achtergrondinfo DB-brief Notitie over ontwikkelingen bij ODNV 24-05-2022.pdf

Retouradres: Postbus 271, 3840 AG HARDERWIJK

Aan de colleges van burgemeester en wethouders van de ODNV-gemeenten

Onderwerp

Notitie over ontwikkelingen bij ODNV

Datum

Geachte colleges,

24 mei 2022

Met bijgaande notitie willen wij u graag informeren over de ontwikkelingen bij Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV) en over het lopende traject met Omgevingsdienst Veluwe-IJssel. U kunt deze brief tevens sturen naar uw raadsleden, opdat ook zij goed op de hoogte gebracht worden.

Pagina

1 van 7 Ons kenmerk

Z-21-210555 Uw kenmerk

-

In de afgelopen maanden zijn er belangrijke ontwikkelingen geweest en er komen nog meer ontwikkelingen op onze omgevingsdienst af. Met deze notitie willen wij u een overzicht geven en bijdragen aan een gelijke informatiepositie voor alle betrokkenen en geïnteresseerden. Mocht er binnen uw college een nieuwe portefeuillehouder op dit dossier komen, dan kan deze notitie tevens dienen als onderdeel van de overdracht.

Behandeld door

De heer J.J. Feenstra j.feenstra@odnv.nl Afschrift aan

- Opdrachtgeversoverleg ODNV (OGO) - Overleg ambtenaren Financiën (OAF)

Tevens zien wij terugkijkend op het proces dat de intentieverklaring OVIJODNV voor sommige colleges als een snelle en wellicht ontoereikende stap kwam. Conclusie is dat in het traject tot dan toe de colleges onvoldoende betrokken waren. Wij hopen dat deze notitie voldoende (aanvullend) beeld geeft van de situatie bij onze omgevingsdienst en het traject rondom de samenwerking OVIJ-ODNV. Bij uw griffie is reeds aangegeven dat ODNV graag bij u en / of uw raad langskomt om zich te presenteren en eventuele vragen te beantwoorden.

Met vriendelijke groet, namens het Algemeen Bestuur, Dagelijks bestuur Omgevingsdienst Noord-Veluwe,

A.C. Sneevliet-Radstaak, Voorzitter.

J.J. Feenstra, Secretaris.

Omgevingsdienst Noord-Veluwe Oosteinde 17 3842 DR HARDERWIJK Postbus 271 3840 AG HARDERWIJK

De Gelderse omgevingsdiensten hebben als taak vergunningverlening, toezicht en handhaving van wetgeving op het gebied van milieu.

T 0341 – 474 400 F 0341 – 474 499 E info@odnv.nl www.odnv.nl KvK 56563744

Omgevingsdienst Noord-Veluwe

NOTITIE

Datum 24 mei 2022

1. Wat doet onze omgevingsdienst? 2. Chronologisch overzicht van recente ontwikkelingen bij ODNV

Pagina 2 van 7 Ons kenmerk

ZZ-21-210555

1. Wat doet onze omgevingsdienst? In mei 2022 is het jaarverslag over 2021 opgeleverd aan de gemeenten. U kunt het ook lezen op de website van ODNV. Daarin staat uitgebreid beschreven wat ODNV doet. ODNV heeft als missie mensen te stimuleren om een betekenisvolle bijdrage te leveren aan een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Om dit te bereiken voert ODNV de milieutaken uit op de Noord-Veluwe in opdracht van de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nunspeet, Oldebroek en Putten en van de provincie Gelderland. ODNV biedt hoogwaardige kennis en expertise op het gebied van vergunningverlening, toezicht, handhaving en milieuadvies. Daarmee vervult ODNV de rol van gezaghebbende kennispartner op het gebied van de fysieke leefomgeving. Gelderse omgevingsdiensten De zeven omgevingsdiensten in Gelderland bundelen hun krachten binnen het samenwerkingsverband ‘Gelderse Omgevingsdiensten’. Binnen dit Gelders Stelsel heeft iedere omgevingsdienst een eigen stelseltaak (specifiek aandachtsgebied). Dit houdt in dat je ‘specialist’ bent in deze stelseltaak en de taak ook uitvoert voor de andere zes omgevingsdiensten. Zo verzorgt ODNV de coördinatie van de BOA’s en de procedurele afhandeling van de bestuurlijke strafbeschikking milieu (BSBm) binnen het Gelders Stelsel.

BTP Het Basis Taken Pakket (BTP) is de set taken die de gemeenten bij de start van de Omgevingsdiensten wettelijk verplicht waren om aan de omgevingsdienst over te dragen. Dat is in onze regio (bijna) volledig gedaan. Het BTP betreft de uitvoerende taken op vergunningen, toezicht en handhaving in het milieudomein. Daarnaast voert ODNV adviestaken uit. Dat zijn taken die een individuele gemeente, of enkele gemeenten gezamenlijk, bij ODNV beleggen. Op thema’s als energie, externe veiligheid, bodem, geluid en ondermijning. Daarvoor worden aparte resultaatafspraken tussen de gemeente(n) en ODNV gemaakt, ieder jaar opnieuw. ODNV heeft een begroting van iets meer dan €5,2 miljoen en een formatie van ongeveer 42 fte.

Omgevingsdienst Noord-Veluwe

2. Chronologisch overzicht van recente ontwikkelingen bij ODNV Hieronder volgt een chronologisch overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in de afgelopen anderhalf jaar. Er zijn twee rode draden: de noodzakelijke revitalisering van ODNV en het onderzoek naar niet-vrijblijvende samenwerking tussen ODNV en OVIJ. Eerste helft 2021 • ODNV is een uitvoerende organisatie die tot 2021 haar taken naar tevredenheid van de gemeenten heeft uitgevoerd. • In het voorjaar van 2021 kwam het rapport Van Aartsen uit, hetgeen leidde tot een landelijke discussie over de toekomst van omgevingsdiensten. • Het vertrek van de ODNV directeur medio 2021 werd gezien als kans door de provincie om OVIJ en ODNV te verzoeken een stevigere, niet vrijblijvende samenwerking aan te gaan. Hierop heeft een extern bureau, Seinstra & Partners, halverwege 2021 een quick scan uitgevoerd. Tweede helft 2021: situatie bij ODNV • Ter vervanging van de directeur is door het DB een tijdelijke directeur per 15 oktober 2021 aangesteld. • Rond die tijd bleek de kwetsbaarheid van ODNV op het gebied van management en andere cruciale functies. • Veel vacatures konden niet of slecht ingevuld worden als gevolg van vertrekkende medewerkers en langdurig zieken.

Hierop is door het DB eind september besloten om stevig in te zetten op werving van personeel, om te kunnen (blijven) voldoen aan de afspraken zoals die met de gemeentes gemaakt zijn. • Het DB heeft op basis van een door ODNV opgesteld Strategisch Personeelsplan (SPP) akkoord gegeven voor werving van aanvullende formatieve behoefte en de daarvoor benodigde middelen. Het AB is hierover op de vergadering van 2 december 2021 geïnformeerd. Tweede helft 2021: Intentieverklaring OVIJ-ODNV • Op basis van de quick scan heeft bureau Seinstra & Partners een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar twee samenwerkingsvarianten voor de samenwerking met OVIJ: een samenwerking vanuit de huidige situatie van twee omgevingsdiensten en een fusie. • Deze varianten zijn in twee informele bestuurlijke gezamenlijke (ODNV en OVIJ) overleggen besproken hetgeen in december heeft geleid tot een intentieverklaring om te komen tot de meest verregaande vorm van samenwerking: een fusie. • Het zij hier vermeld dat de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Ermelo en Nunspeet van oordeel waren dat deze intentieverklaring ten onrechte direct inzette op samengaan c.q. fusie als enige beoogde uitkomst.

Zij wilden een open onderzoek naar afgewogen alternatieven en mogelijkheden tot versterking van de omgevingsdienst(en) ODNV en OVIJ, waaronder een eventuele fusie, maar niet met een proces dat zich direct en eenzijdig richt op fusie.

Datum 24 mei 2022 Pagina 3 van 7 Ons kenmerk

ZZ-21-210555

Omgevingsdienst Noord-Veluwe

•

•

Datum Een eventuele fusie wordt door beide college niet uitgesloten, maar kan 24 mei 2022 niet bij voorbaat de enige uitkomst zijn. Beide AB’s hebben kennis genomen van het standpunt. Na beraad is toch Pagina 4 van 7 besloten te kiezen voor alleen onderzoek naar een fusie. Belangrijke Ons kenmerk redenen hiervoor waren het feit dat verregaande samenwerking al eerder ZZ-21-210555 was onderzocht en geprobeerd, zonder veel succes, en onderzoek naar fusie het scherpst zou laten zien wat de (on)mogelijkheden zijn. Ook externe ontwikkelingen, zoals het rapport van de commissie van Aartsen, geven aan dat er een robuustere omgevingsdienst moet komen. Tot slot geeft naar de mening van de meerderheid van het AB een onderzoek naar een mogelijke fusie de medewerkers het snelst duidelijkheid over hun toekomstige positie. (Overigens werken OVIJ en ODNV sinds eind 2021 al steeds meer samen in de werving van personeel, afstemming van werkprocessen en bereiden ze zich in een gezamenlijk programma voor op de komst van de Omgevingswet). Uiteindelijk is begin 2022 de intentieverklaring door de AB voorzitters na bespreking met de AB’s en in naam van de AB’s getekend.

Eerste kwartaal 2022: traject Bedrijfsplan ODNV-OVIJ • De intentieverklaring is ter kennisname neergelegd bij de colleges. Mede door de verkiezingen in maart heeft dit helaas nog niet overal plaats kunnen vinden. • In de tussentijd is met bureau Seinstra & Partners doorgewerkt voor de verdere uitwerking van de intentieverklaring aan een zogenaamde Bedrijfsplan. Dit moet uitwijzen of een mogelijke fusie, een gezamenlijke dienst, haalbaar is en wat de korte en lange termijn gevolgen zijn. Duidelijk moet worden of wij hiermee kunnen blijven voldoen aan de vraag vanuit de opdrachtgevers en kunnen voorkomen dat we ingedeeld worden congruent met de Veiligheidsregio in dit gebied, zoals door de Staatssecretaris is aangegeven in zijn brief aan de Tweede Kamer van december jl. Dit naar aanleiding van het eerder genoemde rapport Van Aartsen, die inzet op opschaling van omgevingsdiensten ten behoeve van de robuustheid en toekomstbestendigheid. • Bureau Seinstra & Partners heeft gesproken met alle betrokkenen (bestuurders, leden van het ambtelijk opdrachtgeversoverleg (OGO) en leden van het overleg ambtenaren financiën (OAF), management en financials van beide organisatie enzovoorts). Begin april 2022 is het concept Bedrijfsplan opgeleverd en die is besproken met de DB’s, medewerkers en ondernemingsraden van beide organisaties en het OGO.

Op 2 juni spreken beide AB’s (apart van elkaar) dit plan informeel en worden afspraken gemaakt over de communicatie hierover naar de gemeenten (colleges en raden). Vooralsnog streven we ernaar dat de AB’s eind juni op hun laatste vergadering voor het zomerreces het Bedrijfsplan goedkeuren. Na het zomerreces volgt het traject richting colleges en raden van de gemeenten. Aan het Bedrijfsplan is een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling (GR) gekoppeld. De raden moeten de colleges uiteindelijk toestemming geven om te besluiten tot het inrichten van een nieuwe GR.

Omgevingsdienst Noord-Veluwe

Datum Eerste kwartaal 2022: revitalisering ODNV 24 mei 2022 • In januari besprak het DB het ‘eerste zestig dagen’ rapport van de interim Pagina directeur. Daarin geeft hij aan dat ODNV een forse investering nodig 5 van 7 heeft om de terugval in 2021 te repareren en aanvullende formatie nodig Ons kenmerk heeft om aan de vraag van de gemeenten te kunnen voldoen en een ZZ-21-210555 terugval van de organisatie te voorkomen. • Op 31 maart is in het AB de situatie bij ODNV en rondom het Bedrijfsplan besproken. • In april 2022 zijn twee AB voorstellen opgesteld: de gewenste begrotingswijziging in 2022 (extra incidentele middelen) en de gewenste structurele verhoging van de formatie -en daarmee begroting 2023 e.v.- . Beide voorstellen zijn in het OGO en het DB van mei geagendeerd.

Ontwikkelingen in 2022 In juni komt een aantal lijnen samen en worden in het AB van 30 juni de voorstellen tot begrotingswijziging 2022 en 2023 e.v. en het Bedrijfsplan geagendeerd. Landelijke en regionale ontwikkelingen Op 13 april 2022 heeft de Tweede Kamer commissie de brief van de staatssecretaris van 13 december 2021 besproken. Daarin geeft hij aan alle aanbevelingen van de commissie van Aartsen over te willen nemen en verder te willen uitwerken. Er is afgesproken dat er in juni een (in eerste instantie tweejarig) Interbestuurlijk Programmaplan naar de Tweede Kamer gaat, waarin alle landelijke partijen samenwerken om het VTH Stelsel te gaan verbeteren conform de tien aanbevelingen van de commissie van Aartsen. Het betreft de ministeries van JenV, IenW, de VNG, IPO, ILT en de landelijke vereniging ODNL. Vanuit provincie Gelderland is in 2021 een artikel 217a onderzoek (naar doelmatigheid en rechtmatigheid) verricht in het kader van Provinciaal Toezicht op het Gelders Stelsel van Omgevingsdiensten. De conclusies en aanbevelingen zijn in april door bestuurders en directeuren van de Gelders omgevingsdiensten besproken. Er is afgesproken dat er (ook) op provinciaal niveau een gezamenlijk programma tot verbetering van het VTH stelsel moet komen, dat uiteraard zoveel mogelijk aansluit op het landelijke IBP.

Documenten Tot slot volgt een overzicht van documenten, waarnaar hierboven wordt verwezen. De documenten zijn als bijlage toegevoegd. Rapport Commissie van Aartsen en brief van toenmalige staatssecretaris Het rapport van de commissie is in maart 2021 verschenen en doet tien aanbevelingen om het VFTH stelsel in Nederland te verbeteren. In december 2021 heeft de toenmalige staatssecretaris zijn reactie gegeven in een brief aan de Tweede Kamer, waarin hij de aanbevelingen overneemt en voorstelt om met alle partijen een landelijk programma in te richten om gezamenlijk de aanbevelingen verder uit te werken. Dat plan, het Interbestuurlijk Programma (IBP) moet voor het zomerreces naar de Tweede Kamer.

Omgevingsdienst Noord-Veluwe

Datum Quick Scan en rapportage bureau Seinstra & Partners 24 mei 2022 Om de kwaliteit en de continuïteit van de wettelijke basistaken Milieu die de Pagina diensten uitvoeren te garanderen, is na de zomer van 2021 naar een 6 van 7 robuuste vorm van samenwerking tussen ODNV en OVIJ gezocht. Dat is Ons kenmerk gedaan met behulp van twee onderzoeken door bureau Seinstra & Partners. ZZ-21-210555 In die onderzoeken zijn twee hoofdvormen van toekomstige samenwerking bekeken, te weten: a) Een intensieve vorm van samenwerking vanuit de twee huidige bestaande diensten b) Een vorming van een gezamenlijke dienst Bij het beoordelen van deze hoofdvormen zijn ook de ervaringen tussen de diensten bij de nu al bestaande samenwerking belicht en is gekeken naar de landelijke en provinciale ontwikkelingen, onder andere de conclusies van de Commissie van Aartsen. Verder is gekeken naar het karakter van de twee diensten, de inhoudelijke opgaven die er liggen en naar het DNA van beide diensten als het gaat om het financieringsmodel en de gemeenschappelijke regeling. De voorlopige conclusie luidde dat het vormen van een gezamenlijke dienst voor de langere termijn de meest robuuste en duurzame optie is. De rapportages van de twee onderzoeken zijn opgenomen in de bijlage van het Bedrijfsplan.

Intentieverklaring De intentieverklaring om een fusie te onderzoeken is in december 2021 besproken in en door beide Algemene Besturen en begin 2022 door beide AB voorzitters ondertekend. Het 60 dagen rapport In januari 2022 heeft de interim directeur zijn eerste indrukken van ODNV in een 60 dagen rapport vastgelegd. Het rapport was bedoeld om met het DB een goed gesprek te voeren. De kernboodschap van het rapport is dat ODNV onvoldoende robuust is in middelen, mensen en mogelijkheden om de impliciete en expliciete verwachtingen van de gemeenten waar te kunnen maken. Quick-scan formatie ODNV In januari 2022 is extern bureau Seinstra en Partners gevraagd om een analyse te maken van de mate waarin de in de begroting toegestane formatie van de dienst past bij de huidige uitvoeringspraktijk en wat er aan formatie feitelijk nodig is bij toezicht en handhaving. Het onderzoeksrapport onderschrijft het 60 dagen rapport, waarin een tekort wordt vermoed. Het bevestigt tevens de uitkomst van het Strategisch Personeelsplan (SPP) dat eind 2021 met het DB is afgesproken en op het AB van 2 december is besproken. Het SPP geeft aan wat er naar eigen inschatting van de organisatie nodig is om de gevraagde productie (kwantiteit en kwaliteit) te realiseren.

Directiebrieven De directiebrief wordt opgesteld door ODNV en is bedoeld om het AB van ODNV een integraal overzicht te geven van relevante externe en interne ontwikkelingen in het kwartaal voorafgaand aan de vergadering.

Omgevingsdienst Noord-Veluwe

Er zijn tot nu toe twee brieven gemaakt, over het laatste kwartaal 2021 (voor het DB, om te bekijken of zo’n brief zinvol is voor het bestuur) en over het eerste kwartaal 2022 (voor het AB van 31 maart 2022). Voor het AB van 30 juni aanstaande wordt weer een directiebrief opgesteld.

Datum 24 mei 2022 Pagina 7 van 7 Ons kenmerk

Bedrijfsplan Het onderzoek naar een mogelijke fusie tussen ODNV en OVIJ staat beschreven in het zogenaamde Bedrijfsplan, waarvan de concepttekst nu gereed is (mei 2022) en op 2 juni door beide besturen van de omgevingsdiensten zal worden besproken. Voorstellen begrotingswijzingen ODNV Verdere belangrijke documenten zijn de twee AB voorstellen tot begrotingswijziging van 2022 en 2023 e.v. In die voorstellen wordt onderbouwd waaruit de tekorten bij ODNV bestaan en welke aanvullende middelen en formatie nodig zijn. Deze begrotingswijzigingen worden geagendeerd op het AB van 30 juni 2022.

ZZ-21-210555