RV Jaarstukken 2023

Raadsvoorstel Zaaknummer: Behandelaar: E-mail:

665413 Corné Bal Corne.Bal@hardenberg.nl

College:

14 mei 2024

Raad:

2 juli 2024

Onderwerp: Jaarstukken 2023 WIJ STELLEN DE GEMEENTERAAD VOOR OM TE BESLUITEN: 1. het jaarverslag 2023 en de jaarrekening 2023 vast te stellen; 2. via resultaatbestemming € 5.910.500 beschikbaar te stellen in 2024; 3. via resultaatbestemming € 1.475.000 te storten in de reserve kapitaallasten ter dekking van de afschrijvingslasten huisvesting vluchtelingen; 4. het niet bestemde deel van het rekeningresultaat 2023 (€ 9.010.000) toe te voegen aan de algemene reserve; 5. kennis te nemen van de rechtmatigheidsverantwoording 2023; 6. de 5e wijziging van de begroting 2024 vast te stellen, waarin het voorstel resultaatbestemming is verwerkt. Inleiding Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2023 aan. Deze jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening over het jaar 2023. Tot en met 2022 gaf de accountant een oordeel over de rechtmatigheid. Vanaf 2023 moet ons college een rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening. De accountant heeft getoetst of die verantwoording getrouw is. Doelen Door middel van jaarverslag en jaarrekening legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer in het afgelopen jaar. Met de vaststelling van de jaarstukken 2023 verleent de raad decharge aan het college. Met de rechtmatigheidsverantwoording voldoen wij aan de Gemeentewet, het besluit Begroting en verantwoording en paragraaf 3 van de Financiële verordening.

Argumenten 1.1 Het jaarverslag 2023 vast te stellen Het jaarverslag geeft inzicht in de uitvoering van de kaders zoals gesteld in de Programmabegroting 2023, de ontwikkelingen in 2023 en de bereikte resultaten. Verder is in het jaarverslag een aantal verplichte paragrafen opgenomen.

1

1.2 Het jaar 2023 in vogelvlucht In het hoofdstuk ”2023 in vogelvlucht” hebben wij een aantal onderwerpen uitgelicht, die met name uw en onze aandacht hebben gehad. Hiermee verwachten wij u in vogelvlucht enig inzicht te geven in de ontwikkeling van de gemeente Hardenberg. 1.3 De jaarrekening vast te stellen Het saldo van de jaarrekening is € 13,3 miljoen hoger dan begroot (met wijzigingen die in de loop van het jaar zijn vastgesteld). De ontwikkelingen, die hebben geleid tot dit positievere resultaat, zijn in hoofdlijnen beschreven onder het kopje Financiën. In de jaarrekening zijn de verschillen groter dan € 50.000 toegelicht. We verwachten door onder andere de nieuwe P&C-cyclus de voorspelbaarheid van het rekeningsaldo van 2024 te verbeteren. 1.4 De accountant heeft een goedkeurende verklaring verstrekt De jaarrekening is gecontroleerd door de accountant. Ook heeft de accountant onderzocht of in het jaarverslag geen informatie is opgenomen die strijdig is met de jaarrekening. De accountant heeft een verslag gemaakt van zijn controle-bevindingen en een goedkeurende verklaring verstrekt. 2.1 Budgetoverheveling naar 2024 Uit de jaarrekening 2023 blijkt dat bepaalde “geoormerkte” budgetten nog niet zijn besteed. De werkzaamheden lopen door in 2024. Voorgesteld wordt om deze middelen voor 2024 weer beschikbaar te stellen.

Bij dit raadsvoorstel is een overzicht van deze resultaatbestemming opgenomen. Bij een aantal budgetten uit 2023 die niet (volledig) besteed zijn is ervoor gekozen die niet nu al over te hevelen. Het kan zijn dat hierop alsnog een beroep wordt gedaan. Mochten deze alsnog nodig zijn in 2024, wordt hier melding van gemaakt bij de novemberbrief 2024. 3.1 Storting reserve kapitaallaten Voorgesteld wordt een bedrag van € 1.475.000 te reserveren ter dekking van de afschrijvingslasten op de huisvesting van vluchtelingen. Dit bedrag wordt ontvangen via de normvergoeding van het Rijk. Hiermee legt dit geen claim op de toekomstige begrotingen. 4.1 Reservering rekeningresultaat Door het positieve resultaat stijgt onze algemene reserve (naar ruim € 90 miljoen). De financiële positie van de gemeente Hardenberg is dan ook goed te noemen. Het geeft ons mogelijkheden om invulling te geven aan onze opgaven en ambities zoals opgenomen in de Perspectiefnota 2025. 5.1 Met de rechtmatigheidsverantwoording leggen wij verantwoording af over de toepassing van het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium, en het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium De verantwoording bestaat uit twee delen: • de verantwoording; dit is een verplicht voorgeschreven tekst, die is opgenomen in de jaarrekening; • een toelichting daarop in de paragraaf bedrijfsvoering.

De accountant heeft de verantwoording en toelichting getoetst op getrouwheid. En de conclusie is dat de verantwoording en toelichting overeenkomt met de uitkomsten van ons onderzoek en volledig is. 5.2 Wij hebben vastgesteld dat niet alle in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens De onrechtmatigheden zijn het gevolg van afwijkingen van de budgetten in de begroting en het niet juist en volledig toepassen van de Europese aanbestedingsregels. De onrechtmatigheden passen deels binnen afspraken die zijn gemaakt met de raad. Er resteert een netto rechtmatigheidsfout van € 2.572.000. Dit bedrag is boven de verantwoordingsgrens van € 2.125.000 (1% van het begrotingstotaal). Dit heeft geen gevolgen voor de verklaring van de accountant.

2

6.1 Begrotingswijziging 2024 Een begrotingswijziging voor het begrotingsjaar 2024 is nodig voor de vertaling van de besluitvorming over de resultaatbestemming, zodat de budgetten overeenkomen met uw besluiten, de budgethouders het juiste inzicht in de beschikbaar gestelde budgetten hebben en we de uitgaven kunnen beoordelen op juistheid en rechtmatigheid. Risico's en kanttekeningen 1.1 In het accountantsrapport worden bevindingen opgenomen De wettelijke accountantscontrole is uitgevoerd door Flynth Accountants. Het getekende accountantsrapport wordt tegelijk met de jaarstukken verzonden of zo spoedig mogelijk daarna. 1.2 Voor 15 juli 2024 moeten de Jaarstukken 2023 door de raad vastgesteld zijn Het college dient de vastgestelde jaarrekening en het jaarverslag op grond van art. 200 van de Gemeentewet, in ieder geval vóór 15 juli van het jaar, volgend op het begrotingsjaar, bij gedeputeerde staten van de Provincie Overijssel in te dienen. Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: - Past niet bij de SDG-doelen Toelichting werelddoelen VN In de jaarstukken wordt gerapporteerd over het gevoerde beleid en beheer in het afgelopen jaar. Dit gaat over alle beleidsterreinen en daarom ook over elk werelddoel. Er is daarom geen specifiek werelddoel te benoemen.

Financiën Voordelig resultaat 2023 Zoals hiervoor vermeld is het saldo van de jaarrekening € 13,3 miljoen hoger dan begroot (met wijzigingen die in de loop van het jaar zijn vastgesteld). Dit is deels te verklaren uit ontwikkelingen die al wel met de raad zijn gedeeld, maar nog niet in de begroting 2023 zijn verwerkt, zoals de hogere uitkering uit het Gemeentefonds. Een andere verklaring is dat diverse werkzaamheden om uiteenlopende redenen dit jaar niet konden worden uitgevoerd, maar over de jaargrens lopen (€ 5,9 miljoen). Voor de toelichting op de verschillen, verwijzen wij u naar de jaarrekening 2023. Doorwerking uitkomsten rekening 2023 Het verschil tussen de begrote uitkomst en de werkelijk uitkomst hebben wij als een incidenteel voordeel aangemerkt. In de toelichting op de rekeninguitkomsten zult u bij een aantal programma's kunnen lezen, dat een voordeel of nadeel als structureel wordt aangeduid. Hiermee willen wij aangeven, dat het nodig kan zijn om de begroting voor 2024 en volgende jaren voor deze punten aan te passen. De financiële gevolgen zijn verwerkt in de Meibrief 2024, die u al heeft ontvangen. Algemene reserve De Algemene reserve geeft ons mogelijkheden om invulling te geven aan onze visie en keuzes op opgaven en ambities, waarmee we in de komende jaren specifiek aan het werk gaan. Die hebben we beschreven in de Perspectiefnota 2025.

In de begroting hebben wij 12 thema’s genoemd waaraan wij werken. In grote lijnen hebben die opgaven en ambities waarmee we specifiek aan het werk gaan aan de hand van de investeringsagenda, betrekking op de thema’s:

3

• Wonen. • Bereikbaarheid en inrichting Centrum Hardenberg. • Leefbaarheid kernen (mfa’s). • Verkeersveiligheid eigen en provinciale wegen. • Stationsgebied en Theater. • Huisvestingsplannen voor Onderwijs en Sport. • Verduurzaming van gemeentelijke gebouwen en wagenpark. E.e.a. kunt u ook lezen in de Perspectiefnota 2025. De algemene reserve is ook een belangrijk onderdeel van de weerstandscapaciteit, die nodig is als financiële buffer voor het opvangen van risico's. De som van de risico’s is berekend op € 21 miljoen. Voor de toelichting op de berekening van dit bedrag verwijzen wij hier naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in het jaarverslag. Naast de algemene reserve rekenen we ook de vrije belastingcapaciteit (€ 1,0 miljoen) tot het weerstandsvermogen. Het totaal van de algemene reserve en de vrije belastingcapaciteit afgezet tegen de som van de risico’s geeft een kengetal/ratio van 4,02 (2022: 3,14). Deze uitkomst betekent dat het weerstandsvermogen van Hardenberg naar de situatie eind 2023 uitstekend is. Ratio’s Voor de beoordeling van de financiële positie van de gemeente wordt een aantal ratio's gehanteerd. Het opnemen van deze ratio's in de begroting en het jaarverslag is (landelijk) verplicht en vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording. Doel van de wetgever is, het gemeentebestuur (meer) inzicht te geven in de gemeentefinanciën.

Daarbij heeft zij geen normen gesteld. Het is aan elke gemeente(raad) om hier zelf beleid op te formuleren. Dit heeft Hardenberg gedaan als het gaat om de Netto Schuldquote (NSQ). Deze mag niet hoger zijn dan 130% van de jaarlijkse inkomsten. In 2023 is de financiële positie (verder) verbeterd, wat onder andere blijkt uit de verlaging van de NSQ en de verbetering van de solvabiliteit. Per ultimo 2023 is de NSQ 38% (2022 was dit 41%) en het solvabiliteitspercentage 48% (2022 was dit 46%). Resultaatbestemming 2023 Evenals voorgaande jaren zijn in de begroting budgetten opgenomen voor diverse projecten, waarvan wij nu bij het opmaken van de jaarrekening constateren dat de uitvoering niet in 2023 zijn afgerond, maar ook doorlopen in 2024. In totaal gaat het dan om een bedrag van € 5,9 miljoen aan budgetten dat dit jaar niet is besteed, maar waarvan wij u voorstellen om deze weer beschikbaar te stellen. Een specificatie van dit voorstel is als bijlage bij dit raadsvoorstel gevoegd. Bij een aantal budgetten uit 2023 die niet (volledig) besteed zijn is ervoor gekozen die niet nu al over te hevelen. Het kan zijn dat hierop alsnog een beroep wordt gedaan. Mochten deze alsnog nodig zijn in 2024, wordt hier melding van gemaakt bij de novemberbrief 2024. Voor het niet bestemde deel van het rekeningresultaat 2023 stellen wij voor deze toe te voegen aan de algemene reserve.

Verwerking persoonsgegevens N.v.t. Communicatie Er wordt een persbericht opgesteld.

4

Ook wordt (voor het eerst) een webpublicatie gemaakt van de jaarstukken. Deze komt zo spoedig mogelijk online. Uitvoering De bevindingen zoals opgenomen in het accountsrapport worden in 2024 opgepakt of, waar wij een andere prioriteit hebben of dit qua capaciteit niet mogelijk is, op een later moment. De oriënterende ronde staat gepland op 11 juni 2024. Vaststelling door de raad op 2 juli 2024.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

I.A.A. Oostmeijer-Oosting

M.W. Offinga

Bijlagen 1. Totaaloverzicht resultaatbestemmingen 2023 2. Jaarstukken 2023 3. Tabel noodfonds energiearmoede

5

Raadsbesluit Zaaknummer:

665413

Onderwerp: Jaarstukken 2023 De raad van de gemeente Hardenberg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 14 mei 2024; Besluit: 1. het jaarverslag 2023 en de jaarrekening 2023 vast te stellen; 2. via resultaatbestemming € 5.910.500 beschikbaar te stellen in 2024; 3. via resultaatbestemming € 1.475.000 te storten in de reserve kapitaallasten ter dekking van de afschrijvingslasten huisvesting vluchtelingen; 4. het niet bestemde deel van het rekeningresultaat 2023 (€ 9.010.000) toe te voegen aan de algemene reserve; 5. kennis te nemen van de rechtmatigheidsverantwoording 2023; 6. de 5e wijziging van de begroting 2024 vast te stellen, waarin het voorstel resultaatbestemming is verwerkt. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Hardenberg van 2 juli 2024. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

F.G.S. Droste

M.W. Offinga

6