RV Strategiebrief bedrijventerreinen

Raadsvoorstel Zaaknummer: Behandelaar: E-mail:

574553 Rob van Arkel rob.vanarkel@hardenberg.nl

College:

3 oktober 2023

Raad:

21 november 2023

Onderwerp: Strategiebrief bedrijventerreinen in ontwikkeling WIJ STELLEN DE GEMEENTERAAD VOOR OM TE BESLUITEN: 1. De Strategiebrief “Bedrijventerreinstrategie in ontwikkeling’ vast te stellen. 2. Het college opdracht te geven om uitvoering te geven aan de in Strategiebrief verwoorde activiteiten binnen de financiële kaders van de 2e Berap 2023 en de begroting 2024 waaronder het overgehevelde budget voor blackspots en het structurele budget voor de inzet ten behoeve van bedrijventerreinen. Inleiding Op 4 april 2023 heeft de raad tijdens een raadsinformatieavond gesproken over de bedrijventerreinen strategie aan de hand van een door het college ingebrachte notitie: ‘Contouren Strategie ontwikkeling bedrijventerreinen. Het college heeft vervolgens verder gewerkt aan de bedrijventerreinenstrategie. Nu de Programmeringsafspraken Bedrijventerreinen Regio West-Overijssel 2023 t/m 2026 (mei 2023, zaaknummer 529452) met provincie en de regio West-Overijssel zijn vastgesteld leggen wij onze voorgenomen bedrijventerreinenstrategie met deze brief aan uw raad voor. Hiermee geven wij invulling aan een adaptieve aanpak van de bedrijventerreinen welke gebaseerd op de Omgevingsvisie Landstad Hardenberg en de Nieuwe economische koers.

In de brief is opgenomen welke opgaven wij zien voor de bestaande bedrijventerreinen, welke nieuwe terreinen de komende jaren aan de harde planvoorraad worden toegevoegd en op welke wijze wij daarbij rekening houden met recente ontwikkelingen zoals de gevolgen van de netcongestie en energieschaarste, het veranderend economisch klimaat en de ruimtelijke kaders zoals die door de Gedeputeerde Staten van de Provincie Overijssel zijn vastgelegd in het Fundament van de provinciale Omgevingsvisie. Doelen Bedrijventerreinen zijn van groot belang voor de Hardenbergse economie. De werklocaties op toekomstbestendige bedrijventerreinen vormen een belangrijke productiefactor voor de economie van Hardenberg en daarmee voor het behoud van onze brede welvaart en werkgelegenheid. Onze bedrijventerreinen zijn de afgelopen jaren volop in trek gebleken in het bijzonder voor doorgroei van onze bestaande bedrijven. Door te blijven investeren in ons vestigingsklimaat en in de kwantitatieve en kwalitatieve ontwikkeling van bedrijventerreinen, behoudt de gemeente haar belangrijke economische positie binnen de regio. Met de in deze strategiebrief opgenomen werkwijze en activiteiten maken we de tijdige uitgifte van nieuwe werklocaties op bedrijventerreinen mogelijk. We houden daarbij rekening met de samenhang tussen woningbouw (omvang beroepsbevolking) en bedrijventerreinen (werkgelegenheid).

Waar dat kan helpen we het bedrijfsleven oplossingen te vinden voor de energieproblematiek zodat ook de vestiging van de grote elektriciteitsverbruikers op termijn weer mogelijk wordt.

1

De Strategiebrief beschrijft ook de aanpak voor het versterken van de toekomstbestendigheid, het efficiënt ruimtegebruik en klimaatbestendigheid van de bestaande bedrijventerreinen. Bij de uitvoering van de strategie betrekken wij het bedrijfsleven, plaatselijke belangen en andere betrokken partijen. We werken daarmee samen aan het behoud van een krachtige en weerbare economie in Hardenberg. Argumenten 1. De in de Strategiebrief “Bedrijventerreinen in ontwikkeling” beschreven aanpak vast te stellen Verschillende, veelal onvoorspelbare ontwikkelingen in het ruimtelijk en economisch domein vragen om een heldere ontwikkelingsrichting en flexibiliteit in de uitvoering. Wij hebben er voor gekozen om onze visie op de ontwikkeling van bedrijventerreinen te vertalen naar een Strategiebrief waarin de kaders en uitvoeringsstrategie op hoofdlijnen zijn beschreven. Daarmee kiezen we voor een wendbare aanpak bij de ontwikkeling en het beheer van bedrijventerreinen. Dat biedt de mogelijkheid om in te spelen op de ontwikkelingen in het ruimtelijk domein en veranderingen in de economische conjunctuur. 2a. Evenwicht brengen in vraag en aanbod (kwantitatief en kwalitatief) van werklocaties op bedrijventerreinen De huidige uitgeefbare planvoorraad is onvoldoende om op langere termijn aan de grote vraag naar bedrijfskavels in het bijzonder bij onze eigen ondernemers, te kunnen voldoen.

In de strategiebrief is aangegeven dat wij de komende jaren op verschillende locaties in totaal ruim 55 hectare aan nieuwe bedrijventerreinen aan de harde planvoorraad van uitgeefbare kavels toevoegen. Om op de lange termijn (vanaf 2030) aan de vraag te kunnen wil het college na een gedegen verkenning van de noodzaak, haalbaarheid en de effecten op het gebied van mobiliteit, omgevingskwaliteit en klimaat, een voorstel voor een nieuw te ontwikkelen locatie aan de raad voorleggen. 2b. Versterken van de toekomstbestendigheid en het efficiënt ruimtegebruik van bestaande bedrijventerreinen Samenwerking met het bedrijfsleven en de parkmanagementorganisaties is een randvoorwaarde voor het sociaal, ruimtelijk en economisch toekomstbestendig maken van onze bedrijventerreinenterreinen. Diverse terreinorganisaties in onze gemeente hebben concrete plannen om tot een verdere verduurzaming van hun bedrijven en bedrijventerreinen over te gaan. Het duurzaam en efficiënt ruimtegebruik van de terreinen voorkomt dat we onnodig veel nieuwe terreinen moeten aankopen en ontwikkelen om aan de vraag te kunnen voldoen. De in de strategiebrief opgenomen aanpak leidt verder tot verbetering van het verblijfsklimaat op de terreinen en beperkt de overlast voor de omgeving. 2c.

Ontwikkelen van een selectief uitgiftebeleid (en transparant verkoopproces) Het in balans brengen van vraag en aanbod en een beheerste ruimtelijke en economische ontwikkeling vereist ook het maken van keuzes over de vestiging van nieuwe bedrijven en met name grote ruimtevragers in de logistiek en de productiesector. Het gaat dan om bedrijven met een locatie omvang van 3 tot 5 hectare of meer, en of bedrijven met een grote energievraag en een hoge uitstoot van stikstof en CO2. In de strategiebrief heeft het college uiteengezet op welke wijze we met een aan te scherpen uitgiftebeleid en een transparant verkoopproces verstandig willen omgaan met de beschikbare ruimte. We sturen daarbij op de verkoop aan bedrijven die bijdragen aan de versterking van het Hardenbergse economisch ecosysteem (ook wel het Hardenbergse DNA genoemd) en houden rekening met arbeidsmarktdoelen zoals in onze Human Capital Agenda zijn vastgelegd. 2d. Stimuleren en faciliteren van de energietransitie op bedrijventerreinen Netcongestie en energieschaarste vormen belangrijke belemmeringen voor de vestiging van nieuwe bedrijven en de uitbreiding van bestaande bedrijven op onze bedrijventerreinen. De energietransitie zelf vergroot ook de druk op het energiesysteem onder andere door verdergaande elektrificatie van bedrijfsprocessen bij bedrijven. Energiebeschikbaarheid is daarmee een belangrijke vestigingsfactor.

Samen met de bedrijven, parkmanagementorganisaties en netwerkbedrijven werken we aan

2

toekomstbestendige oplossingen voor de duurzame energievoorziening op bedrijventerreinen. We stimuleren de realisatie van smart energy hubs en andere innovatieve concepten op nieuwe en bestaande bedrijventerreinen. Door waar dat ruimtelijk mogelijk is initiatieven voor de (collectieve) opwek van duurzame energie (met name windenergie en groen gas) en opslagfaciliteiten op bedrijventerreinen te ondersteunen wil het college vraag en aanbod op de terreinen bij elkaar brengen en daarmee bijdragen aan de oplossing van het energievraagstuk. We verwijzen hiervoor ook naar de Strategiebrief Energietransitie en -innovatie (zaaknummer 483673). Risico's en kanttekeningen • Het tempo waarin nieuwe kavels daadwerkelijk aan bedrijven beschikbaar gesteld kunnen worden zal mede afhankelijk zijn van de oplossing van de energiebeschikbaarheid en landelijk te formuleren emissie eisen (o.a. stikstof en CO2). Maar de lange doorlooptijd van bedrijventerreinontwikkeling vraagt om het voortvarend doorwerken aan de voorbereiding en planprocedures van onze zachte plannen om tot 2030 en daarna aan de vraag te kunnen voldoen. • De beperkingen van de energieschaarste en netcongestie en eventuele nieuwe generieke maatregelen op het gebied van stikstof en CO2 zijn van invloed op de uitgeefbaarheid van bedrijfskavels.

Voor de langere termijn zal het provinciaal omgevingsbeleid van invloed zijn op de mogelijkheid nieuwe terreinen te ontwikkelen. Voor de komende jaren bieden de onlangs vastgestelde Programmeringsafspraken West-Overijssel de ruimte om onze zachte plannen door middel van bestemmingsplannen onherroepelijk te maken. Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: - Eerlijk werk en economische groei - Duurzame steden en gemeenschappen - Klimaatactie Toelichting werelddoelen VN 8. Goede banen, duurzame economische groei en eerlijke verdeling van welvaart; door het beschikbaar maken van werklocaties op bedrijventerreinen. 11. Duurzame, veilige en veerkrachtige steden en gemeenschappen; door een gerichte inzet op het versterken van de gemeentelijke economie en de brede welvaart. 13. Klimaatverandering tegengaan; door een zorgvuldige verkenning en planontwikkeling gericht op klimaat en milieu bij het realiseren van nieuwe bedrijventerreinen en het toekomstbestendig maken van bestaande bedrijventerreinen.

Financiën Onder voorbehoud van vaststelling door de raad van de 2e Berap 2023 en de Begroting 2024 is voor de uitvoering van de bedrijventerreinenstrategie € 312.500 in de begroting opgenomen: • een structurele begrotingspost van € 100.000 voor bedrijventerreinen vanaf 2024; • voor financiële ondersteuning van initiatieven ter bevordering van toekomstbestendigheid van de bestaande bedrijventerreinen is de begrotingspost ‘Blackspots’ (€ 212.500) bij de 2e Berap 2023 overgeheveld naar 2024. In de eerste helft van 2024 wordt een Plan van aanpak Toekomstbestendige bedrijventerreinen opgesteld dat inzicht geeft in de noodzaak om in de jaren daarna hiervoor aanvullende middelen ter beschikking te stellen. De raad wordt door middel van de P&C cyclus geïnformeerd over de voortgang

3

Verwerking persoonsgegevens Er worden geen persoonsgegevens verwerkt. Communicatie De hoofdlijnen van de strategiebrief zijn afgestemd met de industriekringen IKH en IKA en bedrijvenparken Haardijk en Broeklanden. Voor de bedrijventerreinenstrategie bestaat breed draagvlak bij de industriekringen en de bedrijvenparken. De hoofdlijnen zijn eveneens met Ontwikkelingsmaatschappij Oost NL besproken. Indien uw raad besluit om de Strategiebrief vast te stellen dan zal dit besluit gepubliceerd worden. Uitvoering De strategiebrief biedt richting en kaders voor een in de loop van 2023 door het college op te stellen Uitvoeringsagenda Bedrijventerreinen. De uitvoering van diverse in deze strategiebrief benoemde trajecten, zoals de planvoorbereiding bedrijventerreinen en de aanpak van toekomstbestendige bedrijventerreinen lopen onverkort door. Bij de uitvoering hiervan zal waar nodig de samenwerking worden gezocht met de Ondernemersverenigingen industriekringen, de parkmanagement organisaties en andere betrokken partijen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

I.A.A. Oostmeijer-Oosting

M.W. Offinga

Bijlagen Strategiebrief Bedrijventerreinen in ontwikkeling

4

Raadsbesluit Zaaknummer:

574553

Onderwerp: Strategiebrief bedrijventerreinen in ontwikkeling De raad van de gemeente Hardenberg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 oktober 2023; Besluit: 1. De Strategiebrief “Bedrijventerreinstrategie in ontwikkeling’ vast te stellen. 2. Het college opdracht te geven om uitvoering te geven aan de in Strategiebrief verwoorde activiteiten binnen de financiële kaders van de 2e Berap 2023 en de begroting 2024 waaronder het overgehevelde budget voor blackspots en het structurele budget voor de inzet ten behoeve van bedrijventerreinen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Hardenberg van 21 november 2023. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

F.G.S. Droste

M.W. Offinga

5