Presentatie Perspectiefnota 2026

Perspectiefnota 16 April 2e sessie

Financiën Agenda

1. Project reëel begroten 2. Actualiteit gemeentefonds 3. K&I agenda 4. PPN

Thema/onderwerp

18-6-2025

1. Reëel Begroten Reguliere begroting

Ambities Projecten K&I

Reëel Plannen

Beïnvloedbaarheid

eigen organisatie externe organisaties procedures

Rijk/ ministeries

Belastingen

Budgettaire regels

Thema/onderwerp

18-6-2025

2. Actualiteit – Gemeentefonds Voorbeelden ontwikkelingen waar het knelt… - Algemene kortingen op het gemeentefonds - Jeugd advies commissie van Ark “van kaft tot kaft” - Onderwijshuisvesting, Beheer en onderhoud Openbare ruimte, klimaatbeleid - Slecht nieuws voor verduurzaming, aanpakken netcongestie, wijkontwikkeling en energie-armoede aanpak. Zie ook Voorjaarsnota Rijk duiding, financiële analyse en begrotingsadvies 18-6-2025

Thema/onderwerp

VNG Ledenbrief

2. Actualiteiten - Jeugd Jeugdzorgkosten en rijksmiddelen x 1.000

2025

2026

2027

2028

2029

Tekort (jaarrekening 2024)

-3.100

-3.100

-3.100

-3.100

-3.100

Mutatie Meicirculaire Rekening Rijk

1.484

3.863

3.718

3.867

4.027

1.669

1.525

113

114

-2.677

-2.714

Mutatie Meicirculaire Groeipad hervormingsagenda Mutatie Meicirculaire Extra maatregelen (rijk)

Stelpost : voorschot op rijkscompensatie Saldo

-1.616 18-6-2025

Thema/onderwerp

-2.456

-2.259

-2.380

-2.380

-24

-116

-4.177

-4.053

2. Actualiteit – Begrotingsadvies VNG Probeer 2026 en 2027 sluitend te maken, maar geef de effecten van de kortingen transparant weer Benut de incidentele middelen jeugd om de gaten te dichten Neem een stelpost op voor jeugd voor de jaren 2028 en 2029

Laatste niet toegestaan door de provincie

18-6-2025

Thema/onderwerp

3. Kansen en investeringsagenda B2025 Wat is er gedaan in de begroting 2025? 1. Alle investeringen zijn gezet op een structurele kapitaallast 2. Geen rekening gehouden met de aard van de investering, bijdragen derden, fasering, capaciteit. Gevolg Een structurele (toekomstige) verzwaring van de begroting met meer dan 6 miljoen aan structurele kapitaallasten

Een stelpost opgenomen van 3,5 miljoen reëel begroten en inzet van de AR (structureel) om de meerjarenbegroting sluitend te krijgen. 18-6-2025

Thema/onderwerp

3. Planning in uitvoering, capaciteit en geld elke fase een eigen krediet en planning ONDERZOEK

VOORBEREIDING

UITVOERING

Wat is ervoor nodig om de ambities te realiseren en is dat haalbaar?

Treffen van alle voorbereidingen om tot realisatie over te kunnen gaan

Fysieke realisatie van het project

Bijv. gaan we nieuw bouwen, of gaan we een bestaand gebouw renoveren?

Bijv. bestemmingsplanwijziging, grond aankoop, bestek, architect, bewonersparticipatie enz.

Bijv. het bouwen van een nieuwe school of het aanleggen van een nieuw fietspad.

Plannen voorbereidingsfase

Plannen onderzoeksfase

Plannen uitvoeringsfase

Onderzoekskrediet

Voorbereidingskrediet

Uitvoeringskrediet

dekken met incidentele middelen

wordt op de balans “geparkeerd” en later samengevoegd met het uitvoeringskrediet

wordt volgens de (interne en BBV) regels geactiveerd en afgeschreven gedurende de levensduur van het actief

Thema/onderwerp

3. Eenmalige dekking Hoe? Je voegt een bedrag toe aan de exploitatie (soms meerjarig) om te voorzien in een bijdrage aan derden of om te onderzoeken of om ergens een tijdelijke impuls aan te geven. Het desbetreffende onderdeel hoeft niet te worden geactiveerd. Komt niet op de balans hoeft over een aantal jaren niet vervangen te worden. Het bedrag wat je toe voegt aan de exploitatie haal je uit de (algemene) reserve. 1/1

18-6-2025

31-12

3. Mini college – structurele dekking Hoe? Je neemt een investering op. Een jaar na oplevering van de investering ga je de investering activeren. Dit betekent dat je het “actief” op je balans zet, de school, de weg, theater..

Na de afschrijftermijn ga je bepalen of je het wel of niet gaat vervangen. 1/1

31-12

18-6-2025

3. Structurele dekking methode 1 Je benut de begrotingsruimte structureel om de kapitaallast te dekken. Tot in lengte der jaren. Wanneer verstandig? Bij een wettelijke plicht bijvoorbeeld onderwijshuisvesting, of een brug…

Voordeel Wanneer het actief is afgeschreven heb je ruimte om opnieuw te investeren. 1/1

31-12

Nadeel Vergt structurele begrotingsruimte, drukt jarenlang op je begrotingsruimte Inzichten veranderen 18-6-2025

3. Structurele dekking methode 2 Je dekt de kapitaallast gedurende de afschrijftermijn. Dit door je door de totale meerjarige kapitaallast te storten in de dekkingsreserve kapitaallast (de methode is voorgeschreven). Het bedrag haal je uit de AR en stort je in de dekkingsreserve kapitaallast. Wanneer verstandig? Bij niet wettelijke voorzieningen Voordeel 1/1 Niet onnodig de begroting verzwaren

31-12

Nadeel Geen ruimte na de afschrijftermijn om opnieuw te investeren 18-6-2025

3. Eenmalige of structurele dekking Begrotingsjaar = 2026, meerjarenraming + 3 jaar (dus t/m 2029) Investeringen in 2029 of later leiden pas in 2030 (buiten de planperiode) tot kapitaallasten. Investeringen in 2025-2028 hebben een effect op deze meerjarenraming. Investeringen uit de kansen- en investeringsagenda:

1/1

Bedragen x € 1.000

Geaccordeerde projecten, investeringsbedrag

119.560

Waarvan naar verwachting buiten de planperiode (vanaf 2029)

63.949

Investeringen die kunnen leiden tot kapitaallasten in de planperiode

55.611

31-12

Door onderzoeks- of voorbereidingskredieten beschikbaar te stellen voor investeringen die naar verwachting buiten de planperiode vallen, kunnen we wel starten met het maken van de plannen. 18-6-2025

4. PPN Meibrief - vertrekpunt

Thema/onderwerp

18-6-2025

4. Uitkomst geactualiseerde begroting

Thema/onderwerp

18-6-2025

18-6-2025

Thema/onderwerp

Vragen?

18-6-2025

Thema/onderwerp

18-6-2025

Thema/onderwerp

2. Achtergrond Actualiteiten Rijk - Jeugd Tabel 2 - Bedragen omgerekend naar jouw gemeente VJN 2025 Mutaties Jeugd

2025

2026

2027

2028

2029

2030

0

0

0

0

0

0

Tekort voor rekening rijk, vanaf 2025 (50%)

1.400.000

1.400.000

1.400.000

1.500.000

1.500.000

1.500.000

Groeipad maatregelen Hervormingsagenda

0

1.700.000

1.600.000

0

0

0

Eigen bijdrage Jeugdzorg*

-900.000

-900.000

-900.000

Eigen bijdrage Jeugdzorg* / budgetneutraal aanv begr circ

900.000

900.000

900.000

Sturen optrajectduur Jeugdzorg*

-200.000

-200.000

-200.000

Sturen optrajectduur Jeugdzorg*/ budgetneutraal aanv begr circ

200.000

200.000

200.000

Tekort 2023-2024 (50%)

Indexeren opbrengst Hervormingsagenda *

-1.800.000 -1.800.000 -1.800.000

Hervormingsagenda Jeugd, Aanvullende Post Bijstelling mutatie Voorjaarsnota Jeugd voor jouw gemeente

1.400.000

1.200.000

1.000.000

1.100.000

1.200.000

1.200.000

4.300.000

4.000.000

800.000

900.000

900.000

De oude richtlijn jeugdzorg vervalt: Compensatie jeugd (commissie Wijzen)

-2.456.000 -2.259.000 -2.380.000 -2.380.000 -2.380.000

Rutte IV

1.600.000

1.600.000

1.600.000

1.600.000

1.600.000

Per saldo vervallen de volgende bedragen

-856.000

-659.000

-780.000

-780.000

-780.000

3.444.000

3.341.000

20.000

120.000

120.000

Bijstelling mutatie Voorjaarsnota Jeugd voor jouw gemeente incl aanv begrotingscirculaire

18-6-2025

Thema/onderwerp

1.400.000

3. Tussenstap wat is activeren? Investeringen bijvoorbeeld een bouw van een school. Worden een jaar na oplevering geactiveerd. Dit betekent dat het nieuwe actief (je bezit) op de balans komt te staan. Dit bezit verliest elk jaar aan waarde / verouderd, je schrijft erop af. Het bedrag waarmee we afschrijven is de kapitaallast (afschrijving + rente) Dit doe je voor de duur van de afschrijftermijn. Na de afschrijftermijn, heb je weer middelen nodig voor een nieuwe school of voor renovatie. 1/1 Die structurele kapitaallast “drukt” op je exploitatie en moet voorzien worden van dekking. Hier zijn twee manieren voor.

18-6-2025

31-12

3. Investeren met eenmalige middelen Wanneer? Bijvoorbeeld: • Als we een bijdrage doen in een investering van een ander. • Verkeerskundige aanpassingen aan bestaande infrastructuur (waarbij de infrastructuur te zijner tijd als geheel wordt vervangen). • Initiële investeringen, waarbij een deel van de investering eenmalig is. Bijv. nieuw fietspad: bijv. het maken van de plannen incl. bewonersparticipatie, bestemmingsplan wijziging, tracé ontruimen, grondaankoop. • Nieuwbouw of aankoop van gebouwen waarin een maatschappelijke, maar voor onze gemeente niet-wettelijk verplichte taak wordt ondergebracht. Herinvestering vraagt te zijner tijd om een nieuwe politieke afweging.

18-6-2025

Thema/onderwerp

4. Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen zijn onvermijdbare ontwikkelingen van buitenaf waar we geen invloed op hebben en die wel financiële gevolgen hebben. Bij de autonome ontwikkelingen kan gedacht worden aan cao-afspraken, verplichte uitgaven aan gemeenschappelijke regelingen en aanpassingen wettelijke taken. In onderstaande tabel is de inventarisatie van de autonome ontwikkelingen opgenomen. Voorbeeld: Deelname in een gemeenschappelijke regeling,

Thema/onderwerp

18-6-2025

4. Knelpunten De uitvoering van het beleid waar een raadsbesluit aan ten grondslag ligt, kunnen financiële knelpunten ontstaan. Financiële mee- en tegenvallers < € 50.000 dienen binnen het programma zelf opgevangen te worden. Daar waar knelpunten ontstaan bij de uitvoering van bestaand beleid vindt eenmalige dekking plaats uit de algemene middelen. Structurele oplossing moet binnen het programma zelf worden aangedragen met een heroverwegingsvoorstel. Bij de perspectiefnota / begroting vindt vervolgens een integrale afweging en besluitvorming. Je hebt hier een keuze, je kunt een afweging maken. Tijdens de (lopende) onderzoeken t.b.v. de evaluatie van het parkeerbeleid is geconstateerd dat de betalingsbereidheid en inkomsten uit naheffingen op dit moment lager zijn dan geraamd. De baten vallen € 300.000 lager uit. Thema/onderwerp

18-6-2025

4. Nieuw beleid De voorstellen voor nieuw beleid worden op twee momenten per jaar ingebracht bij de perspectiefnota en /of bij de begroting. Dit maakt integrale afweging mogelijk. Voor de voorstellen nieuw beleid ingebracht bij de perspectiefnota (voor 1 juli naar de raad, uit financiële verordening) moeten zover van toepassing doelstellingen en prestaties worden opgenomen.

Tussentijds kan het college alleen de raad voorstellen de begroting te wijzigen voor nieuw beleid, indien dit nieuw beleid voldoet aan de 3O’s: een “onvermijdelijke”, “onuitstelbare” en “onvoorziene” situatie. Thema/onderwerp

18-6-2025