RV Inwonerparticipatiebeleid

Raadsvoorstel Zaaknummer: Behandelaar: E-mail:

717085 Carina Slooijer - van der Veen Carina.Slooijer@hardenberg.nl

College:

16 juli 2024

Raad:

24 september 2024

Onderwerp: Inwonerparticipatiebeleid WIJ STELLEN DE GEMEENTERAAD VOOR OM TE BESLUITEN: 1. het inwonerparticipatiebeleid ‘Samen werken aan Hardenberg’ vast te stellen’. Inleiding We vinden betrokkenheid van onze inwoners belangrijk bij het voorbereiden en uitvoeren van onze plannen en projecten. Ambities hierover hebben we vastgelegd in ons coalitieakkoord, de omgevingsvisie Landstad Hardenberg en onze strategische communicatievisie. We willen de kracht van de samenleving gebruiken bij het maken en uitvoeren van onze plannen en projecten. Dat doen we nu al bij veel onderwerpen op verschillende manieren. Per project of plan kijken we wat er nodig is en hoe we het aanpakken. Beleid hierover is nog niet vastgelegd. Er is geen duidelijke visie op of werkwijze voor participatie door inwoners bij gemeentelijke plannen en projecten. Daarom hebben we inwonerparticipatiebeleid gemaakt. De vraag om participatiebeleid vast te stellen is ook actueel geworden door de ‘Wet versterking participatie op decentraal niveau’ die naar verwachting op 1 januari 2025 in werking treedt. Met deze wet wil de regering de betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid van onder andere de gemeente versterken. Deze wet verplicht ons ook om ons participatiebeleid in een verordening vast te leggen.

Doelen Dit participatiebeleid gaat over inwonerparticipatie: het betrekken van de samenleving bij gemeentelijke plannen en projecten. We leggen vast wat onze visie op inwonerparticipatie is, welke rollen er zijn en wat de Hardenbergse werkwijze is. Ook geeft het participatiebeleid richting bij het maken van de afweging of en hoe we een participatieproces inrichten. Zo is voor onze inwoners helder hoe de gemeente Hardenberg omgaat met inwonerparticipatie. Argumenten 1. Inwonerparticipatie ‘Samen werken aan de gemeente Hardenberg’ Inwonerparticipatie start bij de gemeente. Het gaat om participatie bij plannen en projecten waar de gemeente initiatiefnemer van is. Op basis van een verkenning van het onderwerp, de ervaringen en wensen van onze inwoners, de ervaringen binnen onze organisatie en onze eigen ambities komen we tot een visie op inwonerparticipatie. Om invulling te geven aan onze visie op inwonerparticipatie hanteren we 6 uitgangspunten: 1

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Alleen als het zinvol is en kan. We kiezen per situatie een passende aanpak. We vertellen duidelijk en eerlijk wat we doen. Alle betrokkenen kunnen meedoen. We hoeven het niet allemaal met elkaar eens te zijn. We doen het goed of we doen het niet.

Met de Hardenbergse participatieladder geven we richting aan participatieprocessen. De ladder heeft vier treden (van laag naar hoog): raadplegen, adviseren, meebeslissen, samenwerken. Per trede is te zien wat de participatievorm is en welke rol participanten hebben. Maar ook welke bestuursstijl daarbij hoort. Informeren is géén onderdeel van de Hardenbergse ladder, omdat hier geen ruimte is voor invloed of inbreng door inwoners. We werken onze visie en uitgangspunten uit in een werkwijze. Voordat we met participatie aan de slag gaan, wegen we af of participatie zinvol is. Als dat zo is, bieden we handreikingen die helpen bij het maken van een goede afweging. En om te komen tot een proces dat past bij het onderwerp, bij de wensen/behoeften van betrokkenen en bij onze eigen ambities. In ons inwonerparticipatiebeleid hebben we aandacht voor de rol van ons college en uw raad bij het vooraf instemmen met de kaders voor participatie. Bij de meeste onderwerpen bepaalt ons college of participatie gewenst is en hoe het participatieproces eruit ziet. In de volgende gevallen vinden we het wenselijk dat uw raad vooraf betrokken is bij het participatieproces en instemt met de kaders. Het gaat dan om: • nieuw beleid; • maatschappelijk en/of politiek gevoelige onderwerpen of plannen.

Ook bij projecten/plannen waarbij een intensief participatietraject gewenst is, is het advies vooraf uw raad te consulteren over de participatieaanpak. Om hier invulling aan te geven, willen we in bestuurlijke behandelvoorstellen bewust stil staan bij inwonerparticipatie. Daarom hebben we de bestaande communicatieparagraaf uitgebreid naar een communicatie- en participatieparagraaf. Hierin staat hoe de communicatie rond een project/plan is geregeld, maar ook wat de kaders voor de participatieaanpak zijn (geweest). Wanneer er sprake is van besluitvorming staat in deze paragraaf wat het participatieproces heeft opgeleverd en wat we met de inbreng hebben gedaan. Eventueel kunnen we in deze paragraaf verwijzen naar het participatieplan en/of participatieverslag. Ook als we ervoor kiezen geen participatieproces te starten, kunnen we dat in deze paragraaf uitleggen. Risico's en kanttekeningen • Invulling geven aan inwonerparticipatie kost tijd, geld, capaciteit en deskundigheid. Een gebrek hieraan kan ervoor zorgen dat er geen participatieproces gestart wordt, terwijl dat een project of plan wel ten goede komt. Dit kunnen we voorkomen door voor de start van een project/plan na te denken over en rekening te houden met een mogelijk participatieproces.

• Ondanks dat we helder willen zijn over spelregels en verwachtingen, kan de uitkomst van een participatieproces niet overeenkomen met de wensen van participanten. Het risico bestaat dan dat ons verweten wordt dat het participatieproces niet goed verlopen is, terwijl participanten het niet eens zijn met het uiteindelijke besluit. Met onze uitgangspunten proberen we dit te voorkomen, maar we kunnen dit niet uitsluiten. Daarom is het goed dat we ons hier bewust van zijn.

2

Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: - Vrede, justitie en publieke diensten Toelichting werelddoelen VN Met het inwonersparticipatiebeleid laten we als gemeente zien hoe we met het betrekken van de samenleving omgaan, bij plannen en projecten van de gemeente. Zowel voor inwoners als voor de organisatie is het duidelijk hoe we dat doen. Dit draagt bij aan een transparante overheid die inbreng van de samenleving serieus neemt. En het maakt de plannen en projecten van de gemeente beter. Financiën Het ontwikkelen van het inwonerparticipatiebeleid is onderdeel van de uitvoering van onze strategische communicatievisie. Hiervoor is een budget beschikbaar. Voor de uitvoering van inwonerparticipatieprocessen is geld nodig, dit geld komt uit het budget voor het betreffende project of plan. Verwerking persoonsgegevens In dit inwonerparticipatiebeleid worden geen persoonsgegevens gebruikt. Bij de uitvoering van participatieprocessen is het goed mogelijk dat persoonsgegevens gebruikt worden. Daarbij houden we ons aan de geldende wet- en regelgeving. Communicatie We hebben inwoners, ondernemers plaatselijk belangen, ambtenaren en uw raad op verschillende manieren betrokken bij het opstellen van dit inwonerparticipatiebeleid: • We zijn in gesprek geweest met inwoners en ondernemers.

• Er is een belevingsonderzoek uitgevoerd naar communicatie en participatie bij de gemeente Hardenberg. • Plaatselijk Belangen konden meedoen aan een korte enquête. • Een interne klankbordgroep heeft meegedacht en medewerkers konden meedoen aan een korte enquête. • Er zijn twee informatiebijeenkomsten met uw raad georganiseerd waar we ook in gesprek zijn gegaan over het onderwerp. We hebben de inbreng van deze groepen verwerkt in het inwonerparticipatiebeleid. We publiceren het inwonerparticipatiebeleid op onze kanalen zodat inwoners weten wat ze van ons kunnen verwachten. Uitvoering Na vaststelling door uw gemeenteraad kan de organisatie hier direct mee aan de slag. Omdat we het belangrijk vinden dit participatiebeleid omarmd en uitgevoerd wordt, hebben we aandacht voor een goede borging van dit inwonerparticipatiebeleid in de organisatie. Dit werken we uit in een implementatieplan. De ‘Wet versterking participatie op decentraal niveau’ treedt naar verwachting op 1 januari 2025 in werking. Daarmee wijzigt artikel 150 van de Gemeentewet. In het wetsvoorstel spreekt de regering van een beweging van een ‘Inspraakverordening’ naar een (bredere) ‘Participatieverordening’. Dit inwonerparticipatiebeleid vormt de invulling van een nieuwe Participatieverordening.

3

Naar verwachting komen we in het najaar van 2024 met een voorstel aan uw raad om een Participatieverordening vast te stellen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

I.A.A. Oostmeijer-Oosting

M.W. Offinga

Bijlagen Inwonerparticipatiebeleid 'Samen werken aan Hardenberg'

4

Raadsbesluit Zaaknummer:

717085

Onderwerp: Inwonerparticipatiebeleid De raad van de gemeente Hardenberg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 juli 2024; gelet op artikel 150 van de Gemeentewet; Besluit: 1. het inwonerparticipatiebeleid ‘Samen werken aan Hardenberg’ vast te stellen’. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Hardenberg van 24 september 2024. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

F.G.S. Droste

M.W. Offinga

5