RV Economische Koers 2026-2029

Raadsvoorstel

Economische Koers 2026-2029 Zaaknummer:

1130422

College:

25 november 2025

Portefeuillehouder:

Wethouder Te Rietstap

Raad:

13 januari 2026

Wij stellen de gemeenteraad voor om te besluiten: 1. in te stemmen met de nieuwe Economische Koers 2026-2029 van de gemeente Hardenberg;

2. in te stemmen met de programmafinanciering voor de Economische Koers Hardenberg en

hiertoe een bestemmingsreserve in te stellen met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026.

Inleiding

De afgelopen jaren is in Hardenberg met succes gewerkt aan een sterke, veerkrachtige economie. De uitvoering van de vorige Economische Koers heeft bijgedragen aan concrete resultaten: groei van werkgelegenheid, versterking van het ondernemersklimaat, ontwikkeling van kennis- en

innovatiestructuren en nauwe samenwerking met ondernemers, onderwijs en regio. Samen met ondernemers en onderwijs zijn belangrijke stappen gezet: de oprichting van IQonIQ voor de innovatieve maakindustrie en 100% Gastvrij voor de vrijetijdssector, de uitvoering van het

Actieplan Werk, de realisatie van regiodeals, en de fusie van het Ondernemershuis en Startershuis tot één sterk ondernemersloket voor ondernemers in Hardenberg. Ook is veel aandacht besteed

aan de ontwikkeling van bedrijventerreinen, de doorontwikkeling van MKB-dienstverlening en de professionalisering van economische monitoring met de Economische Foto die jaarlijks wordt

uitgebracht. De vorige Economische Koers heeft veel richting gegeven aan en focus aangebracht in onze inspanningen en het was voor de buitenwereld duidelijk hoe wij de Hardenbergse

economie wilden versterken en welke rol wij daar als gemeente in wilde spelen. Het heeft onze

inzet in de regionale samenwerkingsverbanden binnen bijvoorbeeld de Regio Zwolle en de Dutch TechZone bepaald en het heeft bijgedragen aan een sterkere positionering van onze gemeenten in die verbanden.

De Economische Koers is nu herijkt. De maatschappelijke en economische context was namelijk veranderd. Tekorten aan arbeidskrachten, ruimte, energie en grondstoffen, digitalisering en

internationale concurrentiedruk maken het noodzakelijk om onze koers opnieuw tegen het licht te houden.

1 van 6

De nieuwe Economische Koers die nu voorligt bouwt voort op de bestaande basis en legt nieuwe accenten die passen bij deze tijd: een economie die bijdraagt aan de brede welvaart, die sociaal

en inclusief is, waarbij bestaande bedrijven de ruimte hebben om te groeien met aandacht voor productiviteit en vakmanschap en een gemeente die nadrukkelijk regionaal verbonden is.

Doelen

Met deze nieuwe Economische Koers wil de gemeente Hardenberg:

• richting geven aan het economisch beleid van de gemeente en de omliggende regio’s voor de komende jaren;

• inzetten op een toekomstbestendige en toekomstgerichte economie die zoveel mogelijk bijdraagt aan de brede welvaart van de inwoners in de gemeente Hardenberg.

Argumenten

1.1 De veranderde context vraagt om nieuwe accenten en keuzes

Structurele schaarste aan de belangrijkste productiefactoren (menselijk kapitaal, ruimte, energie, grondstoffen) en technologische ontwikkelingen (digitalisering, robotisering, AI) vragen om een accentverschuiving van groei naar versterking van kwaliteit en verhogen van de economische productiviteit in brede zin.

1.2 De koers biedt richting en samenhang

Ze vormt het kader voor beleid, projecten en samenwerking en dient als vertrekpunt voor de

concrete actieagenda die op basis van de koers wordt opgesteld en als input voor onze regionale samenwerking. Opgaven als energie, mobiliteit, circulariteit en arbeidsmarkt overstijgen de

gemeentegrens. De koers helpt ons positie in te nemen in de Regio Zwolle, Dutch TechZone, Twente en grensregio’s en onze rol en inzet te bepalen.

1.3 De koers sluit aan bij de sterke basis van de Hardenbergse economie

De economie van Hardenberg is geworteld in een sterk MKB, vakmanschap en ondernemerschap. Met de nieuwe koers wordt hierop voortgebouwd.

1.4 Bij het bepalen van de koers en onze inzet baseren we ons zoveel mogelijk op feiten

Aan de koers ligt met een reeks aan economische foto’s een uitgebreide economische analyse ten grondslag.

1.5 De economische koers is afgestemd met een brede groep van ondernemers, het onderwijs, andere belangrijke werkgevers en hun suggesties zijn zo goed mogelijk in het koersdocument verwerkt.

2 van 6

1.6 Wij sluiten met onze koers aan op het regionale economische beleid van de Regio Zwolle en de Dutch TechZone en van de provincie Overijssel. Of liever gezegd, het regionale en provinciale beleid sluit aan op dat van Hardenberg. Dat betekent dat we mogelijke koppelkansen kunnen verzilveren.

1.7 Wij sluiten met de koers aan op de meest actuele economische beleidstheorieën

Bijvoorbeeld als het gaat om de inrichting van de MKB dienstverlening en de bevordering van productiviteit en circulariteit. Ons voorgestelde beleid is daarmee in zichzelf ook toekomstbestendig.

1.8 Onze nieuwe economische koers betreft een integraal beleidsvoorstel

We hebben zo goed mogelijk de relaties met andere beleidsterreinen afgestemd en beschreven en zullen de integraliteit in de uitvoering bewaken.

1.9 De nieuwe Economische Koers vormt een samenhangend geheel met de recent

vastgestelde visie voor de Vrijetijdseconomie en de agenda voor de Vitale Landbouw

De landbouw, de vrijetijdsector en de maakindustrie vormen de basis van de economie van

Hardenberg. De recent door de raad vastgestelde visie voor de Vrijetijdseconomie en de Agenda voor de Vitale Landbouw vormen samen met de Economische Koers en de actieagenda een

samenhangende aanpak voor behoud en versterking van een vitale economie als onderdeel van de brede welvaart in Hardenberg.

Risico's en kanttekeningen

De uitvoering van het voorgestelde beleid is deels afhankelijk van de investeringsbereidheid van andere stakeholders, bedrijven, onderwijs en mede-overheden, en daarmee van regionale

samenwerking en externe financiering. De gemeente neemt deel, maar bepaalt niet (alleen) het tempo en de precieze insteek. Dat vraagt vanuit de gemeente een programmatische aanpak.

De koers biedt richting, maar vraagt ook blijvende flexibiliteit om binnen de kaders op nieuwe ontwikkelingen in te spelen en mee te bewegen met wat nodig is.

Binnen Hardenberg hebben we grote ambities op gebied van economie. Niet alle opgaven

kunnen gelijktijdig worden opgepakt en in uitvoering gebracht; prioritering en realisme in de beschikbare capaciteit voor uitvoering blijft noodzakelijk.

Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: • Eerlijk werk en economische groei.

• Industrie, innovatie en infrastructuur. • Kwaliteitsonderwijs.

• Verminderen ongelijkheid.

• Verantwoorde consumptie en productie. 3 van 6

Toelichting werelddoelen VN

In de nieuwe economische koers komt het brede welvaartsbegrip nog meer centraal te staan en

staan we een economie voor die daar dienstbaar aan is. Wanneer we dat vertalen naar SDG’s, dan draagt ons beleid bij aan de volgende doelen: Direct:

• SDG 8: Eerlijk werk en economische groei: wij onderkennen dat economische groei pas duurzaam is als kapitaal, arbeid en grondstoffen verantwoordelijk worden ingezet.

• SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur: wij bevorderen met ons beleid innovatie en verduurzaming in het bedrijfsleven.

Indirect:

• SDG 4: Kwaliteit van het onderwijs: wij onderkennen dat adequaat onderwijs voor mensen in

alle leeftijdscategorieën en in alle levensfasen van belang is. Waarbij het accent meer komt te liggen op het bevorderen van een leven lang ontwikkelen.

• SDG 10: Ongelijkheidsvermindering: via het arbeidsmarktbeleid bevorderen wij een meer inclusieve arbeidsmarkt.

• SDG 12: Verantwoorde productie en consumptie: wij onderkennen dat een duurzame productie de druk op milieu en grondstoffen verlaagt en wij bevorderen dat met ons economisch beleid door inzet op circulariteit en productiviteit.

Financiën

Er wordt voorgesteld om een bestemmingsreserve te vormen voor de uitvoering van de

Economische Koers. Deze reserve biedt de flexibiliteit die noodzakelijk is om de incidentele

middelen die gemeente Hardenberg beschikbaar heeft gesteld voor het programma, langjarig in te kunnen zetten voor het bestedingsdoel. Het voorkomt dat de raad jaarlijks een voorstel tot overheveling van middelen moet worden voorgelegd, terwijl de raad de oorspronkelijke

middelen al heeft toegekend. Voor specifieke projecten worden deze middelen ingezet als

aanjaagbudget of procesgeld. Externe financiering vanuit partners kan nodig zijn. Voor de jaren 2026 t/m 2029 is er reeds € 600.000 programmageld beschikbaar voor de Economische Koers. Daarnaast zal bij de vaststelling van de jaarstukken 2025 worden voorgesteld om het nog

resterende budget van 2025 te bestemmen voor de uitvoering van de nieuwe Economische Koers.

Verwerking persoonsgegevens N.v.t.

4 van 6

Communicatie en participatie

Deze koers is tot stand gekomen via een zorgvuldig proces, met betrokkenheid van

uiteenlopende partners binnen en buiten de gemeente. Ondernemers hebben hun inbreng geleverd via een survey en tijdens gesprekken en bijeenkomsten.

Met de gemeenteraad hebben tijdens de totstandkoming van de nieuwe koers drie inhoudelijke bijeenkomsten plaatsgevonden over de economie van Hardenberg en de Economische Koers. Daarnaast is waardevolle input ontvangen vanuit de regio’s en is aansluiting gezocht bij de diverse regionale en provinciale economische beleidsagenda’s.

Binnen de gemeentelijke organisatie hebben alle domeinen hun bijdrage geleverd. Deze brede betrokkenheid vormt de basis voor een koers die gedragen, toekomstgericht en integraal is.

Uitvoering

De koers vormt het vertrekpunt voor een actieagenda, waarin wordt uitgewerkt wat we doen, met wie en welke resultaten we nastreven. Daarbij bouwen we voort op bestaande initiatieven en werken we aan het versterken van wat al goed loopt. Nieuwe accenten worden waar nodig toegevoegd.

De koers vraagt om een andere manier van werken: meer focus, meer samenhang en meer samenwerking. Economische opgaven raken aan meerdere beleidsterreinen, zoals ruimte,

duurzaamheid, onderwijs en sociaal beleid. Dat vraagt binnen de organisatie om een integrale

werkwijze, waarbij beleid en uitvoering beter op elkaar zijn afgestemd. De gemeente pakt haar rol als verbinder en aanjager. We doen dat in nauwe samenwerking met onze regionale partners, binnen netwerken zoals Regio Zwolle en Dutch TechZone.

De uitvoering van deze koers is ingebed in de reguliere planning- en controlcyclus van de

gemeente Hardenberg en vraagt om duidelijke afstemming tussen portefeuilles en afdelingen. De gemeenteraad wordt op de hoogte gehouden via periodieke economische journaals, waarmee we reeds in 2021 zijn gestart. Deze rapportages geven inzicht in de voortgang van de economische agenda en belichten actuele thema’s. Waar nodig organiseren we themabijeenkomsten voor verdere verdieping.

We volgen de ontwikkeling van de economie aan de hand van de Economische Foto van

Hardenberg die wij jaarlijks uitbrengen. Deze biedt inzicht in brede welvaart, arbeidsmarkttrends en sectorontwikkelingen.

5 van 6

Daarnaast monitoren we de voortgang van gemeentelijke projecten en gesubsidieerde partners. Op basis daarvan sturen we bij waar nodig en blijven we gericht op impact.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

B.M. de Vries

M.W. Offinga

Bijlagen

1. Economische Koers 2026-2029

2. Uitvoeringsagenda 2026

6 van 6