2021 04 27 Overzicht inclusieve samenleving Inventarisatie 2021.pdf

Talentontwikkeling: onderwijs en toeleiding naar de arbeidsmarkt (paragraaf 3.2)

Onderwijs - Extra begeleiding voor kinderen met een (dreigende)ontwikkelachterstand bijvoorbeeld extra begeleiding in de peuterspeelzaal/kinderopvang (op indicatie). - Peuteropvangregeling voor ouders bij wie één of beiden niet werken - Taalstimulering- en ouderbetrokkenheid, zoals VoorleesExpress. Specifieke inzet op het azc voor kinderen van 0-4 en hun moeders (ook op het AZC). - Schakelklassen voor kinderen die door een taalachterstand hun potentie niet waar kunnen maken - Zomertaalactiviteiten voor basisschoolleerlingen met een taalachterstand door de bibliotheek - BSO+ voor kinderen met ontwikkelingsproblematiek zoals ADHD, autisme, hechtingsproblematiek (16 plaatsen), - Kinderdagverblijf+ voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand/verstandelijke beperking/behoefte aan medische zorg (10 plaatsen), -Peuterplusgroep voor hoogbegaafde/hooggevoelige kinderen (8 plaatsen). - Brede scholen (Drielanden, Stadsweiden en Stadsdennen) bieden laagdremplig aanbod van buitenschoolse activiteiten voor álle kinderen. Inclusief deelname kinderen die op SO zitten. - Schoolgebrouwen voldoen aan het Bouwbesluit. Nieuwe scholen hebben vaak een lift. - Eventueel individueel maatwerk. Bij zintuiglijke beperkingen is geld beschikbaar (onderwijspakketten).

Scholen zijn zelf verantwoordelijk voor de besteding - Leerlingenvervoer naar speciaal onderwijs buiten Harderwijk - Extra begeleidingstrajecten voor leerlingen die extra aandacht behoeven (Passend Onderwijs, op indicatie) voor basisonderwijs voortgezet onderwijs en MBO. - Op Koersklas voor hoogbegaafde kinderen die in het reguliere onderwijs uitvallen. - Bij dreigende uitval begeleiding vanuit leerplicht. Ondersteunen door leerplicht bij het zoeken naar passend onderwijs voor uitvallers (vanuit Vecht op onderwijs^ - Inzet op voortijdig schoolverlaten (o.a. loopbaanoriëntatie voor praktijk- en speciaal onderwijs) - Jongeren die na afronding van praktijkonderwijs/speciaal onderwijs de overstap maken naar het mbo of richting werk, krijgen extra begeleiding (Paspoort voor succes) - Jongeren op het MBO kunnen bij dreigend uitval door ziekte naar de Jeugdarts.

18

Arbeidsmarkt en re-integratie - Begeleiden van inwoners met bijstandsuitkering naar arbeidsmarkt, met o.a. Inzet van het Participatiehuis, beschut werk én ondersteuning van de werkgever. - Banen creeren voor inwoners uit het Doelgroepregister - Sociale werkvoorziening (niet meer toegankelijk) - Inzet op laaggeletterdheid door formele taaltrajecten en informele hulp (zoals Taalcafé, cursussen bij de bibliotheek voor laaggeletterden/digibeten, taalmaatjes, inloopspreekuur), - Opleiding 'Leraar Sport en Recreatie' voor kwetsbare mensen zonder opleiding, die daarna doorstromen naar vrijwillgierswerk, opleiding of werk. - Tafel van Eén: Tafelgesprekken voor vrouwen in een uitkeringssituatie

Inkomen, bestaanszekerheid en schulden (paragraaf 3.3)

Inkomen en bestaanszekerheid -Inkomensregeling (bijstand) en bijzondere bijstand (o.a. voor bewindvoering) -Minimaregelingen, zoals -Maatschappelijke bijdrage regelingen -Individuele inkomstentoeslag/ studietoeslag -PC-regeling (gezinnen) -Tegemoetkoming extra schoolkosten (gezinnen) -Tegemoetkoming zorgkosten chronisch zieken en mensen met een beperking -Extra bijdrage Chronisch ziek/gehandicapt -Individuele studietoeslag (bij arbeidsbeperking) -Kwijtschelding gemeentelijke belastingen -Collectieve aanvullende zorgverzekering voor minima -Financiële ondersteuning voor deelname aan activiteiten door kinderen (Jeugdfonds Sport en Cultuur, Zwemfonds). -Stichting Leergeld Randmeren is een stichting die kinderen financieel ondersteunt, zodat zij kunnen meedoen aan school-, sport en cultuuractiviteiten. -Samen voor alle kinderen.nl: portaal voor inwoners waar een overzicht is te vinden van alle kindregelingen. Schulddienstverlening - Junior energiecoach: een spel voor kinderen om hen bewust te maken van energiebesparing (spelweek waar kinderen zich voor op kunnen geven) - Talent4money: lokale website voor jongeren waar ze informatie kunnen vinden en vragen kunnen stellen. - Inwoners die 18 jaar worden ontvangen een brief met folder van de gemeente met informatie over de veranderingen in hun financiéle situatie en verantwoordelijkheden vanaf hun 18e.

- Financieel trefpunt: één loket van verschillende organisaties voor financiële vragen, voor informele hulp (bijvoorbeeld administratieve hulp door vrijwlligers, financiele check op vaste lasten) en formele hulptrajecten), -via www.startpuntgeldzaken .nl zijn geldplannen beschikbaar voor inwoners O.a. via website Geldfit kan de inwoner een check doen over zijn/haar financiële situatie. - inzet instrument de Voorzieningenwijzer. Een vrijwilliger van Zorgdat doet een uitgebreide check voor de (vaste) lasten, zoals toeslagen, minimaregelingen, energiecontract en zorgverzekering. Vervolgens wordt een gericht advies gegeven om kosten te besparen en op deze manier financiële winst te behalen. - Huurschuldtrajecten van woningbouwcorporaties Uwoon en Omnia, oa. in samenwerking met Stimenz - Vroegtijdige benadering: iedereen die 30 tot 100 dagen te laat is met een betaling aan woningcorporatie, zorgverzekeraar, energieleverancier of drinkwaterbedrijf een brief, belletje of bezoek verwachten van de gemeente).(Lokaal en landelijk convenant vroegsignalering)

19

Individuele ondersteuning Jeugd, Wmo, Wet Inburgering (paragraaf 3.4)

Opvoeding en opgroeien Welzijnswerk'. - ondersteuning door vrijwilligers in in gezinnen (bv bij autisme, of mantelzorgondersteuning). - Jongerenwerk (zoals Talent4communicty, Werk van je Toekomst), meidenwerk, Talent-house (begeleiding voor jongeren die ‘uitvallen') Centrum voor Jeugd en Gezin: - opvoedondersteuning aan ouders: van een extra consult op het consultatiebureau tot ondersteuning bij gedragsproblemen met inzet van ervaringsdeskundigen, Prenatale zorg voor kwetsbare inwoners die ouder willen worden. - opgroeiondersteuning aan jeugdigen - creëren van netwerken voor pleegouders/ouders gezinshuizen, broer- en zusgroepen, etc. - kortdurende hulp of langdurige begeleiding, indicatie voor vervolg (Jeugd GGZ, POH Jeugd). - de gemeente start in 2021 met partners een project om de ondersteuning aan (aanstaande) ouders met een licht verstandelijke beperking (LVB) te verbeteren. - CJG-consulenten zijn op school en in de wijk aanwezig, Hulp bij het dagelijks leven (Wet maatschappeijke ondersteuning) - Algemeen maatschappelijk werk: lichte laagdrempelige ondersteuning, versterken van eigen netwerken - Hulp vanuit het welzijnswerk: praktische hulp, hulp thuis (respijtzorg), maatjesprojecten, maaltijdvoorzieningen, huisbezoeken 75+, ouderenadviseur - Mantelzorgondersteuning in de vorm van groepsactiviteiten, lotgenotenbijeenkomsten, GGZ Café, etc).

Richt zich ook op jonge mantelzorgers en mantelzorgers met een migratieachtergrond. - Geluksroute: verbeteren van de mogelijkheden tot zelfregie en het bevorderen van de positie en (maatschappelijke) participatie van inwoners met een afstand tot ‘meedoen' (eenzaamheid, sociaal isolement, chronische ziekte of beperking). Deze pilot loopt af, maar het ‘geluksgericht werken' als methode blijft. - OZO verbindzorg (een app waarin een cliënt, zijn familie en alle betrokken hulpverleners met elkaar communiceren). Ook bij Ernstige Psychiatrische Aandoeningen. - Onafhankelijke cliëntondersteuning aan inwoners met verstandelijke beperking/ NAH door MEE. - Individuele ondersteuning (na brede intake) vanuit de Wmo: hulpmiddelen, woningaanpassingen, hulp bij huishouden, begeleiding, vervoer, sporthulpmiddelen Beschermd wonen, maatschappelijke zorg - Beschermd Wonen op indicatie - Begeleiding vanuit maatschappelijke zorg op indicatie - Maatschappelijke opvang: o.a. nachtopvang (geïntegreerd in de wijk), dagopvang voor dak- en thuislozen in De Ontmoeting, - Praktijkhuis plek waar mensen met onbegrepen gedrag vrijblijvend hulp kunnen krijgen bij hun herstel van ervaringsdeskundigen en mensen met ervaringskennis. Platform dat werkt met beroepskrachten én vrijwilligers.

- Tijdelijke woonvoorziening Thuishaven, Proeftuin Eperweg als een overgangshuis na Beschermd Wonen en Maatwerk woningen (Skeeve Huze) aan de Parallelweg (voor mensen die al jarenlang op zoek zijn naar een vaste plek). -Sport en cultuuractiviteiten voor cliënten maatschappelijke zorg, zoals de VeluweGames,Dutch Homeless cup (sporttoernooi voor dak/thuislozen) en het living lab ‘Waarde van bewegen'. Wet Inburgering - Vooruitlopend op de invoering van de nieuwe Wet Inburgering (per 2022), extra inzet voor taalstimulering en begeleiding naar werk van statushouders. Voorbereiding van een integraal aanbod (Brede Intake, Persoonlijk Participatie- en inburgeringsplan, Financieel Ontzorgen en financieële zelfredzaamheid, Module Arbeidsmarkt en Participatie, Participatieverklarings- traject en drie leerroutes.) - Huidgie statushouders volgen een inburgeringsprogramma met onder andere taalles, oriëntatie Nederlandse samenleving en participatieverklaringstraject - Bewoners van het asielzoekerscentrum doen betaald of vrijwilligerswerk het via het Platform Welkom Vluchteling Harderwijk en via het Participatieloket van het COA' - Maatschappelijke begeleiding statushouder bij entree in Harderwijk.

- Pilot Welkom Nieuwe Nederlanders: bij een aanvraag voor naturalisatie, wordt de aanvrager gekoppeld aan een sociaal makelaar, om het gesprek te voeren over (meer) meedoen in de Harderwijkse samenleving.

20

Leefbaarheid, wonen en toegankelijkheid (paragraaf 3.5)

Wonen en leefbaarheid - Inzet sleutelfiguren Poolse en Turke sleutelfiguur. Sleutelfiguur Poolse gemeenschap heeft bijvoorbeeld overleg georganiseerd met Stimenz en Omnia om preventief te kijken hoe Poolse huurders hun plek vinden en een goede relatie krijgen met hun buren. - Opbouwwerkers ondersteunen buurtactiviteiten, buurtteams en deelname aan landelijke Opschoondag Buitenspeeldag, Burendag, - Anti-discriminatiecampagne in samenwerking met de politie. - Als er behoefte is onder bewoners, plaatst de gemeente bankjes in buurten. Echter, soms worden deze door ervaren overlast ook weer verwijderd. - In het nieuwe participatieinstrument ‘Straat van de toekomst' staat 'Ontmoeting' als doelstelling in het afwegingskader opgenomen. - Kansrijk Wonen: biedt jongeren die risico lopen te gaan zwerven of dreigen uit te vallen, ondersteuning in de vorm van woonruimte, coaching en netwerkondersteuning. - Urgentieregeling, op dit moment vooral voor statushouders en mensen in nood - Housing First: woonruimte onder voorwaarden bij dreigende huisuitzetting - Centrale Uitgang voor cliënten die uit instellingen uitstromen: een percentage van de mutatiegraad bij de woningcorporaties is voor hen beschikbaar. - Huisvesting statushouders (conform opgelegde taakstelling door het Rijk) - Bouw van migrantenhuisvesting, om o.a.

de huisvesting voor migranten (die < dan 4 maanden blijven) in de wijk tegen te gaan. - Pilot Vraagapp Uwoon (online platform waar kwetsbare huurders snel antwoord krijgen van vrijwilligers op hun alledaagse vragen) en daardoor minder een beroep hoeven te doen op begeleiders of hun eigen netwerk. - Omnia, de gemeente en een aantal partners zijn bezig met een sociale kaart voor een groep huurders die overlast ervaart, zodat zij weten waar ze terecht kunnen als ze zich zorgen maken over de buurt, of medewoners. - Inclusief in de buurt (Stromenwaard): project waarin zorgaanbieders, gemeente, Meerinzicht, woningcorporatie samenwerken met inwoners die ondersteuning krijgen en inwoners zonder ondersteuning. Aanleiding was het toenemend aantal meldingen over mensen met verward gedrag en ervaren overlast. - Nieuwbouwcomplex Langedijkstraat: nieuwbouw appartementencomplex aan de Langedijkstraat van Uwoon is een combinatie van ‘dragende en vragende huurders'. Vragende huurders krijgen ambulante ondersteuning vanuit een zorginstelling. De 'dragende huurders' hebben bewust gekozen voor woonruimte op deze locatie en kunnen de vragende huurders helpen. Toegankelijkheid openbare ruimte - Aandacht voor een ‘gezonde openbare ruimte: beweegroutes in de stad (skeeleren, wandelen) om bewegen te bevorderen.

- Toegankelijkheid openbare ruimte is vergroot met speciale groene straatverlichting (zodat inwoners beter zicht hebben in het donker), blauwe Houd de lijn vrij-stoeptegels (om aandacht te vestigen op deze routes), ouderenbankjes en koelte-eilanden (tegen hittestress). - Beschikbaarheid toegankelijke openbare toiletten vergroot (gebouw Havenmeester, Houtwal Garage, strandeiland). - Hoge nood-app: hiermee zorgt de gemeente ervoor dat inzichtelijk is waar openbaar toegankelijke toiletten zich bevinden. Sommige winkels hebben hun toilet opengesteld (Winkel Pikado, Downey's en Browney's). - De gemeente verstrekt gehandicaptenparkeerkaarten (bestuurder/passagier). Indien nodig verleent de gemeente (op aanvraag) met verkeersbesluiten gehandicaptenparkeerplaaten in nabijheid van de woning van de aanvrager. - Bushaltes zijn toegankelijk voor mindervaliden, rolstoel en blinden /slechtzienden. - Aanpassing van station omdat tegels teveel dezelfde kleur hebben als de omgeving. Voor slechtzienden zonder stok is er te weinig contrast. -‘Punaises' in de binnenstad om aan te geven waar wel /niet reclameborden e.d. mogen worden geplaatst.

21

Fysieke toegankelijheid openbare gebouwen gemeente Oude stadhuis is rolstoeltoegankelijk. Ingang aan de achterzijde (ivm de trappen aan de voorzijde). Het Stadsmuseum is verbouwd. Er is nu een nieuwe lift waarmee alle verdiepingen (met plateau voor rolstoelen) toegankelijk zijn. Er is alleen nog een aparte ingang voor rolstoelen via het café. Het Marius van Dokkummuseaum heeft zelf een groep rolstoelgebruikers betrokken bij de verbouwing. Het hele pand is op 1 ruimte na geheel toegankelijk gemaakt. Met ook een nieuwe lift. Bezoekers die slecht ter been zijn of in een rolstoel zitten, kunnen via reguliere ingang naar binnen. De Sypel is een rolstoelvriendelijk gebouw (brede gangne, een lift, mindervalide(miva)-tourniquets, grotere kleedkamers waar meerdere personen in kunnen grote kleedkamer waar een behandelbank staat op personen aan- en uit te kleden, miva-toilet, tillift voor in het zwembad, luite trapen in het zwembad. Bij de verbouwing is een klankbordgroep van (miva)gebruikers betrokken. Hun expertise is gebruikt voor de inrichting en invuling van de nieuwbouw. Sporthal Drielanden is ook uitgerust met miva-sanitair. De gymzalen zijn merendeels uitgerust met miva-sanitair. Waarbj het wel zo is dat de ene gymzaal beter uitgerust is dan de andere. Een aantal oudere gymzalen heeft bijvoorbeeld geen brede deuren waardoor rolstoelgebruik lastig is.

Uit een enquête onder de culturele instellingen (Cultuurkust, musea, bibliotheek, Stad als Podium), blijkt dat de toegankelijkheid op een aantal onderdelen is geregeld: Onderdeel Fysieke toegankelijkheid

Culturele instellingen (Cultuurkust, musea, bibliotheek, Stad als Podium), -Rolstoeltoegankelijkheid. Het museum en de bibliotheek hebben (bij natuurlijke momenten van verbouwing en verhuizing) de toegankelijkheid opgepakt en daarbij gebruik gemaakt van ervaringsdeskundigen. Bij Stad als Podium wisselt de toegankelijkheid per locatie. Cultuurkust geeft aan dat nog niet alle ruimtes toegankelijk zijn. -Overal zijn invalidetoiletten, behalve bij de buitenlocaties van SaP. In dat geval wordt zoveel mogelijk afspraken gemaakt met organisaties/instellingen in de buurt. Er zijn geen verschoningstafels voor volwassenen. -De bibliotheek is via het stadhuis aangemeld bij de Hogenoodapp. Cultuurkust geeft aan hierbij niet te zijn aangesloten. De musea willen dit nog gaan doen. -Hulpmiddelen zijn op een rolstoel in het museum na, niet aanwezig. De instellingen zijn toegankelijk voor hulphonden. Voor begeleiders geldt dat zij ook entree betalen voor het museum. Stichting SaP geeft aan hier nog geen beleid voor te hebben.

Zintuiglijk

-Het museum heeft een audiotour beschikbaar, de bibliotheek geeft aan dat het personeel kan begeleiden. Contrast of verlichting is niet getoetst op zichtbaarheid voor slechtzienden. Voor doven/slechthorenden zijn er geen faciliteiten.

Communicatie

-De bibliotheek heeft haar communicatie op B1 niveau, een toegankelijke website en de medewerkers zijn getraind voor het omgaan met specifieke groepen. De overige instellingen nog niet. -Er zijn geen prikkelarme activiteiten specifieke voor doelgroepen. Wel is een deel van de programmering bij S.a.P. gericht op kleine groepen. -Alle genoemde instellingen werken (soms incidenteel, soms regelmatig) samen met zorginstellingen, het Speciaal Onderwijs of activiteiten voor specifieke groepen.

Overig

22

BIJLAGE 2 Leidraad VNG De VNG geeft per kernartikel van het Verdrag aan, hoe dit de taken van de gemeente raakt.

Integraal plan (Lokale inclusie agenda)

-In de JW, Wmo en de PW staat nu de verplichting om in het (verplichte) periodiek plan op te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het VN-verdrag (amendement Van der Staaij/Bergkamp).

Werken aan bewustwording

-Verplichting voor de overheid om te werken aan bewustwording. Gemeente bepaalt de ambitie en bespreekt regelmatig hoe het ervoor staat. (inclusief (personeels)beleid, bewustwordingscampagne)

Verkiezingen (art. 9, 29)

-Toegankelijke informatie voor iedereen. -Kieswet kent door VN-verdrag drie verplichtingen: *

toegankelijkheid stemlokalen: 1000Zo i.p.v. 250Zo van de stemlokalen

*

ondersteuning aan kiezers met een handicap op verzoek, en stemmen in het geheim zonder intimidatie: onderscheid tussen ondersteuning in het stemhokje bij fysieke beperkingen, en ondersteuning vóór het stemmen (informatie in gemakkelijke taal).

Toegankelijkheid (art. 9, 20, 21)

-Gaat niet alleen om fysieke leefomgeving maar ook om toegankelijk vervoer en begrijpelijke informatie/communicatie. -Denk ook aan samenwerking met bedrijfsleven (winkels, horeca), bij subsidieverlening voorwaarde dat activiteit/dienst voor iedereen toegankelijk moet zijn. Zelfde voor inkoop.

Onderwijs (art. 24)

-Gemeentelijke taak m.n. bij huisvesting. Mn bij moment van verhuizing of verbouwing. -Het gaat bij onderwijs ook om aansluiting op ov, toegankelijk lesmateriaal en bejegening van personen met een beperking. Gemeente kan bemiddelen/faciliteren bij stages voor leerlingen met beperking, begeleiding bieden bij overstap van school naar werk, leerlingenvervoer, passend onderwijs, en studietoelage voor studenten met een beperking (!) (deed voorheen het

UWV). Werkgelegenheid (art. 27)

-Divers personeelsbeleid. Quotumregeling overheidswerkgevers -Vanuit PW verantwoordelijk om inwoners met een (arbeids)beperking deel te laten nemen aan de AM. -Banenafspraak: dat markt en overheid banen creëren voor personen met afstand tot de AM.

Cultuur, vrije tijd, sport (art. 30)

-Gemeente is verantwoordelijk voor het faciliteren van sport voor inwoners. -Gemeente verleent subsidies/vergunningen in culturele en vrijetijdssector. Gemeente kan eisen stellen, en aansluiting zoeken bij -vrijwilligers/cliëntenorganisaties die activiteiten organiseren.

Zelfstandig wonen (art.19)

‘mensen met beperking hebben net als ieder ander het recht in de samenleving te wonen en ook de keuze te hebben te wonen waar zij willen. -Gemeente houdt toezicht op woningbouw: moet ook rekening houden met mensen met beperking. Bv afspraken met woningcorporaties, in bestemmingsplannen rekening houden met doelgroep. -Gemeentelijke taken Wmo/Beschermd Wonen

Gezondheid en welzijn (art.25)

‘dat personen met een handicap zonder discriminatie op grond van hun handicap recht hebben op het genot van het hoogst haalbare niveau van gezondheid’. -Gemeente voert Wmo en Jeugdwet uit. -Welzijn is gevoel van welbevinden. Dit gaat om eer dan fysieke gezondheid. Het gaat om het gevoel van erbij horen (acceptatie, participatie). (in Harderwijk ook Regenboog, migranten)

23

BIJLAGE 3 Overzicht bronnen Input gemeentelijk beleid Inkoopbeleid Inkoopsamenwerking Noord Veluwe (ISNV) Nota interactief werken in Harderwijk, 2016 Trendrapportage sociaal domein 2019, Gemeente Harderwijk Programmabegroting 2021 Harderwijk (met overzicht van vastgesteld beleid) Verslag workshop Help! Hoe wordt ik een cultuursensitieve organisatie? Krachtig Kleurrijk Harderwijk, 19 november, door O. Hoepel, Externe bronnen dedigihulplijn.nl Gezondheidsmonitor volwassenen 2016, GGD Noord-Oost Gelderland, MEE Position Statement zelfstandig wonen) Rapport Alliantie VN Verdrag, 2019 SCP/CPB, ‘Kansrijk integratiebeleid op de arbeidsmarkt, 2020 SCP, LHBTI-monitor 2018, SCP, Maatwerk in meedoen 2020 https://coalitievoorinclusie.nl/coalitie-voor-inclusie/ https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/iedereen-doet-mee https://www.movisie.nl/artikel/hoge-drempels-mensen-beperking-toegang-overheidsdienstverlening

Interviews (inventarisatie activiteiten en ervaringen) Input van 31 ambtenaren Harderwijk Input van 20 ambtenaren van Meerinzicht Input van 15 inwoners vanuit hun privésituatie dan wel (vrijwilligers)werk Input van 12 medewerkers van maatschappelijke partners

24