RV Integriteit en ondermijning

Raadsvoorstel Zaaknummer: Behandelaar: E-mail:

566745 Gedda Jansonius Gedda.Jansonius@hardenberg.nl

College:

7 november 2023

Raad:

19 december 2023

Onderwerp: Integriteit en ondermijning WIJ STELLEN DE GEMEENTERAAD VOOR OM TE BESLUITEN: 1. De gewijzigde versie van de Gedragscode integriteit voor raads- en schaduwfractieleden gemeente Hardenberg 2023 vast te stellen. 2. De gewijzigde versie van de Gedragscode burgemeester en wethouders gemeente Hardenberg 2023 vast te stellen. Inleiding Op 2 maart 2021 heeft uw raad een motie aangenomen om het beleid voor integriteit en ondermijning te actualiseren. De gedragscodes dateren inmiddels uit 2015 en kunnen een actualisatie gebruiken. Doelen Het risico van integriteit en ondermijning onder de aandacht houden van de raads- en schaduwfractieleden en college van B&W en daar waar mogelijk maatregelen treffen om bestuurlijke integriteit te bevorderen en ondermijning te voorkomen dan wel effectief te bestrijden. Argumenten In het openbaar bestuur is integriteit een belangrijk thema. Immers, integriteit kan het vertrouwen voor burgers in hun overheid maken of breken. Aandacht voor integriteit is dus cruciaal. Raads- en schaduwfractieleden, maar ook het college van B&W vervullen een voorbeeldfunctie voor de burgers. Integer zijn betekent handelen volgens de geldende normen, waarden en regels in de samenleving.

Een raadslid/collegelid moet op een goede manier omgaan met de macht, informatie en middelen die hij/zij als gekozen volksvertegenwoordiger respectievelijk bestuurder heeft gekregen. Een raadslid/collegelid moet het algemeen belang voor ogen houden en zich kunnen verantwoorden voor de keuzes die hij/zij maakt. Op bepaalde momenten is er expliciet aandacht voor de integriteit van een raads- of schaduwfractielid en voor een collegelid. Dat is in eerste instantie bij het onderzoek naar de geloofsbrieven. Dit gebeurt bij elk raadslid en collegelid voordat hij/zij benoemd kan worden. Vervolgens is er aandacht voor de integriteit bij de eed of belofte dat het raads- of schaduwfractielid en collegelid aflegt. Ook heeft het raads- of schaduwfractielid en collegelid moeten verklaren geen verboden handeling te hebben verricht of zullen verrichten. En als laatste is er de geheimhouding. Wanneer deze aan de raads- of schaduwfractieleden en/of collegeleden is opgelegd, dienen zij zich hieraan te houden. Bij schending hiervan kan hier, op basis van

1

de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur, tegen opgetreden worden. Sterker nog, het is zelfs een strafbaar feit. Meer informatie over bovenstaande wettelijke regels en voorbeeldsituaties is te vinden in het Handboek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Naast al deze wettelijke regels moet de raad ook gedragscodes voor zichzelf, de wethouders en de burgemeester vaststellen. De codes zijn bedoeld om de integriteit van raads- en schaduwfractieleden, wethouders en burgemeester verder te waarborgen. De raad bepaalt zelf de invulling van deze gedragscodes. Door deze codes verschaft de raad zich een extra instrument voor zijn controle op het college en de burgemeester. Op grond van de Gemeentewet stelt de gemeenteraad de gedragscodes vast voor het college en de gemeenteraad. De motie van de raad roept op om het integriteitsbeleid te actualiseren. De gedragscodes van 2015 zijn opnieuw onder de loep genomen en daar waar mogelijk geactualiseerd. Bij de gedragscodes zijn bijlagen gevoegd, waarin we enkele afspraken opgenomen hebben om de integriteit onder de aandacht te houden en enkele gedragsregels vast te leggen. Zo is de wens geuit om elk nieuw raadslid een integriteitsgesprek te laten voeren met de burgemeester en griffier. Na de verkiezingen in 2022 is dit al gebeurd en wordt als positief ervaren.

Ook op het gebied van ondermijning zijn er de afgelopen jaren diverse bijeenkomsten gepland om het onderwerp bij uw raad onder de aandacht te brengen. Zo is er een ethisch hacker geweest die aandacht heeft gevraagd voor cybersecurity en is er onlangs een bijeenkomst met de politie geweest waar het onderwerp ondermijning ook de aandacht heeft gekregen. Aangezien de onderwerpen integriteit en ondermijning continu aandacht vragen van de raad en ook van het college, is er in de bijlage van de gedragscodes vastgelegd om minimaal 1 keer per jaar een avond over integriteit te beleggen. Het voornemen is om hiermee te starten in het voorjaar van 2024. Risico's en kanttekeningen Met het vaststellen van de gedragscodes wordt er aandacht gevraagd voor bewustwording van integriteit. Een actueel integriteitsbeleid verkleint de kans op misstanden en vergroot het draagvlak voor het politiek bestuur. Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: - Vrede, justitie en publieke diensten Toelichting werelddoelen VN Doeltreffende, verantwoordelijke en transparante instituties zijn essentieel voor het ontwikkelen en behouden van welvaart. Een integere overheid is daarvoor randvoorwaardelijk. Financiën N.v.t. Verwerking persoonsgegevens Er zijn geen persoonsgegevens verwerkt bij dit voorstel.

Communicatie Dit voorstel is openbaar en de gewijzigde gedragscodes worden op de gebruikelijke wijze gepubliceerd.

2

Uitvoering Na besluitvorming op dit voorstel treden de nieuwe gedragscodes direct in werking.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

I.A.A. Oostmeijer-Oosting

M.W. Offinga

Bijlagen - Motie vreemd actualiseren beleid integriteit en ondermijning - Gedragscode integriteit Burgemeester en Wethouders 2023 - Bijlage 1 afspraken gedragscode Burgemeester en Wethouders 2023 - Gedragscode integriteit raads- en schaduwfractieleden 2023 - Bijlage 1 afspraken gedragscode raads- en schaduwfractieleden 2023

3

Raadsbesluit Zaaknummer:

566745

Onderwerp: Integriteit en ondermijning De raad van de gemeente Hardenberg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 7 november 2023; gelet op artikelen 15, derde lid, artikel 41c, tweede lid en artikel 69, tweede lid van de Gemeentewet; Besluit: 1. De gewijzigde versie van de Gedragscode integriteit voor raads- en schaduwfractieleden gemeente Hardenberg 2023 vast te stellen. 2. De gewijzigde versie van de Gedragscode burgemeester en wethouders gemeente Hardenberg 2023 vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Hardenberg van 19 december 2023. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

F.G.S. Droste

M.W. Offinga

4