RV Evaluatie Erven met kwaliteit

Raadsvoorstel

Evaluatie Erven met kwaliteit Zaaknummer:

1061142

College:

7 oktober 2025

Portefeuillehouder:

Wethouder Dorrestijn-Taal

Raad:

16 december 2025

Wij stellen de gemeenteraad voor om te besluiten: 1. kennis te nemen van het rapport 'evaluatie Erven met kwaliteit 2025'; 2. geen aanpassingen in het beleid Erven met kwaliteit door te voeren.

Inleiding

Op 28 januari 2020 heeft de gemeenteraad het beleid Erven met kwaliteit vastgesteld, met als doel de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied te verbeteren door de sloop van

landschapsontsierende gebouwen te stimuleren. Het beleid is de opvolger van het rood-voor-

rood beleid uit 2006 en is voor de gemeente een belangrijk instrument om het landelijk gebied van Hardenberg vitaal en aantrekkelijk te houden.

Omdat de ontwikkelingen in het buitengebied en vooral in de landbouwsector snel gaan, is het nodig om voortdurend te monitoren. De eerste evaluatie heeft plaatsgevonden in het voorjaar van 2021 en de tweede evaluatie in het voorjaar van 2023.

Naar aanleiding van de tweede evaluatie is het beleid Erven met kwaliteit op een aantal punten aangepast. Het gewijzigde beleid is door de gemeenteraad vastgesteld op 16 juli 2024. Bij de vaststelling is aan de gemeenteraad toegezegd dat het beleid nog tijdens de huidige

raadsperiode (2022-2026) opnieuw zal worden geëvalueerd. Dit rapport ligt nu voor. Hierbij

wordt wel opgemerkt dat deze evaluatie snel volgt op de vaststelling van het gewijzigde beleid in juli 2024. Hierdoor is er nog niet zoveel ervaring opgedaan met de wijzigingen in beleid,

waardoor het lastig is om dit te evalueren. In overleg met de portefeuillehouder wordt met de

nieuwe gemeenteraad en de stakeholders een sessie georganiseerd om thema's op te halen voor een nieuwe evaluatie.

Doelen

De evaluatie heeft tot doel om inzichtelijk te maken hoe het beleid in de praktijk werkt, of het beoogde doel wordt bereikt en of het nodig is om het beleid (op onderdelen) aan te passen.

1 van 4

Argumenten

1.1 Conclusie evaluatie

De evaluatie geeft geen reden tot aanpassing van het beleid Erven met kwaliteit. Het beleid

functioneert goed. Hierbij wordt opgemerkt dat de tijd van de vaststelling van het beleid in 2024 tot nu kort is om de nieuw toegevoegde onderdelen goed te kunnen evalueren. Het is wel nodig om:

• een handreiking van de beperkte voortzetting van een agrarisch bedrijf vast te laten stellen door het college;

• de vinger aan de pols te houden of het beleid moet worden aangepast voor de agrariërs die meedoen met de stoppersregeling;

• toezicht op de uitvoering van de ruimtelijke kwaliteitsplannen goed uit te voeren;

• na het vaststellen van het Volkshuisvestingsprogramma het beleid Erven met kwaliteit hier zo nodig op aan te passen.

2.1 Bespreekpunten

Voor deze (derde) evaluatie zijn zes bespreekpunten geformuleerd, die hieronder kort worden toegelicht. Voor de volledige toelichting van de bespreekpunten verwijzen wij u naar het bijgevoegde rapport.

1. Wat hebben we met het beleid bereikt?

Er wordt geconstateerd dat er tot nu toe ca.10,3 ha aan landschapsontsierende bebouwing is

gesloopt, waarvoor 105 compensatiewoningen zijn gebouwd. Om inzicht te krijgen waar gesloopt en gebouwd wordt, is er een overzichtskaart gemaakt. Hierop zijn de locaties te zien waar alleen gebouwd of gesloopt wordt en waar bouwen en slopen op hetzelfde perceel heeft plaatsgevonden. De kaart is als bijlage bijgevoegd. 2. Wat zijn de gevolgen voor de landbouw?

Uit de evaluatie blijkt dat we door de gebiedsgerichte benadering terughoudend omgaan met

het bouwen van nieuwe woningen in het landbouwontwikkelgebied. Hier hanteren we de 'nee-

tenzij'-benadering. Verder passen we bij een nieuwe ontwikkeling de evenwichtige toedeling van

functies aan locaties (ETFAL) toe. Als daaruit blijkt dat er geen sprake is van een evenwichtige toedeling dan kan het plan geen doorgang vinden.

3. Wanneer is beperkte voortzetting van het agrarisch bedrijf mogelijk?

In de aangepaste nota Erven met kwaliteit (versie 2024) is de mogelijkheid toegevoegd om onder

voorwaarden het agrarisch bedrijf beperkt voort te zetten. Bij concrete verzoeken blijkt dit vragen op te roepen.

Om een helder afwegingskader hiervoor te hebben zijn wij voornemens om een handreiking vast te stellen, als leidraad voor planbehandelaars bij concrete gevallen.

2 van 4

4. Wordt voldoende ingespeeld op de stoppersregelingen?

Het beleid Erven met kwaliteit mag niet belemmerend werken voor de stoppers. Onze voorlopige indruk is dat dit ook niet zo is. Wij houden de vinger aan de pols en zullen ons bij de gemeenteraad melden als er aanpassing van het beleid nodig is op dit punt. 5. Worden de ruimtelijke kwaliteitsplannen uitgevoerd?

De daadwerkelijke uitvoering van de ruimtelijke kwaliteitsplannen is een punt van aandacht. We

hebben de plannen in beeld gebracht waarbij een ruimtelijk kwaliteitsplan is vastgesteld en gaan

daarop steekproefsgewijs toezicht houden en eventueel handhaven. Dit blijven wij ook doen met

de nieuwe plannen. De handhaving hierop wordt dus aangescherpt en hier wordt meer prioriteit aan gegeven.

6. Willen we de bouw van woningen voor speciale doelgroepen stimuleren?

Het beleid maakt allerlei soorten woningen mogelijk waaronder ook de bouw van woningen voor speciale doelgroepen of bijzondere woonconcepten. Deze komen echter moeizaam van de grond.

Ondertussen speelt er landelijk en provinciaal van alles over dit onderwerp. Wij zijn zelf bezig met het Volkshuisvestingsprogramma waar ook de verschillende doelgroepen en woonconcepten aan bod komen. Ons voorstel is dan ook om de uitkomst hiervan af te wachten en daarna zo nodig het beleid Erven met kwaliteit hierop aan te passen.

Risico's en kanttekeningen N.v.t.

Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: • Duurzame steden en gemeenschappen. Toelichting werelddoelen VN

Door het beleid Erven met kwaliteit wordt landschapsontsierende bebouwing gesloopt en dat

draagt bij aan duurzame steden en gemeenschappen. Ook de vervolgfuncties dragen hieraan bij.

Financiën

De uitkomsten van de evaluatie leiden niet tot aanpassing van het beleid en daarom zijn er geen kosten mee gemoeid.

Verwerking persoonsgegevens N.v.t.

3 van 4

Communicatie en participatie

Tijdens de voorbereiding van het evaluatierapport zijn de volgende overlegpartners betrokken: LTO Noord, afdeling Vechtdal, Stichting Vitaal Platteland Hardenberg en de erfcoach Overijssel.

Hun reactie (voor zover we die gekregen hebben) is verwerkt in het rapport. Ook is daar ingegaan

op hun suggesties voor verbetering.

Uitvoering

Na de besluitvorming door uw raad is geen verdere procedure aan de orde. Wij gaan de punten die onder de conclusie staan verder uitwerken dan wel in de gaten houden en zo nodig komen we bij u terug.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

B.M. de Vries

M.W. Offinga

Bijlagen

• Rapport 'evaluatie Erven met kwaliteit 2025' • Evaluatie 2021 hoofdstuk 6 • Kaart bouw- en slooplocaties

4 van 4