleutelpositie in en is daarom ook een landschappelijke schakel: Van Veluwe naar Randmeren, van hoog naar laag en onderdeel van de ‘Groene Delta’.
Er is een sterke groenstructuur binnen de stad. In het
Water is een aandachtspunt op de locatie. De afwate-
studiegebied ligt de groen- en waterstructuur vooral
ring rond de locatie moet verbeterd worden en
langs de ontsluitingswegen: Westermeenweg en
Weiburg ligt in de grondwaterfluctuatiezone tussen
Westeinde. Er is weinig kwalitatief groen op en rond
Veluwe en Randmeren. De ontwateringsdiepte is nu
het plangebied zelf, met eigenlijk alleen bomen langs
nog voldoende, maar in de toekomst kan dit verande-
de randen (Westermeenweg en Weiburglaan) en
ren en er moet dus een marge ingebouwd worden.
Beemd. Er is met het nieuwe station en de herinrichting van de ruimte ten noorden en vooral ten zuiden
De locatie is redelijk vlak, maar loopt af naar het
van het station echter al wel een aanzet gedaan voor
westen met de laagste delen gelegen in de zuidwest
een groenere uitstraling van het plangebied.
hoek van het plangebied. De lagere delen in het westelijke deel van de locatie moeten iets opgehoogd worden (0,3-0,5m) i.v.m. de ontwateringsdiepte.
Structuurlijnen Water Groen Groenstructuur in de stad 42
Relatieve hoogtes in de stad (van AHN) Nieuw Weiburg Harderwijk
43
Stadsentree
29m
29m
36m
36m
76m
12m
12m
De route via de Oranjelaan en het Westeinde is een van dé stadsentrees als je met de auto Harderwijk inrijdt. Het Westeinde is daarom niet alleen heel belangrijk in het verkeersnetwerk van Harderwijk, maar ook in de ruimtelijke ervaring van de stad. Het is interessant om te zien hoe de ervaring van de weg verandert, wanneer je vanaf de snelweg, via de Oranjelaan en daarna het Westeinde de binnenstand benadert.
76m deel) Profiel Westeinde (noordelijke
Binnenkomen in Harderwijk
veel breder en het oogt als een bedrijventerrein.
De route van snelweg naar centrum kan in een aantal
Wat kan impliceren dat de stad weer verlaten
onderdelen opgesplitst worden:
wordt in plaats van betreden.
•
Bij het verlaten van de afrit van de A28 (afrit
•
Ermelo) is het eerste deel de Oranjelaan deze is ingericht met diverse largas maatregelen. • 8m
8m
7m
7m
7m
7m
Vervolgens langs en onder het in 2016 vernieuw-
Ten noorden van de Westermeenweg wordt het profiel nog breder en groener.
•
Na de laatste bocht arriveer je vrij plotseling bij de binnenstad.
de station. Dit is de nieuwe tunnel die de overweg
22m
22m
•
naar de Stationslaan vervangen heeft. De zuid-
Bestemming Nieuw Weiburg
kant van het spoor is landschappelijk en groen
Door de ontwikkeling van Nieuw Weiburg begint de
ingericht.
stad in feite al eerder en wordt het Westeinde ook het
Bovenaan de tunnel begint het Westeinde. Dit
adres voor de nieuwe wijk. Het Westeinde krijgt
profiel verschilt sterk van de Oranjelaan. Het is
daarmee een nieuwe betekenis.
Profiel Oranjelaan
Rotonde Oranjelaan 44
43m
43m
17m
17m
90m
30m
30m
Luchtfoto Westeinde Nieuw Weiburg Harderwijk
45
Auto ontsluiting en parkeren De locatie is goed verbonden voor auto's door de ligging aan twee belangrijke ontsluitingswegen. Er is veel parkeren op de locatie, in gebruik door de huidige functies, maar ook door St. Jansdal.
1
11
4
2 3
6
5
10
7
Ontsluiting autoverkeer
Parkeren
Westeinde vormt samen met de Oranjelaan één van
In het plangebied is parkeren alleen mogelijk langs de
de ontsluitingswegen van de A28 naar de binnenstad
Beemd. Er is ook parkeren op het voormalige Struik-
van Harderwijk. Westeinde is deel van de hoofdont-
terrein (174pp) voor medewerkers van ziekenhuis St.
sluitingsstructuur van Harderwijk. Het is een 50 km/u
Jansdal. Daarnaast wordt een groot deel van het
weg tot hij overgaat in de Vitringasingel. De scherpe
terrein van Landstede in beslag genomen door
bocht voor het politiebureau heeft een restrictie van
parkeren en is er ook een parkeerplaats achter het
30 km/u.
appartementengebouw aan het Stationsplein.
De Westermeenweg is ook een belangrijke ontslui-
Net buiten het plangebied ligt bij het station het P&R
tingsweg binnen de stad. Als voortzetting van de
terrein van de NS. De kantoren ten noorden van
Verkeersweg doorsnijdt deze weg de stad vanaf de
Westeinde zijn ook omgeven door maaiveldparkeren.
N302 richting het zuid-westen. Parkerenaantallen op en rond locatie:
9 8
De Weiburglaan is de hoofdontsluitingsroute van Het
1.
Ca. 60
Nachthok. De Weiburglaan is voor een groot deel
2. Ca. 60
eenrichtingsverkeer van oost naar west. Ook het
3.
Onbekend (inpandige garage politie)
bedrijventerrein bij de Baanweg wordt ontsloten via
4.
Ca. 30
de Weiburglaan.
5. Ca. 110 6.
Ca. 30
Het plangebied zelf wordt nu direct vanaf het West-
7.
Ca. 60
einde of via de Beemd ontsloten.
8. Ca. 220 9.
Ca. 30
10. Ca. 140 11. Ca. 190 12. Ca. 30 Parkeerplaatsen Wegen 46
13. Ca. 10 14. Ca. 40
Nieuw Weiburg Harderwijk
47
OV en LV verbindingen Nieuw Weiburg ligt naast het treinstation en het busstation van Harderwijk. Hierdoor is het mogelijk om met het openbaar vervoer snel naar omliggende gemeentes en de rest van het land te komen. Deze bereikbaarheid zal in de toekomst mogelijk vergroot worden als het station een intercity status krijgt. De locatie is ook goed bereikbaar per fiets met vrijliggende fietspaden langs de ontsluitingswegen en de Weiburglaan (fietsstraat).
Almere
OV verbindingen Van het treinstation gaan er stoptreinen naar Utrecht
Walibi, Dronten, Zeewolde/
en Zwolle (elk half uur).
Nijkerk, Nunspeet, Lelystad, Harderwijk
Er gaan bussen naar omliggende dorpen en o.a. naar Lelystad, Almere, Zeewolde, Amersfoort, Barneveld, Dronten en Zwolle. De frequentie hangt af van de bestemming en tijdstip. Bij het station is een P+R voorziening met 220 parkeerplaatsen.
Langzaam verkeer Er lopen verschillende wandel- en fietsroutes door het gebied. Vooral de fietsroutes zijn belangrijk om naar/ Barneveld, Amersfoort
van het station te komen en naar Landstede en andere onderwijsfuncties. De belangrijkste routes lopen langs Westeinde, de Stationslaan en de Baanweg is ook een belangrijke link om naar Stadsweiden te komen. Er is een bewaakte fietsenstalling bij het station met een capaciteit van 1334 fietsen.
Amersfoort Vathorst
Er zijn geen echt goede voetgangersroutes door het gebied naar het Wolderwijd en vnl. de historische
Busroutes
binnenstad die passen bij de sleutelpositie in de stad.
Fietsroute 48
Nieuw Weiburg Harderwijk
49
Omgevingsaspecten De locatie wordt deels omgeven door ontsluitingswegen en ligt dichtbij het spoor. Hierdoor zijn er een aantal belemmeringen waar rekening mee gehouden moet worden in het plan. Het gaat hier met name om geluid en de veiligheidszone langs het spoor.
Geluid Bij een nieuwe ontwikkeling moet bekeken worden in hoeverre deze een onevenredige hinder oplevert voor de omgeving en ze hinder ondervindt vanuit de omgeving. Voor zover nu bekend zal vooral de geluidssituatie vanwege wegverkeer aandachtspunt zijn. Uit de eerste berekeningen blijkt dat overal voldaan kan worden aan de maximale grenswaarden voor geluid maar dat niet voldaan kan worden aan het gemeentelijk geluidbeleid. Te bezien valt in hoeverre maatregelen genomen kunnen worden om de geluidsbelasting zo veel mogelijk naar beneden te brengen. Hierbij hoort ook een beoordeling van de toepassingsmogelijkheden van het geluidbeleid bij een stedelijke herontwikkeling.