Presentatie Rekenkameronderzoek Fonds Maatschappelijke Initiatieven
Tekst van het document
Fonds Maatschappelijke Initiatieven Hardenberg
Rekenkamer Hardenberg
Inhoud 1. Rekenkamer & rekenkameronderzoek 2. Nota van bevindingen • Aard en omvang FMI • Uitvoering • Rechtmatigheid, doeltreffendheid en doelmatigheid • Toekomst 3. Conclusies en aanbevelingen
Rekenkamer en rekenkameronderzoek Rekenkamer:
• Onafhankelijk onderzoek • Doeltreffendheid, doelmatigheid, rechtmatigheid • Hardenberg: sinds 2024 hernieuwd
Waarom dit onderzoek?
• Navraag leerde: er was nog geen evaluatie naar FMI • Inzicht in effect van FMI
In dit onderzoek:
• Focus op de periode 2017-2024 • Aandacht voor uitvoering en werking FMI in de praktijk
Onderzoeksvraag en werkwijze Centrale onderzoeksvraag Wordt het Fonds Maatschappelijke Initiatieven doelmatig, doeltreffend en rechtmatig uitgevoerd? Onderzoeksmethodiek • Informatieverzameling en documentanalyse • Interviews met ambtelijk betrokkenen en college • Analyse en verdiepingsslag
Aard en omvang FMI FMI: door raad vastgesteld beleid dat diverse malen is aangepast. De doelen hangen logisch samen met gemeentelijke doelen, hoewel ze niet SMART verwoord zijn.
Aard en omvang FMI Omvang
Aard en omvang FMI Kern Gehele gemeente/kern onbekend Dedemsvaart Hardenberg Gramsbergen Slagharen Sibculo Lutten Radewijk Krim Bergentheim Balkbrug Kloosterhaar Mariënberg Overig Eindtotaal
Aantal goedgekeurde projecten 2017-2024 Bedrag 49 € 116.681 20 € 234.217 40 € 176.815 13 € 116.668 9 € 51.947 6 € 39.300 3 € 38.000 3 € 32.280 12 € 23.458 4 € 15.000 4 € 8.284 1 € 8.000 4 € 6.325 9 € 16.340 177 € 883.315
Inwoners 13.090 20.285 3.265 3.230 1.415 2.010 610 2.205 3.570 4.000 1.490 955 4.650 60.775
Doeltreffendheid • De doelen van het FMI sluiten goed aan bij de brede beleidsdoelen van • • • •
de gemeente. Het college en de gemeenteraad stuurden sporadisch bij op het doelbereik. FMI-activiteiten droegen bij aan de beoogde maatschappelijke effecten. Doelstellingen werden gedeeltelijk aantoonbaar bereikt. De ambtelijke organisatie en het college hadden in onderzoeksperiode zicht op budget en uitgaven, maar er was geen actuele & accurate sturingsinformatie. De gemeenteraad had zicht op het budget, maar niet op de uitgaven.
Doelmatigheid • In het aanvraagproces werd geborgd dat er een logische relatie was
tussen (de hoogte van) het subsidiegeld en de geleverde activiteit/prestatie/effect, en dat het geld nodig. • Met subsidieontvangers zijn afspraken gemaakt over verantwoording. • De verantwoording is passend voor de soort subsidie en gaf voldoende informatie om een rechtmatige, doelmatige en doeltreffende besteding te kunnen beoordelen.
Rechtmatigheid • De criteria voor de subsidieverstrekking zijn niet altijd duidelijk. • De subsidieverstrekking was niet altijd conform kaders en criteria. • Er zijn signalen van willekeur, mede als gevolg van onvoldoende
duidelijkheid over (interpretatie van) criteria. • Er is niet voldaan aan de evaluatieplicht. Onderhavig onderzoek was de eerste evaluatie naar de effectiviteit van het FMI. • Er is geen openbaar subsidieregister opgesteld door de gemeente. • Er vond geen interne controle plaats op het proces (verstrekte subsidies) gericht op interne regelgeving. Er werden wel verbijzonderde interne controles uitgevoerd binnen de gemeente.
Conclusies en aanbevelingen •
Deelconclusie 1
•
Hoewel voor het FMI-beleidskaders en doelen zijn vastgesteld, ontbreekt een onderliggende beleidstheorie en zijn de doelen niet concreet en meetbaar geformuleerd.
•
Aanbevelingen
•
Ontwikkel voor regelingen als de Regeling Daadkrachtig Hardenberg beleidstheorie die expliciet maakt hoe subsidie leidt tot gewenste maatschappelijk effect en formuleer concrete en meetbare doelen.
•
Verken de mogelijkheid van verdeelcriteria die de spreiding van middelen over kernen, sectoren en doelgroepen bevorderen, zodat niet alleen actieve kernen profiteren.
•
Vergroot de bekendheid van het FMI zodat maatschappelijke initiatieven die aansluiten bij de doelstellingen van het FMI breder over de gemeente worden gestimuleerd en ondersteund.
Conclusies en aanbevelingen •
Deelconclusie 2
•
De huidige criteria voor subsidieverlening waren niet altijd helder en eenduidig gedefinieerd en werden ook niet altijd nagevolgd. Er was ruimte voor interpretatieverschillen, inconsistente behandeling van subsidieaanvragen en daarmee een gevaar voor willekeur in de uitvoering.
•
Aanbevelingen
•
Formuleer heldere criteria die toetsbaar en consequent toepasbaar zijn om transparantie, rechtmatigheid en effectiviteit te borgen.
•
Stel duidelijke werkinstructies op voor de ambtelijke organisatie waarin de toepassing van de subsidiecriteria eenduidig wordt beschreven.
•
Zorg dat subsidiecriteria consistent toegepast worden. Indien het nodig is om af te wijken, leg dit dan schriftelijk gemotiveerd vast.
Conclusies en aanbevelingen •
Deelconclusie 3
•
Er is geen openbaar integraal subsidieregister, waardoor de raad, maar ook inwoners en organisaties geen zicht hebben op de toegekende en afgewezen subsidies. Doordat ook de gemeenteraad onvoldoende structureel inzicht heeft in het gebruik, de verdeling en de effecten van de ingezette FMI-middelen, kan de raad zijn controlerende rol slechts beperkt uitoefenen.
•
Aanbevelingen
•
Realiseer een volledig, actueel en openbaar subsidieregister waarin alle toegekende en afgewezen subsidies inzichtelijk zijn, om de controleerbaarheid, rechtszekerheid en transparantie te versterken.
Conclusies en aanbevelingen •
Deelconclusie 4
•
Er was beperkt sprake van monitoring en evaluatie van de behaalde effecten, waardoor het daadwerkelijke doelbereik beperkt kon worden vastgesteld.
•
Aanbevelingen
•
Houd beter zicht op benutting van het budget door tussentijdse monitoring. Stel indien nodig tussentijds prioriteiten om onderbenutting of overbesteding te voorkomen.
•
Plan periodieke evaluaties van de gehele regeling waarin systematisch wordt beoordeeld in hoeverre de subsidieactiviteiten bijdragen aan de beleidsdoelstellingen van de gemeente.
Vragen