RV Financiële stukken jaarcyclus Omgevingsdienst IJsselland

Raadsvoorstel

Financiële stukken jaarcyclus Omgevingsdienst IJsselland Zaaknummer:

1013899

College:

19 mei 2025

Portefeuillehouders:

Burgemeester Offinga

Raad:

24 juni 2025

Wethouder Dorrestijn-Taal

Wij stellen de gemeenteraad voor om te besluiten: 1. geen zienswijze in te dienen over de voorgenomen bestemming 2024; 2. een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2026; 3. de hogere bijdrage 2026 te verwerken in de begroting 2026.

Inleiding Op 14 april 2025 heeft de gemeenteraad de volgende stukken ontvangen van de Omgevingsdienst IJsselland (hierna: ODIJS): • het voorlopig jaarverslag 2024 ODIJS; • de voorlopige jaarrekening 2024 ODIJS, met een gewaarmerkte • accountantsverklaring; • de ontwerpbegroting 2026 ODIJS; • een aanbiedingsbrief met een toelichting op bovenstaande documenten. Op grond van de gemeenschappelijke regeling stelt de Omgevingsdienst de gemeenteraad in de gelegenheid een zienswijze naar voren te brengen over de voorgenomen bestemming rekeningresultaat 2024 en de ontwerpbegroting 2026. Besluitvorming in dit kader heeft plaats in het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst (op grond van de gemeenschappelijke regeling). Een zienswijze moet meegewogen worden bij de besluitvorming in het Algemeen Bestuur en geeft daarbij het lid van het Algemeen Bestuur van de gemeente richting over het al dan niet instemmen met de voorliggende financiële stukken. De toename van de bijdrage ten opzichte van voorgaande jaren heeft in hoofdzaak te maken met het proces om te komen tot een robuuste Omgevingsdienst. Hierbij is een onderscheid te maken tussen het zogeheten blauwe spoor en het rode spoor. Voor het blauwe spoor, dat gericht is op de actualisatie van vergunningen en het herstellen van de balans in de toezichtscapaciteit 1 van 4

(uitbreiding toezicht, met name ook voor hercontroles) is vanaf 2026 een structureel budget nodig. Het gaat hierbij dan om te komen tot een wettelijk minimumuitvoeringsniveau. Het benodigde structurele budget voor het rode spoor (waarmee moet worden voldaan aan het landelijke robuustheidsniveau voor strafrechtelijke handhaving en bodemtoezicht, het instellen van een structureel innovatiebudget en het ophogen van het opleidingsbudget) is in de meerjarenbegroting verwerkt. Met dit voorstel worden de stukken aan u voorgelegd.

Doelen 1. Het doel van de aangeleverde stukken is de raden en staten te informeren over de te verwachten ontwikkelingen in de te leveren prestaties en de daarmee gemoeide financiën. Daarmee kan de gemeenteraad de kaderstellende, vertegenwoordigende en controlerende rol vervullen. 2. De Omgevingsdienst op de hoogte te brengen van het standpunt van de gemeente Hardenberg over de voorliggende stukken.

Argumenten 1.1 Goede implementatie van de route naar een robuuste Omgevingsdienst is van belang Bij het vaststellen van de begroting 2025 was nog niet helder wat het traject om te komen tot een robuuste Omgevingsdienst in zou houden. Daar is nu meer helderheid over. Het is van belang om dit goed te implementeren. Hiervoor zijn middelen nodig. Door het positieve rekeningresultaat van de Omgevingsdienst 2024 ad € 191.359 hiervoor te bestemmen, hoeven geen extra middelen te worden gevraagd door middel van een begrotingswijziging. 2.1 Er wordt een forse investering gevraagd van de gemeente Hardenberg, terwijl er nog onduidelijkheden c.q. onzekerheden zijn Het voldoen aan de robuustheidseisen en daarbij het voldoen aan de minimale wettelijke verplichtingen zorgt voor een toename van de bijdrage van de gemeente Hardenberg. Vanaf 2026 gaat het dan om het zogeheten blauwe spoor, dat gericht is op de actualisatie van vergunningen en het herstellen van de balans in de toezichtscapaciteit (uitbreiding toezicht, met name ook voor hercontroles). Zoals aangegeven heeft het dus in belangrijke mate te maken met de actualisatie van vergunningen. Daar Hardenberg een groot aantal vergunningsplichtige bedrijven heeft, betekent de actualisatie van de vergunningen dat hierdoor de bijdrage van Hardenberg ten opzichte van andere gemeenten meer toeneemt.

Wij vinden het belangrijk dat, voordat gestart wordt met de actualisatie, er een goed plan van aanpak komt, waardoor helder wordt hoe uren worden ingezet en of ze worden ingezet. Dit past binnen het in Hardenberg gehanteerde uitgangspunt van realistisch begroten. Het kan niet zo zijn dat wel middelen worden gevraagd, die vervolgens niet (kunnen) worden ingezet.

2 van 4

Het is op dit moment nog lastig inschatten (en hangt onder andere samen met de stikstofproblematiek en beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel), maar het is wel wenselijk deze helderheid tijdig te krijgen, zodat wij hier in onze P&C-cyclus nog rekening mee kunnen houden. Het is dus belangrijk om in de zienswijze aan te geven dat wij uitgaan van realistisch begroten en wanneer helder is dat de noodzakelijke inzet niet kan gebeuren, wij dit tijdig te horen krijgen. Dit kan ook lucht geven in onze eigen begroting. Met betrekking tot de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel is het navolgende van belang. Wij hebben begrepen dat er voor wordt gekozen om mensen intern te gaan opleiden (waardoor er in eerste instantie minder productieve uren zullen zijn en meer uren worden besteed aan het opleiden). Dit is echter niet terug te vinden in de begroting. Dit zal dan wel helder moeten worden bij het uitvoeringsprogramma, waarbij ook een vertaling van de financiële consequenties hiervan (mogelijk meer overhead en minder productieve uren voor individuele gemeenten) wordt gegeven. Ook dit zal verwerkt worden in de zienswijze.

2.2 De gevraagde en benodigde middelen zijn noodzakelijk om de werkzaamheden goed te kunnen uitvoeren en in lijn met het gestelde om te komen tot een robuuste Omgevingsdienst De gevraagde middelen zijn in lijn met de ingezette weg om te komen tot een robuuste Omgevingsdienst. Het structurele budget 2026 e.v. is voor het actualiseren van vergunningen en het herstellen balans toezichtscapaciteit. Dit betreft het blauwe spoor en heeft tot doel om de taakuitvoering op tenminste het wettelijk minimum uitvoeringsniveau te brengen. De middelen die in de meerjarenbegroting zijn verwerkt vanaf het jaar 2027 betreffen het zogeheten rode spoor. Deze zijn nodig om te voldoen aan het landelijk robuustheidsniveau (strafrechtelijke handhaving, bodemtoezicht, instellen structureel innovatiebudget en ophoging opleidingsbudget). De door de Omgevingsdienst gevraagde extra middelen zijn goed uitlegbaar en verklaarbaar en op onderdelen ook een uitvloeisel van eerder gemaakte keuzes.

Risico's en kanttekeningen 2.1 In de meerjarenbegroting zijn al wel middelen opgenomen voor het zogeheten te volgen rode spoor in het kader van de robuustheid Het rode spoor gaat over o.a. strafrechtaken milieu-boa's, structureel innovatie- en structureel opleidingsbudget. Dit is gerelateerd aan robuustheidseisen waar de Omgevingsdienst op termijn aan moet voldoen. Hiervan heeft de gemeente Hardenberg eerder al aangegeven eerst de uitkomsten van het overleg met het Rijk af te willen wachten over hun bijdrage. Pas nadat dit helder is, zal hier een standpunt over worden ingenomen. De verwachting is dat het gesprek voor de zomer zal plaatsvinden.

3 van 4

Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: • Past niet bij de SDG-doelen. Toelichting werelddoelen VN Betreft reguliere financiële stukken.

Financiën De hogere gemeentelijke bijdrage 2026 bedraagt € 407.533. Dit is een verhoging die structureel van aard is. De financiële effecten van de begroting 2026 van de Omgevingsdienst betrekken we bij de Perspectiefnota 2026 en bij de samenstelling van de gemeentelijke Begroting 2026 en Meerjarenraming 2027-2029.

Verwerking persoonsgegevens N.v.t.

Communicatie en participatie De resultaten over 2024 en de ontwerpbegroting 2026 zijn afgestemd met financiën.

Uitvoering De zienswijze gaat naar het Dagelijks Bestuur van de Omgevingsdienst. Het Dagelijks Bestuur bereid een reactie op de zienswijze voor en dit wordt meegenomen bij de besluitvorming in het Algemeen Bestuur.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

B.M. de Vries

M.W. Offinga

Bijlagen • • • •

Aanbiedingsbrief raden en Staten Voorlopige jaarstukken 2024 Omgevingsdienst IJsselland Ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst IJsselland Zienswijzebrief

4 van 4