RV Inclusiebeleid 2026-2029

Raadsvoorstel

Inclusiebeleid 2026-2029 Zaaknummer:

1156331

College:

20 januari 2026

Portefeuillehouder:

Wethouder Mussche

Raad:

3 maart 2026

Wij stellen de gemeenteraad voor om te besluiten: • het inclusiebeleid 2026-2029 vast te stellen.

Inleiding

In de gemeente Hardenberg moeten alle inwoners de kans krijgen om mee te doen.

Hardenberg wil toegankelijk en inclusief zijn. Toegankelijkheid gaat over fysieke, digitale en

sociale toegang voor mensen met een beperking. Met een inclusieve samenleving wordt bedoeld dat iedereen geaccepteerd wordt, een gelijkwaardige plek heeft en naar behoefte kan

participeren (meedoen). Mee kunnen doen in een inclusieve samenleving zorgt voor meer sociale contacten, het ervaren van meer welzijn en daarmee een betere (positieve) gezondheid.

Het inclusiebeleid 2026-2029 dient als basis voor acties en plannen, gericht op inwoners, binnen

onze organisatie én voor maatschappelijke partners. We beschrijven in dit beleid onze visie,

missie, belangrijkste uitgangspunten en opgaven, én hoe we hier samen verder uitvoering aan geven.

Doelen

Een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Dit is vertaald in de opgaves

toegankelijkheid voor iedereen, gelijke rechten en kansen voor iedereen en naast elkaar staan.

Argumenten

Hiermee wordt een volgende stap gemaakt richting een inclusieve samenleving

Inclusie en toegankelijkheid zijn al jaren belangrijke aandachtsgebieden voor de gemeente

Hardenberg. In de laatste jaren heeft toegankelijkheid veel aandacht gehad, en dan met name

fysieke toegankelijkheid. Met dit nieuwe beleid zetten we de stap van een toegankelijke naar een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Fysieke, psychische en sociale inclusie én de toegankelijkheid van informatie, communicatie en dienstverlening zijn onderdeel van een inclusieve samenleving. Denken en doen vanuit diversiteitsfactoren gaat bijdragen aan een

inclusieve samenleving voor iedereen. Diversiteitsfactoren zijn alle eigenschappen die mensen

1 van 5

uniek maken. Het gaat niet alleen om wat je kunt zien, zoals huidskleur of geslacht. Maar ook om eigenschappen die je niet (goed) kunt zien.

Het geeft goede kaders voor de uitvoering en maakt een samenhangend geheel van inclusie Onze missie, visie en uitgangspunten zijn duidelijk. We doen wat lokaal nodig is, we denken en

doen vanuit diversiteitsfactoren en we doen het met elkaar. In dit beleid geven we een duidelijke richting, zowel voor de ambtelijke organisatie als (maatschappelijke) organisaties en andere

partners. Met het uitvoeringsprogramma gaan we dit beleid vertalen naar doelen en acties in de Lokale Inclusie Agenda (LIA). Dit alles leidt naar het doel: een samenleving waarin iedereen mee kan doen.

Het geeft ruimte om in te spelen op actualiteiten

De missie, visie en uitgangspunten geven richting, maar ook voldoende ruimte om in te spelen op de actualiteiten die op ons af gaan komen in de komende 4 jaar. Dit draagt bij aan een

effectievere aanpak naar een inclusieve samenleving. Nadat dit beleid is vastgesteld gaan we aan de slag met een jaarlijks uitvoeringsprogramma. Dit zorgt ervoor dat we flexibel kunnen inspelen op ontwikkelingen.

De beschreven opgaven geven energie om samen aan de slag te gaan

Toegankelijkheid voor iedereen, gelijke rechten en kansen, en naast elkaar staan: drie krachtige opgaven die richting geven aan ons werk in de komende 4 jaar. Ze dagen ons uit om van visie

naar actie te gaan – met vertrouwen, inspiratie en energie om het verschil te maken. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en partners zetten we stappen naar ons gezamenlijke doel: een samenleving waarin iedereen mee kan doen.

De participatieraad heeft positief geadviseerd over het beleid

De participatieraad is nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van dit inclusiebeleid. Ze

zijn vertegenwoordigd in de klankbordgroep, hebben meegedacht samen met maatschappelijke

organisaties en hebben in hun vergadering meermaals gesproken over het onderwerp. Het advies van de participatieraad om in beleid expliciet en evenwichtig aandacht te blijven geven aan

fysieke, psychische en sociale inclusie, evenals aan armoede, is verwerkt in het inclusiebeleid dat nu voorligt. In het beleid is expliciet aandacht besteedt aan deze vormen van inclusie en dat

blijven we doen tijdens de uitvoering. De participatieraad blijft ook nauw betrokken tijdens de uitvoering van het beleid.

Risico's en kanttekeningen Het bevat geen concrete acties

In het vorige inclusiebeleid stonden vaste acties beschreven, maar in de praktijk bleek dat te beperkt.

2 van 5

Door nieuwe ontwikkelingen kwamen er acties bij, en was er weinig ruimte om in te spelen op actuele gebeurtenissen. Bovendien zorgt het opnemen van vaste acties ervoor dat het

eigenaarschap bij partners afneemt. Daarom is gekozen voor een beleid dat richting en kaders geeft. Na vaststelling van het beleid maken we samen met partners de Lokale Inclusie Agenda (LIA): een uitvoeringsprogramma dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Zo gaan we over tot actie, kunnen we inspelen op nieuwe ontwikkelingen én zorgen we voor gedeeld eigenaarschap.

Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: • Gendergelijkheid.

• Verminderen ongelijkheid.

• Goede gezondheid en welzijn. Toelichting werelddoelen VN Gendergelijkheid

Gender en sekse is één van de diversiteitsfactoren. Het gaat hierbij over biologische verschillen (sekse) en hoe iemand zich identificeert (gender). Met het uitgangspunt om te denken vanuit diversiteitsfactoren is gendergelijkheid altijd onderwerp van gesprek. Verminderen ongelijkheid

Het inclusiebeleid schrijft dat iedereen gelijke kansen moet krijgen. Dit betekent niet dat iedereen een gelijke behandeling krijgt. Er is vaak juist maatwerk nodig om gelijke kansen te krijgen. De

opgave 'Gelijke kansen en rechten' heeft hiervoor specifiek aandacht. Ook de andere opgaven, toegankelijkheid en naast elkaar staan hebben het doel om ongelijkheid te verminderen. Goede gezondheid en Welzijn

Als iedereen mee kan doen, draagt dat bij aan de positieve gezondheid van inwoners. Denk aan eigen regie, deel kunnen nemen aan sport en mentaal welbevinden.

Financiën

Voor de uitvoering van het inclusiebeleid maken we gebruik van bestaande middelen, waaronder de huidige budgetten voor discriminatiebestrijding. Daarnaast is in de Perspectiefnota 2025 een totaalbedrag van € 70.000 gereserveerd voor het inclusiebeleid. Dit bedrag is als volgt verdeeld: € 30.000 voor 2026 en jaarlijks € 20.000 voor 2027 en 2028. Voorafgaand aan 2029 worden evaluaties uitgevoerd om te bepalen of er eventueel aanvullende financiering nodig is.

Verwerking persoonsgegevens N.v.t.

3 van 5

Communicatie en participatie

Het inclusiebeleid is ontwikkeld in samenwerking met de klankbordgroep inclusiebeleid,

maatschappelijke organisaties en met een integrale aanpak binnen de ambtelijke organisatie. In de klankbordgroep zitten inwoners die op verschillende kenmerken ervaringsdeskundig zijn.

Denk aan fysieke kenmerken zoals een rolstoel, maar ook psychische en sociale kenmerken zoals Niet Aangeboren Hersenletsel en inwoners met een migratieachtergrond. De klankbordgroep is aangevuld met professionals uit zorg en welzijn.

Met maatschappelijke organisaties zijn meerdere bijeenkomsten georganiseerd om input op te halen voor het inclusiebeleid. Voor de Lokale Inclusie Agenda (LIA) krijgen zij nog een prominentere rol door samen de LIA te ontwikkelen.

Binnen de ambtelijke organisatie zijn alle domeinen betrokken. Er is door alle domeinen input geleverd wat heeft geleid tot dit integrale beleidsdocument.

Een volledig participatieverslag, zoals bedoeld in het participatiebeleid, is niet toegevoegd, omdat het traject voor het ontwikkelen van dit inclusiebeleid eerder is gestart dan dat het participatiebeleid is vastgesteld.

Het inclusiebeleid is zoveel als mogelijk in B1 taal geschreven. Als aanvulling wordt, wanneer het inclusiebeleid wordt vastgesteld, een samenvatting gemaakt die mensen sneller lezen. Hiervoor wordt nauw samengewerkt met de afdeling communicatie en de werkgroep Direct Duidelijk Doen.

Wanneer het inclusiebeleid is vastgesteld, wordt het gepubliceerd op onze website en gedeeld

met belangrijke samenwerkingspartners. De samenvatting wordt de komende tijd meegenomen in gesprekken met onze (maatschappelijke) organisaties en andere partners.

Uitvoering

Na vaststelling van het inclusiebeleid starten we samen met onze partners met het

uitvoeringsprogramma: de Lokale Inclusie Agenda (LIA). Aan deze agenda werken onder andere de klankbordgroep inclusiebeleid, de werkgroep Inclusieve Samenleving (waarin de raad is vertegenwoordigd), de participatieraad, het Platform Inclusief gemeente Hardenberg, de

kerngroep Kleurrijk Hardenberg en stichting Rick mee. De LIA wordt in de loop van 2026 door het college vastgesteld en vormt het praktische vervolg op ons beleid. Hiermee vertalen we onze visie naar concrete acties die daadwerkelijk verschil maken.

Het inclusiebeleid geeft richting voor de komende vier jaar. De LIA wordt jaarlijks geëvalueerd en waar nodig aangepast, zodat we flexibel blijven inspelen op nieuwe ontwikkelingen.

4 van 5

Via de Planning & Control-cyclus houden we u steeds op de hoogte van de voortgang en de

ontwikkelingen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

B.M. de Vries

M.W. Offinga

Bijlagen

• 1. Inclusiebeleid

• 2. Advies participatieraad

5 van 5