20251030 Presentatie raad startnotitie programma Energie

Startnotitie Programma Energie ●

Machiel Karels,

●

projectleider Energieke Stad

●

30-10-2025

Van winkelwagentje naar gereedschapskoffer… 2013: klimaatwinkelen

2026: energietransitie in uitvoering

Aanleiding

a. Omgevingswet b. Programma Warmte & Energie c. Nieuwe wetgeving

Waarom een warmteprogramma? • Doel: duidelijkheid voor bewoners, bedrijven en andere belanghebbenden • Centrale vraag: hoe en wanneer wordt de gebouwde omgeving per gebied aardgasvrij?

• Gemeentelijke regie op het verwijderen van het gasnet • Belangrijke nieuwe ontwikkelingen, onder andere: • Netcongestie • Omgevingsvisie • Wetgeving WCW / WGIW • SPUK’s rondom lokale isolatieaanpak

• Nieuw wetgevend kader en instrumentarium

Van Warmteprogramma naar Programma Energie • •

Van Transitievisie Warmte naar Warmteprogramma Gemeente Harderwijk: • • •

•

Zelf doen en niet uitbesteden Geintegreerd doen: warmte en energie: niet ontkoppelbaar Samen doen: samenwerkingspartners in de stad:

Programma Energie Harderwijk onderdeel van Omgevingsprogramma Bouw & Infrastructuur

Startnotitie Programma Energie Raadsbesluit II. Evaluerend: lessons learned III. Kaderstellend op basis van de omgevingsvisie Harderwijk. IV. Richtinggevend: I.

A. Netcongestie B. Kavelstrategie C. Aanwijsbevoegdheid

A | Netcongestie •

Rol van de gemeente •

•

Onderzoek integraal programmeren icm gebiedsgerichte aanpak. •

•

Randvoorwaarden, omgevingsbeleid, vergunningen, verbinding lokale stakeholders, zelf het goede voorbeeld geven.

Energie wordt mede-sturend en samenhangend onderdeel van ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente (invloed op woningbouw, industrie en mobiliteit met prioriteringsmaatregelen). Sturen naar een meer decentraal energiesysteem

Actieplan netcongestie van Liander en provincie Gelderland •

Netbewust bouwen, netbewuste installaties in de bestaande bouw.

B | Kavelstrategie Vormgeving warmtekavels • bepaling van omvang en afbakening, • de rol van WBH, • participatie door inwonersinitiatieven (warmtegemeenschappen)? • regulering van warmtetarieven.

Warmteprogramma en warmtekavels

Wtg: allelectric Warmtetransitiegiebied: warmtenet

WARMTEPROGRAMMA collegebesluit (2026)

Gemeente

Buurt, wijk of dorpskern Warmtetransitie gebied

UITVOERINGSPLAN OMGEVINGSPLAN niet verplicht / verplicht / raadsbesluit collegebesluit Binnen 5 jaar (2031)

REALISATIE & Monitoring Minimaal 8 jaar (2039)

Buurtaanpak • • • • • • • • •

Drift Hanzewaard Nachthok Stadsdennen - Zuidwest Stedenwaard Tinnegieter Weiburg Wittehagen - Zuid Zeebuurt

Buurtprocessen tot nu toe

12

C | Aanwijsbevoegdheid • •

Mogelijkheid tot inzetten aanwijsbevoegdheid opnemen Strategie verder uit te werken: • • • •

maatschappelijke kosten draagvlak zelfsturing periode

Wet gemeentelijk instrumentarium warmtetransitie •

De wet biedt gemeenten de mogelijkheid om wijken aan te wijzen die van het aardgas af gaan met waarborg ○ betaalbaarheid, ○ veilig en transparant ○ participatie van bewoners en gebouweigenaren.

•

Per gebied of wijk aan de slag, gemeenten kunnen samen met bewoners, gebouweigenaren en partners een zorgvuldig proces doorlopen.

•

Met het inzetten van deze bevoegdheid worden grote maatschappelijke kosten voorkomen die gepaard gaan met de instandhouding van slechts 1 of meerdere gasaansluitingen in een wijk of buurt.

15

Tussentijdse conclusies •

Aanleggen van een collectief warmtenet is voor beide projecten maatschappelijk de beste oplossing

•

Breed subsidie-instrumentarium: tot 10.000 euro per woning beschikbaar vanuit het Rijk

•

De uiteindelijke kosten per woning zijn sterk afhankelijk van aansluitpercentage

•

Wet van de remmende voorsprong: bij groei van 80% naar 100% aansluitzekerheid dalen de kosten met <€4.000,- per woning en is aansluiting op warmtenet gelijkwaardig aan huidige gasketel

•

Actieve buurtinitiatieven en woningcorperaties willen graag verder.

•

Drie zaken noodzakelijk waar de gemeente helderheid over moet geven:

•

Uitfasering van aardgas

•

Stimuleren hoog aansluitpercentage

•

Zorgen voor een lokaal warmtebedrijf

4. Het bouwplan: hoe verder? •

Kader uitwerken met maatschappelijke partners

•

Inzet klankbordgroep

•

Samenhang aanbrengen

•

MER opstellen

•

Betrekken samenleving

•

Concept versie

•

Officiële ter inzage legging

•

Collegebesluit Q4 2026