RV Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Raadsvoorstel
Jaarstukken 2025 Zaaknummer:
1195170
College:
11 mei 2026
Portefeuillehouder:
Wethouder Dorrestijn-Taal
Raad:
16 juni 2026
Wij stellen de gemeenteraad voor om te besluiten: 1. het jaarverslag 2025 en de jaarrekening 2025 met een voordelig resultaat van € 13,2 miljoen vast te stellen;
2. een deel van het jaarrekeningresultaat, ter grootte van € 5.034.000, te bestemmen en beschikbaar te stellen in 2026;
3. het niet bestemde deel van het rekeningresultaat 2025 (€ 8.190.000) toe te voegen aan de algemene reserve;
4. in te stemmen met het instellen van de bestemmingsreserve Versnelling betaalbare
woningbouw en de daarvoor bestemde rijksmiddelen voor de realisatiestimulans woningbouw van € 2,541 miljoen te storten in deze reserve;
5. de 7e wijziging van de begroting 2026 vast te stellen, waarin het voorstel resultaatbestemming (€ 5.034.000) is verwerkt;
6. kennis te nemen van de rechtmatigheidsverantwoording 2025.
Inleiding
Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2025 aan. In de begroting 2025, vastgesteld door uw raad, is opgenomen wat onze ambities waren in 2025. Via de voorliggende jaarstukken 2025 legt het
college verantwoording af aan u als raad over de lopende, gestarte en gerealiseerde ambities in 2025 en de daarbij horende financiële consequenties. Deze jaarstukken bestaan uit het
jaarverslag en de jaarrekening over het jaar 2025. Zowel het jaarverslag als de jaarrekening dienen te worden vastgesteld door de gemeenteraad. De jaarrekening bestaat uit:
• de balans tussen bezittingen en schulden;
• de rekening van baten en lasten. Dit is het resultaat.
Het jaarverslag bestaat uit:
• een analyse van het resultaat;
• de programmaverantwoording; • de paragrafen.
1 van 8
We sluiten het jaar 2025 af met een positief resultaat van € 13,2 miljoen ten opzichte van de
gewijzigde begroting. Dat komt voor een deel doordat een aantal activiteiten en projecten een langere doorlooptijd kennen. Aan deze activiteiten en projecten willen wij graag een vervolg
geven in 2026 (€ 2,493 miljoen). Om dit te realiseren wordt voorgesteld deze middelen, tezamen met de middelen van de realisatiestimulans woningbouw (€ 2,541 miljoen), over te hevelen naar
2026.
Het restant van het voordelig saldo (€ 8,2 miljoen) is voor een groot deel te verklaren door
incidentele voordelen. Binnen de grondexploitatie is sprake van een voordeel van € 2,6 miljoen. Daarnaast ontstaat een voordeel van € 4,3 miljoen door de vrijval van diverse stelposten
waaronder de stelpost onvoorzien en de stelpost loon- en prijscompensatie. Doordat verwachte
autonome ontwikkelingen zijn uitgebleven, is een deel van de stelposten onbenut gebleven.
Verder is er een voordeel van € 0,8 miljoen vanwege een hogere algemene uitkering. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de programmaverantwoording. Wij stellen voor het resterende voordelige saldo van € 8,2 miljoen toe te voegen aan de algemene reserve.
Financiële gezondheid
De financiële gezondheid van onze gemeente wordt, in lijn met de BBV-richtlijnen, mede bezien via een aantal financiële ratio’s. Het is belangrijk om deze ratio’s altijd in samenhang met elkaar
te bekijken, omdat zij afzonderlijk van elkaar slechts iets zeggen over een deel van onze financiële gezondheid. Kijkend naar de financiële ratio’s per 31 december 2025, kan worden geconcludeerd
dat de gemeente Hardenberg financieel gezond is. Zo beschikt onze gemeente per jaareinde over voldoende financiële middelen, hetgeen terug te zien in de omvang van de algemene reserve.
Daarbij dient ook direct de kanttekening te worden geplaatst dat wij ambitieus zijn en dat deze ambities ook grotendeels gefinancierd kunnen worden door deze reservepositie. Wel is in de begroting 2026 al aangegeven dat ook onze gemeente, net als vele andere gemeenten in
Nederland, een uitdaging heeft om een meerjarig structureel sluitende begroting te kunnen overleggen. Kortom, onze gemeente is financieel gezond maar heeft ook, mede door het opdrogen van de rijksmiddelen, te maken met de nodige financiële uitdagingen.
Doelen
Door middel van het jaarverslag en de jaarrekening legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer in het afgelopen jaar. Met de vaststelling van de jaarstukken 2025 verleent de raad decharge aan het college.
Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af aan u als raad over de rechtmatigheid van ons financiële handelen. Ofwel, is in 2025 gehandeld in lijn met de wet- en
regelgeving opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), de lokale financiële verordeningen en de overige lokale verordeningen?
2 van 8
Argumenten
1.1 Het jaarverslag 2025 vast te stellen
Het jaarverslag geeft inzicht in de uitvoering van de kaders zoals gesteld in de
Programmabegroting 2025, de ontwikkelingen in 2025 en de bereikte resultaten. Verder is in het
jaarverslag een aantal, conform de BBV, verplichte paragrafen opgenomen. Hierbij moet gedacht
worden aan onder andere de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen, grondbeleid en lokale heffingen. Deze verplichte paragrafen zijn ook nader toegelicht in onze lokale financiële verordening.
1.2 Het jaar 2025 in vogelvlucht
In het hoofdstuk '2025 in vogelvlucht' hebben wij een aantal onderwerpen uitgelicht, die met
name uw en onze aandacht hebben gehad. Hiermee verwachten wij u in vogelvlucht inzicht te geven in de ontwikkeling van de gemeente Hardenberg. 1.3 De jaarrekening vast te stellen
Het saldo van de jaarrekening is € 13,2 miljoen hoger dan begroot (met wijzigingen die in de loop van het jaar zijn vastgesteld). Dit noemen we de resultaatbepaling over 2025. De
ontwikkelingen, die hebben geleid tot dit positievere resultaat, zijn in hoofdlijnen beschreven
onder het kopje analyse rekeninguitkomsten in het Financieel Verslag. In de jaarrekening zijn de verschillen per taakveld groter dan € 50.000 toegelicht. Zoals aangegeven wordt voorgesteld
afgerond € 5,0 miljoen te bestemmen, de zogenoemde resultaatbestemming. Voorgesteld wordt
het niet bestemde deel van het rekeningresultaat 2025 á € 8,2 miljoen toe te voegen aan de
algemene reserve.
1.4 De accountant heeft een goedkeurende verklaring verstrekt
De jaarrekening is gecontroleerd door de accountant. Ook heeft de accountant onderzocht of in het jaarverslag geen informatie is opgenomen die strijdig is met de jaarrekening. De accountant heeft een verslag gemaakt van zijn controle-bevindingen en een goedkeurende verklaring
verstrekt. Met deze goedkeurende verklaring geeft de accountant aan dat de gemeente financieel technisch heeft gehandeld conform de wet -en regelgeving zoals opgenomen in de BBV, maar ook in lijn met de afspraken die tussen college -en raad zijn vastgelegd in de lokale financiële verordening. Eventuele hiaten zijn toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording.
2.1 Budgetoverheveling naar 2026
Zoals aangegeven zijn niet alle middelen in 2025 besteed. Sommige werkzaamheden zijn gestart in 2025 en lopen door in 2026 en andere zijn om uiteenlopende redenen doorgeschoven naar
2026. Voorgesteld wordt om de aan deze ambities gekoppelde middelen, à € 5,034 miljoen over te hevelen naar 2026 (resultaatbestemming). Dit is inclusief de bijdrage uit de rijksregeling
Realisatiestimulans woningbouw (argument 4.1). Bij dit raadsvoorstel is een overzicht van deze resultaatbestemming opgenomen.
3 van 8
3.1 Reservering rekeningresultaat
Door het positieve resultaat stijgt onze algemene reserve (naar ruim € 95 miljoen). De financiële positie van de gemeente Hardenberg is dan ook uitstekend te noemen. Het geeft ons
mogelijkheden om invulling te geven aan onze opgaven en ambities zoals opgenomen in de Perspectiefnota 2027.
4.1 Instellen bestemmingsreserve
De gemeente ontvangt in 2025 een bijdrage van € 2,541 miljoen uit de rijksregeling
Realisatiestimulans woningbouw, bedoeld om de bouw van betaalbare woningen te versnellen. Voorgesteld wordt deze middelen via resultaatbestemming toe te voegen aan een nieuw te
vormen bestemmingsreserve Versnelling betaalbare woningbouw. Hiermee blijven de middelen beschikbaar voor het beoogde doel en kan de inzet gericht plaatsvinden in lijn met de door uw raad vastgestelde doelstellingen. De volledige toelichting zit als bijlage bij dit raadsvoorstel. 5.1 Begrotingswijziging 2026
Een begrotingswijziging voor het begrotingsjaar 2026 is nodig voor de vertaling van de
besluitvorming over de resultaatbestemming, zodat de budgetten overeenkomen met uw
besluiten, de budgethouders het juiste inzicht in de beschikbaar gestelde budgetten hebben en we de uitgaven kunnen beoordelen op juistheid en rechtmatigheid.
6.1 Met de rechtmatigheidsverantwoording leggen wij verantwoording af over de toepassing
van het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium, en het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
De verantwoording bestaat uit twee delen:
• de verantwoording; dit is een verplicht voorgeschreven tekst, die is opgenomen in de jaarrekening;
• een toelichting daarop in de paragraaf bedrijfsvoering.
De accountant heeft de verantwoording en toelichting getoetst op getrouwheid. En de conclusie is dat de verantwoording en toelichting overeenkomt met de uitkomsten van ons onderzoek en volledig is.
Wij hebben vastgesteld dat de omvang van de geconstateerde rechtmatigheidsfouten binnen
de door de raad bepaalde verantwoordingsgrens blijft. De rechtmatigheidsfouten van totaal
€ 15.726.000 bestaan voor € 10.345.000 uit afwijkingen die passen binnen de afspraken die zijn gemaakt met de raad in de financiële verordening. Voorbeelden hiervan zijn overschrijdingen
door actualisatie pensioenvoorziening wethouders en de kosten voor opvang van Oekraïners.
Vervolgens resteert er nog een netto rechtmatigheidsfout van € 5.381.000. Dit komt mede omdat Europese aanbestedingsrichtlijnen niet altijd strikt zijn toegepast (€ 1,8 miljoen). In enkele
gevallen is dit een weloverwogen keuze in het kader van effectief besturen. Daarnaast is er nog ruim € 3,5 miljoen aan onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een
4 van 8
begrotingswijziging hebben geleid respectievelijk zijn gemeld. Dit betreft de stelpost loon- en
prijzen.
Risico's en kanttekeningen 1.1 Het accountantsrapport
In het accountantsrapport worden bevindingen opgenomen. De wettelijke accountantscontrole is uitgevoerd door Flynth Accountants. Het getekende accountantsrapport wordt tegelijk met de jaarstukken verzonden of zo spoedig mogelijk daarna. 1.2 Provincie als toezichthouder
De provincie houdt toezicht op de financiële situatie van gemeenten. Om deze reden worden de planning -en control producten ook overlegd aan de provincie. Voor 15 juli 2026 moeten de
Jaarstukken 2025 door de raad vastgesteld zijn Het college dient de vastgestelde jaarrekening en het jaarverslag op grond van art. 200 van de Gemeentewet, in ieder geval vóór 15 juli van het jaar, volgend op het begrotingsjaar, bij gedeputeerde staten van de provincie Overijssel in te dienen.
Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: • Vrede, justitie en publieke diensten. Toelichting werelddoelen VN
Met deze jaarrekening leggen we verantwoording af over de inzet van middelen en de bijdrage aan de maatschappelijke opgaven en ambities zoals vastgelegd in de begroting. Deze opgaven
sluiten aan bij vrijwel alle Sustainable Development Goals (SDG’s). De begroting fungeert daarbij
niet alleen als financieel instrument, maar ook om maatschappelijke, ecologische en economische doelen in balans te brengen.
Een duidelijke begroting maakt het makkelijker om te zien waar het geld naartoe gaat, wie
verantwoordelijk is en in hoeverre dit heeft bijgedragen aan duurzame ontwikkeling. Met deze jaarrekening blijft de koppeling met de SDG’s inzichtelijk en actueel. Dit draagt bij aan vrede, justitie en sterke publieke diensten.
Financiën
In de vergadering van 19 november 2024 heeft de raad de begroting 2025 vastgesteld met een positief resultaat van € 5,6 miljoen (B 2025). Het begrotingssaldo 2025 is na de genoemde
raadsvergadering via Mei- en Novemberbrieven en beleidsvoorstellen met financiële gevolgen
bijgesteld. De daarmee gecorrigeerde begroting wordt in deze jaarstukken aangeduid met de term ‘Begroting na Wijziging’ (afkorting: BNW 2025). Het resultaat bedraagt in 2025, voor
resultaatbestemming, € 13,2 miljoen.
5 van 8
Opbouw resultaat 2025
Bedragen
Resultaatbestemming
€ 5,0 miljoen
Resultaat 2025
€ 13,2 miljoen
Resultaat na bestemming
€ 8,2 miljoen
Opbouw resultaat na bestemming
Vrijval resultaat grondexploitaties GREX
€ 2,6 miljoen
Verhoging algemene uitkering rijk (decembercirculaire)
€ 0,8 miljoen
Vrijval loon -en prijscompensatie Overige mutaties
€ 4,3 miljoen € 0,5 miljoen
Verwerking persoonsgegevens N.v.t.
Communicatie en participatie
De dag na vaststelling worden de definitieve jaarstukken, bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening, gepubliceerd op de website van de gemeente Hardenberg. Nadat de
jaarverantwoording 2025 is vastgesteld wordt het besluit inclusief verantwoording gezonden aan de toezichthouder, Gedeputeerde Staten provincie Overijssel. Deze moet uiterlijk 15 juli 2026 ontvangen zijn door de toezichthouder.
Uitvoering
Zie communicatie en participatie.
Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,
Burgemeester,
B.M. de Vries
M.W. Offinga
Bijlagen
• Bijlage 1: Instellen bestemmingsreserve Versnelling betaalbare woningbouw • Bijlage 2: Budgetoverhevelingen Jaarstukken 2025
6 van 8
Bijlage 1: Instellen bestemmingsreserve Versnelling betaalbare woningbouw De gemeente ontvangt vanuit het Rijk middelen in het kader van de Realisatiestimulans woningbouw. Deze regeling heeft als doel het versnellen van de woningbouw en het realiseren van meer betaalbare woningen. Gemeenten ontvangen hierbij een bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw in de periode 2025–2029 is gestart. Op basis van het aantal in 2025 gemelde start bouw van betaalbare woningen ontvangt de gemeente een bijdrage van circa € 2,6 miljoen. Voorgesteld wordt om deze middelen via resultaatbestemming vanuit het jaarrekeningresultaat 2025 toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve Versnelling betaalbare woningbouw. Hiermee wordt geborgd dat de middelen doelgericht en in lijn met de rijksdoelstellingen worden ingezet. De middelen uit deze reserve worden ingezet voor het versnellen van de woningbouwopgave. Dit betreft zowel het wegnemen van financiële en inhoudelijke knelpunten binnen projecten, zoals het opvangen van (publieke) onrendabele toppen en bijdragen aan de betaalbaarheid van woningen vanuit het programma volkshuisvesting, als het versterken van de uitvoeringskracht die nodig is om projecten daadwerkelijk tot realisatie te brengen. De inzet richt zich daarmee op het mogelijk maken én versnellen van betaalbare woningbouw.
Deze werkwijze geldt eveneens voor de middelen die de gemeente in de komende jaren vanuit de Realisatiestimulans ontvangt. De omvang van deze middelen is op voorhand nog niet exact te bepalen, aangezien deze afhankelijk is van het aantal betaalbare woningen waarvan de bouw wordt gestart. Ook deze toekomstige middelen worden, conform deze lijn, toegevoegd aan de bestemmingsreserve en ingezet voor de woningbouwopgave. De inzet wordt jaarlijks gemonitord en betrokken bij de planning- en controlcyclus, waarbij op basis van actuele inzichten bijsturing kan plaatsvinden. Hiermee blijft flexibiliteit behouden om effectief in te spelen op kansen en knelpunten binnen de woningbouwopgave. Reserve omvang 1/1/2026 Voeding
Bestedingsplan Maximale looptijd Nadere voorwaarden
€ 0 (Voorstel dotatie van € 2,541 miljoen volgens beslispunt 4) De reserve wordt gevoed met middelen van het Rijk uit de regeling Realisatiestimulans woningbouw. Deze regeling heeft als doel het versnellen van de woningbouw en het realiseren van meer betaalbare woningen. Om gemeenten te ondersteunen bij deze opgave, heeft het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) eind 2025 de Realisatiestimulans ingevoerd. Gemeenten ontvangen een vaste bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw start in de periode 2025 tot en met 2029. De middelen uit deze reserve worden ingezet voor het versnellen van de woningbouwopgave. Er is geen maximale looptijd gekoppeld aan deze reserve. Dit betreft een bestemmingsreserve. Dit betekent dat de middelen worden ingezet volgens de lijn met de rijksvoorwaarden gekoppeld aan de regeling Realisatiestimulans Woningbouw (Sisa J17). 7 van 8
Bijlage 2: Budgetoverhevelingen Jaarstukken 2025
8 van 8