RV 1e bestuursrapportage 2022 annex 7e begrotingswijziging 2022

Raadsvoorstel Zaaknummer:

315295

College:

17 mei 2022

Behandelaar: E-mail:

Hubert van Ruth Hubert.vanRuth@hardenberg.nl

Raad:

21 juni 2022

Onderwerp: 1e bestuursrapportage 2022 annex 7e begrotingswijziging 2022 DE GEMEENTERAAD WORDT VOORGESTELD TE BESLUITEN OM: 1. in te stemmen met de bijstelling van de begroting 2022 en de doorwerking hiervan op de meerjarenbegroting 2023-2025; 2. de 7e begrotingswijziging 2022, waarin de financiële consequenties vanuit de 1e bestuursrapportage zijn verwerkt, vast te stellen. Inleiding Het doel van de bestuursrapportage is de raad te ondersteunen om zijn 3 taken uit te voeren: • kaderstellende rol (inclusief budgetrecht) richting college; • controlerende rol (door verantwoording van het college te ontvangen); • vertegenwoordigende rol (door wensen en bedenkingen te uiten). De opzet van de bestuursrapportage 2022 wijkt niet af van die van voorgaande jaren. De rapportage blijft beperkt tot een financiële rapportage, waarin wordt ingegaan op: • de doorwerking uitkomsten jaarrekening 2021; • autonome ontwikkelingen, zoals de uitkering gemeentefonds; • andere verwachte budgettaire afwijkingen. Hiervoor wordt een ondergrens van € 20.000 gehanteerd. De informatie in deze bestuursrapportage is gebaseerd op de kennis van de stand van zaken 1e kwartaal van dit jaar. Beoogd effect In deze bestuursrapportage geven wij tussentijds inzicht in de uitvoering van de begroting 2022 en de gevolgen van de voorgestelde budgettaire bijstellingen voor de meerjarenbegroting 2023-2025.

Argumenten De 1e bestuursrapportage 2022 maakt deel uit van de gemeentelijke planning en controlcyclus. De bestuursrapportage is een rapportage bestaand beleid. Hier zijn geen voorstellen nieuw beleid in opgenomen.

De structurele bijstellingen in de begroting 2022 o.b.v. de 1e bestuursrapportage 2022 vormen samen met de Kaderbrief 2023 en het te verwachten coalitieakkoord de basis voor de nog op te stellen meerjarenbegroting 2023-2026. In de rapportage worden de noodzakelijk mutaties in de beschikbare budgetten gemotiveerd. Voor de uitvoering van investeringen zijn kredieten nodig. De kapitaallasten van deze investeringen zijn meegenomen in de budgettaire gevolgen van deze bestuursrapportage. Uw raad is bevoegd wijzigingen in de begroting vast te stellen. Voor de verwerking van de gevraagde financiële mutaties is een begrotingswijziging opgesteld. Risico's en kanttekeningen In de begroting 2022 worden de grootste risico’s benoemd. In deze 1e bestuursrapportage 2022 geven wij een actueel beeld van de grootste risico’s. Grondexploitaties De grondexploitaties zijn bij de jaarrekening 2021 herzien en waar nodig bijgesteld. Voor verliesgevende grondexploitaties zijn de voorzieningen aangepast op basis van de actuele resultaten. Voor 2022 wordt uitgegaan van de verkoop van ca 192 woningbouwkavels en 2,6 ha aan bedrijventerrein. In het eerste kwartaal 2022 zijn 29 woningbouwkavels verkocht en 1,7 ha aan bedrijventerrein. Tevens zijn er voor 39 woningbouwkavels koopovereenkomsten gesloten en zijn er 40 kavels in optie uitgegeven.

We zien nog steeds een grote vraag, met name naar woningbouwkavels. Dit blijkt ook bij recente kavelverlotingen, waar de vraag groter was dan het aanbod van woningbouwkavels. Verder zien we een grote vraag naar bedrijfskavels. De huidige economische ontwikkelingen kunnen echter van invloed zijn op de verkopen voor de komende jaren. Met name de stijging van de bouwkosten en grondstoffen, rentestijging en inflatie. In 2022 zal wederom de nota grondexploitatie worden opgesteld. Hierbij zal de fasering van de woningbouw en de bedrijventerreinen opnieuw tegen het licht aan worden gehouden en waar nodig geactualiseerd en worden verwerkt in de grondexploitaties. Daarnaast worden de risicoanalyses van de grondexploitaties opnieuw beoordeeld en hierbij wordt rekening gehouden met de huidige economische ontwikkelingen. Gemeentefondsuitkering Op het moment van het opstellen van deze bestuursrapportage is de meicirculaire nog niet gepubliceerd. Zoals bekend wordt de verdeelmethodiek gemeentefonds herzien. De herziening zal naar verwachting in 2023 ingaan. Eerste berekeningen wijzen op een voordeel voor onze gemeente. In de Kaderbrief 2023, die u gelijktijdig met deze bestuursrapportage zult behandelen, zullen wij u over deze a.s. herziening nader informeren.

In 2022 tot en met 2025 mogen gemeenten hogere inkomsten uit het gemeentefonds verwachten in verband met de ambities van de regering (regeerakkoord/startnota) en het besluit om de zogenaamde opschalingkorting voor 2022-2025 op te schorten. In 2026 zullen gemeenten echter aanmerkelijk minder ontvangen. Via de Kaderbrief informeren wij u over de mogelijke gevolgen voor de begroting 2023 en volgende jaren.

Sociaal domein Op dit moment kan nog geen goede prognose worden gegeven van de uitgaven voor jeugdhulp en WMO en Participatie. De effecten als gevolg van de oorlog in de Oekraïne zullen extra kosten met zich meebrengen die niet voor 2022 zijn begroot. Een deel van deze kosten zoals de opvang en extra uitkeringen worden waarschijnlijk door het rijk gecompenseerd. Maar er ontstaat ook een hogere inflatie die verschillende prijsverhogingen tot gevolg heeft. De prijsverhogingen vanwege de energiecrisis heeft naar verwachting invloed op de schulddienstverlening. De hierbij horende stressoren zorgen bij onze inwoners voor een extra vraag naar onze dienstverlening in de breedte en de hierbij horende financiën. Het één staat vaak niet los van het andere. Ook constateren we de maatschappelijke effecten als gevolg van de corona pandemie. Er wordt extra beroep op ons wordt gedaan voor maatschappelijke hulp. Dienstverlening Ommen Na de opheffing van de Bestuursdienst Ommen – Hardenberg per 1 januari 2019 verlenen wij voor een deel van de gemeentelijke taken diensten aan Ommen. Voor deze dienstverlening zijn overeenkomsten afgesloten. De overeenkomsten hebben een looptijd uiterlijk tot en met 31 december 2024. Voor de afbouw van de dienstverlening is een Stuurgroep aangewezen, zijn plannen van aanpak opgesteld en is gestart met de uitvoering van die plannen.

De komende jaren zal de afbouw veel aandacht en inzet vragen van de organisatie. En zal een bezuiniging moeten worden gerealiseerd. Indien mogelijk vindt er een fasering plaats en worden werkzaamheden eerder overgedragen aan Ommen. Eerder stoppen kan tot gevolg hebben dat de bezuiniging nog niet (volledig) is gerealiseerd. Dit betekent dat we tijdelijk meerkosten hebben. Dit doet zich al voor bij een deel van de werkzaamheden van gegevensbeheer. Tegelijk zien we ook dat de werkwijzen van Ommen en Hardenberg uit elkaar gaan lopen door verschillende werkwijzen. Dit leidt tijdelijk tot meerkosten. Wij inventariseren de kosten van afbouw van de dienstverlening en het opnieuw (in)richten van de eigen organisatie. Later dit jaar komen wij daar op terug. Overige risico's In deze bestuursrapportage maken we melding van de directe gevolgen van de hogere energieprijzen voor onze begroting. De hogere energieprijzen zullen ook doorwerken in de grondstofprijzen en de kosten van dienstverlening. Op dit moment valt niet aan te geven wat de structurele gevolgen van deze prijsstijgingen zullen zijn. Daarnaast verwachten we als gevolg van de hoge inflatie extra kosten voor de voorzieningen die wij verstrekken en hogere energielasten voor onze accommodaties.

Alle sportaccommodaties in de gemeente zijn in mindere of meerdere mate afhankelijk van energieprijzen en bezoekersaantallen om tot een goede exploitatie te kunnen komen. In deze bestuursrapportage gaan we in op de totale financiële effecten van de ontwikkeling van de energieprijzen voor de gemeente, waar de effecten op de exploitatie van de gemeentelijke sportaccommodaties deel van uit maken. Maar ook de accommodaties die gerund worden door zelfstandige stichtingen hebben te maken met stijgende energiekosten. We zijn al in gesprek hierover. Per accommodatie kan het effect sterk verschillen afhankelijk van lopende contracten. In deze rapportage doen we een vooraankondiging. Bij de tweede bestuursrapportage c.q. de begroting 2023 komen wij op de gevolgen van genoemde prijsstijgingen terug.

Financiën De 1e bestuursrapportage 2022 leidt voor 2022 tot een incidenteel nadeel van € 619.000 en een structureel nadeel van € 244.000 in 2022 oplopend naar een nadeel van € 436.000 in 2024. De grootste structurele budgetbijstellingen 2022 betreffen: • hogere uitvoeringskosten Omgevingsdienst IJsselland - € 211.000 • hogere OZB lasten basisscholen - € 60.000 • hogere algemene uitkering gemeentefonds € 120.000 Overige voor- en nadelen leiden tot een nadeel van € 93.000, waarvan € 50.000 betrekking heeft op het extra budget voor fiscale adviezen. Het incidentele nadeel 2022 wordt vooral verklaard uit hogere uitgaven voor energie (€ 1.585.000), de bijdrage noodhulp vluchtelingen Oekraïne (€ 309.000) en hogere uitgaven voor WMO woonvoorzieningen (€ 250.000). Meevallers worden geboekt als gevolg van lagere rente- en afschrijvingslasten (€ 1.292.000) en een hogere opbrengst OZB woningen (€ 300.000). Voor de toelichting op deze voor- en nadelen verwijzen wij u naar de bestuursrapportage. Gevolgen voor de begroting 2022 en volgende jaren Bij ongewijzigd beleid leiden deze ontwikkelingen tot de volgende bijstellingen van het financieel perspectief: 2022 2023 2024 2025 Structureel saldo voor 1 bestuursrapportage 8.350 5.506 5.523 6.109 Bijstelling bestuursrapportage -244 -409 -436 -398 e Structureel saldo na 1 bestuursrapportage 8.106 5.097 5.087 5.711 e

Incidenteel saldo voor 1e bestuursrapportage Bijstellingen bestuursrapportage Incidenteel saldo na 1e bestuursrapportage

-5.854 -619 -6.473

-3.142 0 -3.142

-1.051 0 -1.051

0 0

Totaal saldo na 1e bestuursrapportage

1.633

1.955

4.036

5.711

Na verwerking van de bijstellingen 1e bestuursrapportage 2022 is (nog steeds) sprake van een meerjarig sluitende begroting. Verwerking persoonsgegevens N.v.t. Communicatie N.v.t.

Uitvoering N.v.t. Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

I.A.A. Oostmeijer-Oosting

M.W. Offinga

Bijlagen 1e bestuursrapportage 2022

Raadsbesluit Zaaknummer:

315295

Onderwerp: 1e bestuursrapportage 2022 annex 7e begrotingswijziging 2022 De raad van de gemeente Hardenberg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 17 mei 2022; Besluit: 1. in te stemmen met de bijstelling van de begroting 2022 en de doorwerking hiervan op de meerjarenbegroting 2023-2025; 2. de 7e begrotingswijziging 2022, waarin de financiële consequenties vanuit de 1e bestuursrapportage zijn verwerkt, vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Hardenberg van 21 juni 2022. De raad voornoemd, de griffier

de voorzitter,

F.G.S. Droste

M.W. Offinga