Inspraakreactie mw. Van Zand - de culturele blik op Hardenberg

De culturele blik op Hardenberg Zienswijze Irma van Zand – op persoonlijke �tel

Op 31 oktober is er een algemene, openbare raadsvergadering. Ik ben helaas verhinderd, vandaar dat ik langs deze weg mijn zienswijze op de concept cultuurnota van de gemeente Hardenberg deel. Laat ik beginnen met een compliment naar de beleidsmakers. Zij hebben de �jd genomen om het culturele veld te horen en hun behoe�e mee te nemen in beleid. Een gedragen cultuurnota is essen�eel voor een succesvol beleid. De culturele blik is echter en interpreta�e van de gemeente. Het stuk dat voorligt is niet aan het veld terug gekoppeld. Dan heb ik natuurlijk een eigen zienswijze. Laat ik beginnen met een aantal opmerkingen in algemene zin om daarna per hoofdstuk wat kri�sche kantekeningen te plaatsen. OPMERKINGEN IN ALGEMENE ZIN -

-

‘Kunst en Cultuur’ wordt omschreven maar ik mis een concrete defini�e en context. Bijvoorbeeld t.a.v. de culturele sector. Laat ik een poging wagen: “Cultuur is alles wat de mens voorbrengt. Kunst is de bewuste crea�e van iets dat emo�es oproept. Kunst is onderdeel van cultuur. Kunst en cultuur komen voort uit de mens en zijn daarom in welke vorm dan ook een representa�e van de mens. Het zet ons aan het denken, over onszelf en over de samenleving. Het draagt bij aan een beter sociaal milieu, betere omgangsvormen tussen mensen en beter begrip tussen culturen. Een leukere en betere samenleving.” Ik mis een afzender van het stuk. Van wíe is de visie en wie hee� het geschreven? In de bijlage staat met wie in het veld is gesproken maar niet door wie. Ik heet Irma van Zand en niet Irma van ’t Zand. Zus van Zand is mijn ar�estennaam. Het was wellicht handiger geweest om de visie in concept eerst terug te koppelen naar het culturele veld om dan eventuele aanpassingen door te voeren en daarna naar het college en de raad te sturen. Cultuureduca�e is voorbestemd aan het onderwijs. Kunstenaars spelen daarin een belangrijke rol maar die hebben ook een eigen pla�orm nodig om zich te ontwikkelen. En, ze zijn geen maatschappelijk werkers. Talentontwikkeling moet je de ruimte geven. Zonder voorwaarden vooraf en verantwoording achteraf.

Sturing op resultaat is per defini�e de crea�eve dood in de pot.

MIJN OPMERKINGEN PER HOOFDSTUK Hoofdstuk 1 -

-

Een culturele infrastructuur bouwen op vrijwilligers is kwetsbaar. Daarom pleit ik voor een culturele basis infrastructuur met (meer) ruimte voor kleinere culturele organisa�es die structureel gesubsidieerd worden. Ook pleit ik voor een apart budget voor incidentele culturele projecten. Nu moet een beroep worden gedaan om de sector overs�jgende evenementensubsidie en moet de culturele sector concurreren met bijvoorbeeld sportevenementen (oa. Grasbaanraces en Rallysport het Vechtdal). Ik pleit voor een broedplaats in Dedemsvaart. Het dorp ligt centraal in de gemeente en kan dé plek voor beeldende kunst worden. Noodzakelijk is een professionele, goed geou�lleerde ruimte waar beeldende kunst centraal staat. Denk aan een grafisch atelier, kleiruimte, schilder atelier, etc. Een vaste plek is belangrijk om echt iets op te bouwen. Dat kan een mul�func�onele ruimte zijn, maar wel met de voorwaarde dat die ruimte niet opgeruimd hoe� te worden, alle materialen er kunnen blijven staan en de ruimte in algehele zin inspireert om crea�ef bezig te zijn (lees: geen vergaderruimte! ;-)).

Hoofdstuk 2 - Bij de speerpunten gaat het over projecten en ac�viteiten. Waarom niet concreet: kunstprojecten of – ac�viteiten. Zie ook mijn opmerking bij hfdst 1 over de evenementensubsidie. Ik pleit voor een apart fonds voor kunstprojecten. - Opvallend is dat de professionele organisa�es vooral in Hardenberg ziten. Meer spreiding in de gemeente zorgt voor meer kunst en cultuur binnen handbereik. - Als je de speerpunten (cultuurbeleid) bij de bestaande organisa�es onderbrengt, dan moet je die organisa�es wel een duidelijke opdracht meegeven. Je zou het ook anders kunnen beleggen om meer flexibel in te spelen op bijvoorbeeld de behoe�e van maker en vernieuwende ini�a�even. Hoofdstuk 3 - De rol van de Plaatselijk Belangen snap ik niet. Laat het aan het culturele veld zelf om op vereenvoudigde wijze financiële ondersteuning te krijgen voor kleinschalige culturele zaken. - Het Fonds Maatschappelijke Ini�a�even is, net als de Evenementensubsidie, sector overs�jgend. Ik wil pleiten voor een apart Fonds Ini�a�even ‘Kunst en Cultuur’. Zo wordt beter inzicht verkregen in hoeveel geld er gaat naar de cultuursector in de gemeente. - Is het de bedoeling dat de dorpen in hun dorpsvisies ook een visie op cultuur ontwikkelen? Anders snap ik de alinea erover in dit stuk niet. - Biedt jongeren crea�eve maakplaatsen en ac�viteiten binnen handbereik.

Meer spreiding van ac�viteiten over de hele gemeente. Zoals Sport een containerbegrip is voor allerlei sporten is Cultuur een containerbegrip voor allerlei kunst ui�ngen � - Hoe wordt geïnvesteerd in het op peil breng en houden van onze culturele organisa�es? - Speciale evenementen hebben een structurele basis nodig om ook een rol van economische waarde te kunnen bieden. Denk aan het Strawberry Fields Fes�val en de DNA Kunstexpedi�e. - Maatschappelijke ac�viteiten horen thuis in de visie over het sociale domein dan in een cultuurnota. Kunstenaars zijn geen maatschappelijk werkers. - Voor een broed- of maakplaats is het essen�eel om een eigen plek te hebben en een �enjarenplan te maken. - De Provincie Overijssel had een regeling voor cultuurmakelaars in de Overijsselse gemeenten om de contacten tussen de culturele organisa�es sterker te maken, de deskundigheid van culturele organisa�es te verbeteren, vernieuwend aanbod voor de culturele organisa�e te onderzoeken en te helpen uitwerken. Aanvraagperiode is nu gesloten maar interessant te onderzoeken of deze regeling ook in 2024 opgeld doet. Als ja, dan zou ik daar een beroep op doen. - Het is ook nu�g om eens een benchmark te doen om te onderzoeken hoe andere gemeenten hun cultuurbeleid inrichten wellicht gebruik maken van landelijke regelingen. Denk aan regelingen voor bijv. talentontwikkeling.

Hoofdstuk 4 - Het zou mooi zijn als de podia gemeente breed een helder eigen profiel kan krijgen om zo een sterkere iden�teit op te bouwen. Als iedereen van alles wat doet… - Als bestuurslid van de Gashouder ben ik voor groei, de professionalisering en de programmering � Ik denk dat het wel belangrijk is om de gemo�veerde en enthousiaste groep vrijwilligers hierin goed mee te nemen. Zij hebben de Gashouders immers gemaakt tot wat het nu is. - Een Hardenberg Art dependance in Dedemsvaart past mooi in de ambi�e. Ik snap dat het handig is om die ergens te beleggen, maar onderzoek wel of ze daarmee een monopolie posi�e krijgen. - Ook mooi als er een wederkerigheid in de samenwerking met de Funda�e kan worden gerealiseerd. Het is mooi dat ze de exposi�es in het gemeentehuis verzorgen maar het is ook fijn als kunstenaars uit de gemeente een kans krijgen zich te presenteren in de regio. Qua talentontwikkeling ook belangrijk! - Een kunstenaarspla�orm moet je niet willen laten samenstellen door HardenbergArt. Dan ontstaat mogelijk belangenverstrengeling.

-

-

-

Beperk je in deze tot het verenigingsleven in Hardenberg in rela�e tot kunst en cultuur. Een pla�orm voor kunst én sport bijvoorbeeld gaat niet werken. Er is een muziekschool, een danstheater, maar nog geen broedplaats voor beeldende kunst. Kinderen en jongeren op enthousiast maken is mooi, maar daarbuiten moeten zij ook autonoom aan de slag kunnen. Essen�eel voor de crea�viteit. Ik heb een bijeenkomst van Vaktor bijgewoond. Zij zijn vooral gericht op de podiumkunsten. De Stuw is een welzijnsorganisa�e die natuurlijk belangrijk is bij de ontwikkeling van jongeren maar pas op om kunst voor het welzijnskarretje te spannen. Door mijn eigen kunstproject (DNA Kunstexpedi�e) hoor ik oa. geluiden van ouders die hun kind/jongere liever niet naar de Stuw laat gaan. Een culturele maakplaats zonder belas�ng juichen zij wel toe. Die zouden we bijvoorbeeld met Cultuurkoepel Vechtdal kunnen ontwikkelen. In het kader van: jongeren zijn geen probleem. Om jongeren enthousiast te krijgen voor het cultureel erfgoed is meer nodig dan een cursus of workshop organiseren op historische grond. Zet in op het ontwikkelen van een aparte visie en laat je inspireren door wat er op andere plekken gebeurt. Ik juich de inten�e om de kunst in de openbare ruimte betere te onderhouden toe.

In Dedemsvaart hebben leerlingen van het Zeven Linden College (ism de DNA KUNSTEXPEDITIE) de kunstwerken in Dedemsvaart in kaart gebracht. Een route van 8,2 km. Er is flink wat onderhoud te doen. Ook staat niet bij alle kunstwerken een bordje. Er staan zeer prominente kunstwerken in het dorp waar maar weinigen weet van hebben. Maak de kunstwerken belangrijk en nog belangrijker… geef ze de ruimte en een goede plek. Is nu niet overal zo. Een beeldentuin in het gemeentepark in Dedemsvaart zou een bijzondere aanwinst zijn. In de zin van culturele ontwikkeling, toerisme en economie.

Hoofdstuk 5 - Ik mis getallen in de financiële paragraaf maar zo op het 1e oog vind ik dat er rela�ef weinig geld wordt uitgetrokken voor beeldende kunst. Graag zie ik een uitgewerkte toelich�ng op de financiën.