Raadsvoorstel vaststellen beleidsplan civiele kunstwerken Hardenberg (6 februari 2018)

Gemeente

Hardenberg

Raadsvoorstel Zaakkenmerk:

2188328

Raad

6 februari 2018

Documentkenmerk:

2188330

B.enW.

19 december 2017

Behandeld door: dhr. Rik Beumer E-mail: rik.beumer@ommen-hardenberg.nl

Onderwerp: Beleidsplan Civieltechnische Kunstwerken

DE GEMEENTERAAD WORDT VOORGESTELD TE BESLUITEN OM: 1. Het onderhoudsscenario vast te stellen op 'Heel en Veilig'; 2. Het Beleidsplan Civieltechnische Kunstwerken 2018-2032 vastte stellen en om de 5jaar te evalueren; 3. Een ophoging van het structurele onderhoudsbudget van vooralsnog € 207.000 op te nemen met ingang van 2020; 4. De financiële consequenties op te nemen in de Kadernota 2019, danwel Begroting 2019; 5. Uiterlijk 1 januari 2019, op ba sis van de evaluatie over het gepleegde onderhoud in 2018, met een geoptimaliseerd financieel voorstel te komen. Inleiding Gemeente Hardenberg beschikt over 152 civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen, tunnels, steigers, duikers, e.d. De kunstwerken zijn van economisch en maatschappelijk belang, omdat zij een integraal onderdeel uitmaken van het wegennet en daarmee de bereikbaarheid borgen van de gemeente, de kernen, bedrijventerreinen, landbouwgronden, maatschappelijke voorzieningen, e.d. Het wegvallen van een kunstwerk heeft meestal grote gevolgen voor de bereikbaarheid. Beoogd effect Het doel van het beleidsplan civieltechnische kunstwerken is om inzicht te geven in het areaal, de huidige onderhoudstoestand en de wijze waarop we deze zo lang mogelijk verantwoord in stand houden. Middels inspecties is bepaald wat de komende jaren nodig is aan onderhoud, ondergebracht in een drietal scenario's.

Het vaststellen van uitgangspunten omtrent het beheer van de civiele kunstwerken is van belang, om de veiligheid en functioneren te borgen en te voldoen aan de wettelijke kaders. Het beleidsplan stelt grenzen aan de kwaliteit van de objecten om het budget voor het beheer te kunnen inkaderen. Daarnaast is het van belang om tijdig onderhoudsmaatregelen uit te voeren om een zo lang mogelijke levensduurte kunnen behalen en om vroegtijdige vervanging te voorkomen. Het beleidsplan is opgesteld door de eigen dienst voor de periode 2018 t/m 2032 en wordt om de 5 jaar geëvalueerd.

Argumenten Visie Op 11april j.l. is destrategische visie civieltechnische kunstwerken vastgesteld door het college. In deze visie liggen een aantal zaken besloten, waaronder het opstellen van een beleidsplan civieltechnische kunstwerken met daarin de uitwerking van een drietal onderhoudsscenario's; 'Veilig', 'Heel en Veilig' en 'Schoon, Heel en Veilig', resp. eensober, basis en top scenario. De voorkeur voor het scenario 'Heel en Veilig' is reeds in deze visie uitgesproken. In dit basis scenarioblijven de kunstwerken langdurig (duurzaam) in stand en zijn de risico's te overzien . Het is de beste economische keuze om vroegtijdige vervanging te voorkomen tegen optimale beheerkosten. Door daarnaast de volgorde van het beheer te koppelen aan de vastgestelde categorisering van het wegareaal kunnen de kosten nader geprioriteerd worden. Naast de onderhoudsstrategie wordt in de strategische visie ook gesproken over de vervangingsstrategie. Bij vervangingen zullen we ons zelf de vraag stellen of de betr effende verbinding nog noodzakelijk is of dat deze kan komen tevervallen ofwel vervangen kan worden voor een eenvoudiger alternatief. Bij de keuze om de verbinding in stand te houden kijken we opnieuw naar de eisen en wensen, zoals ten aanzien van toekomstvastheid (bijv. verkeersintensiteiten) en vormgeving (uitstraling).

In de strategische visie is met de toenmalige informatie het structureel onderhoud voor het scenario 'Heel en Veilig' geprognotiseerd op een jaarlijks bedrag van € 350.000,-. De kosten voor vervangingen werden gebaseerd op de kapitaalwaarde van het gehele areaal, uitgespreid en gemiddeld over een langdurige periode. In de praktijk betekent het dat er pieken en dalen te zien zullen zijn. Voorgesteld is om de vervangingskosten na vaststelling van het beleidsplan op te voeren in de meerjarige investeringslijst. Door monitoring kan vroegtijdig worden bepaald wanneer welke vervanging plaats dient te vinden. Zoals aangekondigd in de strategische visie is en wordt 2017 gebruikt voor het uitvoeren van aanvullend onderzoek naar de conditie van een aantal kunstwerken, welke een nadrukkelijke aandacht hebben voor wat betreft de onderhoudstoestand. Daarnaast is 2017 gepland voor het beschrijven van de beheerstrategie en onderhoudsaanpak in een beleidsplan. Urgentie De grootste groep kunstwerken in Hardenberg is gebouwd in de periode 1950 tot 1970. Deze met name betonnen kunstwerken werden in de tijd 'in het werk' gerealiseerd, onder minder optimale condities, waarbij toleranties ruimer werden geïnterpreteerd. Er is groot onderhoud noodzakelijk om deze betonnen kunstwerken van relatief hoge kapitaalwaarde in stand te kunnen houden voor langere tijd.

Dit betekent dat de onderhoudsvraag de komende jaren groter gaat worden. Een ander groot deel van de kunstwerken in ons areaal bestaat uit houten fiets- en voetgangersbruggen. Deze houten bruggen zijn gemiddeld tussen de 20 en 30 jaar oud en bereiken daarmee het einde van de theoretische levensduur.

Figuuri Aantal kunstwerken verdeeld naar leeftijd

Naast het uitvoeren van groot onderhoud met als doel het kunstwerk zo lang mogelijk in stand te houden, komt een kunstwerk uiteindelijk in aanmerking voor vervanging. Strategie In de strategische visie is voor het scenario 'Heel en Veilig' geconstateerd dat er jaarlijks € 350.000,onderhoudsbudget noodzakelijk is, waaruit volgde dat huidige budget niet toereikend is. Op basis van recente inspecties is de onderhoudsvraag voor de komende 15Jaar vastgelegd in de meerjaren onderhoudsbegroting (MJOB), waarin voorgenoemde wordt bevestigd. We willen het onderhoud zoveel mogelijk conform de MJOB uitvoeren, maar kijken elkjaar kritisch naar het uitvoeringsprogramma. De grondslag van de MJOB is en blijft een momentopname, welke op basis van periodieke herinspecties wordt bijgesteld. Door in 2018 met de door u extra beschikbaar gestelde middelen verder te gaan met onderhoud plegen volgens risicogestuurd beheer, is het mogelijk om voor ijanuari 2019 een geoptimaliseerde raming van het onderhoud naar de toekomst af te gegeven. De ophoging van het structureel budget in dit raadsvoorstel op basis van de huidige MJOB is sterk richtinggevend. Scenario's: De kwaliteit van de civiele kunstwerken is gekoppeld aan drie onderhoudsscenario's: 1.

2.

3.

Heel. Veilig en Schoon (kwaliteit A: TOD) Het kunstwerk is veilig, functioneert goed, is heel en schoon, heeft een goede uitstraling en veroudering is niet of nauwelijks zichtbaar. Heel en Veilig fkwaliteit B: Basis) Het kunstwerk is veilig, functioneert goed, is heel en voldoende schoon, heeft een voldoende uitstraling en veroudering is zichtbaar. Veilig (kwaliteit C: Sober! Het kunstwerk is veilig, functioneert, heeft een lage uitstraling, veroudering is zichtbaar en bij een langdurige situatie daarvan ontstaat waardeverlies door verval.

Om onze kunstwerken en overige objecten veilig, functioneel en duurzaam in stand te houden en zodoende de maximale levensduur te waarborgen is het scenario 'Heel en Veilig', het best passend. Voorstel is om een keuze te maken voor dit scenario. Het scenario 'Heel, Veilig en Schoon' vraagt een dusdanige structurele financiële inspanning, welke ons inziens momenteel niet past binnen de financiële kaders van de begroting. Het scenario 'Veilig', is geen wenselijke optie. Door dit scenario te kiezen is weliswaar de minimale veiligheid gewaarborgd, maar zal de onderhoudsachterstand fors oplopen en de maximale levensduur sterk verkort worden. Op langere termijn zullen extra grote investeringen voor vervangingen gedaan moeten worden. De ontwikkelde visie en doelstellingen in het beleidsplan zal na vaststelling verder worden uitgewerkt in een concreet uitvoeringsplan. P&C cyclus In de MJOB kijken we vooruit naar de geplande onderhoudswerkzaamheden aan de civiele kunstwerken vooreen langere periode. In deJaarrekening verantwoorden we ons in hoeverre het onderhoud conform planning is gerealiseerd. Financiën De gemeente Hardenberg stelde tot 2017jaarlijks € 67.000,- beschikbaar voor het groot en klein onderhoud aan civiele kunstwerken en de aansturing daarvan.

Daarnaast wordt er jaarlijks € 70.000,- (in uren) ingezet vanuit de activiteiten vanuit de buitendienst voor het beheer en onderhoud van de objecten. In verband met de actualiteit van het onderhoud zijn er na aanloop na destrategische visie

door uw raad al incidenteel extra middelen voor de periode 2017 t/m 2019 beschikbaar gesteld (kadernota 2018); € 175.000 (2017), € 175.000 (2018) en € 150.000 (2019). Hierdoor is in deze jaren een budget van resp. € 312.000,-, € 312.000,- en € 287.000,- beschikbaar. Onderhoud 'Heel en Veilig'-0-5 jaar De onderhoudsvraag ligt vast in onze meerjaren onderhoudsbegroting (MJOB), welke is opgesteld op basis van recente inspecties. Het beschikbare budget over 2018 en 2019 is taakstellend gesteld voor het plegen van onderhoud in deze beide jaren. Vanaf 2020 is bij een gelijkmatige spreiding van het onderhoud volgens het scenario 'Heel en Veilig', een ophoging van het budget van € 207.000,- (van € 137.000, - naar € 344.000,-) noodzakelijk. Dit bedrag is sterk richtinggevend en is in de vijfjarenraming van onderstaande tabel opgenomen. 2018 2019 2020 Budget (beschikbaar) € 312.000 € 287.000 € 137.000 € Budget (ophoging) € € € 207.000 € Onderhoud € 312.000 € 287.000 € 344.000 €

2021 2022 137.000 € 137.000 207.000 € 207.000 344.000 € 344.000

Tabel 1 benoa igd onderhoud 2018-2022 scenario 'Heel en Veilig' Onderhoud 'Heel en Veilig' - 5-15 jaar (doorkijk) De MJOB maakt het mogelijk een financiële doorkijk tot en met 2032 te maken. Op grond van de kwaliteit van het areaal, de leeftijd, de verwachte verkeersbelasting en de thans ingezette beheerstrategie volgens scenario 'Heel en Veilig' is een raming gemaakt van de instandhoudingskosten voor de lange termijn. In de periode 2023 t/m 2032 is een gemiddeld structureel onderhoudsbudget van € 281.000,- noodzakelijk (totaal). Onderstaand is jaarlijkse onderhoudsvraag opgenomen.

Onderhoud

2023 2024 2025 2026 2027 € 238.000 € 174.000 € 556.000 € 410.000 € 167.000

Onderhoud

2028 2029 2030 2031 2032 € 119.000 € 590.000 € 84.000 € 306.000 € 166.000

Tabel 2 benodigd onderho ud 2023-2032 scenario 'Heel en Veilig' De kosten voor onderhoud vertonen op lange termijn een gelijke trend (t/m 2032). Vanaf 2032 wordt een stijgende trend in het onderhoud verwacht, voornamelijk in verband met het bereiken van einde levensduur van stalen onderdelen op diverse bruggen. Vervangingen Bij het bereiken van het einde van de levensduur van een kunstwerk, waarbij onderhoud geen optie meer is, zal vervanging moeten worden overwogen. Alvorens hiertoe over te gaan wordt het functioneren van de verbinding opnieuw tegen het licht gehouden. Bij de keuze voor vervanging worden eisen en wensen opnieuw geïnventariseerd. Het vervangen van civiele kunstwerken wordt beschouwd als een investering volgens de BBV en valt dan ook niet onder de jaarlijkse budgetten, maar hiervoor zal separaat krediet worden aangevraagd. Voorstellen tot vervanging worden separaat aan de raad voorgelegd. Bij de Kadernota 2019, danwel Begroting 2019 zullen wij een voorstel tot vervanging opnemen voorde meerjarige investeringslijst 2019-2022. Risico's Het huidig onderhoudsbudget is op dit moment (voor 2018 en 2019) taakstellend om in ieder geval de taken uit het onderhoudsscenario 'Veilig' te kunnen uitvoeren. Zoals aangegeven in het beleidsplan is het uitvoeren van scenario 'Veilig' voor een langere periode een scenario waarbij vervroegd waarde verval optreedt.

Om dit e t voorkomen wordt binnen enkele jaren de onderhoudsvraag op het niveau conform scenario 'Heel en Veilig' gebracht.

In de tussenliggende periode wordt middels voorgeschreven methoden, zoals schouw, functionele inspecties en inzetten op risico gestuurd beheer, het areaal zo goed alsmogelijk in stand gehouden. In verband met de toenemende onderhoudsvraag en opgesteld risicoprofiel per kunstwerk zijn er de komende jaren nog diverse objecten nader te onderzoeken. Met name in de aanvangsperiode van het beleidsplan bestaat er daardoor een verhoogd risico op de constatering dat een kunstwerk een dermate, niet direct zichtbaar, schadebeeld heeft dat een verkeersmaatregel (instellen gebruiksbeperking) noodzakelijk is. In het meest extreme geval zou dit ook een afsluiting van het kunstwerk kunnen betekenen. Dit vindt uiteraard alleen plaats wanneer blijkt dat de veiligheid in het geding is. De mogelijkheid bestaat dan dat er vervolgens voorgesteld zal worden versneld over te gaan tot het uitvoeren van een renovatie ofwel het vervangen van het kunstwerk. In dit geval ontvangt de raad hiervoor een separaat voorstel. Evaluatie Het beleidsplan civieltechnische kunstwerken is opgesteld voor de periode 2018-2032. De financiële paragraaf van dit raadsvoorstel loopt tot en met 2022. De te verwachte kosten na 2022 zijn wel in beeld gebleven. Elke periode van 5jaar vindt er, mede op basis vande inspecties, een technische en financiële evaluatie van het beleidsplan plaats.

De uitkomst hiervan wordt aan uw raad voorgelegd. In 2018 vindt er een extra evaluatie plaats i.v.m. definitieve vaststelling van het onderhoudsbudget t/m 2022. Communicatie Er is sprake van een toenemende vraag op het onderhoud aan de kunstwerken. De vertegenwoordigers van de Plaatselijke Belangen worden geïnformeerd over de wijze waarop wij de civieltechnische kunstwerken beheren. Na vaststelling van dit voorstel door uw raad zal het beleidsplan op de gemeentesite terug te vinden zijn voor belangstellenden.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg,

Secretaris,

Burgemeester,

J.M.G.WaaijerMBA

P.H. Snijders

-"ViaLJ -jgj[' w

'

L L

•5

l ki.

.«•Tn

•

. V*.-

f

!.•': ••; r

i

IJ

'U d

'

• ' i

I.M

•V

k.'

I: 'li

r/.

h-..

u

F.

^jfc.

Gemeente

Hardenberg Raadsbesluit Zaakkenmerk: Documentkenmerk:

2188328 2188330

Onderwerp: Beleidsplan Civieltechnische Kunstwerken.

De raad van de gemeente Hardenberg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 19 december 2017; Besluit: DE GEMEENTERAAD WORDT VOORGESTELD TE BESLUITEN OM: 1. 2. 3. 4. 5.

Het onderhoudsscenario vast te stellen op 'Heel en Veilig'; Het Beleidsplan Civieltechnische Kunstwerken 2018-2032 vastte stellen en om de 5 jaar te evalueren; Een ophoging van het structurele onderhoudsbudget van vooralsnog € 207.000 op te nemen met ingang van 2020; De financiële consequenties op te nemen in de Kadernota 2019, danwel Begroting 2019; Uiterlijk 1 januari 2019, op ba sis van de evaluatie over het gepleegde onderhoud in 2018, met een geoptimaliseerd financieel voorstel te komen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van degemeente Hardenberg d.d. 6 februari 2018. De raad voornoemd, De wnd. voorzit

M. Breukelman