Toelichting "Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere"

Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 2

Inhoudsopgave

Toelichting

5

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Vervanging oude bestemmingsplannen 1.3 Begrenzing plangebied 1.4 Opzet bestemmingsplan 1.5 Leeswijzer

7 7 7 7 8 9

Hoofdstuk 2 Beschrijving van het plangebied 2.1 Ligging en ontsluiting 2.2 Historie 2.3 Landschap 2.4 Functionele analyse 2.5 Opgenomen ontwikkelingen

10 10 10 13 17 19

Hoofdstuk 3 Beleidskader 3.1 Inleiding 3.2 Rijksbeleid 3.3 Provinciaal en regionaal beleid 3.4 Gemeentelijk beleid

20 20 20 21 23

Hoofdstuk 4 Randvoorwaarden 4.1 Inleiding 4.2 Vormvrije MER-beoordeling 4.3 Bodem 4.4 Watertoets 4.5 Geluidhinder 4.6 Geurhinder 4.7 Natura 2000-gebieden 4.8 Luchtkwaliteit 4.9 Externe veiligheid 4.10 Lichthinder 4.11 Gewasbeschermingsmiddelen 4.12 Cultuurhistorie en archeologie 4.13 Hoogspanningsleidingen 4.14 Radarverstoringsgebieden

28 28 28 28 29 31 31 32 32 33 35 35 36 36 36

Hoofdstuk 5 Toelichting op de planregels 5.1 Inleiding 5.2 Inleidende regels 5.3 Bestemmingsregels 5.4 Algemene regels 5.5 Overgangs- en slotregels

38 38 38 38 43 44

Hoofdstuk 6 Uitvoerbaarheid 6.1 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 6.2 Economische uitvoerbaarheid

45 45 46

Bijlagen bij toelichting Bijlage 1 Gerealiseerde kwaliteitsverbetering Bijlage 2 Landschappelijke inpassing Scheerseweg 1 Bijlage 3 Inrichtingsplan Buurtschuur Bijlage 4 Ontwikkelingsvisie deelgebied Slagharen, De Krim, (Oud) Lutten Bijlage 5 Ontwikkelingsvisie Gramsbergen en omgeving Bijlage 6 LIK achtergronddocument

47 48 49 50 51 52 53

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 3

Regels

55

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

56 56 66

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15 Artikel 16 Artikel 17 Artikel 18 Artikel 19 Artikel 20 Artikel 21 Artikel 22 Artikel 23 Artikel 24 Artikel 25 Artikel 26 Artikel 27 Artikel 28

Bestemmingsregels Agrarisch met waarden - Beekdallandschap Agrarisch met waarden - Besloten veenontginningslandschap Agrarisch met waarden - Essen- en hoevenlandschap Agrarisch met waarden - Open veenontginningslandschap Bedrijf - Nutsbedrijf Groen - Landschapselement Horeca - Essen- en hoevenlandschap Maatschappelijk - Beekdallandschap Natuur - Beekdallandschap Natuur - Besloten veenontginningslandschap Natuur - Essen- en hoevenlandschap Natuur - Open veenontginningslandschap Verkeer - 2 Water Wonen - Beekdallandschap Wonen - Besloten veenontginningslandschap Wonen - Essen- en hoevenlandschap Wonen - Open veenontginningslandschap Leiding - Gas Leiding - Hoogspanning Waarde - Archeologie 1 Waarde - Archeologie 4 Waarde - Archeologie 5 Waarde - Landgoed Waterstaat - waterconserveringsgebied Waterstaat- waterbergingsgebied

67 67 75 83 91 98 99 101 103 106 108 110 112 114 115 116 120 124 128 132 134 136 138 140 142 143 144

Hoofdstuk 3 Artikel 29 Artikel 30 Artikel 31 Artikel 32 Artikel 33 Artikel 34

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene gebruiksregels Algemene bouwregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Overige regels

145 145 146 147 148 151 152

Hoofdstuk 4 Artikel 35 Artikel 36

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel

154 154 155

Bijlagen bij de regels Bijlage 1 Beeldkwaliteit woningtype Hoeve Bijlage 2 Beeldkwaliteit woningtype Boerderij Bijlage 3 Beeldkwaliteit woningtype Dienstwoning A Bijlage 4 Beeldkwaliteit woningtype Landgoedwoning Bijlage 5 LIK deelgebied Slagharen, De Krim, (Oud) Lutten Bijlage 6 LIK deelgebied Gramsbergen en omgeving Bijlage 7 Staat van Bedrijfsactiviteiten Bijlage 8 Nadere toelichting staat van bedrijfsactiviteiten

157 158 159 160 161 162 163 164 165

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 4

Toelichting

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 5

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 6

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Inleiding

Voorliggend plan is een actualisering van het bestemmingsplan voor het landgoed De Groote Scheere. Het landgoed De Groote Scheere ligt in het noordoostelijk deel van de gemeente Hardenberg en is ongeveer 800 ha groot. In de afgelopen jaren zijn er diverse ontwikkelingen geweest op het landgoed. Er zijn "groene" investeringen gedaan, gericht op herstel en ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteiten. Dit waren investeringen in nieuwe natuur, herstel van landschapselementen, verbetering van mogelijkheden voor extensieve recreatief medegebruik en de realisatie van een duurzame waterhuishouding, door onder meer waterretentie en beekherstel. Om deze groene investeringen te kunnen doen, heeft er een "rode" ontwikkeling plaatsgevonden in de vorm van nieuwe bouwkavels. Inmiddels zijn al deze kavels uitgegeven en zijn de laatste woningen gebouwd. Om deze ontwikkelingen mogelijk te maken zijn er in de afgelopen jaren verschillende procedures gevoerd, waardoor er nu lappendeken aan bestemmingsplannen en partiële herzieningen voor het landgoed geldt. Met voorliggend plan wordt nu voorzien in één actuele juridische regeling. Deze nieuwe juridische regeling sluit bovendien qua systematiek aan op het geldende bestemmingsplan Buitengebied, zoals dat in het overige buitengebied van Hardenberg geldt. Hiermee wordt ook de rechtsgelijkheid binnen en buiten het landgoed verbetert. 1.2

Vervanging oude bestemmingsplannen

Met voorliggend bestemmingsplan worden de volgende bestemmingsplannen geheel of gedeeltelijk vervangen: bestemmingsplan Landgoed De Groote Scheere Landgoed De Groote Scheere, partiële herzieningen Buitengebied Hardenberg (klein gedeelte) Herontwikkeling Landgoed de Groote Scheere Buitengebied Hardenberg, herziening regels Wijziging bestemmingsplan Landgoed De Groote Scheere, Holthonerweg 7 Holthone Facetherziening parkeren Hardenberg (gedeeltelijk) 110 kV-kabel Hardenberg-Coevorden (gedeeltelijk) 1.3

vaststellingsdatum 24-05-2011 24-06-2014 02-12-2014 23-02-2016 26-09-2016 23-05-2017 17-07-2018 04-12-2018

Begrenzing plangebied

Het bestemmingsplan heeft betrekking op het gehele landgoed De Groote Scheere, met uitzondering van de provinciale weg N34 en de aansluiting op de Holthonerweg. Hiervoor is in 2016 een eigen bestemming opgesteld vanwege de reconstructie van deze weg met een eigen specifieke planologische regeling. Het landgoed ligt in het noordoosten van de gemeente Hardenberg en omvat de buurtschap Holthone en omgeving. Op onderstaande afbeelding is globaal de begrenzing van het gebied weergegeven.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 7

Globale begrenzing van het plangebied (foto: Google Earth)

1.4

Opzet bestemmingsplan

Dit bestemmingsplan bestaat uit een toelichting, regels en een verbeelding (plankaart):  In de toelichting worden de overwegingen gegeven die hebben geleid tot het geven van de bestemmingen aan de percelen.  In de regels wordt per bestemming een omschrijving gegeven van de toegestane functies van de gronden en de zich daarop bevindende gebouwen en bouwwerken.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 8



Op de verbeelding (plankaart) worden de verschillende bestemmingen van de gronden aangegeven. De verbeelding is in overeenstemming met de verplichte landelijke standaarden voor digitaal uitwisselbare en vergelijkbare bestemmingsplannen (IMRO2012, SVBP2012 en STRI2012).

Wat er in de regels en op de verbeelding staat, is voor iedereen (burgers, bedrijven, instellingen en overheden) juridisch bindend. 1.5

Leeswijzer

De toelichting is als volgt opgebouwd.  Hoofdstuk 2 beschrijft de geschiedenis, de huidige situatie op het landgoed en de voorkomende landschapstypen. Per landschapstype wordt ingegaan op de bestaande gebiedskenmerken en de gewenste ontwikkelingsrichting. Hiermee wordt aangesloten op de systematiek van het vigerende bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg. Dit bestemmingsplan bevat slechts enkele kleinschalige ontwikkelingen, deze zijn in paragraaf 2.5 beschreven.  In hoofdstuk 3 is een samenvatting opgenomen van het plangebied relevante beleid van de verschillende overheden.  Hoofdstuk 4 gaat in op de geldende (milieu)kwaliteitseisen.  Hoofdstuk 5 geeft een artikelsgewijze toelichting op de planregels en gaat in op de doorwerking van de bestaande gebiedskenmerken en gewenste ontwikkelingen in de regels en op de verbeelding van dit bestemmingsplan.  Hoofdstuk 6 gaat in op de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 9

Hoofdstuk 2 2.1

Beschrijving van het plangebied

Ligging en ontsluiting

Landgoed De Groote Scheere ligt in het noorden van de provincie Overijssel, tussen de plaatsen Gramsbergen en Coevorden en ten westen van het Coevorden-Vechtkanaal. Het landgoed ligt aan twee belangrijke doorgaande wegen. De N377 langs de Lutterhoofdwijk en de N34 die het oorspronkelijke landgoed doorsnijdt. De N34 heeft het landgoed min of meer in twee gebieden verdeeld. De beide delen van het landgoed zijn via het nieuwe viaduct onder de N34 onderling bereikbaar. De belangrijkste lokale wegen op het landgoed zijn de Holthonerweg en de Scheerseweg. De Scheerseweg ontsluit het oostelijk deel van het plangebied en gaat sluit via het viaduct aan op Holthonerweg die doormiddel van aftakkingen een 'rondweg' om de Holthoneresch vormt. Deze 'rondweg' is een zandweg, evenals de weg midden over de es. Naast deze rondweg bestaat een fijnmazig netwerk van zandwegen dat zich voornamelijk in het plangebied ten westen van de N34 concentreert. 2.2

Historie

Ontstaansgeschiedenis De Groote Scheere De betekenis van de naam "De Groote Scheere" kan op twee manieren worden uitgelegd: 'schaar of scheere' in het oud Saksisch dialect betekent: een eenheid van grazende runderen of 'weidegronden in gemeenschappelijk bezit' 'schoor / schoer, schore', betekent oever - mogelijk relatie met ligging aan de (Kleine) Vecht. Beide opties zijn aanvaardbaar. Door de ouderdom van de huislocatie De Groote Scheere en de ligging ervan en van de boerderij Klein Scheer op de oever van de Kleine Vecht gaat de voorkeur uit naar de tweede optie. Twee landschapsonderdelen zijn in de loop der eeuwen met elkaar gegroeid; het landhuis De Groote Scheere en het esdorp Holthone. Opvallend aan dit landgoed is dat het niet de traditionele vormgeving kent met strakke lanen en tuinen en rationeel ingerichte bospercelen. Het landschap is hier altijd bepalend geweest voor het gebruik en haar inrichting. Daardoor is er nog veel van de oorspronkelijke inrichting en opbouw aanwezig. In de loop der eeuwen werd op en om de es van Holthone meerdere keren gevochten. De es lag op een strategisch goed punt tussen Hardenberg en Coevorden, aan de Vecht en tussen de grote moerassen in. Het betrof een van de weinige verbindingsroutes over land naar de stad Groningen welke als zetel van het bisdom erg belangrijk was.

Na de vorming van het landgoed als één eigendom werden de boerderijen bewoond door pachtboeren, diverse gebouwen raakten door strubbelingen gauw in verval. In deze tijd zijn veel boerderijen verdwenen (rond 1950 waren er nog 38 erven - in 2010 nog maar 18 erven). Vanaf de 19e eeuw kende het landgoed meerdere eigenaren. In die tijd is steeds weer nieuw bos aangelegd, het landhuis verbouwd en meer grond ontgonnen. Deze laatste periode (maar ook de geïsoleerde ligging) is zeer bepalend voor het huidige landschap geweest. Door zijn ligging is Holthone een zeer oude in zich zelf gekeerde maatschappelijke en sociale samenleving, met familienamen die al honderden jaren terug gaan. Landschappelijke waarden uit het verleden

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 10

De landschappelijke opbouw van het landgoed De Groote Scheere kenmerkte zich in het verleden al door zijn diversiteit aan landschapstypen. In de laatste ijstijd heeft water in het gebied een belangrijke rol gespeeld en de ruimtelijke opbouw bepaald. Doordat de Vecht vroeger een aanzienlijk breder stroomdal had, hadden overstromingen van deze rivier ook invloed op het gebied van De Groote Scheere. Er zijn twee kleinere beekdalen die de hoger gelegen Holthoneresch inkaderen. De Vecht heeft door te meanderen aan de weerszijden van deze beekdalarmen dekzandruggen afgezet. Hier bevinden zich de drogere gronden. Verspreid werden boerderijen gesticht en zo ontstonden de eenmansessen die omsloten werden door houtwallen en singels. De Holthoneresch was door zijn hoge ligging geschikt voor akkerbouw. De ophoging is mede aan het vroegere landbouwsysteem met de potstal te danken. Aan de oostelijke rand van de es ontstond al vroeg in de middeleeuwen de buurtschap Holthone (flankesdorp). Op onderstaande kaart uit de Hottinger Atlas is de Holthoner es met de erven ten noorden en ten oosten daarvan duidelijk zichtbaar.

Uitsnede Hottinger Atlas 1787

De laagveenmoerassen werden geleidelijk ontgonnen vanuit twee punten: het lintdorp Anerveen en vanuit een tweede punt rond de toenmalige boerderij De Asscheboer (tegenwoordig De Schans). Dit was een eenmansontginning, die zich door een andere verkavelingsrichting onderscheidt van de ontginning vanaf Anerveen.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 11

Uitsnede topografisch kaart 1900

Later in de periode rond 1900 was de ontginning zover dat een groot deel van het veengebied werd gekenmerkt door grote openheid en een uitgebreide slagenstructuur. In die periode is de waterhuishouding al aangepast. De "bron" van de noordoostelijke beek werd afgekoppeld en de beek waterde tegenstrooms aan de oorspronkelijke richting af naar een nieuw aangelegde watergang. Bij het huis "De Groote Scheere" was aan het eind een stoomgemaal aangelegd om te kunnen ontwateren op de Kleine Vecht.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 12

Bebouwing in het verleden

Uitsnede topografische kaart 1950

De bebouwing op het landgoed De Groote Scheere is onder te verdelen in woonbebouwing en agrarische bebouwing. De Holthoneresch en alle eenmans-essen zijn oorspronkelijk vanuit nabij gelegen boerderijen ontwikkeld. Deze boerderijen zijn op een aantal plaatsen nog aanwezig en vormen zo een cultuurhistorische eenheid met het landschap. Langs de oostrand van de Holthoneresch ligt een cluster boerderijen. Verder liggen verspreid over het landgoed nog enkele hoeves. Niet alle hoeves hebben nog een agrarische functie. Op de kaart uit 1950 is te zien dat er oorspronkelijk meer bebouwing heeft gestaan op het landgoed. Circa 10 erven zijn in sinds de jaren '50 verdwenen. Het landschap is hierdoor veel leger geworden dan het oorspronkelijk was. Speciaal in het besloten landschap rond de Holthoneresch en bij de eenmans-essen stond vroeger meer bebouwing. Het verdwijnen van deze bebouwing heeft het oorspronkelijke karakter van het cultuurlandschap aangetast. 2.3

Landschap

Uit de vergelijking van de huidige met de historische situatie van het landgoed De Groote Scheere blijkt dat in het landschap nog veel oude structuren herkenbaar zijn, deels zijn elementen verdwenen of karakteristieken niet meer herkenbaar. Het landschap is opgebouwd uit verschillende landschapselementen en landschapstypen. De oorsprong hiervan hangt samen met de bodemkundige situatie en de eerder beschreven cultuurhistorie van het gebied. De huidige opbouw van het gebied kan worden ingedeeld in de volgende vier landschapstypen:  

Essen- en hoevenlandschap (gemeenschappelijke grote Holthoneresch en de eenmansessen en kleinschalig landschap); Beekdalen / natte laagte;

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 13



Ontginningslandschap (laagveen- en heideontginningen).

Essen- en hoevenlandschap Essenlandschap Als centrale eenheid binnen het landgoed is de Holthoneresch dominant aanwezig. Het kenmerkende hoogteverschil ten opzichte van de directe omgeving is bijna 4 meter. De es heeft zijn open karakter behouden, echter de graanteelt is grotendeels vervangen door grasland en deels door maïs. De van oorsprong dichte randbeplanting is aan de oostzijde van de es deels verdwenen. In de nog aanwezige beplanting zijn, voor Nederlandse begrippen, bomen van aanmerkelijke ouderdom te vinden. Deze bomen zijn van grote cultuurhistorische en visuele waarde en versterken het oude karakter van de es. Vanwege de bedrijfsvergrotingen in het verleden zijn de erven uitgebreid met schuren en stallen. Op een aantal erven (zoals de Oranjehoeve) zijn veel oude cultuurhistorisch waardevolle schuren blijven staan, terwijl op andere erven (zoals het Ooievaarsnest) door de schaalvergroting de oude gebouwen zijn verdwenen. De schaalvergroting is de bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 14

hoofdoorzaak voor het verdwijnen van de, voor het landgoed, karakteristieke erfbeplanting. Ruimtelijke structuur  Aanwezigheid van een grote relatief hoog en bol gelegen es met landschappelijke en cultuurhistorische waarde.  Sterk contrast tussen openheid (es) en geslotenheid (dichte randbeplanting)  De es is begrensd door bomenrijen, singels, houtwallen en bos. Bebouwingsstructuur  Erven liggen verspreid rond het noordelijk en oostelijk deel van de es en zijn sterk met landschap verbonden.  De oorspronkelijke bebouwing aan de zuidwest zijde van de es (erve Bril) is verdwenen.  Begrenzing van de es in de loop van de tijd opgeschoven richting de Holthonerweg langs de es aan de oostzijde, om die reden is het hoogteverschil aan de oostzijde ook minder goed waarneembaar Hoevenlandschap Dit betreft het hoger gelegen kleinschalig landschap met veel beplanting (houtwallen en singels) en verspreide bebouwing. Het landschap ligt als een band rond de Holthoreresch, al dan niet doorsneden door een beekdal/natte laagte. Aan de noordwestkant van de Holthoneresch is geen sprake meer van een beekdal en heeft het gebied een kleinschalig karakter. Het wordt gekenmerkt door een van oorsprong dichte houtwallen- en houtsingelstructuur. De oorspronkelijke beplanting rond de aanwezige eenmansessen is veelal verdwenen.

De karakteristieke singels en wallen die de kleine akkers begrensden zijn of verdwenen of vervangen door bospercelen, die de gehele eenmanses bedekken. Deze werden na 1900 aangelegd ten behoeve van de houtteelt. De bossen hebben de eenmansessen door de jaren heen dus een nieuwe besloten identiteit verleend. Een oorspronkelijke waarde van de eenmansessen was de bijbehorende boerderij langs de es. Deze bebouwing is op vele plaatsen verdwenen. Net als bij de grote es is dus ook hier de oorspronkelijke relatie tussen agrarische bebouwing en cultuurgrond niet meer herkenbaar. Ruimtelijke structuur  Afwisselend landschapsbeeld gevormd door kleine en middelgrote ruimten, begrensd door bomenrijen, singels, houtwallen en bos.  Landschap kent relatief veel reliëf.  Zeer kleinschalig coulissengebied aan de noordwestkant van de es.  Eenmansessen liggen verspreid rond de centrale es. Bebouwingsstructuur  Erven zijn verbonden met en/of georiënteerd op de aanwezige eenmansessen of de hoofdontsluiting (Scheerseweg en Holthoneweg).  Erven zijn solitair gelegen, er is geen sprake van clustering.

Beekdallandschap De beekdalen en natte laagte liggen aan de oostzijde van het landgoed, rond de

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 15

Hothoneresch. Veel van de beekbegeleidende beplanting is verdwenen, waardoor het landschap een meer open karakter heeft gekregen. De openheid van het beekdal aan de zuidzijde is duidelijk te beleven door de aangrenzende besloten bossen van Veenema's berg. De openheid aan de noordoostzijde van de es is inmiddels teruggeplant, zodat het oorspronkelijk landschapsbeeld wordt hersteld. Het gebied De Zegge, ten zuidoosten van de Holthoneresch, kent een vrijere verkavelingsstructuur met houtwallen en kleinere beplantingselementen. Dit is een halfopen gebied met een sterke coulissewerking. De beperkt aanwezige bebouwing komt met name voor op de hoger gelegen delen. Ruimtelijke structuur  Diffuus landschapsbeeld doordat het klassieke beeld deels verdwenen is. Laag gelegen coulissenlandschap met de beek als drager, voorheen was beek aangezet met beplanting.  De gronden zijn voornamelijk in gebruik als gras- en hooiland. Bebouwingsstructuur  Op het landgoed De Groote Scheere staat nauwelijks bebouwing op de lager gelegen gronden.  De aanwezige bebouwing is solitair gelegen in het landschap en bestaat uit (voormalige) boerderijen.  De (woon)boerderijen zijn kleiner dan die in het hoeve en essenlandschap. Open en besloten veenontginningslandschap In het noorden van het landgoed ligt het ontginningslandschap, dat wordt onderverdeeld in het open en het besloten veenontiggingslandschap.

De veenontginning had oorspronkelijk tot doel de aanwezige turf te winnen, de latere ontginningen hadden als doel extra landbouwgrond te verkrijgen. De boscomplexen in het Scheerse Veld zijn na 1900 aangelegd in het kader van de houtproductie. Deze bossen zijn vrijwel niet ontsloten en hebben tegenwoordig een belangrijke natuurfunctie. Verder zijn ze zeer beeldbepalend en benadrukken de grootschalige openheid van de veenpolder. Dit is ook kenmerkend voor de ontginning aan de noordoostkant. De openheid wordt ruimtelijk duidelijk begrensd door de laan aan de noordkant van het plangebied (Scheiddijk). De verkaveling is hier grootschalig en heeft diverse richtingen. In beide ontginningsgebieden is nu en in het verleden weinig bebouwing geweest. Ruimtelijke structuur  Open grootschalig landschap met beplanting voornamelijk langs wegen en op erven.  Landschap en erven rationeel van opzet.  Vlak landschap met nauwelijks tot geen reliëf. Bebouwingsstructuur  De aanwezige bebouwing is voornamelijk geconcentreerd langs de Lutterhoofdwijk.  De oorspronkelijke, solitaire bebouwing in het ontginningslandschap is verdwenen.  De aanwezige boerderijen zijn fors, de woningen voor landarbeiders klein van opzet. Landschap Identiteit Kaarten (LIK) De verscheidenheid in landschapstypen is vastgelegd in de Landschap Identiteit Kaarten (LIK's).

Voor elk landschapstype zijn de belangrijkste gebiedskenmerken en ontwikkelingsrichtingen beschreven. De landschapstypen vormen de 'natuurlijke' dragers voor ontwikkelingen in het buitengebied. De LIK's komen terug in het bestemmingsplan voor het buitengebied. Zie ook:  Bijlage 5 LIK deelgebied Slagharen, De Krim, (Oud) Lutten  Bijlage 6 LIK deelgebied Gramsbergen en omgeving Het grootste deel van landgoed De Groote Scheere (het gebied ten westen van de N34) behoort tot het LIK deelgebied Slagharen, De Krim, (Oud) Lutten. Het gebied ten oosten van de N34 behoort tot het LIK Gramsbergen en omgeving. bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 16

2.4

Functionele analyse

Op landgoed De Groote Scheere zijn een aantal functies aanwezig. Deze worden hieronder beschreven. Agrarisch Binnen de grenzen van het landgoed zijn op dit moment nog negen agrarische bedrijven actief. Sinds de vaststelling van het vorige bestemmingsplan in 2015 is er één bedrijf beëindigd. De verwachting is dat de overgebleven boeren de komende planperiode blijven bestaan. De hoofdfunctie op het landgoed is en blijft landbouw. De agrarische bedrijven liggen vooral in het veenontginningsgebied in het noorden van het landgoed en verspreid in het beekdallandschap in het zuidelijk deel. Wonen Met de teruggang van het aantal agrarische erven naar negen, is wonen de belangrijkste functie op de erven van het landgoed geworden. De woningen zijn met name geconcentreerd rond de oude kern van het landgoed. In het kader van het Rood voor Groenproject zijn er in de afgelopen jaren elf nieuwe woonlocaties toegevoegd. Een aantal daarvan ligt buiten de oude kern van het landgoed. Nieuwe erven De nieuwe erven zijn ingericht en bebouwd volgens de eisen van een beeldkwaliteitsplan. Er is gebouwd volgens vier bebouwingstypologieën, passend bij het landschapstype en de reeds aanwezige gebouwen:  De 'Hoeve' is een forse boerderij die in het Essenlandschap en het Oude Hoevenlandschap beeldbepalend is. Afhankelijk van het landschapstype zijn er andere eisen aan de erfinrichting gesteld.

 De 'Boerderij' is een type dat vooral ligt in het Oude Hoevelandschap of in het Beekdallandschap. Het zijn eenvoudige erven met een bescheiden omvang die in het verleden aanwezig waren op het landgoed maar gesloopt zijn in het kader van schaalvergroting. De uitstraling is bescheiden door de kleinere maten en materiaalgebruik.  De 'Dienstwoning A' verwijst naar de arbeiderswoningen die hoorden bij de hoeves. De arbeiders werkten vroeger op de agrarische bedrijven of in de bossen. De woningen zijn eenvoudig van opzet en formaat.  De 'Landgoedwoning' tenslotte is een type woning dat als 'nieuwe laag' aan het landgoed is toegevoegd in het ontginningslandschap. In dit landschap komt de nieuwe laag het best tot zijn recht en gaat daar niet de concurrentie aan met de historische kern van het landgoed. De beeldkwaliteitseisen en bebouwingsregels die richtinggevend waren bij de ontwikkeling van de nieuwe erven, gelden nog steeds en zijn om die reden opgenomen in bijlage Bijlage 1, Bijlage 2, Bijlage 3 en Bijlage 4 van de regels. Recreatie/Horeca Aan de Holthonerweg ligt restaurant De Ganzenhoeve. Dit is een centraal ontmoetingspunt voor recreanten die gebruik maken van de wandel- en fietsmogelijkheden van de Groote Scheere. Dit bedrijf heeft een belangrijke functie voor het landgoed en de omgeving.

Zorg In hoeve De Klumpe aan de Holthonerweg 7 is sinds 2018 een kleinschalige woonzorgvoorziening gevestigd met circa 12 bewoners. Ook worden er mogelijkheden voor dagopvang worden geboden voor cliënten die niet zelf op de locatie wonen. Bedrijvigheid Afgezien van het restaurant en de agrarische bedrijven zijn er verder geen bedrijfsmatige activiteiten op het landgoed. De twee gasproductielocaties aan de noordwest- en zuidzijde zijn onbemande productielocaties die geen interactie met het landgoed hebben.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 17

Routes en infrastructuur Het landgoed ligt aan twee belangrijke doorgaande wegen. De N377 langs de Lutterhoofdwijk en de N34 die het landgoed doorsnijdt en daarmee een grote barrière vormt in het gebied. Sinds de reconstructie van de N34 is er op het landgoed geen rechtstreekse aansluiting meer op de N34. Via een tunnel tussen de Scheerseweg en de Holthonerweg zijn de beide delen van het landgoed verbonden. Daarnaast is een fijnmazig netwerk van zandwegen aanwezig in het hele gebied dat ten westen van de N34 ligt. Deze zandwegen worden vooral door bewoners, agrariërs en recreanten gebruikt. Leidingen Door het landgoed lopen meerdere aardgasleidingen van de NAM en Gasunie. Door het noordelijk deel loopt een ondergrondse 110kV-hoogspanningsleiding.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 18

2.5

Opgenomen ontwikkelingen

Afronding Rood voor Groen project Sinds 2010 is er veel geïnvesteerd in de versterking van het landgoed. Er is 11 ha nieuw bos en natuur aangelegd en 13 km nieuwe en herstelde houtwallen en singels. Er zijn nieuwe wandelpaden aangelegd. Samen met het waterschap is een oude beekloop hersteld en een waterberging (37 ha), waterconservering en waterretentiegebied (16 ha) aangelegd. Verder zijn er 11 nieuwe erven gerealiseerd op het landgoed en één bestaande karakteristieke schuur getransformeerd tot woning. In bijlage 1 zijn de gerealiseerde kwaliteitsverbeteringen opgenomen. Op een aantal punten (bijvoorbeeld ligging natuurvlakken en landschapselementen) zijn de kwaliteitsverbeteringen anders ingevuld. Het bestemmingsplan is op deze punten aangepast. In het vorige plan was er keuzevrijheid ten aanzien van de te bebouwen locaties. Met de realisatie van de laatste nieuwe erven komt deze keuzevrijheid te vervallen. Dit betekent dat in dit bestemmingsplan de alternatieve locaties wegbestemd zijn. De beeldkwaliteitseisen die golden bij de bouw van de woningen blijven van toepassing en zijn regeling in dit plan overgenomen. Herbestemming Scheerseweg 1 De agrarische activiteiten aan de Scheerseweg 1 zijn gestopt. In het kader van Rood voor Rood is de landschapsontsierende ligboxstal gesloopt en het gehele perceel is landschappelijk ingepast.

Deze inpassing is als bijlage 2 opgenomen, met een toelichtende onderbouwing waarom het op deze manier is ingepast. Met de sloop van de stal en inpassing is het erf weer in oude luister hersteld. De bestemming is in voorliggend plan gewijzigd van agrarisch met bouwvlak naar wonen. Realisatie buurtschuur Ten zuidwesten van de Oranjehoeve (Holthonerweg 18) is de hooischuur gelegen. Deze schuur is in vervallen staat en niet meer als zodanig in gebruik. Uit onderzoek naar de bouwhistorische en cultuurhistorische waarden van de schuur is gebleken dat het gebouw zeer behoudenswaardig is. Tegen de hooischuur is naast wat kleine uitbreiding ook een voormalige grupstal gebouwd. Hierdoor is het karakteristieke uiterlijk van de hooischuur aangetast. Door het landgoed is de karakteristieke schuur hersteld. Samen met een deel van de voormalige grupstal en een nieuwe tussenlid wordt dit omgevormd tot de maatschappelijke functie van buurtschuur voor het landgoed. De buurtschuur biedt enkel ruimte aan bijeenkomsten van en voor het landgoed. Dat betekent dat de schuur niet commercieel verhuurd zal worden aan derden. Zo ontstaat er een laagdrempelige ruimte voor (informatie)bijeenkomsten voor de inwoners of een bijzondere verjaardag/jubileum op het landgoed. Het inrichtingsplan in bijlage 3 geeft de toekomstige inrichting van de omgeving aan. Parkeren kan op informele wijze plaatsvinden.

Op het achtererf van de woning zijn hiervoor drie verharde parkeerplekken beschikbaar. Daarnaast kan worden geparkeerd op het bestaande grasveld voor de schuur. Hier is ruimte voor circa 12 auto's (zie de tekening in bijlage 3). Omdat het alleen bijeenkomsten betreft van en voor het landgoed, is de verwachting dat een aanzienlijk deel van de bezoekers lopend of op de fiets komt en de parkeerbehoefte beperkt is. Vanwege de verwachte lage intensiteit is het aanleggen van meer vaste parkeerplaatsen zonde van het karakter van het gebied. Indien mocht blijken dat er incidenteel toch meer parkeerruimte nodig is, dan kan worden uitgeweken naar het weiland aan de overzijde van de weg.

Kleine aanpassingen Op een aantal locaties is de begrenzing van het erf in overeenstemming gebracht met de feitelijke situatie. Ook is een aantal landschapselementen die een structurerende waarde hebben op het landgoed positief bestemd.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 19

Hoofdstuk 3 3.1

Beleidskader

Inleiding

Het beleid voor het buitengebied is verwoord in een groot aantal beleidsdocumenten. Het gaat daarbij niet alleen om gemeentelijke documenten, maar ook om beleid van rijk, provincie en waterschappen. In het bestemmingsplan Buitengebied is dit beleid afgewogen, en waar nodig, doorvertaald naar de verbeelding en regels. Onderhavig bestemmingsplan sluit aan op deze systematiek. De regels in dit plan zijn gebaseerd op de regels van het bestemmingsplan Buitengebied. De beleidsmatige toelichting in dit bestemmingsplan is dan ook gericht op de hoofdlijnen van het generieke beleid. 3.2

Rijksbeleid

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (geconsolideerde versie 2019) Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) "Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig” ondertekend door de minister van Infrastructuur en Milieu. Hiermee is het nieuwe ruimtelijke en mobiliteitsbeleid van het rijk van kracht geworden. De SVIR vervangt verschillende bestaande beleidsnota's waaronder de Nota Ruimte en de Nota Mobiliteit. In de SVIR schetst het Rijk ambities tot 2040 en doelen, belangen en opgaven tot 2028. De forse bezuinigingsopgave maakt dat er scherp geprioriteerd moet worden. De financiële middelen zijn de komende jaren beperkt en private investeerders zijn terughoudender. Het Rijk kiest in de SVIR daarom voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen (zie afbeelding 4.1). Buiten deze 13 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid.

De 13 nationale ruimtelijke belangen uit de SVIR

Planspecifiek Dit bestemmingsplan buitengebied heeft raakvlakken met de volgende nationale belangen, waarbij tevens is aangegeven op welke wijze in dit bestemmingsplan rekening is gehouden met deze belangen. 3. Ruimte voor het hoofdnetwerk vervoer van gevaarlijke stoffen:

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 20

In de juridische regeling zijn de hogedruktransportleidingen van de NAM en Gasunie samen met de 110 kV-hoogspanningsleiding die door het plangebied lopen als leidingbestemming opgenomen. De leidingen hebben in de regels een passend beschermingsregime gekregen. 10. Behoud en versterken cultuurhistorische en natuurlijke kwaliteiten In het bestemmingsplan hebben de cultuurhistorische en archeologische waarden binnen het plangebied een passend beschermingsregime gekregen. Wet natuurbescherming Per 1 januari 2017 zijn drie voormalige wetten, te weten de Flora- en faunawet, de Boswet en de Natuurbeschermingswet 1998, vervangen door de Wet natuurbescherming (Wnb). Bevoegdheden zijn met het ingaan van deze wet overgedragen van het rijk naar de provincie. Gebiedsbescherming In de Wet natuurbescherming worden de zogenoemde Natura 2000-gebieden beschermd. Natura 2000 is de overkoepelende naam voor gebieden die worden beschermd vanuit de Vogel- en Habitatrichtlijn. Volgens deze Europese richtlijnen moeten lidstaten specifieke diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving (habitat) beschermen om de biodiversiteit te behouden. Natura 2000-gebieden kennen een zogenaamde 'externe werking'. Dit betekent dat ontwikkelingen die buiten de begrenzing van de Natura 2000-gebieden gelegen zijn, ook getoetst moeten worden of er significant negatieve effecten optreden op het betreffende gebied.

3.3

Provinciaal en regionaal beleid

Omgevingsvisie Overijssel (geconsolideerde versie 2017) Rode draden bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving zijn duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. Zowel in het stedelijke gebied als in de groene omgeving gelden de principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Het voorkomen van onnodig ruimtebeslag begint bij de vraag of er wel een maatschappelijke behoefte is aan de beoogde ontwikkeling. De verplichting geldt om voor stedelijke functies eerst de mogelijkheden te benutten binnen gebieden die al een stedelijke functie hebben, voordat een claim mag worden gelegd op gebieden die nu nog een groene functie hebben. Voor de Groene Omgeving geldt een variant op de principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik die erop gericht is om eerst zoveel mogelijk bestaande erven en bebouwing te gebruiken voordat meegewerkt mag worden aan nieuw ruimtebeslag op de Groene Omgeving. Met de principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik geeft Overijssel een nadere invulling van de Ladder voor duurzame verstedelijking. De provincie stelt bovendien dat juist op landgoederen vrijkomende, veelal historische agrarische erven en gebouwen bij uitstek geschikt zijn voor hergebruik door andere functies, mede om het landgoedbedrijf duurzaam financieel in stand te houden.

De beleidskeuzes over waar en in welke vorm herontwikkeling van agrarische bedrijfsgebouwen mogelijk is, worden gemaakt door de gemeenten.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 21

De Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO) is het instrument om de balans de realiseren tussen een ruimtelijk-economische ontwikkeling en de ontwikkeling van ruimtelijke kwaliteit. In het KGO wordt onderscheid gemaakt in het leveren van een basisinspanning en een aanvullende kwaliteitsprestatie. Bij kleinschalige ontwikkelingen kan worden volstaan met een basisinspanning, doorgaans op eigen erf. Dat houdt in dat de ontwikkeling goed wordt ingepast. Wanneer er sprake is van een grootschalige ontwikkeling kan niet worden volstaan met de landschappelijke inpassing van de ontwikkeling zelf. Er zal dan een aanvullende kwaliteitsprestatie moeten worden geleverd. Voor het bepalen van de mate van aanvullende kwaliteitsprestaties gelden drie variabelen: 1. Is de ontwikkeling 'gebiedseigen' of 'gebiedsvreemd?'; 2. Wat is de schaal van de ontwikkeling en de impact op de omgeving?; en 3. Dient het initiatief een eigen belang, of ook maatschappelijke belangen? Omgevingsverordening Overijssel (geconsolideerde versie 2020) In de Omgevingsverordening is vastgelegd hoe uitvoering gegeven moet worden aan het beleid in de Omgevingsvisie Overijssel. De Omgevingsverordening richt zich net als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de provincie Overijssel en is opgesteld in de vorm van voorschriften.

In de Omgevingsverordening is per inhoudelijk thema vastgelegd, op welke wijze de thema's meegenomen moeten worden in bestemmingsplannen. De provinciale Omgevingsvisie en Omgevingsverordening worden actueel gehouden met een jaarlijkse actualisatieronde. Eerder vastgestelde beleidswijzigingen worden dan verwerkt. Ruimtelijke kwaliteit Ruimtelijke kwaliteit is één van de belangrijkste thema's. Onder het versterken van de ruimtelijke kwaliteit wordt verstaan het leggen van nieuwe verbindingen tussen bestaande gebiedskwaliteiten en nieuwe ontwikkelingen, waarbij bestaande kwaliteiten worden beschermd en versterkt en nieuwe kwaliteiten worden toegevoegd. Dit is juridisch verankerd in de Omgevingsverordening. De specifieke gebiedskenmerken zijn beschreven in de Catalogus Gebiedskenmerken, die als bijlage deel uitmaakt van de Omgevingsverordening. Verankering ruimtelijke kwaliteit in bestemmingsplan In het bestemmingsplan is vastgelegd dat de gebiedskenmerken bepalend zijn voor de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden in een gebied. In de bestemmingsregeling is daarom gekozen voor het opnemen van verschillende 'landschapsbestemmingen'. De verschillende landschapsbestemmingen zorgen voor de planologische bescherming van de bestaande gebiedskenmerken en bepalen de ruimtelijke inpasbaarheid van de toekomstige ontwikkelingen.

Dit is als volgt vastgelegd in de regels:  In de landschapsbestemmingen zijn de bebouwingsbepalingen afgestemd op de gebiedskenmerken uit de LIK's. Daarnaast zijn de gronden binnen de landschapsbestemmingen voor agrarische en natuurdoeleinden mede bestemd voor het instandhouden van de aanwezige natuur- en landschapswaarden zoals beschreven in de LIK's. Het uitvoeren van werken en werkzaamheden binnen deze gronden is gekoppeld aan een omgevingsvergunningplicht, waardoor de gebiedskenmerken planologisch beschermd worden.  Het toestaan van ontwikkelingsmogelijkheden via een wijzigings- of afwijkingsbevoegdheid is ook gekoppeld aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. In de regels is bepaald dat het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit een voorwaarde is voor planologische medewerking. Er moet een ruimtelijke kwaliteitsplan opgesteld worden, waarmee altijd invulling gegeven wordt aan de basisinspanning voor ruimtelijke kwaliteit en, indien het een nieuwvestiging of grootschalige ontwikkeling betreft, ook aan de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving. Op dit punt zal van geval tot geval maatwerk geleverd moeten worden.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 22

Natuurbeheerplan Overijssel (2020) Gedeputeerde Staten van Overijssel (GS) stellen jaarlijks het Natuurbeheerplan Overijssel vast. Het natuurbeheerplan Overijssel maakt subsidies voor natuurbeheer, agrarisch natuurbeheer en landschapsbeheer in de provincie Overijssel mogelijk. In dit natuurbeheerplan is alle bestaande en nieuwe natuur begrensd en aangeduid welke natuur in aanmerking komt voor subsidie. Voor de nieuwe natuur worden mogelijkheden geboden voor functieverandering van agrarisch gebruik naar (particuliere) natuur en voor inrichting van natuur. Het natuurbeheerplan heeft geen consequenties voor bestemmingsplannen en de hieruit voortvloeiende bestaande gebruiksmogelijkheden.

Waterbeheerplan 2016-2021 Het waterschap heeft in het waterbeheerplan haar beleid geformuleerd voor haar primaire taakgebieden:  Veilig water: bescherming tegen overstromingen en werken aan veiligheid.  Voldoende water: zorgen voor de juiste hoeveelheid water en passende waterpeilen.  Schoon water: zorgen voor een goede waterkwaliteit die nodig voor mens, plant en dier.  Afvalwater: verwerken van afvalwater en het benutten van energie en grondstoffen daaruit. Het verder ontwikkelen van de veiligheid in het watersysteem is een belangrijke opgave voor de waterschappen. Zij houden daarbij rekening met het veranderende klimaat. Zowel in stedelijk als in landelijk gebied wordt meer ruimte gegeven aan water. Dat kan door de instrumenten van de ruimtelijke ordening op een juiste manier toe te passen. De kansen worden benut om de wateropgaven te combineren met plannen en initiatieven voor landbouw, natuur en recreatie. Samen met onder andere Rijkswaterstaat, provincies, gemeenten, maatschappelijke organisaties en burgers zoeken de waterschappen naar de beste oplossingen. 3.4

Gemeentelijk beleid

Omgevingsvisie Landstad Hardenberg De Omgevingsvisie Landstad Hardenberg is op 6 juli 2021 door de raad vastgesteld. De visie is opgesteld in een uitgebreid participatietraject met bewoners en plaatselijke belangengroepen. De gemeente Hardenberg is de loop der jaren veranderd van een plattelandsgemeente tot een sterk streekcentrum. Dat is voor een grensregio niet vanzelfsprekend. In de visie wordt een toekomstbeeld geschetst waarin de gemeente staat voor een nieuwe periode van groei, waarin zij zich ontwikkelt tot landstad Hardenberg. Daarbij staan vier uitgangspunten centraal:  De groei vasthouden en doortrekken: blijven inzetten op groei van de economie en werkgelegenheid. Een stabiele bevolkingsgroei is daarbij een voorwaarde.  Kwaliteiten toevoegen wordt belangrijker: streven naar brede welvaart en een aantrekkelijke omgeving om te wonen, te werken of te ondernemen.  Ruimte als troefkaart: in Hardenberg krijg je veel voor weinig. Daarmee onderscheidt Hardenberg zich van andere gemeenten.  Bereikbaarheid en samenwerking als randvoorwaarden: Hardenberg is een regionaal economisch en vervoersknooppunt voor noordoost-Nederland. Met de as ZwolleHardenberg als basis voor samenwerking en bereikbaarheid. In het buitengebied is er ruimte voor de landbouw en voor functietransformatie van vrijkomende agrarische bebouwing.

Daarnaast is het beleid ook gericht op behoud en aanvulling van passende landschapselementen zoals bosjes en singels. Het inspelen op en tegengaan van klimaatverandering zorgt voor meer gebiedsopgaven. Het gaat om het ruimtelijk inpassen van maatregelen rond klimaatadaptie en biodiversiteit, het inrichten van een circulaire economie en het verder opschalen van de energietransitie.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 23

Landschapsidentiteitskaarten (LIK) De gemeente Hardenberg heeft haar buitengebied onderscheiden in zeven verschillende landschapstypen. Per deelgebied zijn de belangrijkste gebiedskenmerken en kwaliteiten vastgelegd in Landschap-Identiteit-Kaarten (LIK's) en wordt ingegaan op de gewenste ontwikkelingen in het betreffende deelgebied. Het grootste deel van het Landgoed De Groote Scheere ligt in het deelgebied 'Slagharen - De Krim - (Oud) Lutten. Alleen het gebied ten oosten van de N34 ligt in het deelgebied 'Gramsbergen en omgeving'. Voor meer gedetailleerde informatie over de LIK's en de Ontwikkelingsvisie wordt verwezen naar de bijlagen 4, 5 en 6.

Verschillende gebieden en landschapstypen binnen plangebied

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 24

Kaart landschapstypen Slagharen, De Krim en (Oud) Lutten.

Kaart landschapstypen Gramsbergen en omgeving

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 25

Beleidsnotitie Rood voor Rood met gesloten beurs (2006) De gemeentelijke beleidsnota Rood voor Rood met gesloten beurs geeft invulling aan het Rood voor Rood beleid van de provincie. De nota heeft als doel het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het landelijk gebied. De realisatie van dit doel vindt plaats door de sloop van landschapsontsierende bedrijfsgebouwen en door overige verbeteringen van de ruimtelijke kwaliteit. Om die realisatie mogelijk te maken, worden op planologisch verantwoorde locaties één of meer bouwkavels voor een woning toegekend, terwijl de deelnemer uit de vastgestelde waarde daarvan het slopen van de bedrijfsgebouwen en de bijdrage voor de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit moet bekostigen. De gemeente heeft gekozen voor een gebiedsgerichte benadering, waarbij de kwaliteiten bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 26

van het gebied bepalend zijn voor de toepassingsgeschiktheid van het Rood voor Rood beleid. De gemeente acht het in principe niet wenselijk om in open veen- en heideontginningsgebieden agrarische bedrijfsbebouwing te slopen en een burgerwoning terug te bouwen. De bedrijfsbebouwing binnen deze gebieden moet in geval van bedrijfsbeëindiging in principe beschikbaar blijven voor de doorstroming van agrarische ondernemers, eventueel van elders. De gemeentelijke beleidsnota Rood voor Rood is opgenomen in de regels van het bestemmingsplan. De regeling wordt wel op een aantal punten vereenvoudigd. Als Rood voor Rood wordt toegepast, dan moet een ruimtelijke kwaliteitsplan worden opgesteld, waarin wordt aangegeven hoe de nieuwe woning landschappelijk wordt ingepast en hoe de investering in ruimtelijke kwaliteit wordt vormgegeven. Omdat er geen uitgebreide rekensessies meer nodig zijn, komt de focus meer te liggen op het uiteindelijke resultaat van het project, namelijk de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Beleidsplan Archeologie gemeente Hardenberg "Met het verleden stevig verankerd op de toekomst af" (2009) Het archeologiebeleid legt vast hoe de gemeente Hardenberg met haar bodemarchief omgaat. In het beleidsplan zijn alle maatschappelijke en archeologische aspecten opgenomen en tegen elkaar afgewogen.

De gemeente Hardenberg heeft duidelijke uitgangspunten voor de omgang met haar bodemarchief vastgesteld. De gemeente stelt met het beleidsplan:  de archeologische waarden- en verwachtingenkaart vast;  ondergrenzen vast, die duidelijk aangeven of een initiatiefnemer dan wel vergunningaanvrager verplicht is archeologisch vooronderzoek te laten verrichten;  een archeologische onderzoeksagenda vast en zal toekomstig archeologisch onderzoek (laten) beoordelen op basis van deze agenda;  de beleidskaart vast. In het beleidsplan wordt een indeling gemaakt in de archeologische categorieën 1 tot en met 5. De gemeente heeft in het beleidsplan per archeologische categorie voorbeeldplanregels opgesteld. Dit archeologiebeleid is in dit bestemmingsplan overgenomen in de vorm archeologische dubbelbestemmingen. Via een vergunningenstelsel in de dubbelbestemming is gewaarborgd dat de archeologische waarden in het plangebied in voldoende mate worden beschermd. Windturbines (tot maximaal 25 meter tiphoogte) Windturbines met een maximale tiphoogte van 25 meter worden in het buitengebied toegestaan, met uitzondering van gebieden waar sprake is van een kwetsbaar landschap (lees: een beekdallandschap, een essen- en hoevenlandschap en de Ecologische Hoofdstructuur).

De plaatsing van windturbines in het buitengebied wordt mogelijk gemaakt omdat de productie van windenergie een belangrijke bijdrage kan leveren aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Hardenberg. De windturbines mogen zowel binnen agrarische bouwvlakken als bij woningen of bedrijven geplaatst worden. De turbines zijn niet bij recht toegestaan, het plan bevat op dit punt een afwijkingsregeling. Aan het plaatsen van windturbines zijn in de afwijkingsbevoegdheid voorwaarden verbonden. Hierdoor wordt geborgd dat de landschappelijke inpassing op een goede manier plaatsvindt. Om te voorkomen dat omwonenden overlast ervaren door turbines, is daarnaast de randvoorwaarde opgenomen dat slechts meegewerkt wordt als het woon- en leefklimaat van de omwonenden niet onevenredig wordt aangetast. Initiatiefnemers zullen daarom via onderzoek en / of via technische informatie van gecertificeerde turbines moeten aantonen dat de turbines milieuhygiënisch passend zijn in de omgeving. Hierdoor wordt rekening gehouden met de belangen van omwonenden en worden onacceptabele situaties voorkomen.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 27

Hoofdstuk 4 4.1

Randvoorwaarden

Inleiding

Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) moet de gemeente in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving opnemen van de wijze waarop de belangen van natuur en milieu, cultuurhistorische, landschappelijke en archeologische waarden, de waterhuishouding en andere waarden bij het plan zijn betrokken. Dit hoofdstuk van de toelichting gaat in op de doorwerking van deze aspecten in het bestemmingsplan. 4.2

Vormvrije MER-beoordeling

Het voorliggende bestemmingsplan heeft een conserverend karakter. Het bestemmingsplan vervangt een viertal vigerende bestemmings- en wijzigingsplannen (zie paragraaf 1.2) en daarnaast is de regeling ten aanzien van parkeren uit de 'Facetherziening parkeren Hardenberg' in dit plan opgenomen. Ten opzichte van de geldende plannen bevat voorliggend plan geen nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden. Het plan is daarmee niet m.e.r.-(beoordelings)plichtig als bedoeld in hoofdstuk 7 Wet milieubeheer en het Besluit milieueffectrapportage. In dit hoofdstuk 4 worden de belangrijkste milieuaspecten van dit plan in beeld gebracht. Hieruit blijkt dat er geen sprake is van een ontwikkeling die een forse invloed heeft op het milieu die het verrichten van nader milieuonderzoek noodzakelijk maakt. Er zijn in en in de nabijheid van het plangebied geen bijzondere gebieden gelegen (waaronder Natura 2000-gebieden). Belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn niet te verwachten. Het opstellen van een milieueffectrapport is dan ook niet nodig. 4.3

Bodem

In het bestemmingsplan moet gemotiveerd worden dat de bodemkwaliteit in het plangebied geschikt (of geschikt te maken) is voor de gewenste nieuwe bestemmingen. in juni 2010 de bodemkwaliteitskaart samen met de bodemfunctiekaart vastgesteld. De bodemkwaliteitskaart is opgesteld door Tauw bv (kenmerk 4643130, d.d. 24 februari 2010). Uit de bodemkwaliteitskaart blijkt dat het buitengebied van de gemeente Hardenberg in het algemeen als niet verontreinigd kan worden aangemerkt (voldoet aan de Achtergrondwaarden). Op 28 mei 2013 heeft de raad de Nota Bodembeheer vastgesteld. Deze is opgesteld in samenwerking met de gemeenten Steenwijkerland, Staphorst, Kampen, Zwartewaterland, Olst-Wijhe, Deventer (voor het buitengebied), Dalfsen, Ommen en Hardenberg en de waterschappen Velt en Vecht en Groot Salland voor de droge waterbodem langs de Vecht. Op basis van historie, gebruik en bodemkwaliteit zijn in totaal zeven bodemkwaliteitszones onderscheiden voor de bovengrond en vier voor de ondergrond. Doel van dit beleid is om het grondstromenverkeer binnen al deze gemeenten op elkaar te stemmen om de uitwisseling van grond tussen de gemeenten en de waterschappen eenvoudiger en de handhaving eenduidiger te maken. Conclusie Dit bestemmingsplan legt in hoofdzaak de bestaande situatie vast.

Daarnaast blijkt uit de bodemkwaliteitskaart van de gemeente Hardenberg dat de grond in het buitengebied relatief schoon is. De bodemkwaliteit vormt daarom geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.

bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 28

4.4

Watertoets

4.4.1

Algemeen

Sinds 1 november 2003 is de watertoets verplicht en verankerd in het Besluit ruimtelijke ordening. De watertoets is een bestuurlijk instrument waarmee ruimtelijke plannen worden getoetst op waterhuishoudkundige aspecten. Met de watertoets moeten eventuele negatieve effecten van ruimtelijke plannen en besluiten op de waterhuishouding zoveel mogelijk voorkomen worden. Voorliggend bestemmingsplan is een conserverend plan, met als doel om de regelingen uit verschillende bestemmingsplannen onder te brengen in één actuele juridische regeling die aansluit op die in de rest van het buitengebied van Hardenberg. Het plan heeft geen gevolgen voor de waterhuishouding. In het kader van het vooroverleg wordt het plan voorgelegd aan het waterschap Vechtstromen. 4.4.2

Beleid

Het beleid en de regelgeving op het gebied van waterbeheer is verwoord in richtlijnen, beleidsdocumenten en plannen. De belangrijkste zijn in hoofdstuk 3 beschreven. Voor een nadere toelichting op het beleid en de regelgeving wordt daarom verwezen naar dit hoofdstuk. 4.4.3

Waterhuishouding in het plangebied

Beleid Waterbeleid voor de 21e eeuw De Commissie Waterbeheer 21e eeuw heeft advies uitgebracht over het toekomstige waterbeleid in Nederland. De adviezen van de commissie staan in het rapport 'Anders omgaan met water, Waterbeleid voor de 21ste eeuw' (WB21). De kern van het rapport WB21 is dat water de ruimte moet krijgen, voordat het die ruimte zelf neemt. In het Waterbeleid voor de 21e eeuw worden twee principes (drietrapsstrategieën) voor duurzaam waterbeheer geïntroduceerd:  vasthouden, bergen en afvoeren: dit houdt in dat water zoveel mogelijk bovenstrooms wordt vastgehouden in de bodem en in het oppervlaktewater. Indien nodig wordt overtollig water tijdelijk geborgen in bergingsgebieden en pas als vasthouden en bergen niet meer mogelijk is wordt het water afgevoerd.  schoonhouden, scheiden en zuiveren: hier gaat het erom dat het water zoveel mogelijk schoon wordt gehouden. Vervolgens worden schoon en vuil water zoveel mogelijk gescheiden en als laatste komt het zuiveren van verontreinigd water aan bod. Waterwet De Waterwet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater en verbetert ook de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. Daarnaast levert de Waterwet een flinke bijdrage aan kabinetsdoelstellingen zoals vermindering van regels, vergunningstelsels en administratieve lasten.

Een belangrijk gevolg van de Waterwet is dat de aloude vergunningstelsels uit de voorheen afzonderlijke waterbeheerwetten zijn gebundeld. Dit resulteert in één vergunning, de watervergunning. Nationaal Waterplan Op basis van de Waterwet is het Nationaal Waterplan vastgesteld door het kabinet. Dit Nationaal Waterplan geeft de hoofdlijnen, principes en richting van het nationale waterbeleid in de planperiode 2016-2021, met een vooruitblik richting 2050. Het Nationaal Waterplan richt zich op bescherming tegen overstromingen, beschikbaarheid van voldoende en schoon water en de diverse vormen van gebruik van water. Het geeft maatregelen die in de periode 2016-2021 genomen moeten worden om Nederland ook voor toekomstige generaties veilig en leefbaar te houden en de kansen die water biedt te benutten. bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 29

Oppervlaktewater Op Landgoed De Groote Scheere zijn twee watergangen aanwezig die vanwege hun waterhuishoudkundige belang de bestemming 'Water' hebben gekregen. De voor 'Water' aangewezen gronden zijn bestemd voor onder andere: watergangen, waterpartijen, oevers, taluds, onderhoudspaden, kaden, waterhuishouding, landschaps- en natuurwaarden, extensieve openluchtrecreatie en nutsvoorzieningen. Ook binnen de landschapsbestemmingen 'Agrarisch met waarden' en 'Natuur' zijn watergangen, waterpartijen en waterhuishoudkundige voorzieningen toegestaan. Hierdoor biedt het bestemmingsplan de flexibiliteit om, desgewenst, watergangen te verleggen of aan te passen zonder dat hiervoor een ruimtelijke procedure gevolgd hoeft te worden. Voorwaarde hierbij is dat de hoeveelheid watersysteem berging niet mag afnemen. Op de watergangen van het waterschap is de keur van toepassing. Werkzaamheden langs, aan en in de nabijheid van leggerwatergangen dienen voorgelegd te worden aan het waterschap. Retentiegebied Het bosgebied het Scheerse Veld wordt gemiddeld 1 keer in de 100 jaar gebruikt als retentiegebied. Hiervoor zijn lage kades in het bos gerealiseerd, zodat bij langdurige regenval elders in het beheergebied van het Waterschap, dit gebied kan vollopen. Zo kunnen piekafvoeren met de bijbehorende wateroverlast worden voorkomen.

Waterconserveringsgebied Het landbouwperceel ten oosten van het bosgebied Scheerse Veld is als waterconserveringsgebied ingericht. Het conserveringsgebied wordt ieder voorjaar gevuld tot op het winterpeil van de Lutterhoofdwijk (NAP +8,8m). Dit water zakt in de periode april-augustus weg in de bodem. Op deze manier wordt een extra hoeveelheid water in het gebied vastgehouden, zodat de Groote Scheere in droge periodes minder (of zelfs niet) afhankelijk is van de inlaat van water. Een tweede waterconserveringsgebied ligt ten westen van de N34, tussen de N34 en de Holthonerweg. Grondwater In het buitengebied wordt door middel van peilbeheer de grondwaterstand op niveau gehouden. Daar waar dat niet mogelijk is, heerst een natuurlijke grondwaterstand. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt geadviseerd de hoogte van een gebouw af te stemmen op de grondwaterstand om grondwateroverlast te voorkomen. Op eigen terrein is de particulier zelf verantwoordelijk voor een passende grondwaterhuishouding. Lozingen en onttrekkingen van grond en/of oppervlaktewater Voor lozingen en onttrekkingen geldt een meldings- of vergunningsplicht. Deze is afhankelijk van de duur, de capaciteit en de hoeveelheid te onttrekken/lozen water. Riolering Nagenoeg alle woningen en bedrijven in het buitengebied zijn aangesloten op de drukriolering.

De woningen en bedrijven die niet aangesloten zijn op de drukriolering lozen het afvalwater op een voorziening met een zuiverende werking, zoals een IBA of een septictank. Afvoer hemelwater Voor een goed functionerende riolering in het buitengebied geldt dat er geen hemelwater afgevoerd mag worden op het riool of de rioolvoorziening. Bij voorkeur wordt het hemelwater geïnfiltreerd in de bodem. Wanneer infiltreren niet mogelijk is mag het water afgevoerd worden naar een watergang. Bij nieuwe ontwikkelingen met uitbreiding van verhard oppervlak geldt de voorkeursvolgorde: infiltreren in de bodem; vasthouden in een bestemmingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Landgoed De Groote Scheere | PAGINA 30

waterbergende voorziening met een vertraagde afvoer naar een watergang. Nieuwe ontwikkelingen Onderhavig bestemmingsplan legt de bestaande situatie vast en voorziet niet in (grootschalige) nieuwe ontwikkelingen. Voor nieuwe ontwikkelingen zullen aparte ruimtelijke procedures gevolgd moeten worden. Om wateroverlast te voorkomen zal bij deze procedures het watertoetsproces doorlopen worden. 4.5

Geluidhinder

Op basis van de Wet geluidhinder (Wgh) zijn er drie geluidbronnen waarmee bij de vaststelling van bestemmingsplannen rekening gehouden dient te worden: wegverkeer, railverkeer en industrie. Wegverkeers- en spoorweglawaai In het bestemmingsplan moet rekening worden gehouden met de geluidsbelasting vanwege de aanwezige verkeers- en spoorwegen. In het kader van de Wet geluidhinder bevinden zich langs alle wegen geluidzones. In buitenstedelijk gebied geldt voor wegen bestaande uit één of twee rijstroken een zone van 250 meter. Uitzondering hierop vormen wegen waar een maximumsnelheid van 30 km/uur geldt en/of die zijn aangeduid als woonerf. Voor spoorwegen wordt een zone aangehouden van 400 meter. Bij nieuwe geluidgevoelige bestemmingen binnen deze zones is akoestisch onderzoek noodzakelijk naar de toelaatbaarheid ervan. Industrielawaai In het plangebied zijn geen geluidzoneringsplichtige inrichtingen aanwezig. Evenmin ligt het plangebied binnen de geluidzone van een gezoneerd industrieterrein. Conclusie Het bestemmingsplan legt de bestaande situatie vast. Er worden geen nieuwe geluidgevoelige objecten mogelijk gemaakt. Wel biedt het bestemmingsplan enige flexibiliteit en maakt het binnen sommige landschapsbestemmingen gewenste ontwikkelingen mogelijk.