Raadsbrief lokale aanpak energiecrisis Hardenberg incl. bijlagen

Aan de gemeenteraad van Hardenberg Postbus 500 7770 BA Hardenberg

Postadres Postbus 500 7770 BA Hardenberg Bezoekadres Stephanuspark 1 7772 HZ Hardenberg Internet www.hardenberg.nl Telefoon 14 0523

Uw kenmerk Zaaknummer

--

Behandeld door

concernmanagementteam Hardenberg, 24 oktober 2022

Onderwerp

Lokale aanpak energiecrisis

VERZONDEN per mail 24 oktober 2022

Geachte leden van de raad, 1. Inleiding/aanleiding Met waardering kijkt ons college terug op de oriënterende ronde van uw raad op 11 oktober jl. Het onderlinge debat heeft er toe bijgedragen dat er bij ons college meer inzicht is ontstaan in de behoefte binnen uw raad aan (aanvullende) ondersteuning van inwoners, verenigingen/instellingen en bedrijven die geconfronteerd worden met de substantiële gevolgen van de energiecrisis. Tegen deze achtergrond hebben wij toegezegd om uw raad voor de begrotingsbehandeling op 25 oktober 2022 inzicht te geven in de problematiek bij inwoners, verenigingen en bedrijven met betrekking tot hun energielasten. Verder hebben wij toegezegd om uw raad voor de begrotingsbehandeling een richting te geven voor de hoogte van de financiering van een mogelijk noodfonds. Met deze raadsbrief geven wij invulling aan deze toezeggingen, waarbij wij opmerken dat de beperkte tijd tussen de oriënterende rondes van 11 en 25 oktober 2022 grenzen stelt aan de wijze waarop wij invulling kunnen geven aan onze toezeggingen. Tegelijkertijd zijn wij ons ervan bewust dat uw raad tijdens de oriënterende ronde van 11 oktober jl. heeft aangegeven zich ook zelf te willen beraden op mogelijke compenserende maatregelen. Wij verwachten dat onderhavige raadsbrief daarbij behulpzaam is en kan dienen als input voor uw gedachtevorming. 2.

Maatregelenpakket Rijksoverheid leidend Allereerst hechten wij eraan om te herhalen dat de impact van de energiecrisis zodanig is, dat het niet reëel is om te veronderstellen dat de effecten ervan op lokaal niveau kunnen worden opgevangen. Primair is de Rijksoverheid aan zet. En ook die zal de effecten van deze crisis niet volledig en voor iedereen kunnen wegnemen. Het bij de Miljoenennota 2023 gepresenteerde pakket aan maatregelen ter koopkrachtreparatie beschouwen wij echter wel als hoopgevend. Maar het maatregelenpakket laat ook de nodige onduidelijkheden en onzekerheden zien. Veel van hetgeen bij de Miljoenennota 2023 werd gepresenteerd vraagt nog om nadere uitwerking. Met enige regelmaat worden wij ter zake inmiddels geconfronteerd met nadere concretisering en uitwerking. Uiteraard volgen wij de landelijke ontwikkelingen nauw en als het Rijk met aanvullende middelen komt die via gemeenten ter beschikking worden gesteld dan zullen wij daarop vanzelfsprekend direct acteren. Waar relevante maatregelen vanuit de Miljoenennota 2023 inmiddels nader zijn uitgewerkt of geconcretiseerd, lichten wij dat in deze raadsbrief toe. Bovendien is inmiddels bekend dat ook de Provincie met aanvullende regelingen komt die zien op energiebesparende maatregelen. Ook hier gaan wij in deze raadsbrief nader op in.

Vanwege de aangekondigde nadere uitwerking van de Miljoenennota 2023 en de voortdurende wijzigingen binnen de aangekondigde maatregelen is ons college tot op heden terughoudend geweest om vooruitlopend hierop reeds met een lokaal pakket van aanvullende maatregelen te komen. Enerzijds omdat niet duidelijk is in hoeverre de Rijksoverheid richting gemeenten daarvoor financiële compensatie zal bieden en anderzijds omdat niet in alle gevallen helder is of een lokaal aanvullend maatregelenpakket daadwerkelijk aanvullend is op Rijksmaatregelen of dat dit leidt tot overlapping. Desondanks was de strekking van de inbreng van uw raad in de oriënterende ronde van 11 oktober jl. voor ons helder en om die reden hebben wij ook met overtuiging de meergenoemde toezeggingen gedaan. 3. Opbouw raadsbrief In de analyse die wij na de oriënterende ronde van 11 oktober jl. hebben uitgevoerd, hebben wij getracht zoveel mogelijk aan te sluiten bij hetgeen er door uw raad ter vergadering is ingebracht. Dat heeft voor ons college geleid tot een drieledig onderscheid tussen individuele huishoudens, (sport)verenigingen, sociaalculturele en maatschappelijke instellingen/organisaties en het midden- en kleinbedrijf.

Bovendien is ter vergadering gesproken over de eventuele mogelijkheden om te intensiveren/versnellen op het gebied van duurzaamheidsmaatregelen voor woningen en (verenigings-)gebouwen en is de optie van een noodfonds ingebracht. Hierna gaan wij afzonderlijk op deze onderdelen in. 4. Enkele kanttekeningen vooraf Zoals wij hiervoor hebben toegelicht, is de periode tussen de oriënterende ronde van 11 een 25 oktober 2022 zodanig beperkt, dat onze analyse voor een belangrijk deel is gebaseerd op aannames en veronderstellingen, waarbij wij overigens wel streven naar het zo dicht mogelijk benaderen van de werkelijkheid. Deze beperkende factor maakt dat onze analyse een enigszins globaal karakter heeft en dat wij op onderdelen ‘slagen om de arm’ moeten houden. Verder hechten wij eraan om op te merken dat bij het (aanvullend) ondersteunen van individuele huishoudens het risico bestaat dat gemeentelijke bijdragen mogelijk van invloed zijn op te ontvangen uitkeringen en toeslagen, waardoor mogelijk een armoedeval ontstaat. Bovendien bestaat het risico dat gemeentelijke steunmaatregelen rechtstreeks worden betrokken in schuldsaneringstrajecten en beslagleggingen. Maatwerk en een nadere analyse is daarbij van groot belang.

Waar wij in deze raadsbrief suggesties doen voor aanvullende ondersteuning, gaan wij in principe uit van tijdelijke maatregelen voor 2023, nu de lokale samenleving in redelijkheid niet bij machte wordt geacht om zich in zo’n korte tijd voor te bereiden op de effecten van de energiecrisis. Ten aanzien van de mogelijke steun aan het midden- en kleinbedrijf wijzen wij erop dat eventuele steunmaatregelen zullen moeten worden beoordeeld in het kader van het voorkomen van ongeoorloofde staatssteun. En met betrekking tot het mogelijk intensiveren dan wel versnellen van het doorvoeren van energiebesparende maatregelen wijzen wij op de huidige volstrekt overspannen markt. Dat betreft enerzijds de beperkte beschikbaarheid van materialen en anderzijds de beperkte beschikbaarheid van personele capaciteit binnen de installatiebranche en de (energie)adviesbranche. Tenslotte vragen wij uw begrip voor de dilemma’s rond snelheid, zorgvuldigheid en uitvoerbaarheid. Zoals dat ook aan de orde was bij aanvang van de coronacrisis, is er sprake van grote tijdsdruk waaronder aan een aanvullend lokaal maatregelenpakket rond de energiecrisis wordt gewerkt. Dat brengt logischerwijs met zich mee dat er niet altijd tijd en ruimte is voor reflectie over effectiviteit en proportionaliteit van mogelijke maatregelen.

In deze fase is het vooral van belang om snel doeltreffende en uitvoerbare maatregelen te nemen. Dit brengt een risico op misbruik of onbedoeld gebruik van dergelijke maatregelen met zich mee. Een nadere beoordeling op termijn van de doelmatigheid en rechtmatigheid van de

maatregelen kan met zich meebrengen dat wijzigingen dan wel aanvullende voorwaarden moeten worden doorgevoerd. 5. Individuele huishoudens In 2021 was naar schatting 1 bij 5,86% van de huishoudens binnen de gemeente Hardenberg sprake van energiearmoede. Van energiearmoede is sprake bij huishoudens met een laag inkomen en óf hoge energiekosten óf een woning met een relatief lage energetische kwaliteit. Globaal kan worden gesteld dat van energiearmoede sprake is wanneer huishoudens meer dan 10% van hun besteedbaar inkomen moeten uitgeven om hun woning voldoende te kunnen verwarmen om prettig te kunnen wonen. Bij een totaal aantal huishouden van 24.907 2 zou dat betekenen dat in 2021 bij circa 1.460 huishoudens in de gemeente Hardenberg sprake was van energiearmoede. Gelet op het feit dat de onderzoeksgegevens dateren van vóór de energiecrisis, moet worden aangenomen dat het aantal huishoudens dat thans in energiearmoede leeft, substantieel hoger is. Een deel van deze huishoudens hebben wij in beeld, nu het onder meer inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum betreft. Deze inwoners maken veelal gebruik van bestaande lokale minimaregelingen. Een overzicht van deze minimaregelingen hebben wij u in de voorbereiding op de oriënterende ronde van 11 oktober jl. toegestuurd.

Inmiddels hebben dit overzicht in zoverre uitgewerkt en geactualiseerd, dat we – waar mogelijk – hebben aangegeven wat het feitelijke gebruik en het bereik van de verschillende regelingen is. Dit geactualiseerde overzicht treft u als bijlage 1 bij deze raadsbrief aan. Een ander deel van de huishoudens dat in energiearmoede verkeert, bevindt zich evenwel buiten het zichtveld van de gemeente, nu het veelal inwoners met middeninkomens betreft die tot op heden geen beroep op de gemeente hebben gedaan. Waar het onze indruk is dat voor onze meer ‘traditionele’ en meest kwetsbare doelgroep inmiddels een hoopvol ondersteuningspakket lijkt te ontstaan (met naast het prijsplafond voor energie ook een verbrede energietoeslag en een breed en ruimhartig pakket aan minimaregelingen), kan dit niet worden gezegd van inwoners met middeninkomens die geconfronteerd worden met energiearmoede. Met name voor deze groep inwoners doet de vraag zich voor of daar aanvullende maatregelen voor gewenst zijn. Zoals wij u in de voorbereiding op de oriënteren ronde van 11 oktober jl. reeds berichtten, reserveert het kabinet € 50 miljoen voor een nationaal noodfonds (een gezamenlijk initiatief van energieleveranciers en de overheid die het fonds gezamenlijk vullen). Het noodfonds heeft tot doel te voorkomen dat kwetsbare huishoudens met een betalingsachterstand grote schulden opbouwen.

Opzet van dit nationaal noodfonds is dat het fonds een deel van de energierekening van kwetsbare huishoudens die met afsluiting worden bedreigd voor maximaal de winterperiode uitkeert aan de energieleveranciers. Huishoudens waarvoor dit nationaal noodfonds niet voldoet, bijvoorbeeld omdat er sprake is van meervoudige schuldenproblematiek, worden doorverwezen naar bestaande schuldhulproutes bij de gemeente. In hoeverre gemeenten een rol krijgen met betrekking tot het landelijke noodfonds is nog onderwerp van discussie. Ondanks alle maatregelen om de negatieve effecten van de hoge energieprijs te dempen zullen er huishoudens zijn die de komende winter in de knel komen. Het kabinet wil voorkomen dat deze huishoudens deze winterperiode worden afgesloten van gas en/of elektra. Daartoe stelt het kabinet nu een tijdelijke wijziging voor van het ‘Afsluitbeleid voor kleinverbruikers van elektriciteit en gas en de Warmteregeling’. Divosa en de VNG worden betrokken bij deze tijdelijke wijziging. Lokaal noodfonds voor individuele huishoudens Naast deze door de Rijksoverheid aangekondigde maatregelen, is er door uw raad tijdens de oriënterende ronde van 11 oktober jl. gewezen op gemeentelijke initiatieven in den lande tot het instellen van een lokaal noodfonds. Daarbij kwam onder andere het initiatief van de gemeente Enschede aan de orde. Wij hebben 1 2

Onderzoek TNO 2021 ‘de feiten over energiearmoede in Nederland Inzicht op nationaal en lokaal niveau’ CBS per 1 januari 2022

dit initiatief inmiddels bestudeerd en komen daarbij tot het volgende beeld. De gemeenteraad van Enschede heeft een budget van € 2 miljoen beschikbaar gesteld voor de inrichting van een noodfonds. Dit fonds richt zich specifiek op huishoudens die door de gevolgen van de energiecrisis uit hun huis dreigen te worden gezet, dan wel dreigen af te worden gesloten van gas en/of elektra. Wanneer daarvan sprake is, kunnen inwoners een beroep doen op het noodfonds dat in een dergelijke situatie voorziet in een renteloze geldlening. De gemeente Enschede kiest voor een leningenstelsel, om te voorkomen dat het recht op toeslagen in gevaar komt. De gemeente Enschede voegt daar wel aan toe dat wanneer er in de tussentijd een landelijke oplossing voor dit probleem mocht komen, dat deze landelijke oplossing dan als voorliggend wordt beschouwd. Het lokale noodfonds wordt dan gezien als vangnet. Wanneer uw raad een vergelijkbare voorziening overweegt, dan kan ten aanzien van de omvang van een lokaal noodfonds de volgende denklijn behulpzaam zijn. Aangenomen dat 1% van alle huishoudens in de gemeente Hardenberg in zodanige financiële problemen komt dat huisuitzetting en/of afsluiting van gas/elektra dreigt, zouden circa 250 huishoudens een beroep op een eventueel in te stellen lokaal noodfonds kunnen doen.

Wanneer de gemiddelde renteloze lening vanuit het noodfonds € 5.000 zou bedragen, dan zou een lokaal noodfonds voor individuele huishoudens met een omvang van € 1,25 miljoen afdoende moeten zijn. 6. Sociaal-culturele en maatschappelijke instellingen/organisaties (waaronder sportverenigingen) De gemeente Hardenberg kent een rijk verenigingsleven en een groot aanbod van sociaal-culturele en maatschappelijke instellingen en organisaties die veelal draaien op vrijwilligers. Daarin komt de kracht van de lokale samenleving tot uitdrukking. Circa 150-200 van deze organisaties hebben een accommodatie in eigendom of huren deze. Het betreft daarbij maatschappelijke organisaties die zich richten op culturele, sportieve, welzijns-, kerkelijke of andere vrijwilligersactiviteiten. In ongeveer de helft van alle gevallen gaat het om sportaccommodaties. Al deze vrijwilligersorganisaties worden in meer of mindere mate geconfronteerd met de gevolgen van de hoge energielasten. De mate waarin dat aan de orde is loopt aanzienlijk uiteen en wordt mede bepaald door: • het soort object; • de mate waarin het object duurzamer is of kan worden gemaakt; • de mate waarin het energieverbruik kan worden of is verlaagd; • de aard van het energiecontract; • de exploitatie.

De stijging van energielasten loopt voor organisaties uiteen van enkele tientjes tot enkele honderden euro’s per maand en in sommige gevallen zelfs tot enkele duizenden euro’s per maand. Voor vrijwilligersorganisaties is het uiterst lastig om deze extra maandelijkse lasten op te vangen. Vrijwilligersorganisaties hebben namelijk nu soms al moeite om de exploitatie sluitend te krijgen. Ook door corona hebben deze organisaties financieel moeten inleveren. Inmiddels is duidelijk geworden dat het in de Miljoenennota 2023 aangekondigde prijsplafond voor energie zal gaan gelden voor alle kleinverbruikers. Naast huishoudens gaat het om zzp’ers, winkels, een deel van het kleine midden- en kleinbedrijf, maar óók om (sport)verenigingen en sociaal-maatschappelijke organisaties, voor zover zij vallen onder de definitie van kleinverbruikers. Het prijsplafond voor energie betreft vooralsnog een tijdelijke maatregel voor 2023, maar vanaf 1 november 2022 is al verlichting mogelijk met een tussenvariant waarbij een prijsplafond wordt gesimuleerd en termijnbedragen worden verlaagd met € 190 per maand. Vanaf 1 januari 2023 betaalt iedere kleinverbruiker voor de eerste 2.900 kilowattuur elektriciteit en 1.200 m3 gas hetzelfde bedrag, te weten respectievelijk € 0,40 en € 1,45. Boven dit plafond geldt de marktprijs.

Lokaal noodfonds voor verenigingen en organisaties Een deel van de hogere energielasten kan met het verruimde prijsplafond door verenigingen en sociaalmaatschappelijke organisaties worden opgevangen, maar of dat afdoende is voor iedere organisatie, is op

voorhand niet te voorspellen nu de omstandigheden waarin de afzonderlijke organisaties verkeren aanzienlijk van elkaar kunnen verschillen. Analoog aan de aanpak rond de coronacrisis kunnen wij ons voorstellen dat uw raad ook voor verenigingen en sociaal-maatschappelijke organisaties een vangnet in de vorm van een laagdrempelig noodfonds in het leven roept dat ondersteuning kan bieden aan organisaties waarvan de nadelige gevolgen van de energiecrisis het voortbestaan van de organisaties in gevaar brengen. Uitgaande van 200 organisaties die een beroep doen op dit noodfonds en uitgaande van een bijdrage in de vorm van een gift van maximaal € 5.000 per organisatie, zou een budget voor dit noodfonds van € 1 miljoen richtinggevend kunnen zijn. De bijdrage kan uiteraard in een andere vorm verstrekt worden, wanneer organisaties door het verkrijgen van een gift geen aanspraak meer zouden kunnen maken op andere regelingen. 7. Midden- en kleinbedrijf Via diverse kanalen ontvangen wij de signalen van bedrijven die grote problemen ondervinden als gevolg van de energiecrisis, vaak ook nog in combinatie met de naweeën van corona. Dit raakt zowel kleine bedrijfjes als ook onze grootste werkgevers. In veel gevallen zijn de aanzienlijk gestegen kosten in redelijkheid niet door te berekenen.

Zeer recent heeft het kabinet een gerichte compensatieregeling voor het energie-intensieve midden- en kleinbedrijf bekendgemaakt. Het gaat om bedrijven met – samengevat – ten hoogste 250 werknemers die minimaal 5.000 m3 gas per jaar gebruiken, of 50.000 kilowattuur aan elektriciteit. Voor deze categorie bedrijven wordt de Tegemoetkoming Energiekosten-regeling (TEK) in het leven geroepen, waarbinnen de Rijksoverheid de helft van de stijging van de energiekosten van deze bedrijven op zich neemt. Hiervoor wordt circa € 3,1 miljard uitgetrokken. Aan de financiële steun zit een plafond van maximaal € 160.000 per bedrijf 3. De steun geldt voor minstens een jaar en gaat in het voorjaar van 2023 in. Tot die tijd kunnen deze ondernemers een beroep doen op een staatsgarantie als ze een banklening afsluiten. Ook kunnen ze uitstel van betaling van Rijksbelastingen krijgen, net als in de coronatijd. Twee typen bedrijven vallen buiten de TEK regeling. • Grote bedrijven: Op basis van het werkgelegenheidscriterium (maximaal 250 werknemers) vallen – naast de gemeente als werkgever – zes bedrijven en instellingen in deze categorie, waaronder een aantal energie-grootverbruikers. Deze bedrijven en instellingen krijgen ook geen andere vorm van steun.

• Kleinverbruikers: Zoals dat eveneens geldt voor maatschappelijke organisaties en verenigingen, zal ook een deel van het midden- en kleinbedrijf onder de werking van het prijsplafond voor energie gaan vallen. Wanneer ondernemers onder de definitie van kleinverbruikers vallen, kunnen zij een beroep kunnen doen op het energieplafond. De voorwaarden rond dit energieplafond zijn eerder in deze raadsbrief uitvoerig toegelicht. Wij achten het niet mogelijk om ondernemers (ter overbrugging) lokale financiële steun te gaan verlenen. Ten eerste omdat we daarmee een vergelijkbaar instrumentarium in stelling zouden brengen als het Rijk. Ten tweede omdat het ontwerpen en implementeren (inclusief een staatssteuntoets door de Europese Commissie) veel tijd zal gaan kosten. Naar verwachting zal de Rijksoverheid het instrumentarium eerder operationeel hebben. Ten derde is directe financiële steun uiterst kostbaar vanwege de aard en de omvang van de geconstateerde problematiek en vraagt het naar verwachting om een lange adem nu uit verschillende analyses valt af te leiden dat de energieprijzen waarschijnlijk ook (in de jaren) na 2023 hoog zullen blijven en steun derhalve nodig zal blijven. Tenslotte ontbreekt het ons aan een adequaat afwegingskader op basis waarvan aanvragen zouden moeten beoordelen. Een vergelijkbaar kader als met de corona-aanpak is om meerdere redenen niet toepasbaar.

Dat maakt dat ondernemers de energiecrisis voor een deel helaas zelf zullen moeten doorstaan, voor zover zij (nog) geen beroep op de bestaande en aangekondigde steunmaatregelen kunnen doen, dan wel wanneer deze maatregelen onvoldoende steun bieden. Vanzelfsprekend zullen wij onze ondernemers 3

Voor land- en tuinbouw geldt – in verband met Europese staatssteunregels – een lager bedrag: € 62.000.

morele steun blijven bieden en hen waar mogelijk steun bieden in het verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen door de energietransitie te versnellen. 8. Intensiveren/versnelling duurzaamheidsmaatregelen Ter voorbereiding op de oriënterende ronde van 11 oktober jl. hebben wij u een overzicht doen toekomen van de diverse regelingen op het gebied van duurzaamheidsmaatregelen. Deze regelingen hebben wij als volgt gecategoriseerd: • lokale regelingen voor huishoudens; • landelijke regelingen voor huishoudens; • regelingen voor sociaal-culturele en maatschappelijke organisaties (waaronder (sport)verenigingen); • bedrijven. Dit overzicht hebben wij inmiddels geactualiseerd en voorzien van een indicatie van het gebruik/bereik van de betreffende regelingen. Bovendien hebben wij het overzicht voorzien van een nieuwe categorie ‘provinciale regelingen’, nu de provincie Overijssel op 11 oktober jl. de Crisisaanpak Energie bekend heeft gemaakt. Deze aanpak is gericht op het verlichten van energielasten voor MKB, verenigingen en particulieren. Gemeenten worden betrokken bij de verdere uitwerking van de aanpak. Het geactualiseerde overzicht treft u als bijlage 2 bij deze raadsbrief aan. Met betrekking tot het mogelijk intensiveren dan wel versnellen van het doorvoeren van energiebesparende maatregelen wijzen wij nogmaals op de huidige volstrekt overspannen verduurzamingsmarkt.

Dat betreft enerzijds de beperkte beschikbaarheid van materialen en anderzijds de beperkte beschikbaarheid van personele capaciteit binnen de installatiebranche en de (energie)adviesbranche. De urgentie om woningen en bedrijven te verduurzamen is door de huidige energieprijzen uitzonderlijk groot. De uitvoering stagneert omdat aannemers, installateurs, isolatiebedrijven en (energie)adviseurs de vraag nauwelijks aankunnen. De levertijden zijn hierdoor fors opgelopen. Ook het vinden van geschikt personeel om uitvoering te geven aan de ambities uit het Klimaatakkoord is in de huidige arbeidsmarkt een hele uitdaging. De maatregelen van de Rijksverheid om de woningvoorraad te verduurzamen zijn recentelijk flink geïntensiveerd. Daar waar mogelijk zullen wij uiteraard inzetten op verdere versnelling en/of intensivering van verduurzaming, maar gelet op de huidige marktomstandigheden achten wij de mogelijkheden daartoe beperkt. Waar wij wel toe overgaan, is het verhogen van het budget voor waardebonnen (€ 70) ten behoeve van kleine energiebesparende maatregelen aan woningen, nu de belangstelling daarvoor onverwacht groot blijkt te zijn. Het oorspronkelijke budget was € 234.000 en was binnen een week na openstelling van de regeling reeds uitgeput.

Met de regeling is in eerste instantie ingezet op huurders van een woning van Vechtdal Wonen, maar de regeling staat in principe open voor zowel huur- als koopwoningen. Door verhoging van het budget met € 200.000 zijn wij in staat om circa 6.200 huishoudens te bereiken. Dat is bijna 30% van alle huishoudens. Voor zover het de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed betreft, kunnen wij u nog melden dat hierin reeds is voorzien in onze voorstellen voor aanvullend budget in het kader van de door uw raad te behandelen begroting 2023. Voor de jaren 2023-2026 stellen wij voor om 4x € 800.000 aan aanvullend budget beschikbaar te stellen voor versnelde verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Dit betreft ook accommodaties voor binnensport, enkele wijkcentra en overige cultuurhistorische gebouwen. 9. Resumé Alles overziend concluderen wij dat de bij de Miljoenennota 2023 aangekondigde maatregelen ter koopkrachtreparatie een breed bereik hebben en de gevolgen van de energiecrisis deels opvangen. Temeer nu de reikwijdte van het aangekondigde prijsplafond voor energie inmiddels verruimd is tot alle kleinverbruikers, waaronder begrepen verenigingen, maatschappelijke organisaties en een deel van het midden- en kleinbedrijf. Daarnaast beschouwen wij het reeds bestaande lokale pakket aan

minimaregelingen als een substantiële aanzet om op lokaal niveau – en aanvullend op de landelijke maatregelen – de effecten van de energiecrisis nog wat verder te dempen. Wel zien wij aanvullende mogelijkheden om tot een vangnetregeling in de vorm van een noodfonds te komen voor zowel individuele huishoudens die afgesloten dreigen te worden van gas of elektra, dan wel waar huisuitzetting voor dreigt, alsmede voor verenigingen en sociaal-maatschappelijke organisaties waarvan als gevolg van de energiecrisis het voortbestaan in gevaar komt. In totaal schatten wij de financiële consequenties van het instellen van beide noodfondsen op € 2,25 miljoen. Voor wat betreft het bedrijfsleven constateren wij dat er zowel voor het energie-intensieve midden- en kleinbedrijf alsook voor het midden- en kleinbedrijf dat valt onder de definitie van kleinverbruiker, enige verlichting lijkt te ontstaan met de aangekondigde TEK-regeling en de verruiming van het prijsplafond voor energie. Gelet op de aard en omvang van de problematiek waarmee het bedrijfsleven thans mee geconfronteerd wordt, zien wij evenwel op lokaal niveau in redelijkheid geen mogelijkheden om de consequenties verder substantieel te verlichten. Tenslotte constateren wij dat het huidige landelijke, provinciale en lokale pakket aan regelingen die zien op energiebesparing of duurzame energieopwekking breed toegankelijk is.

Waar mogelijk zetten wij in op verdere intensivering en versnelling van de duurzaamheidsopgave, maar gelet op de huidige marktomstandigheden kent dit wel grenzen. 10. Ter afsluiting Wellicht ten overvloede merken wij nog op dat er ook mogelijkheden bestaan ter verlaging van de lokale lastendruk, maar wij beschouwen dit instrument vooralsnog buiten de scope van deze raadsbrief en de daaraan ten grondslag liggende toezeggingen. Wel merken wij daarbij nog op dat generieke maatregelen zich veelal niet beperken tot de doelgroep waar ze oorspronkelijk voor waren bedoeld. Boven bestaat het risico dat sommige maatregelen ter verlaging van de lokale lastendruk een structureel karakter hebben. Wij geven u in overweging om zowel deze raadsbrief alsook de input ten behoeve van de oriënterende ronde van 11 oktober jl. te betrekken bij uw beraadslagingen over de begroting 2023 en kunnen ons voorstellen dat u ook de verlaging van de lokale lastendruk daarbij betrekt. Afhankelijk van de uitkomsten van het debat, stellen wij voor dat uw raad ons college de ruimte geeft om nadere uitwerking te geven aan uw besluiten, waarbij toegankelijkheid, ruimhartigheid, laagdrempeligheid en uitvoerbaarheid uitgangspunten zijn en waarbij ons college ruimte houdt voor het leveren van maatwerk.

Wij stellen voor om over de uitvoering van aanvullende maatregelen te rapporteren indien daartoe aanleiding bestaat en voor het overige te rapporteren via de reguliere planning- en controlcyclus. Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

I.A.A. Oostmeijer-Oosting

M.W. Offinga

• •

Bijlage 1: geactualiseerd overzicht minimaregelingen Bijlage 2: geactualiseerd overzicht duurzaamheidsregelingen

Bijlage 1 Huidige lokale minimaregelingen gemeente Hardenberg Regeling

Doel

Hoogte

Doelgroep (inkomensgrens) 130% (excl. vakantiegeld)

Bereik absolute aantallen Tot 1-10-2022: 1665 verstrekkingen

Energietoeslag

Collectieve regeling voor iedereen met een laag inkomen om gestegen energiekosten te compenseren.

€ 1300,-

Individuele bijzondere bijstand

Bijzondere en noodzakelijke kosten kunnen worden vergoed via de bijzondere bijstand (o.a. extra energiekosten). Dit gebeurt op basis van individuele situatie.

Afhankelijk van situatie

Draagkracht berekening

Jaar 2021: 575 personen 4846 verstrekkingen

Collectieve zorgverzekering

Aanvullend pakket wordt met korting aangeboden

€ 200,- tot € 365,- per jaar (afhankelijk van gekozen pakket)

130% (incl. vakantiegeld)

Jaar 2021: 1015 personen

Sam& voor alle kinderen

Meedoen voor alle Max bedrag kinderen. O.a. per onderdeel. schoolspullen, fietsen, uitjes, verjaardagscadeaus, sport en cultuur.

110% maar in praktijk geen harde inkomenstoets

Jaar 2021: 1563 verstrekkingen

Sociaal Cultureel Fonds

Vergroten maatschappelijke deelname voor volwassenen. O.a. lidmaatschap (cultuur)verenigingen, sport of Bibliotheek, bezoek musea incl.reiskosten, TV- en internetabonnement

130% (incl. vakantiegeld)

Jaar 2021: 600 personen / verstrekkingen

€ 130,- met geleidende schaal afhankelijk van inkomen

1

Regeling

Doel

Hoogte

Doelgroep (inkomensgrens) 3 jaar lang 100%

Bereik absolute aantallen Jaar 2021: 445 personen / verstrekkingen

Individuele inkomenstoeslag

Een extraatje voor inwoners die langdurig een laag inkomen hebben

€ 413,- tot € 589,- afhankelijk van leefsituatie

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen

De laagste inkomens betalen geen gemeentelijke belasting

100% voor: 100% Afvalstoffen heffing, Rioolheffing huizen, Ozb, Hondenbelasting (voor de 1e hond)

Jaar 2021: 791 personen

SUN-Twente

Wanneer men buiten alle regelingen valt kan een beroep worden gedaan op SUN-Twente. Voor verstrekkingen omniet en voor sociale kredieten.

Afhankelijk van situatie

Geen

NB

Vecht voor Jeugd

Lokale organisatie die Afhankelijk van extra ondersteuning situatie biedt aan kinderen die buiten de boot vallen van regeling Sam&

Geen

NB

2

Bijlage 2 bij raadsbrief 24 oktober 2022 Energiemaatregelen gemeente Hardenberg, landelijk en provinciaal De gestegen energiekosten veroorzaken op verschillende niveaus in de samenleving problemen. Er is vraag naar financiële compensatie om acute knelpunten op te lossen. Daarnaast is het belangrijk om versneld in te zetten op energiebesparing en duurzame opwek van energie. De urgentie om woningen te verduurzamen is door de huidige energieprijzen erg groot. De uitvoering stagneert echter omdat aannemers, installateurs en isolatiebedrijven de vraag nauwelijks aankunnen. De levertijden zijn hierdoor fors opgelopen. Ook het vinden van geschikt personeel om uitvoering te geven aan de ambities uit het Klimaatakkoord is in de huidige arbeidsmarkt een hele uitdaging. De maatregelen van de overheid om de woningvoorraad te verduurzamen zijn de recentelijk flink geïntensiveerd. Onderstaand overzicht heeft betrekking op de regelingen/maatregelen die nu beschikbaar zijn of zijn aangekondigd. Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel hebben op 11 oktober ingestemd met de Crisisaanpak Energie. Deze aanpak is gericht op het verlichten van energielasten voor MKB, verenigingen en particulieren. Gemeenten worden betrokken bij de verdere uitwerking van de aanpak. In het persbericht van 14 oktober is een eerste toelichting gegeven op de aanpak.

De verschillende maatregelen uit deze aanpak zijn in onderstaand overzicht opgenomen. We merken op dat het pakket met maatregelen nog niet definitief en uitgewerkt is. De maatregelen worden momenteel nog gefinetuned. Mogelijkheden voor huishoudens Gemeentelijke maatregelen •

Transitievisie Warmte: Eind 2021 is de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. Hierin is aangegeven op welke manier we op termijn aardgas, voor het verwarmen van woningen, tapwater en koken, gaan vervangen door een duurzaam alternatief. Op basis van deze visie hebben we een plan van aanpak uitgewerkt waarin is aangegeven hoe we in Hardenberg invulling willen geven aan de regierol die we als gemeente hebben bij de uitvoering van de Transitievisie Warmte. Hardenberg kiest voor een aanpak per woningtype. Voor elke woning willen we inzichtelijk maken welke maatregelen nodig zijn om de overstap naar aardgasvrij te kunnen maken. Samen met inwoners ontwikkelen we hiervoor op woningniveau een routekaart die we in de vorm van een online tool beschikbaar willen stellen. Inmiddels zijn we gestart met een pilot voor één veelvoorkomend woningtype. Dit woningtype komt zo’n 3000 keer voor. Totaal telt Hardenberg ca. 22.000 woningen. Op basis van de ervaringen van deze pilot zal het aantal woningtypes de komende tijd worden uitgebreid. Het streven is om begin 2024 voor de helft van alle woningen een routekaart te hebben ontwikkeld.

1

•

Energieloket: Het Energieloket Hardenberg is er voor inwoners die advies willen voor het verduurzamen van de woning en meer willen weten over de mogelijkheden. Het energieloket is telefonisch en online bereikbaar voor inwoners voor informatie en advies via www.energielokethardenberg.nl Ook organiseert het energieloket inkoopacties voor huiseigenaren om bijvoorbeeld isolatiemaatregelen uit te laten voeren voor een goed prijs en kwaliteit. Dit jaar heeft het energieloket over ca 2000 unieke woningen persoonlijk of digitaal advies gegeven aan de bewoner. Zo’n 75% van de adviezen heeft betrekking op isolatiemaatregelen.

•

•

Startpunt Duurzaam: Fysiek informatiepunt in de Koppel voor mensen die op weg geholpen willen worden bij het verduurzamen van de woning. Het startpunt is sinds half 2021 operationeel. De vrijwilligers die als energiecoach actief zijn, zijn tevens duurzaamheidsgids in het startpunt. Ze hebben een uitgebreide training gehad en goed op de hoogte van acties, regelingen en technische oplossingen. Energiecoaches: Een energiecoach is een lokale vrijwilliger en geeft gratis, onafhankelijk en vrijblijvend advies aan huis en praktische bespaartips. De groep energiecoaches bestaat op dit moment uit zo’n 10 vrijwilligers. In de loop van dit jaar is het aantal vragen van inwoners sterk toegenomen. Om de vraag aan te kunnen is inmiddels gestart met het werven van nieuwe vrijwilligers. Dit jaar zijn er t/m eind september zo’n 200 afspraken met de coaches gemaakt.

•

Energieneutraal Verbouwen: Het project “Energieneutraal Verbouwen” is een samenwerkingsproject van 6 gemeenten in West-Overijssel. Vanuit het project worden woningeigenaren met hoge duurzaamheidsambities geactiveerd en ondersteund bij het maken en uitvoeren van plannen om de woning energieneutraal te maken. Een energieneutrale woning verbruikt alleen energie uit hernieuwbare bronnen. Dat gaat een stap verder dan een woning die aardgasvrij is. Het project "Energieneutraal verbouwen" is evenals de woningtypenaanpak in het kader van de warmtetransitie een individuele aanpak per woning maar dan specifiek gericht op huiseigenaren met hoge duurzaamheidsambities (koplopers). Deze samenwerking wordt door de provincie Overijssel in het kader van het programma “Overijssel Verbouwt” zowel financieel als inhoudelijk ondersteund. De huidige afspraken lopen tot eind dit jaar. De nieuwe afspraken hebben betrekking op de komende 3 jaar. Tijdens de woonbeurs op 14, 15 en 16 oktober zijn workshops verzorgd door de energieneutraal adviseur die verbonden is aan het project. Jaarlijks bereiken we binnen de regio maximaal 700 huiseigenaren. Hiervan maakt zo’n 10% gebruik van de energieneutraaladviseur.

2

•

Wijk- en straatcampagne: In opdracht van de gemeente Hardenberg organiseert welzijnsorganisatie De Stuw vanaf dit najaar wijk en straatacties. Door met een mobiel informatiepunt of inloopspreekuur in een buurthuis aanwezig te zijn in de wijk of straat willen we de drempel verlagen om in contact te komen met de energiecoaches. In de wijk Norden zijn afgelopen periode energiecoaches aanwezig geweest om mensen in de wijk praktische bespaartips te geven over energiebesparing. De animo hiervoor was beperkt. Later dit jaar willen we met meer gerichtere communicatie de aanwezigheid van de energiecoaches aankondigen om meer huishoudens te bereiken. De wijk- en straatcampagne is gericht op 14 wijken/kernen in de gemeente Hardenberg waar zich het grootse deel van de huishoudens bevinden die het hardst worden geraakt door de gestegen energiekosten. Volgens recent onderzoek van TNO gaat het om ca. 1600 huishoudens.

•

Waardebon: De waardebonnenactie keert dit najaar terug. (eerder is een waardebonnenactie uitgevoerd voor huiseigenaren in het kader van de Regeling Reductie Energiegebruik RRE). Deze keer kunnen ook huurders meedoen. Met een waardebon kunnen inwoners gratis en eenvoudig energiebesparende producten bestellen tot een bedrag van 70 euro. Voorbeelden zijn tochtstrips, radiatorfolie of ledlampen. Binnen een week na de openstelling (6 oktober) is de waardebon verzilverd door bijna 3.000 huishoudens. Positief is dat al veel waardebonnen zijn benut. De waardebonnen worden verstrekt binnen de kaders van een subsidieverordening. We gaan die kaders verruimen. Nu is er ruimte voor 3.500 waardebonnen en we willen dat met circa 2.800 ophogen. Daardoor kunnen uiteindelijk 6.300 huishoudens gebruik maken van dit aanbod (PS Hardenberg telt ca. 22000 huishoudens) Kosten (circa 200K te dekken vanuit SPUK waar in totaal ruim 900K inzit (betreft Rijksregeling).

•

Verzilverlening: Met de overwaarde van de woning is het met de verzilverlening mogelijk om zonder verhoging van de maandlasten te investeren in een duurzame en levensloopbestendige woning. Tot nu toe zijn ca. 15 leningen aangevraagd. De regeling wordt vanaf 2020 aangeboden. Hoewel dit aantal beperkt is, is het vergeleken met de animo voor de regeling in andere gemeentes best goed te noemen.

3

•

Vechtdal Wonen: Huurwoningen van Vechtdal Wonen worden verduurzaamd. Het verduurzamen verschilt per woning. In veel gevallen verduurzamen we door zuinige ketels te plaatsen, te isoleren, mechanische ventilatie aan te leggen en waar mogelijk zonnepanelen te plaatsen. In prestatieafspraken zijn zaken vastgelegd rond het verduurzamen van woningen. Vechtdal Wonen heeft in de gemeente Hardenberg bijna 5000 woningen in bezit. Het afgelopen jaar zijn bijna 300 woningen verduurzaamd. In 2022 zijn/worden 300 woningen verduurzaamd en 1000 woningen versneld van zonnepanelen voorzien. Vechtdal Wonen wil al haar woningen op gemiddeld energielabel B niveau brengen. Met Vechtdal Wonen is samengewerkt rond het tot stand komen van de transitievisie warmte en VW zal ook worden betrokken bij de uitvoering.

•

Isolatiesubsidie: Woningeigenaren van Drenthe én de gemeente Hardenberg met een inkomen rond of onder het sociaal minimum kunnen vanaf maandag 3 oktober een subsidie aanvragen voor spouwmuur- of bodemisolatie. De subsidie is bedoeld voor inwoners die niet meer verdienen (geregistreerd inkomen) dan € 21,335 (1 persoon) of € 29,598 (2 personen) en eigenaar zijn van de woning die voorzien wordt van isolatie. Inwoners die subsidie aanvragen krijgen maximaal € 2.500,- subsidie voor isolatiemaatregelen. Dit bedrag komt niet op rekening van de woningeigenaar zelf, maar gaat rechtstreeks naar het bedrijf dat de isolatiemaatregelen uitvoert. In de meeste woningen kan voor dit bedrag de gehele isolatiemaatregel uitgevoerd worden. Sinds de openstelling van de regeling zijn er 10 aanvragen gedaan. Huiseigenaren die gebruik hebben gemaakt van de energietoeslag worden individueel geïnformeerd over deze regeling.

•

Proeftuinproject: In Hardenberg is de wijk Norden geselecteerd als voorbeeldwijk. In deze wijk worden woningeigenaren ondersteund bij het verduurzamen van de woning. Het project loopt tot eind 2025. Vanaf begin 2023 komen er regelingen en ondersteuning beschikbaar waarmee we huiseigenaren met een smalle beurs kunnen helpen bij het maken van een plan voor het verbeteren van de woning en het uitvoeren hiervan. Het gaat hierbij om een subsidie, lening en technisch en financiële ontzorging. Het proeftuinproject richt zich op huiseigenaren in de wijk. Van de 120 huiseigenaren in de wijk Norden zijn 40 huiseigenaren actief benaderd. Hiervan zijn 15 geïnteresseerd in het verder verduurzamen van de woning.

4

Landelijke maatregelen voor inwoners •

•

•

Tijdelijke wijziging van het Afsluitbeleid voor kleinverbruikers van elektriciteit en gas en de Warmteregeling: Naast de (koopkracht)maatregelen die het kabinet neemt om huishoudens financieel te ondersteunen bij de stijgende energieprijzen, wil het ook voorkomen dat inwoners deze winter worden afgesloten van hun energievoorziening door tijdelijke betalingsproblemen. Daartoe stelt het kabinet een tijdelijke wijziging voor van het Afsluitbeleid voor kleinverbruikers van elektriciteit en gas en de Warmteregeling. Divosa en VNG zijn door het Rijk gevraagd om reactie te geven op deze tijdelijke wijziging. In hun reactie hebben zij het belang van de inwoners voorop gesteld. De wijziging in het kort: o Een energieleverancier moet maximale inspanning hebben geleverd om in persoonlijk contact met een inwoner te komen wanneer die een betalingsachterstand heeft. o Een energieleverancier moet de inwoner de mogelijkheid bieden tot het treffen van een coulante betalingsregeling en deze daarnaast wijzen op de mogelijkheden voor financiële ondersteuning bij verschillende instanties. o Deze regeling gaat ook gelden voor inwoners van wie de aansluiting op het moment van inwerkingtreding van deze wijziging is afgesloten wegens wanbetaling, met als doel de levering weer te hervatten. o De wijziging geldt voor de komende winterperiode (tot 1 april 2023).

Nationaal Warmtefonds: Bewoners die verduurzamingsmaatregelen niet zelf kunnen financieren, kunnen maatregelen financieren via het Nationaal Warmtefonds. De mogelijkheden worden steeds verder uitgebreid. Zo kunnen woningeigenaren ouder dan 75 jaar sinds februari 2022 financiering krijgen en zijn sinds 1 juni ook bij lagere leenbedragen lange looptijden mogelijk. Ook is het minimum leenbedrag verlaagd naar 1.000 euro en is het mogelijk om 100 procent financiering te ontvangen voor zonnepanelen. De financierbaarheid van verduurzamingsmaatregelen voor eigenaar-bewoners en VvE's wordt de komende maanden verder verbeterd door het volgende: o vanaf 1 november 2022 is er financiering beschikbaar met een rentetarief van 0 procent voor woningeigenaren zonder leenruimte of met een inkomen tot 45.014 euro bruto o woningeigenaren zonder leenruimte kunnen vanaf dan ook buiten de wijkaanpak tot 5000 euro financiering krijgen. Zij betalen aflossing naar draagkracht en het Warmtefonds draagt het restschuldrisico; o kleine VvE's (minder dan 8 appartementen) kunnen vanaf 1 november bij het Warmtefonds aankloppen voor financiering. Investeringsubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE): Om te isoleren en een (hybride) warmtepomp aan te schaffen, kunnen bewoners gebruik maken van de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE).

De ISDE is recent opgehoogd van gemiddeld 20 naar 30 procent wanneer de woningeigenaar twee (isolatie)maatregelen neemt en 15 procent bij één isolatiemaatregel.

5

•

De subsidie voor een (hybride) warmtepomp is overigens 30 procent, ook indien geen andere maatregelen worden genomen. Het budget is per 18 oktober met € 62 miljoen verhoogd. Daarmee is er in totaal € 290 miljoen beschikbaar in 2022. Zet ook de knop om: 17 oktober herstartte de ‘Zet ook de knop om’-campagne met nieuwe energiebesparingstips. Ook beoogt de campagne het bewustzijn te verhogen om meer energie te besparen.

Provinciale regelingen voor inwoners (crisisaanpak energie) De provincie Overijssel trekt 5 miljoen euro uit om de energierekening van inwoners, bedrijven, verenigingen en (culturele) instellingen zo snel mogelijk omlaag te brengen. De ambitie is om 5000 huishoudens en 500 bedrijven, verenigingen en instellingen te ondersteunen. Dat doet de provincie door stevig in te zetten op energiebesparende maatregelen. (E.e.a. moet nog uitgewerkt worden.) • •

Extra investering in isolatiemaatregelen bij woonhuizen, met name gericht op slecht geïsoleerde huizen. Extra investering in de werving en opleiding van vrijwillige energiebespaar- en professionele CV coaches.

Diverse regelingen voor Sociaal-Culturele en Maatschappelijke organisaties •

•

•

•

•

Sportlening: Vanaf 23 januari 2020 kunnen sportverenigingen een sportlening aanvragen bij het BNG Duurzaamheidsfonds voor de verduurzaming van hun accommodatie. Met een garantie van de Stichting Waarborgfonds voor de Sport, is het mogelijk om deze leningen aan te bieden tegen een zeer aantrekkelijk rentetarief. https://www.bngduurzaamheidsfonds.nl/sportlening/ Subsidie in de accommodatiesfeer: Voor de realisatie door de vereniging zelf van nieuwe voorzieningen voor de eigen accommodatie kan een sportvereniging subsidie aanvragen. De gemeente subsidieert bij toekenning van het subsidieverzoek 25% van die kosten op aannemersbasis. https://www.hardenberg.nl/inwoners/inwoners-vervolg/sport-enaccommodaties/sportsubsidies/subsidie-in-de-accommodatiesfeer.html Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE): Voor aanschaf van een of meer warmtepompen of zonneboilers. Vergoeding deel van de aanschafkosten. https://www.rvo.nl/subsidie-en-financieringswijzer/isde/zakelijke-gebruikers Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++): Voor het grootschalig produceren van duurzame (hernieuwbare) energie. Of CO2-verminderende technieken. Deze regeling is voor bedrijven en non-profitorganisaties.

https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/sde Geld terug actie - provincie Overijssel: De subsidie voor de energiebesparende maatregelen bedraagt maximaal 25 procent van de subsidiabele kosten met een maximum van 2.500 euro per aanvrager. http://www.overijssel.nl/loket/subsidie/milieuenergie/energiebesparende/

6

•

•

•

•

Energiefonds Overijssel – provincie Overijssel: Energiefonds Overijssel levert een financiële bijdrage aan ondernemingen, woningcorporaties en projecten die energie besparen of energie opwekken uit hernieuwbare bronnen. https://www.energiefondsoverijssel.nl/ Stimulering bouw en onderhoud van sportaccommodaties (BOSA): Deze regeling is gericht op investeringen in energiebesparing en toepassing van duurzame energie ten behoeve van sportaccommodaties. Er kan maximaal € 125.000,- subsidie per aanvrager per jaar worden aangevraagd. Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA): Nieuwe subsidieregeling voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed zoals o.a.: scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen en kerken. NB: Deze regeling was binnen een dag overtekend. De regeling zal begin 2024 opnieuw beschikbaar komen. Nieuwe aanvragen zijn niet meer mogelijk. Vanaf 1-1-2024 kunnen nieuwe aanvragen worden gedaan. Onbekend is of de rijksoverheid voor 2023 aanvullende middelen beschikbaar stelt zodat per 1-1-2023 nieuwe aanvragen gedaan kunnen worden. Regeling provincie Overijsel (crisisaanpak Energie) Extra investering in energiebesparende maatregelen bij bedrijven, verenigingen en (culturele) instellingen, met name gericht op het midden- en kleinbedrijf.

7

Mogelijkheden voor bedrijven •

• •

•

•

•

de BMKB-Groenregeling: een borgstelling door de rijksoverheid van 67,5% op krediet dat door MKB ondernemers wordt nagevraagd voor het nemen van verduurzamingsmaatregelen. MKB-advies op maat: website met advies via het digitaal doorlopen van een stappenplan voor MKB. Tegemoetkoming Energiekosten-regeling (TEK): De rijksregeling voor het energieintensieve mkb is 14 oktober bekend gemaakt. Samengevat ziet de regeling er als volgt uit: Ondernemers die jaarlijks maar dan 5.000 m3 gas of 50.000 kWh elektriciteit gebruiken en bij wie minimaal 12,5% van de omzet bestaat uit energiekosten, komen vanaf 1 november 2022 tot in principe 31 december 2023 in aanmerking voor de TEK. Via deze regeling krijgen ondernemers een deel van het bedrag dat ze meer zijn gaan betalen voor energie teruggestort. Het bedrag waar ze recht op hebben wordt berekend aan de hand van een drempelprijs cab €1,19 per m3 gas en €0,35 per kWh elektriciteit. Ondernemers die meer dan deze bedragen betalen voor hun gas of elektriciteit krijgen hier 50% van terug, tot een maximum van €160.000. Om in aanmerking te komen van de TEK moeten ondernemers aan de voorwaarden voldoen. Een deel van de energie-intensieve mkb’ers zit nu al in acute problemen en heeft nog de winter van 2022/2023 te gaan.

Daarom heeft het kabinet besloten om tot de openstelling van de TEK coulant om te gaan met individuele ondernemers die een verzoek voor uitstel van belasting indienen. Ook zijn financiële dienstverleners, zoals banken, bereid gevonden om sneller en soepeler om te gaan met aanvragen voor liquiditeit zoals voorschotten. Het kabinet verwacht dat enkele tienduizenden bedrijven gebruik kunnen maken van de TEK waaronder bakkers en productielocaties/werkplaatsen. Ook landbouwbedrijven zoals tuinders vallen onder de TEK, maar voor hen geldt in lijn met Europese staatsteunregels een lager maximum bedrag per onderneming (€62.000 in plaats van €160.000). Het eerder aangekondigde prijsplafond voor kleinverbruikers (huishoudens, zzp’ers en kleinere kantoren) ondersteunt bovendien tenminste 250.000 bedrijven bij de gestegen energiekosten. De RVO gaat de regeling uitvoeren. Regeling provincie Overijsel (crisisaanpak Energie) Extra investering in energiebesparende maatregelen bij bedrijven, verenigingen en (culturele) instellingen, met name gericht op het midden- en kleinbedrijf. Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE): Voor aanschaf van een of meer warmtepompen of zonneboilers. Vergoeding deel van de aanschafkosten.

https://www.rvo.nl/subsidie-en-financieringswijzer/isde/zakelijke-gebruikers Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++): Voor het grootschalig produceren van duurzame (hernieuwbare) energie. Of CO2-verminderende technieken. Deze regeling is voor bedrijven en non-profitorganisaties. https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/sde

8

•

•

•

•

•

• •

•

•

Energie-investeringsaftrek (EIA): Heeft u een bedrijf dat investeert in een bedrijfsmiddel dat zorgt voor minder CO2-uitstoot? Energiezuinig is? Of duurzame energie toepast? Maak dan gebruik van de regeling Energie-investeringsaftrek (EIA). U kunt dan 45,5% van de investeringskosten aftrekken van de winst. Dit verlaagt uw fiscale winst. https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/eia/ondernemers MIA en Vamil voor ondernemers: Voor fiscaal voordelig investeren in milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen en technieken. Met de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen. https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/miavamil/ondernemers Geld terug actie - provincie Overijssel: De subsidie voor de energiebesparende maatregelen bedraagt maximaal 25 procent van de subsidiabele kosten met een maximum van 2.500 euro per aanvrager. http://www.overijssel.nl/loket/subsidie/milieuenergie/energiebesparende/ Energiefonds Overijssel – provincie Overijssel: Energiefonds Overijssel levert een financiële bijdrage aan ondernemingen, woningcorporaties en projecten die energie besparen of energie opwekken uit hernieuwbare bronnen. https://www.energiefondsoverijssel.nl/ Regeling provincie Overijsel (crisisaanpak Energie) Onderzoek naar mogelijkheden voor kleinbedrijf om lening af te sluiten voor verduurzamingsmaatregelen.

Dit doet de provincie in samenwerking met Energiefonds Overijssel (EFO). Regeling provincie Overijsel (crisisaanpak Energie) Extra investering in de werving en opleiding van zij-instromers voor de installatiebranche. Zet ook de knop om: 17 oktober herstartte de ‘Zet ook de knop om’-campagne met nieuwe energiebesparingstips. Ook beoogt de campagne het bewustzijn te verhogen om meer energie te besparen. Energieloket Kamer van Koophandel: . Voor informatie en persoonlijk advies kunnen ondernemers terecht bij het Energieloket van de Kamer van Koophandel op kvk.nl. Naast het geven van praktisch advies over bedrijfsvoering, verwijst de KvK gericht door naar de subsidies en regelingen bij uitvoerder RVO waarmee ondernemingen kunnen verduurzamen of besparen. Verduurzamen van bedrijventerreinen in Hardenberg: De Provincie Overijssel wil een kickstart geven aan het verduurzamen van een bedrijventerrein. Tijdens zgn. sprintsessies (bijeenkomsten) gaan stakeholders zoals parkmanagers, gemeente, selectie van ondernemers, netbeheerder(s), provincie en marktpartijen met elkaar in gesprek over manieren om als individuele ondernemer én als collectief energie te besparen en duurzame alternatieven te ontwikkelen voor fossiele technieken. Een van de sprintsessies wordt georganiseerd voor de drie bedrijventerreinen in de kern Hardenberg. Zo mogelijk nog in 2022.

Aan het einde van de bijeenkomst wordt een onderwerp of project gekozen waar een Bedrijventerrein Uitvoeringsplan (BUP) voor wordt opgesteld. Aan de hand van dit plan wordt een informatiemoment georganiseerd voor alle ondernemers op het bedrijventerrein. Bij voldoende belangstelling én betrokkenheid zal de provincie een kwartiermaker / projectmanager inhuren die het BUP gaat uitvoeren.

9

•

De sprintsessies zijn een concept dat de provincie op drie clusters van bedrijventerreinen in Overijssel willen testen om de “best practices” te combineren tot één gestandaardiseerde sprintsessie die op bedrijventerreinen in heel Overijssel gehouden kunnen worden. Aanpak ‘toekomstbestendig bedrijventerrein Rollepaal’: Het doel van de aanpak is om te komen tot onderscheidende en krachtige samenwerkingen en het vergroten van de aantrekkingskracht van het terrein, als groen, CO2 neutraal en duurzaam bedrijventerrein. Met een bijdrage uit de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe wordt op bedrijventerrein Rollepaal in Dedemsvaart gewerkt aan een plan van aanpak Toekomstbestendige bedrijventerrein (TBBT). De aanpak is gericht op het ondersteunen van een door de ondernemers te ontwikkelen uitvoeringsplan en het verkennen van landelijke/Europese middelen voor de uitvoering zelf. Centraal in dit project staat het creëren van een aanpak waar ondernemers, overheid en onderwijs samenwerken om de krachten te bundelen gericht op digitalisering, toekomstbestendigheid en energie neutrale terreinen. Ondernemers hebben de mogelijkheid om met een adviseur in gesprek te gaan over de toekomstbestendigheid van hun bedrijf, verwarmen en koelen, energiebesparing, energieopwekking en meer. Op basis van de gesprekken wordt een plan van aanpak opgesteld waarin mogelijke maatregelen zijn uitgewerkt.

Daarbij wordt bekeken of er overeenkomsten zijn met andere bedrijven en zaken gezamenlijk kunnen worden aangepakt.

•

Energy hub: In Oost-Nederland lenen ongeveer 50 bedrijventerreinen zich voor een Smart Energy hub-aanpak. Dat blijkt uit onderzoek uitgevoerd door Royal Haskoning DHV in opdracht van provincie Gelderland, Provincie Overijssel en Oost NL. Ook voor bedrijventerreinen in Hardenberg worden mogelijkheden gezien. In een Energie hub worden gebruik en duurzame productie van energie op een slimme manier gecombineerd en de afhankelijkheid van het elektriciteitsnet verkleind. Daarmee worden dure uitbreidingen en verzwaringen van het elektriciteitsnet voorkomen en de leveringszekerheid van energie vergroot. Voor meer informatie: https://oostnl.nl/nl/nieuws/smart-energy-hubs-als-basisvoor-het-energiesysteem-van-de-toekomst#null

10