Meibrief 2024
Tekst van het document
2
Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................................................................. 5 Programma 1 Ruimtelijk Hardenberg .................................................................................................................................... 7 Programma 2 Economisch en recreatief Hardenberg .................................................................................................. 11 Programma 3 Duurzaam Hardenberg ................................................................................................................................ 16 Programma 4 Sociaal Hardenberg ....................................................................................................................................... 19 Programma 5 Dienstverlenend Hardenberg .................................................................................................................... 22 Programma 6 Financiën ........................................................................................................................................................... 25 Totaaloverzicht .............................................................................................................................................................................
27
3
4
Inleiding Het doel van de meibrief is de raad te ondersteunen om zijn 3 taken uit te voeren: •
kaderstellende rol (inclusief budgetrecht) richting college.
•
controlerende rol (door verantwoording van het college te ontvangen).
•
vertegenwoordigende rol (door wensen en bedenkingen te uiten).
De opzet van de meibrief wijkt af van de bestuursrapportages van voorgaande jaren. De rapportage blijft beperkt tot een financiële rapportage, waarin wordt ingegaan op: •
de doorwerking uitkomsten jaarrekening 2023;
•
collegebesluiten in 2024 met financiële gevolgen;
•
administratieve wijzigingen zonder gevolgen voor het begrotingssaldo.
De informatie in deze meibrief is gebaseerd op de kennis van de stand van zaken van het 1e kwartaal van dit jaar. Geen voorstellen nieuw beleid Belangrijk aandachtspunt is dat de meibrief niet bedoeld is voor voorstellen nieuw beleid. Financiële gevolgen Bij elk programma zijn de financiële effecten van de meibrief in beeld gebracht. De jaarschijf 2024 laat een voordeel zien van ruim € 1,8 miljoen, vanaf 2025 zijn de jaarschijven negatief. Het voordeel voor 2024 is incidenteel, terwijl een aantal structurele nadelen in deze meibrief verwerkt zijn.
Bovenstaande saldi geven de nieuwe begrotingssaldi weer. Dit is, gezien het moment van de meibrief, nog geen voorspelling van het jaarrekeningresultaat. In een volgend P&C-document (de novemberbrief) komt dit aan de orde. In hoofdstuk 7 is een totaaloverzicht gegeven, met daarbij de nieuwe saldi van de begroting 2024 en meerjarenraming. Nieuwe P&C-cyclus Deze meibrief is het eerste rapportagemoment in de nieuwe P&C-cyclus. Onderstaand treft u nogmaals de nieuwe opzet van de P&C-cyclus aan.
5
Leeswijzer In deze meibrief worden per thema de financiële consequenties van de ontwikkelingen sinds de vaststelling van de begroting 2024 weergegeven. Dit zijn zowel ontwikkelingen met financiële gevolgen als ontwikkelingen die geen financiële gevolgen hebben voor het begrotingssaldo, maar waarvoor het wel gewenst is deze te verwerken om de voorspelbaarheid en inzichtelijkheid van de begroting te vergroten. Ook wordt bij een aantal thema's gevraagd een krediet beschikbaar te stellen of te verhogen. De kapitaallasten van deze krediet(aanpassing)en zijn meegenomen onder de budgetbijstellingen met gevolg voor het begrotingsresultaat.
6
Programma 1 Ruimtelijk Hardenberg Centrumontwikkeling Subsidies stadsarrangement en crisisarrangement
BUDGETNEUTRAAL
De subsidies die wij in voorgaande jaren van overige (overheids)instellingen hebben ontvangen, waren eind 2023 nog niet geheel besteed. Besteding zal naar verwachting dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de restantsubsidie als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om de volgende subsidies: - stadsarrangement actieplan Hardenberg centrum
€
15.109
- crisisarrangement 4 Hardenberg/ Dedemsvaart
€
14.000
Stationsomgeving Geen financiële wijzigingen op dit moment.
Landbouw en Platteland Vechtrijk Gramsbergen
N € 32.000 S
Collegebesluit d.d. 9-4-2024 We zijn voornemens om de uitvoering van Vechtrijk Gramsbergen dit voorjaar af te ronden. Door de gevolgen van het extreme hoogwater afgelopen winter en onvoorziene zaken in de ondergrond (verontreiniging, archeologie, sterk wisselende bodemlagen) en de monitoring van watervogels vallen de uitvoeringskosten hoger uit dan geraamd. Om het project af te kunnen ronden zonder afbreuk te doen aan de doelstelling en de beoogde kwaliteit, wordt gevraagd om een aanvullend krediet van € 370.000 beschikbaar te stellen. Daarnaast wordt een bedrag van € 325.000 ten laste van het begrotingssaldo gebracht. De kapitaallasten van de verhoging van het krediet bedragen structureel ongeveer € 32.000 (afschrijvingstermijn 20 jaar, rente 3,5%). Aanvullend krediet
€ 370.000
Woningbouw Subsidies woningbouwprojecten/ huisvesting
BUDGETNEUTRAAL
De subsidies die wij in voorgaande jaren van overige (overheids)instellingen hebben ontvangen, waren eind 2023 nog niet geheel besteed. Besteding zal naar verwachting dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de restantsubsidie als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om de volgende subsidies: - De Lanen Marslanden 15 woningen
€
5.000
- ISV-3 binnenstedelijke vernieuwing
€
25.861
- Regeling huisvesting aandachtsgroepen
€
350.000
- Woningbouwproject Marslanden I De Lanen II
€
7.500
- Woningbouwprojecten Burg. Oprellaan 10 woningen
€
50.000
Laatstgenoemde subsidie zetten wij in als bijdrage in het woningbouwplan Postlaan Bergentheim. Inhuur vergunningverleners Bouw- en woningtoezicht
BUDGETNEUTRAAL
Voor de vergunningverlening voor grote projecten ramen wij een bedrag van € 410.000 om daarvoor extern personeel in te zetten. Deze raming is bij de Begroting 2024 niet meegenomen. De kosten ervoor zijn nu in beeld. Dekking vindt plaats door de opbrengsten uit leges omgevingsvergunningen te verhogen met eenzelfde bedrag.
7
Versnellingsprogramma woningbouw
BUDGETNEUTRAAL
Het is al jaren gebruikelijk om vanuit de programmamiddelen voor het versnellingsprogramma Wonen en werken in Hardenberg extern personeel in te zetten. De kosten hiervoor zijn nu bekend en ramen we nu (€ 374.408). Dekking vindt plaats door het budget voor 'Adviezen derden' met eenzelfde bedrag te verlagen. Stelpost Wet goed verhuurderschap
BUDGETNEUTRAAL
Op 13 februari 2024 hebben wij besloten om de stelpost Wet goed verhuurderschap structureel vrij te geven. We ontvangen voor dit doel een bedrag vanuit de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de taakmutatie ervoor hebben we bij de begroting voorlopig geparkeerd op een stelpost. Formeel kunnen we hierop geen kosten verantwoorden. We verlagen de stelpost (voor 2024 € 29.000) en ramen de lasten nu als 'Adviezen derden' om een meldpunt in te richten waar huurders (inclusief arbeidsmigranten), woningzoekenden, omwonenden en anderen terechtkunnen met signalen en klachten over ongewenst gedrag van verhuurders of verhuurbemiddelaars.
Mobiliteit Onderhoud openbare verlichting
N € 40.000 S
Uit de jaarrekening 2023 blijkt dat op de post onderhoud Openbare verlichting een structureel nadeel van € 40.000 is ontstaan. De raamovereenkomst voor het onderhoud van de openbare verlichting is in december 2022 opnieuw aanbesteed. De prijzen zijn, t.o.v. oude contract, hoger mede als gevolg van algehele prijsstijging van materialen en lonen. Via deze Meibrief wordt de raming aangepast. Onderhoudsbijdrage aan kredieten vanuit Wegenbudget
BUDGETNEUTRAAL
Voor diverse projecten is sprake van een bijdrage uit het onderhoudsbudget Wegen. Deze bijdrage wordt in mindering gebracht op het onderhoudsbudget wegen en gestort in de reserve dekking kapitaallasten. Het betreft in 2024 de volgende bijdragen: •
Tottenhamstraat (Rheezerend - Dedemsvaartseweg Noord)
€ 128.150
•
Dedemsvaartseweg (Stobbeplasweg - Tottenhamstraat)
€ 125.250
•
Scholtensdijk (Haardijk - Hessenweg)
€ 18.400
Areaaluitbreiding
BUDGETNEUTRAAL
In de begroting 2024 is structureel € 93.000 beschikbaar gesteld voor areaaluitbreiding. Toerekening aan de begrotingsposten waar dit budget betrekking op heeft moet nog plaatsvinden. We stellen voor dit via de Meibrief te verwerken. Vergoeding degeneratiekosten aanleg glasvezel
BUDGETNEUTRAAL
In het kader van de aanleg glasvezelnetwerk Kleine Kernen vergoed Delta Fiber Netwerk Oost de kosten van degeneratie en overige gemeenschappelijke kosten aan de gemeente Hardenberg. De totale vergoeding is inmiddels vastgesteld en komt ten gunste van het budget onderhoud wegen (klein onderhoud). Het betreft een bedrag van € 168.500. Herverdeling GVVP-kredieten
BUDGETNEUTRAAL
Bij de raming van de GVVP projecten 2024 is – vanwege het feit dat er nog geen volledig inzicht was in alle projecten die in voorbereiding waren – € 411.000 gereserveerd voor diverse maatregelen. Gaandeweg de diverse initiatieffases met doorkijk richting uitvoeringsfases werden de ramingen
8
concreter. Daardoor is er nu beter zicht op de benodigde middelen per project. Voorgesteld wordt om € 325.000 te herverdelen naar een aantal GVVP-projecten, te weten: -
€ 100.000 naar Rotonde Eur.weg-Br.weg H'berg
-
€ 25.000 naar Sportlaan Dedemsvaart
-
€ 25.000 naar Dorpsstr NO Kloosterhaar
-
€ 75.000 naar Rheezerweg Rheeze
-
€ 100.000 naar Dedemsv.weg/Tottenhamstraat
Het restant ad € 86.000 blijft beschikbaar voor diverse maatregelen. Voortgang publieke mobiliteit
N € 110.000 I
Collegebesluit d.d. 21-11-2023 Met een goed samenhangend netwerk van vervoersmogelijkheden zal de bereikbaarheid in onze gemeente aanzienlijk toenemen en wordt iedereen de mogelijkheid geboden om actief deel te nemen. Door trein, bus, buurtbus en flexibelvervoer straks slim in te zetten en goed te laten samenwerken en op elkaar af te stemmen zal de leefbaarheid in de gemeente toenemen en de autoafhankelijkheid afnemen. Voor het verder uitwerken van het flexibele systeem is specifieke kennis en kunde nodig. Deze kennis en capaciteit is niet beschikbaar binnen de gemeente dan wel de provincie. Hierbij moet niet alleen de inhoudelijke vertaling van het Twentsflex systeem naar Hardenberg plaats vinden, maar ook de financiële consequenties inzichtelijk worden gemaakt. Voor de verdere uitwerking van dit vervoerssysteem is een projectleider voor ± 16 uur in de week nodig en daarnaast nog externe ondersteuning en uitvoeringskosten (€ 40.000,-). De kosten hiervoor bedragen voor een jaar derhalve € 110.000,-. Voorbereidingskrediet fietspad Groot Oever Collegebesluit d.d. 02-04-2024 Voorbereidingskrediet fietspad Groot Oever We hebben de ambitie om een vrijliggend fietspad te realiseren langs Groot Oever. Dit fietspad zorgt voor een veilige verbinding, voor zowel de utilitaire als de recreatieve fietser, tussen Balkbrug en IJhorst.
De gemeente Staphorst legt op dit moment het vrij liggende fietspad aan tot enkele honderd meters voor onze gemeentegrens. Ook wij hebben al de eerste gesprekken gevoerd en tracéonderzoek laten doen voor de realisatie van het vrijliggende fietspad. Om dit proces verder te brengen is een voorbereidingskrediet nodig voor de inzet die nodig is bij de voorbereiding van de aankoop van gronden, de noodzakelijke planologische onderzoeken zoals flora en fauna en bodemonderzoek en gesprekken met belanghebbenden. Wanneer we het proces nu voortzetten gaan we er vanuit dat we in 2025, met behulp van de kansen- en investeringsagenda, het fietspad kunnen gaan realiseren. Het voorbereidingskrediet van € 50.000,- wordt verminderd op het bedrag dat is gereserveerd voor de kansen- en investeringsagenda. Dit voorbereidingskrediet is alleen nodig als Groot Oever onderdeel blijft van de kansen- en investeringsagenda. Voorbereidingskrediet € 50.000
9
Middelen Programma Ruimtelijk Hardenberg Bedragen x €1.000
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
Baten
16.294
11.927
9.896
8.037
Lasten
-37.454
-33.039
-30.105
-29.454
Saldo van baten en lasten
-21.160
-21.112
-20.209
-21.417
Baten meibrief
1.046
0
0
0
Lasten meibrief
-162
-57
-56
-54
Saldo baten/lasten meibrief
884
-57
-56
-54
Nieuw saldo baten en lasten
-20.276
-21.169
-20.265
-21.471
10
Programma 2 Economisch en recreatief Hardenberg Economie Realisatie toiletvoorziening vrachtwagens parkeerplaats Loswal
N €16.000 S
Collegebesluit d.d.19-03-2024 De resultaten van het onderzoek geven ons genoeg aanknopingspunten om te concluderen dat het realiseren van een toiletvoorziening met douchegelegenheid mogelijk is. Voorwaarde hierbij is het positief doorlopen van een gebruikelijke ruimtelijke procedure en het beschikbaar hebben van financiële middelen. Wij stellen uw raad daarom voor hier structureel € 16.000 voor vrij te maken. Subsidies Regiodeals
BUDGETNEUTRAAL
De subsidies die wij in voorgaande jaren van overige (overheids)instellingen hebben ontvangen, waren eind 2023 nog niet geheel besteed. Besteding zal naar verwachting dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de restantsubsidies als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om de volgende subsidies: - IQ Boulevard
€
1.105.500
- 2 projecten Regiodeal ZO Drenthe 2e tranche
€
30.000
- 2 projecten Regiodeal ZO Drenthe 5e tranche
€
393.261
Regiodeals
BUDGETNEUTRAAL
Het is al jaren gebruikelijk om vanuit de programmamiddelen voor de Regiodeals extern personeel in te zetten. De kosten hiervoor zijn nu bekend en ramen we nu (€ 334.080). Dekking vindt plaats door het budget voor 'Adviezen derden' met eenzelfde bedrag te verlagen. Economisch beleid algemeen
BUDGETNEUTRAAL
Als aanvulling op de primaire begroting is de formatie-uitbreiding voor wonen en planeconomie (tezamen € 174.000) geraamd op Economisch beleid algemeen. De formatie-uitbreiding merken we aan als vaste formatie en ramen we nu op de teamkostenplaatsen (zie 'programma'Financiën). Het is al jaren gebruikelijk om vanuit de programmamiddelen voor economisch beleid algemeen extern personeel in te zetten. De kosten hiervoor zijn nu bekend en ramen we nu (€ 48.000). Dekking vindt plaats door het budget voor 'Adviezen derden' met eenzelfde bedrag te verlagen.
Sportbeleid en sportaccommodaties Zwembad Hattemat – Herstel wanden instructiebad
N € 12.860 S
Collegebesluit d.d. 12-12-2023 Bij inspecties van het instructiebad bij Zwembad Hattemat bleek dat de coating aan een grote onderhoudsbeurt toe was. Bij uitvoering kwamen er echter grotere gebreken naar voren waardoor ingrijpende maatregelen nodig waren die niet waren voorzien. Coaten zou onvoldoende effect hebben waardoor herstel van de polyester wanden nodig is. Het college heeft ingestemd met het beschikbaar stellen van een eenmalig krediet, groot € 151.250 met een jaarlijkse kapitaallast van € 12.860. Krediet € 151.250
11
Zwembad de Kiefer – Klein onderhoud
N € 27.530 S
Al een aantal jaren wordt het budget Klein onderhoud bij zwembad de Kiefer overschreden. Het huidige budget is net voldoende voor de onderhoudscontracten zoals benoemd in de jaarrekening 2023, waardoor er geen dekking is voor kosten voor herstel en reparaties. Daarnaast zijn zowel de materialen als de uren in prijs gestegen. Gemiddeld over de afgelopen 3 jaren is er een bedrag nodig geweest van € 60.000 terwijl het huidige budget € 37.000 bedraagt. Voorstel om budget klein onderhoud structureel op te hogen naar € 65.000. Aanpassing zwembadinstallaties ivm omgevingswet
N € 18.636 S V € 1.250 S N € 25.500 S
Collegebesluit d.d. 09-04-2024 De nieuwe omgevingswet is vanaf 1 januari 2024 van kracht geworden. De omgevingswet geeft ook invulling aan de eisen die gesteld worden aan waterkwaliteit en het beheer van binnen- en buitenzwembaden. In 2024 en 2025 worden de eisen aan de waterkwaliteit gefaseerd aangescherpt. Om aan de nieuwe eisen te kunnen voldoen is aanpassing van de installaties noodzakelijk. Ook is meer inzet nodig voor zwembadbeheer door aanvullende beheermaatregelen zoals het intensiveren van de uitvoering van waterkwaliteitsmetingen. De structurele kostenstijging voor kapitaallasten in verband met de noodzakelijke investeringen bedragen € 18.636. De structurele kosten voor onderhoud en energie nemen met circa € 1.250,- per jaar af. De structurele kosten voor zwembadbeheer nemen met circa 25.500 toe. Krediet € 219.250 Bijdrage Turn- en Sportcentrum
N € 13.000 I
Vanwege gestegen vaste lasten de bijdrage voor 2024 en 2025 met € 13.000,- verhogen Toplaag atletiekbaan sportboulevard Hardenberg
N € 36.000 S
Collegebesluit d.d. 23-04-2024 Eind vorig jaar werd tijdens de uitvoering van onderhoud geconstateerd dat de toplaag van de atletiekbaan op verschillende plaatsen begon los te laten. Na 11 jaar moet de toplaag gerenoveerd worden waardoor de baan weer veilig gebruikt kan worden. Voorgesteld wordt hiervoor een krediet van € 305.000 beschikbaar te stellen. De kapitaallasten hiervan bedragen € 36.000. Krediet € 305.000 Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK GALA)
BUDGETNEUTRAAL
In 2023 sloten het ministerie van VWS, GGD/GHOR, de zorgverzekeraars en gemeenten het Gezond en Actief Leven Akkoord. Daarin zijn afspraken gemaakt over een gezamenlijke inspanning in de richting van een Gezonde Generatie 2040 met de focus op sport en de sociale basis. Het rijk ondersteunt de gemeenten financieel met een aantal regelingen (deels bestaand en deels nieuw) die zijn gebundeld in een Specifieke Uitkering GALA. Voor 2024 wordt in totaal een bedrag van € 1.082.424 beschikbaar gesteld, doel is om deze middelen in 2024 te besteden. Lukt dat niet dan storten we deze in 2024 terug naar het rijk.
12
Van deze € 1.082.424 is reeds € 36.500 opgenomen onder het programma Duurzaam voor bevordering van gezondheid in de leefomgeving. Kleedkamers HHC Op dit moment zijn we in gesprek met voetbalvereniging HHC over de hoogte van de gemeentelijke bijdrage voor nieuwe kleedkamers. Dit vereist maatwerk omdat in de praktijk blijkt dat de bestaande beleidslijn niet altijd toereikend is en een nieuwe beleidslijn nog niet beschikbaar is. Omdat de uitkomst hiervan nog niet bekend is kon dit nog niet verwerkt worden in de meibrief. Voor de behandeling van deze meibrief op 11 juni door uw raad komen wij met een stand van zaken.
Kunst en cultuur Toekomstkracht Overijsselse Bibliotheken
N € 47.500 I
De provincie Overijssel heeft voor bibliotheekstichtingen in Overijssel een subsidie beschikbaar gesteld van maximaal € 95.000. Deze subsidie is bedoeld voor bibliotheekinnovatie: het ontwikkelen en invoeren van een nieuw of verbeterd product, proces of dienst bij een lokale bibliotheek. Voor de aanvraag van de subsidie wordt van de gemeente Hardenberg een cofinanciering gevraagd van € 47.500. Dit betreft een incidentele bijdrage.
Evenementen Op dit moment zijn er voor dit thema geen bijzonderheden te melden.
Openbaar groen en open lucht recreatie Onderhoud openbaar groen
N € 20.000 S
Uit de jaarrekening 2023 blijkt dat de kosten voor onderhoud openbaar groen structureel hoger uitvallen dan geraamd. We hebben o.a. een nieuw contract afgesloten voor het onderhoud van het openbaar groen op het bedrijvenpark Haardijk. Dit betekent structurele meerkosten van € 20.000. De begroting wordt via deze Meibrief geactualiseerd. Openbaar groen / plaagbeheersing
BUDGETNEUTRAAL
Er dient een administratieve correctie plaats te vinden bij de posten openbaar groen (bestrijdingsmiddelen) en plaagbeheersing om een eerdere uitsplitsing van deze posten op een juiste wijze weer te geven. Speeltuinen
BUDGETNEUTRAAL
Bij het invoeren van het buitenruimteplan voor bewegen, ontmoeten, spelen en sporten (boss) wordt tijdelijk extra inzet geleverd. Onder andere voor communicatie en participatie. In verband hiermee wordt een bedrag van 38.000 budgetneutraal verschoven van de post subsidies naar de post overige diensten. Subsidie Vitale vakantieparken Vechtdal
BUDGETNEUTRAAL
De subsidie die wij in voorgaande jaren van overige (overheids)instellingen hebben ontvangen voor vitale vakantieparken Vechtdal, was eind 2023 nog niet geheel besteed. Besteding zal naar verwachting dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de restantsubsidie als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om een restantsubsidie van € 28.956
13
Uitkijktoren De Zwiese
N € 17.500 S N € 40.000 I
Dit betreft de administratieve verwerking van het collegebesluit d.d. 9-5-2023 en de raadsinformatiebrief van 31-10-2023. De uitkijktoren van Landhoeve De Zwiese was als gevolg van doorverkoop niet langer toegankelijk voor publiek. Na gesprekken met betrokken partijen is besloten om als gemeente de toren in beheer te nemen. De uitkijktoren heeft maatschappelijke waarde voor de Gemeente Hardenberg en de gemeente was de enige partij die bereid was de toren te beheren. De structurele kosten bedragen € 17.500 en bestaan uit onderhoud, energie, verzekeringen en belastingen/heffingen. Er is sprake van achterstallig onderhoud. Dit onderhoud dient plaats te vinden, kosten € 40.000 incidenteel.
14
Middelen Programma Economisch en recreatief Hardenberg Bedragen x €1.000
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
Baten
4.163
4.302
4.071
5.608
Lasten
-20.274
-19.764
-18.014
-17.474
Saldo van baten en lasten
-16.111
-15.462
-13.943
-11.866
Baten meibrief
2.597
-6
-6
-6
Lasten meibrief
-2.279
38
51
52
Saldo baten/lasten meibrief
318
32
45
46
Nieuw saldo baten en lasten
-15.793
-15.430
-13.898
-11.820
15
Programma 3 Duurzaam Hardenberg Circulariteit Energieneutraal verbouwen 2.0
BUDGETNEUTRAAL
Bij de 1e bestuursrapportage 2023 zijn de lasten en baten voor het project “Energieneutraal Verbouwen 2.0” verwerkt. De baten uit bijdragen van derden - naast een subsidie van de provincie van € 200.000 - bedroegen € 197.915. In 2023 heeft dit project niet tot uitgaven of inkomsten geleid, zodat we die voor 2024 weer opvoeren. Subsidie Energieneutraal verbouwen 2.0
BUDGETNEUTRAAL
De subsidie die wij in voorgaande jaren van de provincie hebben ontvangen, was eind 2023 nog niet geheel besteed. Besteding zal naar verwachting dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de restantsubsidie als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om een restantsubsidie van € 170.652.
Energietransitie en energie-innovatie Subsidies Duurzaamheid
BUDGETNEUTRAAL
De subsidies die wij in voorgaande jaren van overige (overheids)instellingen hebben ontvangen, waren eind 2023 nog niet geheel besteed. Besteding zal naar verwachting dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de restantsubsidies als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om de volgende subsidies: - aanpak energiearmoede
€
515.669
- Regiodeal project toekomstbestendige bedrijventerreinen
€
35.763
- inkoopactie isolatie Hardenberg
€
11.121
- nationaal isolatieprogramma
€
2.610.230
Energieloket
BUDGETNEUTRAAL
Het is al jaren gebruikelijk om vanuit de programmamiddelen voor het energieloket extern personeel in te zetten. De kosten hiervoor zijn nu bekend en ramen we nu (€ 42.785). Dekking vindt plaats door het budget voor 'Adviezen derden' binnen duurzaamheid met eenzelfde bedrag te verlagen.
Duurzaamheid en klimaatadaptie Middelen voor groene bijdrageregeling en planvorming
BUDGETNEUTRAAL
In 2023 hebben we een goede start kunnen maken met de uitvoering van dit thema. We hebben in de tweede berap gemeld dat we, in verband met het organiseren van de benodigde capaciteit, een deel van de begrote middelen niet konden besteden. In de jaarrekening zijn deze middelen toegevoegd aan de voorziening. Daarbij hebben we voorgesteld deze middelen in de meibrief weer beschikbaar te stellen, omdat we deze middelen wel hard nodig hebben. Conform de jaarrekening stellen wij daarom voor om deze middelen weer toe te voegen aan de exploitatie riolering. Het gaat daarbij om de volgende middelen: Groene Bijdrageregeling € 50.000 Planvorming DPRA € 30.000
• •
Provinciale subsidie op onze eigen groene subsidieregeling
BUDGETNEUTRAAL
De provincie draagt incidenteel €15.000 bij aan onze groene subsidieregeling. We stellen voor deze middelen toe te voegen aan de exploitatie riolering (aan zowel de inkomsten als de uitgavenkant).
16
Rijksbijdrage in het kader van Gezond en Actief leven
BUDGETNEUTRAAL
In het kader van het Gezond en Actief leven akkoord stelt het rijk voor 2024 een bedrag van € 36.500 beschikbaar voor bevordering van gezondheid in de leefomgeving. We stellen voor om deze middelen toe te voegen aan de middelen voor nieuw beleid Klimaat en Biodiversiteit (aan zowel de inkomsten als de uitgavenkant). Persleidingen Balkbrug
BUDGETNEUTRAAL
In 2023 is het werk drukrioleringssysteem Balkbrug (opnieuw) aanbesteed. De uitvoering zal in 2024 plaatsvinden. In de jaarrekening 2023 hebben we de hiervoor beschikbare middelen ad. € 155.000 toegevoegd aan de voorziening. Conform de jaarrekening stellen we voor deze middelen weer toe te voegen aan de exploitatie riolering. Niet-gefactureerde onderhoudwerkzaamheden
BUDGETNEUTRAAL
Een klein deel van de onderhoudswerkzaamheden riolering hebben we in 2023 niet (financieel) kunnen afronden. In verband daarmee hebben we bij de jaarrekening een bedrag van € 46.000 teruggestort in de voorziening. Conform de jaarrekening stellen we voor deze middelen weer toe te voegen aan de exploitatie riolering. Penvoerderschap Samenwerking Noordelijke Vechtstromen
BUDGETNEUTRAAL
De gemeente Hardenberg is penvoerder van de Samenwerking Noordelijke Vechtstromen (SNV). De kosten die in de SNV worden gemaakt worden in eerste instantie aan Hardenberg gefactureerd. Hardenberg factureert deze vervolgens weer door aan de verschillende partners, volgens een afgesproken verdeelsleutel. Deze kosten worden voor 2024 geraamd op totaal € 210.000. We stellen voor deze kosten in de begroting op te nemen (zowel inkomsten als uitgaven, dus kostenneutraal). Subsidies Duurzaamheid
BUDGETNEUTRAAL
De subsidies die wij in voorgaande jaren van overige (overheids)instellingen hebben ontvangen, waren eind 2023 nog niet geheel besteed. Besteding zal naar verwachting dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de restantsubsidies als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om de volgende subsidies: - convenant 'Een duurzaam Hardenberg'
€
110.679
- CDOKE klimaat- en energiebeleid
€
2.124.383
Project Duurzaamheid
BUDGETNEUTRAAL
Het is al jaren gebruikelijk om vanuit de programmamiddelen voor het project duurzaamheid extern personeel in te zetten. De kosten hiervoor zijn nu bekend en ramen we nu (€ 452.955). Dekking vindt plaats door het budget voor 'Adviezen derden' met eenzelfde bedrag te verlagen. Met betrekking tot de middelen voor duurzaamheid werken wij toe naar een programmabudget. Hierdoor komt de financiële verantwoording er anders uit te zien. De komende tijd werken wij dit uit en in de loop van 2024 komen we bij uw raad hierop terug.
17
Middelen Programma Duurzaam Hardenberg Bedragen x €1.000
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
Baten
15.860
15.810
15.806
15.806
Lasten
-14.320
-14.048
-13.676
-13.664
Saldo van baten en lasten
1.540
1.762
2.130
2.142
Baten meibrief
6.318
0
0
0
Lasten meibrief
-6.312
0
0
0
Saldo baten/lasten meibrief
6
0
0
0
Nieuw saldo baten en lasten
1.546
1.762
2.130
2.142
18
Programma 4 Sociaal Hardenberg Jeugd, jeugdhulp en onderwijs Tarieven Gecertificeerde Instellingen
BUDGETNEUTRAAL
In oktober 2023 hebben Rijk en VNG bestuurlijke afspraken gemaakt over landelijke tarieven voor de Gecertificeerde Instellingen (GI), waarbij ook een caseload-verlaging is doorgevoerd. Vervolgens is een handreiking opgesteld voor gemeenten met een methodiek voor het opstellen van reële tarieven. De tarieven stijgen hierdoor met ongeveer 22%. We ontvangen hiervoor een gedeeltelijke compensatie van het Rijk. Netto leidt het naar verwachting tot een stijging van € 100.000 op de kosten Jeugdbescherming/Jeugdreclassering ten opzichte van begroting 2024. Deze kosten worden gedekt uit de stelpost Loon- en prijscompensatie. Tarieven zorgaanbieders
BUDGETNEUTRAAL
In de afgelopen maanden is overeenstemming bereikt voor onder andere een nieuwe CAO Jeugdzorg en aanpassingen op de CAO VVT. De effecten van deze CAO's hebben we verwerkt in onze tarieven. Hierbij zijn reële kostprijzen ons uitgangspunt. Een ander uitgangspunt is dat we realistisch willen begroten. Om die reden hebben wij de ramingen van zorgbudgetten binnen het maatschappelijk domein aangepast aan de lopende ontwikkelingen in het zorglandschap. Per saldo leidt dit ten opzichte van de uitgangspunten die we bij de begroting 2024 hebben gehanteerd, tot een verwachte kostenstijging van € 368.000. Deze kosten worden eveneens gedekt uit de stelpost Loon- en prijscompensatie. Tijdelijke huisvesting overbruggingsperiode bouw nieuwe basisschool Marslanden
N € 330.000 I
De voorbereiding van het nieuwbouwplan voor de basisscholen in Marslanden is in volle gang. We koersen op 2025 om te starten met de bouw en op het tweede kwartaal 2026 voor de ingebruikname. Door ruimtegebrek bij CBS De Marsweijde en een verwachte toename van het aantal kinderen in de wijk Marslanden, hebben we vorig jaar 6 semipermanente lokalen geplaatst op de nieuwbouwlocatie in Marslanden. Deze 6 lokalen blijken, nu we verder in de voorbereiding van het nieuwbouwplan zijn, niet voldoende voor de gehele overbruggingsperiode tot het gereedkomen van de permanente school. We hebben besloten dit aantal uit te breiden met 4 semipermanente lokalen en met de 4 tijdelijke lokalen. De 4 tijdelijke lokalen verplaatsen we van de Matrix naar de nieuwbouwlocatie. Het investeringsbedrag voor de semipermanente lokalen is ten laste gekomen van het samengevoegde krediet van totaal € 33,4 miljoen (voor de 6 nieuw te bouwen basisscholen en Pro Hardenberg). De kosten voor de verplaatsing, inrichting en aansluiting van de 4 tijdelijke lokalen (incl. de gasgestookte verwarming) ramen we op € 330.000 incl. btw. Wij stellen u voor een incidenteel budget beschikbaar te stellen van € 330.000 incl. btw.
Wmo en participatie Subsidie De Stuw 2024
BUDGETNEUTRAAL
Hogere indexatie dan begroot leidt tot een tekort van € 70.000 op Sociaal Cultureel Werk. Dit bedrag dekken uit de Stelpost loon- en prijscompensatie. Tevens het ontstane structurele tekort corrigeren met een bijraming in de begroting 2025.
19
Subsidie De Kern 2024
BUDGETNEUTRAAL
Hogere indexatie leidt voor subsidie 2024 tot een overschrijding van € 25.860 op Algemeen Maatschappelijk Werk. Dit bedrag dekken uit de beschikbare Stelpost loon- en prijscompensatie. Samen Doen Opdracht 2024
BUDGETNEUTRAAL
Jaarlijks stelt het college de opdracht aan Samen Doen Hardenberg BV vast. Hierbij worden de middelen voor de uitvoering van de opdracht 2024 beschikbaar gesteld. Bij vaststelling van de gemeentelijke begroting waren de effecten van de nieuwe CAO Sociaal Werk nog niet volledig bekend. Daarnaast is de opdracht uitgebreid met Veilig Thuis-taken. Netto is het resultaat van beide aanpassingen een kostenverhoging van € 185.000. Deze structurele verhoging van de kosten € 185.000 worden gedekt uit de stelpost loon- en prijscompensatie. Inzet teamleider 3 jaar Samen Doen
€ 109.559 (N) 2024 € 113.941 (N) 2025 € 119.638 (N) 2026
Collegebesluit 19-12-2023 Om binnen Samen Doen BV een kwaliteitsslag te maken is het van belang een beweging op gang te brengen van pioniersfase naar een taakvolwassen organisatie. Dit willen we faciliteren door te investeren in een extra leidinggevende binnen Samen Doen BV voor een periode van drie jaar. De totale kosten (€ 343.138,-) voor deze investering gespreid over een periode van 3 jaar worden toegevoegd aan de bestaande begroting Samen Doen. Participatie + WSW
BUDGETNEUTRAAL
Voor diverse activiteiten voor Participatie en WSW zullen er meerdere administratieve budgetneutrale begrotingswijzigingen gedaan worden. Wet Inburgering
BUDGETNEUTRAAL
Door de verhoging van de taakstelling huisvesting statushouders, hebben we te maken met een behoorlijke toename van het aantal statushouders ten opzichte van 2020/2021. Om uitvoering te kunnen blijven geven aan onze regierol en de inburgeraars in Hardenberg een kansrijke en effectieve inburgering te bieden, is een uitbreiding van de huidige formatie met 1 fte consulent inburgering noodzakelijk. Kosten voor deze uitbreiding worden binnen bestaande middelen opgevangen.
Gezondheid Uitwerking motie Vreemd dekkend AED netwerk
N € 40.000 S
De jaarlijkse subsidie aan de Stichting Hartveilig te verhogen met € 40.000,Ter dekking hiervoor het budget Volksgezondheid, lokaal verhogen met € 40.000,-.
20
Middelen Programma Sociaal Hardenberg Bedragen x €1.000
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
Baten
15.278
15.278
15.278
15.278
Lasten
-88.504
-86.682
-85.077
-84.941
Saldo van baten en lasten
-73.226
-71.404
-69.799
-69.663
Baten meibrief
1.901
1.330
1.630
1.630
Lasten meibrief
-2.192
-2.207
-2.513
-2.393
Saldo baten/lasten meibrief
-291
-877
-883
-763
Nieuw saldo baten en lasten
-73.517
-72.281
-70.682
-70.426
21
Programma 5 Dienstverlenend Hardenberg Organisatie en ambities Groot onderhoud
BUDGETNEUTRAAL
Voor alle gemeentelijke gebouwen is een onderhoudsplan opgesteld. De onderhoudsplannen zijn begin dit jaar geactualiseerd aan de hand van de herinspecties die door een gecertificeerde externe partij zijn uitgevoerd. Bij de actualisatie zijn de uitvoeringsjaren voor de onderhoudsactiviteit beoordeeld en waarnodig aangepast, zodanig dat risico’s die te maken hebben met veiligheid, gezondheid en continuïteit beheersbaar blijven. Verder is rekening gehouden met toekomstige plannen voor instandhouding, aanpassing en vervanging van gemeentelijk vastgoed (strategische plannen) en aangescherpte wetgeving. Ook zijn de kostprijzen geactualiseerd. Voor 2024 betekent het dat er € 1.238.000 benodigd is om het groot onderhoud uit voeren. Het groot onderhoud wordt ten laste van de voorziening groot onderhoud gebracht, waardoor dit geen gevolgen heeft voor het begrotingsresultaat. Kosten onderzoek invoering Woo
N € 35.000 I
Collegebesluit 13-02-2024 De Woo stelt eisen aan de informatiehuishouding. Om hieraan te kunnen voldoen is het noodzakelijk inzicht te krijgen in de informatie-architectuur, informatiestromen en processen. Aan twee bureaus is de opdracht verstrekt ons hierover te adviseren. Bij de uitkering van het Gemeentefonds zijn middelen beschikbaar gesteld voor de invoering van de Woo. De kosten van het onderzoek bedragen € 35.000 en kunnen hieruit incidenteel worden gedekt. Uitbreiding griffie
BUDGETNEUTRAAL
De raad heeft in de begroting 2024 € 200.000,- extra structurele middelen beschikbaar gesteld voor uitbreiding griffie, uitbreiding budget Rekenkamer en Jongerenadviesraad. Dit wordt uitgesplitst naar: € 30.000 Rekenkamer, € 5.000 Jongerenadviesraad en € 165.000 uitbreiding griffie.
Strategische communicatie Op dit moment zijn er voor dit thema geen bijzonderheden te melden.
Veiligheid Subsidie overlastgevende asielzoekers
BUDGETNEUTRAAL
De subsidie die wij in voorgaande jaren van overige (overheids)instellingen hebben ontvangen voor overlastgevende asielzoekers, was eind 2023 nog niet geheel besteed. Besteding zal naar verwachting dit jaar plaatsvinden. Wij ramen de restantsubsidie als bate en voeren die als tegenhanger gelijk op als last om de besteding financieel mogelijk te maken. Het gaat hier om een restantsubsidie van € 64.306. BOA Handhaving
BUDGETNEUTRAAL
Het is al jaren gebruikelijk om vanuit de programmamiddelen voor de BOA handhaving extern personeel in te zetten. Een deel van de raming voor de vaste formatie zetten we nu daarvoor in (€ 126.134).
22
Vervolgonderzoek renovatie/nieuwbouw brandweerkazerne Hardenberg
N € 45.000 I
Collegebesluit is onderweg Op 4 oktober 2022 heeft het college besloten om een oriënterend onderzoek op te starten waarmee inzichtelijk wordt gemaakt of nieuwbouw van de brandweerkazerne een te overwegen alternatief is ten opzichte van het in stand houden van het huidige gebouw voor een periode van 20 jaar. In september 2023 is de gemeenteraad via een raadsinformatiebijeenkomst geïnformeerd over de voorlopige resultaten van dit onderzoek. Inmiddels is in afstemming met de Veiligheidsregio een voorstel uitgewerkt voor de volgende stap, zijnde de definitiefase. In deze fase worden definitieve uitgangspunten uitgewerkt voor het ontwerp van de nieuwe kazerne. Op dit moment vindt nog afrondend overleg met de Veiligheidsregio plaats over de uitvoering van de definitiefase. Naar verwachting zal uiterlijk in mei 2024 een collegevoorstel ter besluitvorming aangeboden worden. De totale kosten voor de uitvoering van deze fase bedragen naar verwachting € 90.000. De helft van deze kosten kan binnen bestaande budgetten worden opgevangen. Gevraagd wordt om, vooruitlopende op het collegebesluit, aanvullend € 45.000 eenmalig beschikbaar te stellen ten laste van het begrotingssaldo 2024.
23
Middelen Programma Dienstverlenend Hardenberg Bedragen x €1.000 B 2024 Baten 1.724 Lasten -15.554 Saldo van baten en lasten -13.830 Baten meibrief 64 Lasten meibrief -205 Saldo baten/lasten meibrief -141
B 2025 1.956 -15.203 -13.247 0 -35 -35
B 2026 2.096 -15.416 -13.320 0 -35 -35
B 2027 2.045 -15.643 -13.598 0 -35 -35
Nieuw saldo baten en lasten
-13.282
-13.355
-13.633
24
-13.971
Programma 6 Financiën Algemeen Eet- en drinkwaren werflocaties
N € 32.000 S
Uit de jaarrekening 2023 blijkt dat als gevolg van gestegen kosten van inkopen eet- en drinkwaren / koffie ten behoeve van de werflocaties een structureel nadeel van € 32.000 is ontstaan. Ook een deel van de introductiekosten voor nieuwe medewerkers wordt ten laste van dit budget gebracht. Via deze Meibrief wordt de raming geactualiseerd. Formatie-uitbreiding
BUDGETNEUTRAAL
Als aanvulling op de primaire begroting is de formatie-uitbreiding voor wonen en planeconomie (tezamen € 174.000) geraamd op Economisch beleid algemeen. De formatie-uitbreiding merken we aan als vaste formatie en ramen we nu op de teamkostenplaatsen (zie ook programma Economisch en recreatief Hardenberg). Adviezen derden Financiën
BUDGETNEUTRAAL
De afgelopen jaren is het budget voor adviezen derden incidenteel verhoogd. Uit de planning blijkt dat dit van structurele aard is. Met name door complexere fiscale advisering maar ook door advisering over de blijvende ontwikkeling van de financiële applicaties zijn de kosten toegenomen. Binnen de bestaande begroting is dekking gevonden. Een bedrag van € 65.000 wordt budgettair neutraal overgeheveld van algemene lasten en baten - correctie btw. Organisatieontwikkeling
BUDGETNEUTRAAL
De ontwikkelagenda en uitvoeringsagenda is door het CMT vastgesteld. De administratie wordt overeenkomstig ingericht met de bijbehorende verdeling van het beschikbaar gestelde budget. CAO ontwikkelingen 2024
BUDGETNEUTRAAL
Bij het opstellen van de begroting 2024 is de stijging van de loonsom als gevolg van de nieuwe CAO voor gemeenten, op een stelpost gezet. Via de meibrief wordt dit verdeeld over de juiste programma's en thema's. Kapitaallasten Op basis van de definitieve boekwaardes (per 31-12-2023) vanuit de jaarrekening 2023 zijn de afschrijvingslasten geactualiseerd. In totaal kan een bedrag van € 3.094.150 als voordeel worden ingeboekt. Deze aanpassing gaat over diverse programma's heen en wordt voornamelijk veroorzaakt doordat geplande investeringen een langere doorlooptijd hebben en dat nieuwe investeringen later dan gepland worden uitgevoerd waardoor de werkelijke afschrijving dan ook doorschuift. Op basis van de BBV/nota waarderen en afschrijven vaste activa 2019 gemeente Hardenberg start de afschrijving in het eerstvolgende boekjaar na het moment dat het actief door de gemeente is verworven of in gebruik kan worden genomen.
25
Middelen Programma Financiën
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
Algemene uitkering
130.340
131.119
121.625
120.228
Dividend
2.188
2.188
1.538
1.538
Lokale heffingen
19.299
19.299
19.299
19.299
Onvoorzien
-2.783
-3.849
-888
-1.003
Reserves
1.907
1.432
1.230
1.230
Saldo financieringsfunctie
-511
-818
-1.041
-1.301
Totaal
150.440
149.371
141.763
139.991
Mutaties meibrief
1.042
519
519
518
Saldo meibrief
1.042
519
519
518
Nieuw saldo baten en lasten
151.482
149.890
142.282
140.509
26
Totaaloverzicht Overzicht van baten en lasten + = voordeel - = nadeel
2024
2025
2026
2027
Structureel saldo voor meibrief 2024
7.960
9.120
2.259
28
Bijstelling meibrief 2024
-256
-328
-325
-323
Structureel saldo na meibrief 2024
7.704
8.792
1.934
-295
Incidenteel saldo voor meibrief 2024
-9.645
-8.083
-3.002
-1.276
Bijstelling meibrief 2024
2.074
-127
-120
-
Incidenteel saldo na meibrief 2024
-7.571
-8.210
-3.122
-1.276
Totaal saldo voor meibrief 2024
-1.685
1.037
-743
-1.248
Bijstelling meibrief 2024
1.818
-455
-445
-323
Totaal saldo na meibrief 2024
133
582
-1.188
-1.571
27