RV Koersnotitie grondstoffenbeleidsplan

Raadsvoorstel Zaaknummer: Behandelaar: E-mail:

571092 Errol van Veen errol.vanveen@hardenberg.nl

College:

7 november 2023

Raad:

19 december 2023

Onderwerp: Koersnotitie grondstoffenbeleidsplan WIJ STELLEN DE GEMEENTERAAD VOOR OM TE BESLUITEN: 1. De koersnotitie Afval en Grondstoffen, waarin verwoord de strategie, ambities en doelstellingen voor het grondstoffenbeleid vast te stellen. 2. De in de koersnotitie benoemde bouwstenen verder uit te werken met in begrip van de daarvoor te hanteren participatieaanpak, zoals beschreven in het opgestelde participatieplan. Inleiding Het gemeentelijk afvalbeleid speelt een belangrijke rol in diverse aspecten, waaronder het zorgvuldig omgaan met grondstoffen, het bieden van een gebalanceerd aanbod van inzamelvoorzieningen voor inwoners en het beheren van de financiën. In 2022 is gestart met het herzien van het beleid, waarbij participatie van inwoners een grote rol speelt. De ontwikkelingen in de afvalwereld gaan snel en daarom is het van belang om als gemeente Hardenberg onze koers op dit gebied duidelijk te bepalen. De bijgevoegde koersnotitie is tot stand gekomen via een zorgvuldig en participatief proces, waarbij een raadsklankbordgroep en inwoners actief zijn betrokken. Input is verzameld middels enquêtes bij inwoners en meerdere sessies met de raadsklankbordgroep. Het resultaat is een breed gedragen en representatief document dat de visie en strategie beschrijft voor een duurzaam grondstoffenbeheer in de gemeente Hardenberg.

Het sluit daarnaast ook aan bij de communicatie- en participatieambities zoals gesteld in het coalitieprogramma 'Oog voor elkaar, blik op de toekomst' en het meerjarenprogramma 'Duurzaam Hardenberg'. De koersnotitie is de kaderstellende basis voor het grondstoffenbeleidsplan. Met de koersnotitie wordt de strategie, zoals beschreven in hoofdstuk 6, vastgesteld. De in hoofdstuk 6 benoemde bouwstenen worden verder uitgewerkt en vervolgens opgenomen in het uiteindelijke Grondstoffenbeleidsplan. Uitvoering door Rova De inzameling voor het huishoudelijk afval wordt voor de gemeente Hardenberg uitgevoerd door Rova. Als aandeelhouder is de gemeente sinds de oprichting verbonden aan Rova. Op 18 september jl. heeft er tussen de raadsklankbordgroep en de directie van Rova een gesprek plaatsgevonden over de dienstverlening, juridische structuur, invloed en zeggenschap van de gemeente en de kostenefficiëntie van de uitvoering. Tijdens dit gesprek is door ROVA onder meer inzicht gegeven in: • dat de kosten voor de inzameling van huishoudelijk afval een deel is van de uitvoeringskosten van ROVA (milieustraat, voorlichting en advies, klantcontactcentrum).

Het totale tarief per aansluiting bedraagt € 134,- per aansluiting en beslaat 58% van de gemeentelijke afvalstoffenheffing; • dat via benchmarking met ook de marksector en andere publieke samenwerkingsverbanden gestuurd wordt op kostenefficiency. Voor de afvalstoffenheffing is deze voor de gemeente Hardenberg 21% lager dan het landelijk gemiddelde.

1

Volledigheidshalve is de presentatie van de Rova-directie bij dit raadsvoorstel gevoegd. Mede op basis van deze inzichten en in lijn met de landelijke trend van een toename van overheid gedomineerde samenwerkingsconstructies voor inzameling van huishoudelijk afval is onze conclusies dat de gemeente Hardenberg als aandeelhouder verbonden blijft aan Rova. Na vaststelling van het grondstoffenbeleidsplan in 2024 zullen afspraken met de Rova uitgewerkt worden in een nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO). Versnellingsagenda Hardenberg circulair in 2050 De recentelijk vastgestelde versnellingsagenda bevat eerste concrete projecten voor de periode 2023 2026 die bijdragen aan de geformuleerde doelen om samen met de ondernemers stappen te zetten richting een volledig circulaire economie in Hardenberg. De doelstelling voor verdere reductie van bedrijfsval en hergebruik van materialen sluit aan bij de ambitie om te komen tot vermindering van de hoeveelheid restafval in het huishoudelijk afval, die met Grondstoffenbeleidsplan (GGP) invulling krijgt. Aanvullend op de diensten uitgevoerd door Rova omarmen we initiatieven van (maatschappelijke) ondernemers die bijdragen aan reductie van bedrijfsafval en die tegelijk ook een bijdrage kunnen leveren aan de reductie van afval van huishoudens.

Gedacht kan hierbij worden aan kringloopwinkels/repaircafés, maar ook de inzameling van reststromen door bedrijven. Doelen De koersnotitie heeft als doel een duidelijke en heldere richting te geven op het gebied van afval en grondstoffen. In het verleden ontbrak het aan een integrale visie, waardoor er regelmatig voorstellen op de agenda kwamen zonder een duidelijk en overkoepelend beleidskader. Het beoogde effect van het vaststellen van de koersnotitie is om binnen de vastgestelde kaders een grondstoffenbeleidsplan te ontwikkelen met diverse uit te voeren maatregelen. Argumenten • Het proces van het opstellen van de koersnotitie is zorgvuldig doorlopen en het stuk is breed gedragen met inbreng van de raadsklankbordgroep en inwoners. • De koersnotitie biedt een duidelijk beeld van de nationale en Europese kaders, voorziene ontwikkelingen en hoe de gemeente Hardenberg hierop kan anticiperen. • De koersnotitie sluit aan bij de lange termijn doelen van Europees en Nederlands afvalbeleid om een samenleving zonder verspilling te realiseren, wat de duurzaamheid en circulariteit van de gemeente bevordert. • Het beleid is met inbreng van inwoners en stakeholders ontwikkeld, waardoor er een groter draagvlak is voor het herziene afvalbeleid. • De koersnotitie sluit aan bij de gestelde ambities in het coalitieakkoord en het meerjarenprogramma. Risico's en kanttekeningen 1.

Weerstand bij belanghebbenden: Veranderingen in het afvalbeheer kunnen aanvankelijk weerstand oproepen bij inwoners andere belanghebbenden die mogelijk te maken krijgen met nieuwe maatregelen of veranderingen in de afvalinzameling. Het is van belang om een duidelijke communicatiestrategie te hanteren en inwoners te betrekken bij het proces om draagvlak te creëren. 2. Veranderende wet- en regelgeving: Externe factoren, zoals veranderingen in wet- en regelgeving, kunnen invloed hebben op de implementatie van de koersnotitie. Het is daarom van belang om

2

flexibel te blijven en de eventueel aan te passen aan veranderende omstandigheden om de beoogde doelstellingen van de koersnotitie te realiseren. 3. Financiële middelen: Wanneer de raad geen akkoord geeft op de begroting van 2024 waar de lasten voor de uitvoering van de procesaanpak in opgenomen zijn dan kan er geen uitvoering gegeven worden aan de koersnotitie. Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: - Verantwoorde consumptie en productie - Duurzame steden en gemeenschappen - Klimaatactie - Leven op het water - Leven op het land Toelichting werelddoelen VN Met het voorstel wordt bijgedragen aan het bereiken van een circulaire economie in 2050. De met het GGP vast te stellen maatregelen zijn gericht op het verder voorkomen van (rest)afval en een beter gebruik van grondstoffen. Financiën N.v.t. Verwerking persoonsgegevens N.v.t. Communicatie Participatie In de aanloop naar het koersdocument hebben we verkend hoe inwoners de afvalinzameling op dit moment ervaren. Hiervoor konden zij in maart 2023 meedoen aan een breed onderzoek. Bij een aantal bouwstenen voor het grondstoffenbeleidsplan kan participatie een rol spelen bij het verder onderzoeken en uitwerken ervan. Daarom gaan we de komende maanden met inwoners in gesprek om hun perspectief mee te nemen bij de ontwikkeling van het grondstoffenbeleidsplan.

We hebben het participatietraject in het participatieplan verder uitgewerkt. In het participatieplan staat per bouwsteen hoe participatie een rol kan spelen. Dat doen we op verschillende manieren, zowel online als offline. Een van de middelen die we gebruiken is het online participatieplatform. Het participatietraject bestaat uit drie fasen: • Vooruitlopend op besluitvorming over de koersnotitie starten we met participatie voor een aantal bouwstenen. Dit gaat om de bouwstenen welke beleidsarm en niet bestuurlijk ter discussie staan. Concreet gaat dit om preventie en bewustwording, stimuleren van producthergebruik, en optimalisatie van de gescheiden inzameling van textiel: PMD en GFT. • Er zijn bouwstenen waarvoor we het participatietraject starten nadat uw raad een besluit heeft genomen over het koersdocument. We gebruiken de uitkomsten van deze participatietrajecten bij het maken van het grondstoffenbeleidsplan. • Voor een aantal bouwstenen hebben we in het ervaringsonderzoek al voldoende informatie opgehaald. We zien op dit moment geen aanleiding voor een nieuwe participatieronde voor deze bouwstenen. Tijdens het participatietraject informeren we deelnemers regelmatig over de voortgang.

3

Het participatieplan is als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Communicatie Aan de hand van dit koersdocument informeren we de deelnemers aan het ervaringsonderzoek over de uitkomsten. En over het vervolg van het proces om te komen tot een grondstoffenbeleidsplan. Daarna communiceren we over het (participatie)proces via de gemeentelijke kanalen. Na vaststelling van het grondstoffenbeleidsplan starten we een brede communicatiecampagne gericht op uitleg, informatie en motivatie om bij te dragen aan de doelen van het plan. Uitvoering Na vaststelling van de koersnotitie wordt het grondstoffenbeleidsplan voorbereid door middel van uitwerking van de in de notitie benoemde bouwstenen. Er wordt naar gestreefd om het grondstoffenbeleidsplan in de eerste helft van 2024 in besluitvorming te brengen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

I.A.A. Oostmeijer-Oosting

M.W. Offinga

Bijlagen - Koersnotitie Afval en Grondstoffen - Participatieplan - Presentatie directie Rova aan raadsklankbordgroep d.d. 18/9/2023

4

Raadsbesluit Zaaknummer:

571092

Onderwerp: Koersnotitie grondstoffenbeleidsplan De raad van de gemeente Hardenberg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 7 november 2023; Besluit: 1. De koersnotitie Afval en Grondstoffen, waarin verwoord de strategie, ambities en doelstellingen voor het grondstoffenbeleid vast te stellen. 2. De in de koersnotitie benoemde bouwstenen verder uit te werken met in begrip van de daarvoor te hanteren participatieaanpak, zoals beschreven in het opgestelde participatieplan. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Hardenberg van 19 december 2023. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

F.G.S. Droste

M.W. Offinga

5