1. Hd.315-012-v2.0 Beheerplan havens gemeente Harderwijk 2025-2029
Tekst van het document
GEMEENTE HARDERWIJK Havenbeheerplan 2025-2029
Versie Datum 2.0
Documentnr. Status
21-03-25 Hd.315-012
Definitief
INHOUDSOPGAVE
1.
SAMENVATTING .................................................................................................................... 3
2.
INLEIDING .............................................................................................................................. 3 2.1 2.2
3.
AANLEIDING ........................................................................................................................... 3 BEDRIJFSVOERING BEHEER HAVENS ........................................................................................ 6 WETTELIJKE KADERS EN REGELGEVING ........................................................................ 7
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 4.
BURGERLIJK WETBOEK .......................................................................................................... 7 OMGEVINGSWET (PER 1 JANUARI 2024) .................................................................................. 7 WEGENVERKEERSWET 1994 .................................................................................................. 8 SCHEEPSVAARTVERKEERSWET ............................................................................................... 9 AANBESTEDINGSWET & LOKAAL INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID ........................................ 9 BESLUIT BEGROTING EN VERANTWOORDING EN DE GEMEENTEWET (ARTIKEL 212) ................... 9 NORMEN EN RICHTLIJNEN ..................................................................................................... 10 HAVENS ................................................................................................................................ 11
4.1 4.2 4.3 5.
TERUGBLIK HAVENBEHEERPLANNEN ...................................................................................... 12 HUIDIGE KWALITEIT .............................................................................................................. 12 PRESTATIEBESCHRIJVING EN STREEFKWALITEIT ..................................................................... 13 WETGEVING EN BELEID .................................................................................................... 14
5.1 5.2 5.3 5.4 6.
BEHEERVISIE ....................................................................................................................... 14 ONDERHOUDSSTRATEGIE ..................................................................................................... 14 LOKALE HAVENREGELS EN BINNENVAARTPOLITIEREGLEMENT ................................................. 15 OMGEVINGSVISIE HARDERWIJK ............................................................................................. 16 BRUGGEN ............................................................................................................................ 17
6.1 6.2
BEDIENING BRUGGEN ........................................................................................................... 18 BEREIKBAARHEID VAN DE HAVENS ......................................................................................... 18
7.
TOEKOMSTIGE ONTWIKKELINGEN ................................................................................. 20
8.
RISICOPARAGRAAF ........................................................................................................... 21
9.
FINANCIEEL EFFECT .......................................................................................................... 22 9.1 9.2 9.3 9.4
10.
KOSTEN VOOR ONDERHOUD.................................................................................................. 23 VERVANGINGSKOSTEN ......................................................................................................... 24 KOSTEN BAGGERWERKZAAMHEDEN....................................................................................... 25 FINANCIEEL GEVOLG HAVENTARIEVEN EN BEGROTING ............................................................ 25 OVERZICHT BIJLAGEN ...................................................................................................... 26
Hd.315-012-v2.0 Pagina 2 van 26
1.
SAMENVATTING
Het beheerplan heeft betrekking op alle gemeentelijke havens en vaarwegen binnen de grenzen van de gemeente Harderwijk, inclusief de scheepsvaart- en verkeersvoorzieningen die zich daarbinnen bevinden. Dit beheerplan is gericht op de huidige havenexploitatie en de ontwikkelingen daarin na vaststelling van de lopende programmabegroting 2025-2029. Het verbeteren en in stand houden van de huidige faciliteiten op een effectieve wijze met acceptabele tarieven voor passanten, ligplaatshouders en beroepsvaart vormt de basis. Door de uitbreiding van de havens met de voorzieningen van deze tijd, de toekomstige ontwikkelingen en de verbeteringen van bestaande en aanleg van nieuwe havenvoorzieningen wordt het (water)toerisme bevorderd en draagt bij aan verbetering van de aantrekkelijkheid van de stad. Om de havens voor de toekomst aantrekkelijk te houden voor de gebruikers dient er jaarlijks te worden geëvalueerd welke verbeterpunten en aanpassingen mogelijk noodzakelijk zijn. Met behulp van een meerjarige onderhoudsplanning is het onderhoud aan de haveninfrastructuur en vervangingskosten tot en met 2044 in beeld gebracht. De financiële resultaten van dit alles zijn samengebracht in hoofdstuk 8 Kosten havens. 2.
INLEIDING
In dit beheerplan wordt weergegeven op welke wijze het havenbeheer in de gemeente Harderwijk in de planperiode (2025-2029) gerealiseerd wordt, welke maatregelen worden uitgevoerd en wat aandachtspunten zijn. Op basis van informatie over het areaal, kwaliteit, ambities, ontwikkelingen en onderhoudsplanningen wordt inzicht gegeven in de benodigde organisatie, activiteiten, uitgaven en inkomsten die de komende jaren worden verwacht. Goed beheer van de havens is nodig om de kwaliteit van de havens en voorzieningen op peil te houden of te verbeteren. Hierdoor kan optimaal gebruikgemaakt worden van de havens. Dit heeft een positieve invloed op de vaste ligplaatsen voor de bewoners in het Waterfront en het aantal passanten (bezettingsgraad) die de havens aandoen, de rondvaartboten en op de hoeveelheid overslag van goederen. Bij een toenemend gebruik van de havens is een goede regulering van het scheepvaartverkeer gewenst. In de Verordening fysieke leefomgeving Harderwijk zijn hiervoor regels vastgesteld. Nu er meer inzichtelijk is over de invloed van de uitbreiding van de havens en duidelijkheid is over de toekomstige ontwikkelingen is het tijd om het vigerende Havenbeheerplan 2020 t/m 2024 te actualiseren voor de periode 2025 t/m 2029.
2.1 Aanleiding Gezien de toekomstige ontwikkelingen is het noodzakelijk goed inzicht te hebben in het benodigde budget voor het beheer en instandhouding van alle havens en vaarwegen in eigendom van de gemeente Harderwijk. Een Havenbeheerplan is hiervoor het juiste instrument. Binnen de gemeente Harderwijk heeft het havengebied door het project Waterfront vele veranderingen ondergaan. Zoals het inrichten van een strandeiland, uitbreiding van havens, vaarwegen, bruggen en een nieuwe boulevard. Ook is de Havendam gerenoveerd, de Vissersbrug vervangen en is er een nieuw havenkantoor gerealiseerd. Momenteel wordt er gewerkt aan fase 3 van het Waterfront.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 3 van 26
De gemeente heeft in september 2016 de Havenvisie Harderwijk 2016 vastgesteld. De havenvisie geeft op hoofdlijnen de richting aan voor de ontwikkeling, gebruik en beheer van de havens, de reikwijdte en ambitie en welke onderdelen verder moeten worden uitgewerkt. Het beheerbudget van de haven voor de huidige situatie is bedoeld om de haven naar behoren te onderhouden. De onderhoudstoestand van de onderdelen van de haven (kademuren, oeverbeschermingen, bruggen, waterdiepte, enz.) inclusief de risico’s zijn in beeld gebracht om de instandhouding op een voldoende wijze vorm te kunnen geven. Het beheerplan heeft betrekking op alle havens in eigendom en beheer van de gemeente Harderwijk en het nautische beheergebied van de gemeente Harderwijk. Aan Ingenieursbureau Westenberg uit Harderwijk is in 2023 de opdracht verstrekt tot het inspecteren, actualiseren en muteren van de gegevens in het beheersysteem iASSET voor de havens. Uitgezonderd de objecten die nog in aanleg zijn binnen het project Waterfront fase 3. Met deze gegevens is er een financiële doorkijk gemaakt voor de periode 2025-2044.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 4 van 26
Legenda nautisch beheergebied 1 Lorentzhaven 9 2 Pasteurhaven 10 3 Vissershaven (kom) 11 4 Vissershaven 12 5 Lelyhaven 13 6 Stadshaven 14 7 Strandhaven 15 8 Waterstadhaven 16
Ceesje Uilgracht Hendrik Petgracht Bart Koekgracht Jan Piekgracht Robbenzandgracht Jottergracht Balzandgracht Noorderhoofdgracht
17 18
Langezandgracht Jottergracht
Hd.315-012-v2.0 Pagina 5 van 26
2.2 Bedrijfsvoering beheer havens Voor het effectief en efficiënt uitvoeren van het beleid is een goede bedrijfsvoering noodzakelijk. Bij de dienstverlening hanteren we de Harderwijker Aanpak met de drie O’s: Open, Ontspannen en Ondernemend. De uitgangspunten en werkwijze toetsen we voortdurend op basis van de aspecten kennis, kosten en service. Dit resulteert voor het beheer in een snelle, flexibele en integrale dienstverlening. Kennis Het onderhoud en het beheer van de havens in de gemeente Harderwijk wordt deels door eigen personeel en deels door private partijen uitgevoerd. Dit heeft als voordeel dat de gemeente de vakkennis in huis houdt en hiervoor niet afhankelijk is van externe partijen. Bij overheidsinstanties die gekozen hebben om alleen een regierol te vervullen, blijkt dat de expertise vermindert en de controlefunctie en rol van opdrachtgever niet optimaal worden uitgevoerd. Door een deel van de werkvoorbereiding en het beheer zelf te blijven doen houdt Harderwijk voldoende kennis in huis om het beheer effectief aan te kunnen sturen. Kosten Door voor de verschillende beheertaken een afweging te maken tussen zelf doen of uitbesteden kunnen we steeds financieel gunstige keuzes maken. Voor de beheerstaken maken we altijd een afweging van de kosten op de korte en middellange termijn. Service De kracht van onze bedrijfsvoering is kwaliteit en flexibiliteit.
Door het gebruik van eigen personeel bieden we buiten reguliere werktijden een hoge service. We spelen in op onverwachte situaties en calamiteiten. Door de combinatie van het inzetten van eigen personeel met uitbesteden aan private partijen bereiken we een optimum in flexibiliteit.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 6 van 26
3.
WETTELIJKE KADERS EN REGELGEVING
Onderdeel van het beleid om het areaal aan civiele kunstwerken te beheren en onderhouden is om de ambitie en visie te laten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. De onderstaande wet- en regelgeving vormt het kader waarbinnen geopereerd kan worden. 3.1 Burgerlijk Wetboek Het Burgerlijk Wetboek (BW) is relevant voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken, met name vanwege de aansprakelijkheidsaspecten. Enkele relevante artikelen hiervoor uit het Burgerlijk Wetboek zijn: ● Artikel 6:162 - Onrechtmatige daad Dit artikel behandelt de schuldaansprakelijkheid. Als er schade ontstaat als gevolg van onrechtmatig handelen, kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld. Bijvoorbeeld, als nalatig onderhoud leidt tot gevaarlijke situaties op een civiel kunstwerk en dit tot schade leidt, is artikel 6:162 BW van toepassing. ● Artikel 6:174 - Risicoaansprakelijkheid voor opstallen Dit artikel behandelt de risicoaansprakelijkheid voor gebreken aan opstallen, waaronder civiele kunstwerken. Als een gebrek aan een civiel kunstwerk gevaar oplevert voor personen, is de gemeente als eigenaar/beheerder risicoaansprakelijk. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat civiele kunstwerken voldoen aan de geldende veiligheidseisen. ● Gedegen onderhoudsbeleid Het BW legt niet gedetailleerde voorschriften op voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken.
Op basis van de algemene principes in het BW is het wel van belang dat de gemeente een gedegen onderhoudsbeleid hanteert. Regelmatige inspecties volgens bijvoorbeeld CROW-richtlijnen en een goed beheersysteem zijn belangrijk om aan de zorgplicht te voldoen en aansprakelijkheid te beperken. 3.2 Omgevingswet (per 1 januari 2024) Per 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet regelt alles wat te maken heeft met de fysieke leefomgeving. Het doel ervan is zorgen voor én het in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving én het doelmatig beheren en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving voor de maatschappelijke functies. De Omgevingswet integreert en bundelt verschillende bestaande wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving. In totaal zijn 26 wetten samengevoegd tot de Omgevingswet. De belangrijkste wetten die relevant zijn voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken en zijn opgegaan in de Omgevingswet, zijn genoemd in tabel 1. De lijst is onuitputtelijk. Voorheen (voor 1-1-2024) Woningwet (o.a. bouwbesluit 2012)
Wet Geluidhinder
Raakvlakken De Woningwet is met name gericht op het bouwen en gebruiken van bouwwerken, en is minder direct van toepassing op civiele kunstwerken. Wel zijn aspecten in de Woningwet en het daaraan gerelateerde Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) die relevant kunnen zijn voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken: Technische voorschriften; Veiligheidsvoorschriften; Renovatie en aanpassingen; Technische levensduur. De Wet geluidhinder heeft betrekking op het voorkomen en beperken van geluidhinder, en het bevorderen van een goed leefklimaat. Met betrekking tot het beheer en
Hd.315-012-v2.0 Pagina 7 van 26
Voorheen (voor 1-1-2024)
Wet Milieubeheer
Waterwet
Wet Natuurbescherming
Raakvlakken onderhoud van civiele kunstwerken zijn enkele relevante aspecten uit de Wet geluidhinder: Geluidsbelasting bij aanleg en reconstructie, Geluidsmaatregelen. De Wet milieubeheer regelt diverse aspecten met betrekking tot het milieu en heeft betrekking op uiteenlopende activiteiten, waaronder beheer en onderhoud van civiele kunstwerken zoals: Afvalstoffenbeheer; Geluidhinder; Conservering van materialen; Energiebesparing. De Waterwet reguleert het beheer en gebruik van water in Nederland en heeft betrekking op verschillende aspecten van waterbeheer, waterkwaliteit en waterveiligheid. In relatie tot het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken door de gemeente zijn er enkele relevante aspecten uit de Waterwet: Watervergunning; Waterbeheer; Waterkwaliteit; Waterberging Waterveiligheid Samenwerking met waterschappen. De Wet natuurbescherming bevat bepalingen die relevant kunnen zijn voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken door de gemeente, vooral in relatie tot natuuraspecten. Hier zijn enkele relevante punten: Beschermde planten en dieren; Gebiedsbescherming; Vergunningen; Mitigatie en compensatie. Aanvraag vergunning bouwwerkzaamheden.
Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht Tabel 1: Overzicht voornaamste wet- en regelgeving gerelateerd aan civiele kunstwerken
3.3 Wegenverkeerswet 1994 De Wegenverkeerswet 1994 regelt het verkeer op de weg, en hoewel het zich voornamelijk richt op verkeersregels en verkeersveiligheid, zijn er enkele aspecten die relevant zijn voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken door de gemeente: ● Inrichting van de weg De Wegenverkeerswet geeft voorschriften met betrekking tot de inrichting van de weg. Dit omvat ook de inrichting van civiele kunstwerken zoals bruggen, tunnels en viaducten. Bij het beheer en onderhoud moeten deze civiele kunstwerken voldoen aan de in de wet gestelde eisen voor een veilige en doelmatige inrichting. ● Veiligheid van de weggebruiker De wet stelt dat de wegbeheerder (in dit geval de gemeente) verantwoordelijk is voor een veilige inrichting van de weg. Bij het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken moeten maatregelen worden genomen om de veiligheid van weggebruikers te waarborgen. Dit kan onder andere betrekking hebben op verkeerssignalering, verlichting en andere veiligheidsvoorzieningen op of rond civiele kunstwerken. ● Onderhoudsplicht De wegbeheerder heeft een algemene plicht tot onderhoud van de weg. Deze plicht omvat ook het onderhoud van civiele kunstwerken die deel uitmaken van de weg. Gebreken aan civiele kunstwerken die de verkeersveiligheid kunnen beïnvloeden, dienen tijdig te worden verholpen.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 8 van 26
●
Verkeersbesluiten De Wegenverkeerswet vereist dat bepaalde verkeersmaatregelen op of rond civiele kunstwerken worden vastgelegd in verkeersbesluiten. Dit omvat bijvoorbeeld het regelen van verkeersstromen, snelheidsbeperkingen en eventuele tijdelijke verkeersmaatregelen welke nodig zijn tijdens onderhoud of reconstructies van civiele kunstwerken. ● Toegankelijkheid en bruikbaarheid Civiele kunstwerken moeten toegankelijk en bruikbaar zijn voor alle weggebruikers. Bij beheer en onderhoud moet rekening worden gehouden met de toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van civiele kunstwerken, bijvoorbeeld door te voldoen aan de eisen voor trottoirs, fietspaden en oversteekplaatsen. 3.4 Scheepsvaartverkeerswet De Scheepvaartverkeerswet (Svw) is de basis voor alle verkeersregels van de scheepvaart. In de Svw staan algemene regels voor het veilige en vlotte verloop van het scheepvaartverkeer. Deze regels zijn verder uitgewerkt in scheepvaartreglementen. De Scheepvaartverkeerswet is van toepassing op al het verkeer op het water. De Svw regelt onder meer: ● De veiligheid en de doorstroming van het scheepvaartverkeer; ● Het in stand houden en onderhouden van vaarwegen; ● Het voorkomen of beperken van schade door het scheepvaartverkeer aan onder andere oevers, dijken en bruggen; ● Het voorkomen of beperken van verontreiniging door scheepvaart.
De wet bevat onder meer het verbod op het varen onder invloed. Verder vormt de wet ook de basis voor het aanbrengen van verkeerstekens. De verkeersregels op het water zijn terug te vinden in 6 scheepvaartreglementen voor de binnenwateren en 1 voor de kustwateren. Deze reglementen bevatten regels over bijvoorbeeld voorrang, verlichting, geluidsseinen en de betekenis van verkeerstekens. 3.5 Aanbestedingswet & lokaal inkoop- en aanbestedingsbeleid De Aanbestedingswet en het lokaal inkoop- en aanbestedingsbeleid zijn van belang bij het uitbesteden van projecten met civiele kunstwerken. Bij grotere projecten kan de gemeente verplicht zijn om een aanbestedingsprocedure te volgen om eerlijke concurrentie te waarborgen. Het beleidsplan moet hier rekening mee houden bij het plannen van onderhouds- en reconstructiewerkzaamheden. 3.6 Besluit Begroting en Verantwoording en de Gemeentewet (artikel 212) Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de gemeentewet (artikel 212) is relevant voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken door de gemeente vanwege de eisen dat het stelt aan de financiële verantwoording en het inzicht in het beheer van kapitaalgoederen, waaronder civiele kunstwerken.
Een aantal relevante aspecten zijn: ● Inzicht in kapitaalgoederen Artikel 12 van het BBV schrijft voor dat de gemeente inzicht moet geven in hoe zij omgaat met haar kapitaalgoederen, waaronder civiele kunstwerken. Dit betekent dat de gemeente informatie moet verstrekken over het beheer en onderhoud van deze civiele kunstwerken in haar begroting en jaarstukken.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 9 van 26
●
●
●
Lasten kapitaalgoederen Het BBV vereist dat de kapitaallasten (afschrijvingslasten en rentelasten) en onderhoudslasten van investeringen, waaronder civiele kunstwerken, worden opgenomen in de begroting en de jaarstukken. Afschrijvingstermijnen Binnen gemeente Harderwijk zijn de afschrijvingstermijnen opgenomen in de nota waarderen, activa en afschrijven van vaste activa (WAAVA). Deze nota is opgesteld conform de vereisten vanuit het BBV, de Gemeentewet en de notitie materiële vaste activa. Toezicht door het Rijk Het BBV legt niet alleen verantwoordingsregels vast, maar het heeft ook betrekking op het toezicht door het Rijk. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BiZa) houdt toezicht om ervoor te zorgen dat gemeenten hun kapitaalgoederen adequaat onderhouden en de daarvoor benodigde budgetten reserveren.
3.7 Normen en richtlijnen Eurocode 1 - EN 1991-2 Deel 2 reguleert de belastingen op constructies, met specifieke focus op verkeersbelasting op bruggen. NEN 8700 en 8701 zijn van toepassing op de herberekening van bestaande bruggen, waarbij veiligheidsfactoren zijn afgestemd op de restlevensduur. Bij verbouwingen gelden NEN 8700-normen voor constructieve veiligheid van bestaande bouwwerken. Bestaande situatie en nieuwbouw Bij verbouwing of renovatie van een bouwwerk zijn in beginsel de nieuwbouwvoorschriften van toepassing. Dit is echter niet altijd mogelijk en staat financieel gezien niet altijd in redelijke verhouding tot het resultaat daarvan. In de NEN 8700 worden veiligheidsfactoren afgestemd op de beoogde restlevensduur van een constructie. Bestaande constructies die nog enkele jaren mee moeten worden op deze manier minder streng beoordeeld dan nieuwe constructies. In de bestaande situatie is doorgaans geen expliciete wetgeving voor het beheer en onderhoud aan civiele kunstwerken van toepassing, naast de algemeen geldende vereisten voor het beheren van objecten en het uitvoeren van werken daaraan (arbo, lozingen en dergelijke). Constructieve veiligheid bestaande bruggen Voor bestaande bruggen is de waarde in deze norm (erg) hoog.
Bij een herberekening van bestaande bruggen zijn dan ook aanvullende normen van toepassing, NEN 8700 en 8701, waardoor lagere vereisten worden bepaald. Bij een herberekening zijn ontwerpdocumenten noodzakelijk. Bij het ontbreken van ontwerpdocumenten is niet na te gaan of het huidige civiele kunstwerk voldoet. Maatregelen worden dan bepaald op basis van de inschatting van het risico. Dit risico wordt ingeschat door de constructeur op basis van de beschikbare informatie, de ontwerpdocumenten en inspectieresultaten. Er is dan namelijk geen vergelijking te maken tussen het huidige gebruik (gebruiksbelasting) van een civiel kunstwerk en de ontwerpsituatie (ontwerpbelasting).
Hd.315-012-v2.0 Pagina 10 van 26
4.
HAVENS
Harderwijk is al sinds mensenheugenis een havenstad. Van oudsher is Harderwijk een stad met een visserijverleden. Vroeger voeren vele botters uit voor de visvangst vanuit de Vissershaven. Met de afname van de visserij verdwenen vele vissersboten. Met de opkomende industrie werd de behoefte aan havens groter. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Lelyhaven aangelegd door Rijkswaterstaat voor de aanleg van de Flevopolders. Na het gereedkomen van de polders is de haven overgegaan in gemeentelijk eigendom. In de 70’er jaren van de vorige eeuw werd het industrieterrein Lorentz ontwikkeld waarbij de Lorentzhaven werd aangelegd. In de 21e eeuw start het project Waterfront met als belangrijk doel het terugbrengen van water naar de stad. De omgeving rond de Lelyhaven transformeert van industrie naar wonen en recreëren. Het industrieterrein ten noorden van de Lorentzhaven wordt uitgebreid en de Pasteurhaven wordt aangelegd om ruimte te bieden aan de bedrijven die plaats moeten maken voor de ontwikkeling van Waterfront. De stad krijgt weer een front aan het water door de aanleg van de Strandhaven, Waterstadshaven en Stadshaven. Havengebied zuid Door de aanleg van de nieuwe havens in het gebied zuid is Harderwijk weer een aantrekkelijke havenstad aan de Randmeren. De havens zijn met het inzetten van gastheren/havenmeesters vanaf het water de ontvangstkamer van Harderwijk.
Watersporters komen graag met hun vaartuig naar Harderwijk en verblijven één of meerdere nachten. De havens van Harderwijk zijn een volwaardige eenheid in het toeristische aanbod op nationaal en internationaal niveau. Woning gerelateerde havens Onderdeel van Waterfront is de unieke combinatie van wonen op de wal met een ligplaats in de nabijheid van de woningen wonen op het water. De functie wonen op het water is beperkt tot de Vissershaven en de Lelyhaven. De kom van de Vissershaven heeft van oudsher een woonfunctie. Dit is de enige plek in Harderwijk waar woonboten en woonarken zijn toegestaan. In de Vissershaven aan de Kleine Hellingkade zijn en in de Lelyhaven worden ligplaatsen gerealiseerd voor varende historische vaartuigen met tevens de mogelijkheid tot wonen. Het aantal ligplaatsen waarbij wonen is toegestaan, voorzien van alle nutsaansluitingen, is gemaximaliseerd tot achttien. Hierbij is in het ontwerp rekening gehouden met de parkeernorm. Havengebied noord (werkhaven) Met de havens in het havengebied noord richt Harderwijk zich op de beroepsvaart: op- en overslag van goederen en containers, reparatie, productie en winterstalling van (recreatie)vaartuigen. De Lorentzhaven faciliteert het lokale en regionale bedrijfsleven op het gebied van vervoer over water.
Hiervoor is de haven voorzien van een openbare kade, voldoende bedrijven die werkzaam zijn in de sector op- en overslag en een containerterminal met deels een openbaar karakter. De Pasteurhaven huisvest bedrijven die gerelateerd zijn aan de watersport en visserij. Varende historische vaartuigen Een bijzondere groep vormt het varend erfgoed. Specifiek voor het varende erfgoed zijn ligplaatsen aangewezen in de Lelyhaven, de Vissershaven en op twee afzonderlijke aangewezen ligplaatsen in de Strandhaven en Waterstadhaven. Op een aantal ligplaatsen in de Lelyhaven en Vissershaven is ook wonen op een historisch schip toegestaan.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 11 van 26
4.1
Terugblik havenbeheerplannen
Havenbeheerplan 2016 Een meerjarig beheerplan beschrijft: wat wij aan bezittingen hebben, op welk kwaliteitsniveau en hoe wij dat moeten onderhouden en wat dat kost. Het gaat om de dagelijkse kosten en het onderhoud en de vervanging op de langere termijn. In 1996 is er voor het eerst een meerjaren beheerplan voor de gemeentelijke havens vastgesteld, hierna te noemen Havenbeheerplan 1996. In het Havenbeheerplan 1996, is aan de hand van een inspectie een onderhoudsadvies gegeven voor de periode 1996-2016. Daar waar nodig zijn de vervangingen en de herstelwerkzaamheden uitgevoerd. Waar mogelijk is rekening gehouden met toekomstige ontwikkelingen van het project Waterfront. De invloed van het project Waterfront is voor de exploitatie van de havens zeer ingrijpend. In 2013 zijn bedrijven van het voormalige industrieterrein gelegen rond en om de Lelyhaven verplaatst naar de Lorentzhaven en de Pasteurhaven. De Lelyhaven werd in 2013 voor schepen gesloten. Vanwege de bodemsanering (aanwezigheid van asbest) en het onderzoek naar nog aanwezige explosieven uit de 2e Wereldoorlog is de noordoostelijke kade van de Vissershaven vanaf 2012 tot en met 2016 niet of zeer beperkt beschikbaar geweest. Havenbeheerplan 2020-2024 In 2019 is het havenbeheerplan 2020-2024 opgesteld.
Hiervoor zijn inspecties verricht door de ingenieursbureaus Westenberg, Boskalis en Tijhuis en is gebleken dat het technische gedeelte (kades, bruggen etc) globaal op orde zijn. Het vaargedeelte van de Vissershaven (inclusief de kom), de watergangen rond het Noorder- en Zuidereiland en de Lorentzhaven zijn weer op diepte gebracht. Daarnaast heeft er onderhoud aan de steigers rond en om de woonarken en woonschepen in de kom van de Vissershaven plaatsgevonden. De oude Vissersbrug is geheel vervangen en voorzien van een afstandsbediening vanuit het havenkantoor alsmede een bedieningspaneel bij de brug. Door deze vervanging en het onderhoud voldoen de havens aan de geldende eisen. Aan het Noorder- en Zuidereiland is op de stalen damwand een wrijfgording aangebracht en zijn de kades voorzien van extra afmeervoorzieningen en de ligplaatsen genummerd. Ook de ligplaatsen aan de Watersportboulevard zijn voorzien van extra afmeervoorzieningen en zijn de ligplaatsen genummerd. 4.2 Huidige kwaliteit Uit de inspecties uitgevoerd door de ingenieursbureaus Westenberg en Tijhuis in 2023 is gebleken dat het technische gedeelte (kades, bruggen, waterdiepte, etc) over het algemeen in goede staat zijn. De damwanden in de Vissershaven, de Vissersbrug en steigers rondom de woonarken en woonschepen in de kom van de Vissershaven zijn vervangen of gerenoveerd.
Ten opzichte van het vorige beheerplan zijn deze werkzaamheden naar voren gehaald. Deze werkzaamheden zijn naar voren gehaald om die te kunnen combineren met de reconstructie van de Havendam (combineren van werk met werk). In de Lorentzhaven zijn een aantal kades vervangen. De afgelopen periode zijn er diverse baggerwerkzaamheden uitgevoerd om de vaarwegen en havens op diepte te houden. Ook de havenlichten bij de ingang van de Strandhaven en Waterstadshaven zijn vervangen. Dit was een eis van Rijkswaterstaat om te voldoen aan de wettelijke richtlijnen, Scheepvaarttekens en veiligheidsnormen.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 12 van 26
4.3 Prestatiebeschrijving en streefkwaliteit De prestatie voor de gemeentelijke havens is het gastvrij en veilig beheren van de gemeentelijke havens voor plezier- en beroepsvaart alsmede voor de aan de kade gelegen bedrijven. Hiertoe worden de volgende werkzaamheden uitgevoerd: ● Onderhoudsniveau B; ● Planmatig jaarlijks onderhoud aan de havenvoorzieningen; ● Meerjarig onderhoud (vervanging van op basis van technische en economische levensduur) ● Curatief onderhoud (herstellen van schade); ● Projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie, reconstructie en baggeren); ● Handhaven van orde en veiligheid in en rondom de haven; ● Beheren van beschikbare voorzieningen als elektra, water en afval; ● Beheer van schepenbestand en daarbij het innen van de verschuldigde havengelden.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 13 van 26
5.
WETGEVING EN BELEID
Dit hoofdstuk wordt het beleid uiteengezet over het beheer van de havens binnen de gemeente. In het vorige hoofdstuk zijn de betreffende havens beschreven. Hier wordt nu verder ingegaan over de ambities die de gemeente heeft voor het beheer en de strategie die ze heeft om dat beheer de komende periode uiteen te zetten. De ambities worden beschreven in de beheervisie. Een inventarisatie van de beleidsuitgangspunten. ● Waterwet 2008; ● Binnenvaartpolitiereglement (BPR) ● Havenbeheerplan 2020-2024 ● Verordening fysieke leefomgeving Harderwijk (Vflo) ● Regeling openbaar water en waterstaatswerken (Havenregeling) (ontwerp) ● Verordening Havengeld Harderwijk ● Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) ● Nota waarderen, activeren en afschrijven van vaste activa gemeente Harderwijk (20242027) ● Nota reserves en voorzieningen gemeente Harderwijk (2022-2025) * * Met de financiële verordening 2024 is door de raad besloten eens per 4 jaar de nota reserves en voorzieningen te actualiseren.
Deze wetten en beleidsuitgangspunten zijn voor de volledigheid genoemd omdat ze invloed kunnen hebben op het beheer van de havens. 5.1 Beheervisie Het is de ambitie van de gemeente om haar huidige areaal van de havens op een functionele en effectieve (ofwel doelmatige) wijze te beheren en te onderhouden. Uitgangspunten voor deze beheervisie zijn: 1. Borgen van de veiligheid; 2. Borgen van het functioneren; 3. Voldoen aan wettelijke kaders; 4. Voldoen aan het gemeentelijke beleid. De havens vormen een onderdeel van de openbare ruimte. Traditioneel is beheer gebaseerd op het in stand houden van kunstwerken tegen aanvaardbare kosten en met inachtneming van de wettelijke aansprakelijkheid van de beheerder (artikel 6:174 Burgerlijk Wetboek). Daarnaast speelt ook de verzorging en uitstraling van het kunstwerk een rol. 5.2 Onderhoudsstrategie Voor het vastleggen van de minimale kwaliteit zijn voor civieltechnische kunstwerken interventieniveaus opgesteld. Voor het opstellen van deze niveaus is gebruikgemaakt van de volgende documenten en bronnen: ● Kwaliteitscatalogus openbare ruimte CROW-publicatie 323.
De CROW-systematiek is een landelijk erkende werkwijze die gebruikmaakt van beeldkwaliteiten; ● De norm NEN2767-4 conditiemeting die de technische toestand van objectonderdelen vastlegt; ● Door ervaringscijfers opgestelde Indicatieve toestandsscore van ingenieursbureau Westenberg over de staat van onderhoud van de objecten; ● Referentiedocumenten van andere (landelijke) beheerders van civiele objecten;
Hd.315-012-v2.0 Pagina 14 van 26
●
Ervaringen vanuit de markt met betrekking tot onderhoud.
Door middel van de documenten kan een totaal oordeel worden gegeven over de kwaliteit van de kunstwerken in de gemeente. In onderstaande tabel is de relatie weergegeven tussen kwaliteitsniveaus, de kwaliteitscatalogus CROW-publicatie 323, de NEN 2767-4 en de indicatieve toestandsscore.
Tabel: Indeling kwaliteitsniveaus en de koppeling CROW-beeldcatalogus, NEN 2767-4 en indicatieve toestandsscore.
De gemeente Harderwijk hanteert onderhoudsniveau B Gemiddeld: Dit niveau is qua beeldkwaliteit te vergelijken met CROW-beeldcatalogus niveau B; de NEN2767-4 conditiescore 3 en de indicatieve toestandsscore 3. 5.3 Lokale havenregels en Binnenvaartpolitiereglement Om alles in de havens en op de vaarwegen goed te laten verlopen, zijn regels nodig. De lokale havenregels zijn op hoofdlijnen vastgelegd in hoofdstuk 13 van de Vflo. De details voor het dagelijks reilen en zeilen zijn opgenomen in de Regeling openbaar water en waterstaatswerken (Havenregeling). Deze lokale regels zijn van toepassing op alle gemeentelijke havens binnen de grenzen van gemeente Harderwijk, alsmede alle voorzieningen en alle kunstwerken die zich in de onmiddellijke nabijheid van deze wateren bevinden.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 15 van 26
Het Binnenvaartpolitiereglement regelt de verkeersafhandeling op het water, terwijl de havenverordening het havengebruik regelt vanuit bepaalde belangen (milieu, orde en veiligheid). In het Binnenvaartpolitiereglement is een voor Nederland uniform systeem van verkeerstekens geregeld. Om dit systeem niet te doorkruisen worden dezelfde tekens in de havens gebruikt ten behoeve van de orde en veiligheid in de haven. 5.4 Omgevingsvisie Harderwijk Beleid dat betrekking heeft op de fysieke omgeving wordt de komende jaren vertaald naar de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan en gebiedsgerichte programma’s. Voor het havengebied is de eerste stap is het vertalen van bijvoorbeeld de Havenvisie Harderwijk 2016 naar de Omgevingsvisie Harderwijk. In de omgevingsvisie zijn de uitgangspunten van de havenvisie op hoofdlijnen overgenomen en geeft op hoofdlijnen de richting aan voor de ontwikkeling, gebruik en beheer van de havens van Harderwijk. De Havenvisie Harderwijk 2016 wordt tegelijk met het vaststellen van de Omgevingsvisie Harderwijk ingetrokken. In de komende jaren worden de uitgangspunten die in de omgevingsvisie zijn opgenomen verder uitgewerkt in het omgevingsplan en in gebiedsgerichte programma’s.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 16 van 26
6.
BRUGGEN
Meest in het oog springende en essentiële nieuwe voorzieningen in het havengebied zuid van Harderwijk zijn de bruggen. In het noordelijk havengebied zijn geen bruggen aanwezig of gepland. In de loop van het project Waterfront is als gevolg van voortschrijdend inzicht of gewenste technische verbeteringen de uitvoering van de bruggen (doorvaartbreedte, beweegbaar of niet en doorvaarthoogte) regelmatig in overleggen aan de orde geweest. Het beoogde gebruik van de havens en de uitvoering van de bruggen is op elkaar afgestemd.
Legenda bruggen 1 Hoge Brug, geen doorvaart mogelijk 2 Vischpoortbrug 3 Dolfinariumbrug 4 Waterfrontbrug 5 Flevobrug
6 7 8
Lelybrug Vissersbrug Vaste brug, doorvaarthoogte 1.40 m
Hd.315-012-v2.0 Pagina 17 van 26
6.1 Bediening bruggen Voor de bediening van de bruggen in Waterfront zijn de in de Samenwerkingsovereenkomst contractueel vastgelegde eisen onverkort van kracht. De eisen voor de bediening van de bruggen zijn samengevat opgenomen in bijlage 3 bruggen van de vastgestelde Havenvisie 2016. Eén van de belangrijkste uitgangspunten voor de bediening van de bruggen is een efficiënte, veilige en op elkaar afgestemde afhandeling van het verkeer over het land en over het water. Voor de bediening zijn twee bedieningssystemen voor de Havendienst het uitgangspunt: 1) bediening bij de brug zelf door de Havendienst, 2) bediening vanuit een centrale bedienpost (Vanuit het Havenkantoor). De bediening op afstand vanaf een centrale bedienpost (het Havenkantoor) in het havengebied is noodzakelijk in het hoogseizoen en om in te kunnen grijpen bij calamiteiten. 6.2 Bereikbaarheid van de havens Om de routes goed te kunnen duiden, zijn voor dit beheerplan de vaargeulen van namen voorzien, uitsluitend bedoeld voor de duidelijkheid. Op onderstaande kaart is de locatie van de vaargeulen aangegeven. Alle havens van Harderwijk zijn bereikbaar via de vaargeul Randmeren in het Wolderwijd, onderdeel van de recreatieve Randmerenroute. De vaargeul Waterstadhaven ontsluit de Vissershaven, Lelyhaven en Waterstadhaven. De nieuw aangelegde vaargeul Strandhaven ontsluiting de Strandhaven en Stadshaven.
De nieuwe vaargeul is onderdeel van de Integrale Inrichting Veluwe Randmeren (IIVR). De ontsluiting van de Lorentzhaven is aangegeven met de vaargeul Lorentzhaven. Zes van de in totaal tien oeververbindingen in het havengebied zuid zijn beweegbare bruggen. Dat vergroot de attractiviteit van het gebied door de mogelijkheid van een vaarroute rond het Dolfinariumeiland. Met een sloep en vergelijkbare vaartuigen kan de route zonder belemmeringen gevaren worden. De beweegbare bruggen maken het ook mogelijk om met grotere vaartuigen deze route te varen.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 18 van 26
Legenda vaargeulen 1 vaargeul Strandhaven 2 vaargeul Waterstadhaven 3 vaargeul Aquaduct 4 vaargeul Lorentzhaven 5 vaargeul Nijkerk-Elburg
Hd.315-012-v2.0 Pagina 19 van 26
7.
TOEKOMSTIGE ONTWIKKELINGEN
Een inventarisatie van toekomstige ontwikkelingen. ● Werkzaamheden project Waterfront fase 3 Lelyhaven. Pasteurhaven en Lorentzhaven, De Pasteurhaven (aanleg 2008) is in 2017 weer op diepte gebracht. Bij de uitbreiding van het industrieterrein Lorentz Noord en de daarbij behorende aanpassing (verkleining) van de Lorentzhaven is aan de noordelijke zijde een nieuwe stalen damwand geplaatst. In het oude gedeelte van de Lorentzhaven zijn in 2024 op diverse bestaande locaties werkzaamheden aan de stalen damwanden uitgevoerd. Eind 2019 heeft het ingenieursbureau Tijhuis in opdracht van de gemeente onderzoek gedaan naar de waterdiepte van de havens. Uit het onderzoek is gebleken dat de Lorentzhaven niet meer volledig op diepte was waardoor er tussen 2022 en 2024 baggerwerkzaamheden hebben plaatsgevonden. De Noordelijke havens zijn nu op diepte. Strandhaven, Stadshaven. Waterstadshaven en vaargeul Strandhaven-Wolderwijd De Strandhaven en de vaargeul Strandhaven-Wolderwijd worden in het voorjaar 2025 weer op diepte gebracht. De Stadshaven is nog op voldoende diepte. De Waterstadshaven met de watergangen bij het Noorder- en Zuidereiland zijn in 2023 weer op diepte gebracht. Jaarlijks worden de havens op diepte gepeild en vinden er structureel baggerwerkzaamheden plaats om de havens op diepte te houden. Lelyhaven De Lelyhaven ligt centraal in het gebied Waterfront.
De Lelyhaven is nog steeds aanwezig, maar is vanwege project Waterfront, sinds medio 2013 niet meer beschikbaar voor plezier- en beroepsvaart. De Lelyhaven maakt deel uit van project Waterfront fase 3 en komt dan in een nieuwe vorm beschikbaar voor historische vaartuigen en de kleine pleziervaart. Doordat de kade met alle noodzakelijke voorzieningen nog niet volledig ingericht en opgeleverd is, is onderhoud en vervanging van deze voorzieningen niet opgenomen in de planningen en ramingen. De watergangen zijn wel opgeleverd. In de ramingen en de planningen om de havens en watergangen jaarlijks op diepte te houden is de toekomstige Lelyhaven inclusief de grachten wel opgenomen. Vissershaven De Zuidwestelijk en de noordoostelijke zijde van de Vissershaven zijn inmiddels voorzien van nieuwe stalen damwanden. De Vissershaven is daarmee een stuk kleiner (smaller) geworden ten gunste van de toekomstige woningbouw in de 3e fase (het voormalige industrieterrein) van het project Waterfront. Vaststellen Havendiepten Voor de havens zijn er in het verleden ontwerp havendiepten aangehouden die afhankelijk zijn van het gebruik van de betreffende haven. Met een ontgravings-/ontgrondingsvergunning bij Rijkswaterstaat kan de gemeente in eigen beheer eenvoudig de haven op diepte houden of laten houden.
Voorwaarde is dat Rijkswaterstaat beschikt over de officieel vastgestelde havendiepten/streefdiepte voor elke haven. Door instemming met dit beheerplan wordt ook de in bijlage 1 genoemde havendiepten/ streefdiepte hierin voorzien.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 20 van 26
8.
RISICOPARAGRAAF
Een risico is de onzekerheid (kans) dat een gebeurtenis met (negatieve) gevolgen zich voordoet. In deze paragraaf worden een aantal risico’s op een rij gezet. Uitgangspunt hierbij is dat er voor het Havenbeheerplan alleen algemene normale risico’s worden onderkend. De eventuele financieel nadelige gevolgen van deze risico’s worden binnen de reguliere exploitatie van de haven (c.q. gemeente) opgevangen. Onder algemene risico’s vallen kostenstijgingen door onvoorziene omstandigheden. Hierbij valt te denken aan financieel nadelige gevolgen van gewijzigde wet- en regelgeving, vandalisme, stabiliteit van kadeconstructies, kortere technische levensduur van voorzieningen dan verwacht.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 21 van 26
9.
FINANCIEEL EFFECT
Voor de berekeningen van de kosten is er onderscheid gemaakt in onderhoudskosten en vervangingskosten van de aan de haven gerelateerde civiele kunstwerken en kosten voor baggerwerkzaamheden. De berekening van de civiele kunstwerken is uitgevoerd door ingenieursbureau Westenberg B.V. Het in kaart brengen van de baggerwerkzaamheden is gedaan door ingenieursbureau Tijhuis B.V. Door deze opdeling is gebruikgemaakt van kennis en ervaringen waarin de bureaus zijn gespecialiseerd. Meerjarig overzicht vervanging en groot onderhoud Met behulp van een meerjarige planning zijn op basis van inspectie alle benodigde onderhouds- en vervangingswerkzaamheden tot en met 2044 in beeld gebracht en berekend. Gemiddeld zijn voor de periode 2025-2044 jaarlijks de volgende kosten geraamd. Kostensoort Onderhoud havens Onderhoud bruggen Vervangingskosten Totaal
€
Bedrag 201.800
€
118.500
€ €
93.000 413.300
Hd.315-012-v2.0 Pagina 22 van 26
9.1 Kosten voor onderhoud Onderstaande tabel geeft een beeld van de geraamde kosten voor onderhoud over de planperiode 2025-2044.
€
Klein onderhoud havens 36.700
2026
€
41.100
2027
€
2028 2029
Jaar 2025
Groot Klein onderhoud onderhoud havens bruggen 141.000 18.900
Groot onderhoud bruggen 29.500
Totaal 226.100
0
11.550
29.500
82.100
20.400
0
18.900
205.200
244.500
€
43.600
59.900
11.350
32.700
147.500
€
21.300
0
23.900
114.500
159.700
2030
€
40.000
351.120
6.550
59.800
457.400
2031
€
20.400
0
18.900
29.500
68.800
2032
€
52.600
209.700
11.550
55.800
329.600
2033
€
106.900
459.100
43.900
29.500
639.400
2034
€
40.000
49.300
6.550
128.000
223.800
2035
€
27.300
106.900
40.400
194.300
368.800
2036
€
39.100
58.800
6.550
259.600
364.000
2037
€
20.400
399.300
18.900
98.600
537.200
2038
€
43.600
66.100
11.550
36.300
157.600
2039
€
21.300
1.500
18.900
114.500
156.200
2040
€
40.000
866.600
6.550
109.400
1.022.500
2041
€
20.400
39.200
23.900
29.500
113.000
2042
€
52.600
182.000
6.550
152.800
393.900
2043
€
106.900
201.700
43.900
170.800
523.200
2044
€
40.000
11.000
11.550
128.000
190.500
Gemiddeld
€
41.700
160.200
18.100
100.400
320.300
Deze bedragen zijn exclusief vervangingen en kosten voor het baggeren. De genoemde eenheidsprijzen zijn gebaseerd op GWW-kosten (zie gwwkosten.nl) en ervaringscijfers van Ingenieursbureau Westenberg B.V.
Op basis van het gewenste onderhoudsniveau B is jaarlijks een gemiddeld budget nodig van €320.300 voor het beheer en onderhoud. Dit is exclusief vervangingen. Alternatieven Als er wordt gekeken naar een hoger of een lager onderhoudsniveau (A en C). Zijn de jaarlijkse onderhoudskosten bij onderhoudsniveau A globaal 65 à 70% hoger en bij onderhoudsniveau C globaal 25 à 30% lager dan bij onderhoudsniveau B. Voor onderhoudsniveau A is niet gekozen vanwege de hoge onderhoudskosten en het eerder uitvoeren van maatregelen dan soms technisch noodzakelijk is. Voor onderhoudsniveau C is niet gekozen vanwege het feit dat bij dit onderhoudsniveau wordt geaccepteerd, dat het areaal qua onderhoud in een matige onderhoudstoestand mag verkeren.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 23 van 26
9.2
Vervangingskosten
Op een gegeven moment is instandhouding van een kunstwerk niet meer rendabel en moet worden overgegaan tot vervanging of renovatie. Op basis van de ingeschatte aanlegjaren en gemiddelde levensduur van betonnen, stalen en houten kunstwerken, zijn theoretische vervangingsjaren bepaald. Voor de vervangingskosten is gebruik gemaakt van kentallen per m 2, per kunstwerk soort en met een differentiatie naar materiaal. Uiteraard zal, indien het theoretische vervangingsmoment nadert, door middel van een technische inspectie, nader moeten worden vastgesteld of vervanging aan de orde is. Op dat moment kan een afweging worden gemaakt of het uitvoeren van grootschalige herstelmaatregelen (renovatie) dan wel vervanging het meest economisch is. Onderstaande tabel geeft een beeld van de geraamde kosten voor vervanging over de planperiode 2025-2044. Vervanging Vervanging havens bruggen Totaal
Jaar 2025
€
2026
€
2027
€
2028
€
2029
€
2030
€
2031
€
2032
€
2033
€
2034
€
2035
€
2036
€
2037
€
2038
€
2039
€
2040
€
2041
€
8.400
Toelichting havens Toelichting Bruggen Kom Vissershaven korte Steiger (bij 8.400 Veluvia) eerste deel
50.100
Kom Vissershaven houten damwanden bedrag € 45.900 Kom Vissershaven korte steiger (bij 50.100 Veluvia) tweede deel bedrag € 4.200
328.600
Kom Vissershaven stalen 328.600 damwanden meerdere kades
180.050
Strandhaven meerdere kades Stroomvoorzieningen en elektrakasten bedrag € 157.250 Kom Vissershaven grote steiger bij 180.050 Veluvia bedrag € 22.800
Hd.315-012-v2.0 Pagina 24 van 26
2042
€
914.400
128.000
2043
€
57.600
160.000
2044
€
31.950
Gemiddeld
€
79.000
Slagboominstallaties /-kasten beweegbare 1.042.400 Lorentzhaven stalen damwanden 09 bruggen Slagboominstallaties Kom Vissershaven Stalen /-kasten beweegbare 217.600 damwanden bij de Havendijk bruggen 31.950 Strandhaven houten damwand
14.000
93.000
Over de planperiode 2025-2044 zal er jaarlijks gemiddeld €93.000,- gespaard moeten worden om toekomstige vervangingsinvesteringen uit te kunnen voeren.
9.3
Kosten baggerwerkzaamheden
Onderstaande tabel geeft een beeld van de geraamde kosten om de haven jaarlijks op diepte te houden. Meerjarenraming
Kosten per jaar
Noorderlijke havens
€
25.000
Zuidelijke havens (inclusief vaargeul Strandhaven-Wolderwijd)
€
75.000
Totaal kosten jaarlijks onderhoud
€
100.000
N.B. alle bedragen zijn exclusief verrekenbare BTW. Kosten zijn geraamd op ervaringscijfers en deskundigheid van ingenieursbureau Tijhuis B.V.
9.4
Financieel gevolg haventarieven en begroting
Haventarieven De gemeente kent een Verordening op de heffing en invordering van haven-, lig-, kade- en opslaggelden. Dit zijn rechten die geheven worden op grond van artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b van de Gemeentewet. Rechten zijn bedoeld om gemeentelijke activiteiten te bekostigen en zijn gebonden aan een maximale kostendekking van 100%. In principe kent onze gemeente daar waar mogelijk en toegestaan een volledige kostendekking. Burgers betalen voor een dienst of product waar ze belang bij hebben. De gemeente mag er geen winst op maken, maar alleen de kosten in rekening brengen. De havens binnen de gemeente Harderwijk zijn voor diverse doelgroepen ingericht. De havenvoorzieningen die zijn aangebracht zijn afgestemd op de doelgroepen waarvoor de havens zijn bedoeld. Gebaseerd op onder andere deze havenvoorzieningen hanteert de gemeente verschillende tarieven. Ook zijn er nog vergunningen voor bewoners in het havengebied die hun boot op de daarvoor bestemde plaats kunnen aanleggen.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 25 van 26
10.
OVERZICHT BIJLAGEN
Nr.
Titel
Versie
Datum
Document
I
Omvang*
Havendiepten
1
04-12-24
N.v.t.
1 pag.
II
Begrippenlijst
1
04-12-24
N.v.t.
1 pag.
III
Meerjarenoverzicht 2025-2044 bruggen
1
20-01-25
Hd.315-013
1 pag.
IV
Meerjarenoverzicht 2025-2044 havens
1
20-01-25
Hd.315-014
1 pag.
* De omvang van het document exclusief eventuele kaften, titelbladen en bijlagen.
Hd.315-012-v2.0 Pagina 26 van 26
Gemeente Harderwijk Bijlage I Havendiepten
Havendiepten Als toevoeging aan het Havenbeheerplan 2025-2029 worden de havendiepten per deel van een haven vastgesteld. Dit geeft duidelijkheid bij het toelaten van schepen in de gemeentelijke havens. Door de havendiepte per zone vast te stellen kunnen de havens optimaal worden gebruikt door de scheepvaart. Het vaststellen van de havendieptes is ook van belang bij het op de juiste diepte houden van de havens. Onder verwijzing naar de vastgestelde havendiepten kunnen baggerwerkzaamheden eenvoudiger worden uitgevoerd. Na het vaststellen van de havendiepten behoeft er eenmalig een ontgrondingsvergunning te worden aangevraagd bij Rijkswaterstaat. Aansluitend kan er met een verleende ontgravingsvergunning, ook van Rijkswaterstaat, de havens weer op de vergunde havendiepte gebracht worden waarbij een melding aan Rijkswaterstaat volstaat. Voor de keuze van de waterdiepten is gekeken naar de beperkende factoren zoals sluizen, bruggen, aquaduct, maar ook tunnels. Voor de beroepsvaart zijn dat de sluis bij Nijkerk, de Roggebotsluis bij Kampen en het aquaduct in Harderwijk met een toelaatbare diepgang van -2.60 NAP. Het plan Waterfront is volop in uitvoering. Voor alle wateren binnen het project Waterfront, zoals o.a. fase 3 zijn de definitieve plannen vastgesteld. Na het gereedkomen van het totale project zullen de definitieve havendiepten worden vastgesteld.
Voorlopig worden voor onderstaande gemeentelijke havens de onderstaande (ontwerp) havendiepten* vastgesteld: Havendiepten 2025-2029* ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●
-3,80 NAP Lorentzhaven -3,00 NAP Pasteurhaven -2.40 NAP Vissershaven -2.00 NAP Vissershaven (kom) -2.40 NAP Lelyhaven -2.00 NAP Lelyhaven grachten (fase3 project Waterfront) -2.40 NAP Strandhaven -2.40 NAP Stadshaven -2.40 NAP Waterstadshaven -2.40 NAP Vaargeul Strandhaven-Wolderwijd -2.40 NAP Watergangen Zuider- en Noordereiland in open verbinding met de Waterstadshaven -2.00 NAP Watergangen Zuider- en Noordereiland achter de dam
* Betreft streefdiepte. Diepte kan afwijken.
Gemeente Harderwijk Bijlage II Begrippenlijst
Begrippenlijst Aanmeerstoelen Samenstel van houten of stalen palen in het vaarwater, waarvan schepen gebruik kunnen maken om tijdelijk aan te meren, zonder voorzieningen voor schepen of schippers. Bulktransport Transport in grote hoeveelheden, opgeslagen in tanks of los gestort in laadruimte van een schip. Containertransport Transport van goederen in zeecontainers van 1, 2 of 3 TEU (lengte-eenheid voor container). Het laden en lossen van de containers gebeurt met een speciaal daarvoor bestemde voorziening. Dagelijks onderhoud Het geheel aan onderhoudsmaatregelen gericht op het gebruik van de havenvoorzieningen, die meer dan één keer per tien jaar worden uitgevoerd (o.a. onderhoud aan de bruggen). Groot onderhoud Onderhoudsmaatregelen die over een groot gedeelte van de haven worden uitgevoerd, met als doel de haven aan de vastgestelde richtlijnen te laten voldoen. Hierbij valt te denken aan baggeren en vervangingen van voorzieningen zoals een brug. Kapitaallasten Rente en afschrijvingskosten van investeringen in bouwwerken, kunstwerken, reconstructies, vervangingen en havenvoorzieningen. Loswallen Een loswal is een speciaal daartoe ingerichte kade, veelal samengesteld uit stalen damwanden, waaraan schepen liggen voor het lossen en laden.
Remmingswerken Samenstel van palen met horizontale balken, voorzien van houten geleiders, die in het water staan om de scheepvaart te geleiden en de achterliggende objecten te beschermen.
Gemeente Harderwijk
Bijlage III MJOP 2025-2044 bruggen
Gemeente Harderwijk Bijlage IV MJOP 2025-2044 haven