Centrumvisie Dedemsvaart 2023

Principeprofiel de Markt noordzijde

ONTWIKKELSTRATEGIE BOODSCHAPPEN

| Centrumvisie Dedemsvaart | 49 / 62

Huidig beeld vanaf de Wilhelminastraat

ONTWIKKELSTRATEGIE BOODSCHAPPEN

| Centrumvisie Dedemsvaart | 50 / 62

Impressie mogelijke herontwikkeling vanaf de Wilhelminastraat

ONTWIKKELSTRATEGIE BOODSCHAPPEN

4. De mogelijkheden voor het laden en lossen worden gehandhaafd en waar mogelijk beter vormgegeven met aandacht voor de verkeersveiligheid. Bij nieuwe ontwikkelingen is hier in de planfase nadrukkelijk aandacht voor. Goede laad- en losmogelijkheden zijn onderdeel van een duurzame bedrijfsvoering. Binnen het centrum van Dedemsvaart is dit niet overal even makkelijk te faciliteren. Bepaalde functies worden bevoorraad met grote vrachtwagen. In dit deel van het centrum is dit nu al wel mogelijk. In de toekomst moet dit mogelijk blijven. Bij nieuwe ontwikkelingen moet rekening gehouden worden met bevoorrading door grote vrachtwagens. 5. We zetten in op het vergroenen van de openbare ruimte met behoud van zoveel mogelijk parkeerplekken binnen de zone. Dit deel van het centrum is net als andere delen in het centrum conform het ‘shared space’-principe ingericht, de bestrating loopt daardoor van gevel tot gevel. Dit is weliswaar functioneel voor dit gebied, maar resulteert in een 100% verhard oppervlakte, met weinig ruimte voor openbaar groen. Een gebrek aan verblijfskwaliteit, hittestress en een slechte waterinfiltratie zijn een gevolg. De mogelijkheden om verharding te verminderen en ruimte te maken voor openbaar groen worden daarom onderzocht. Het parkeren is in dit gebied cruciaal, de inzet is dat er geen parkeerplaatsen verdwijnen ten behoeve van groen.

Onderzoek moet uitwijzen of met een herverdeling de ruimtes efficiënter en groener kunnen worden ingericht. En of dit haalbaar is binnen de kaders.

| Centrumvisie Dedemsvaart | 51 / 62

Sturing naast de 5 speerpunten We toetsen initiatieven aan de 5 speerpunten. Naast deze wenselijke ontwikkelrichting voor deze zone, is het mogelijk dat er initiatieven of ontwikkelingen niet geheel passen binnen deze 5 speerpunten. Op dat moment grijpen we terug op onderstaande ontwikkelregels. Ontwikkelregels • Niet wonen in de plint, wel op de verdieping • Alle ruimte voor laden en lossen, mits verkeersveilig • De auto is dominant • De inrichting van de openbare ruimte is verkeersveilig • Er wordt gezocht naar ruimte voor vergroening en verblijfsplekken. Karakter en uitstraling • Focus op efficiëntie. • Goede parkeermogelijkheid • Ruim van opzet • Dit deel van het centrum draagt ook bij aan het centrumgevoel • Functioneel • Moderne uitstraling • Overwegend verhard

3.4 ZONE: MIX De zone MIX is het overgangsgebied tussen de Julianastraat Noord en het winkelgebied aan de zuidzijde van het centrum. Functies mengen hier waardoor er sprake is van een mix centrumdeel. Het gebied functioneert nu grotendeels zoals beoogd. Door de verandering naar wonen in de Julianastraat Noord, krijgt dit deel van het centrum de functie van aanloopstraat, met een mix van wonen, winkels en horeca.

| Centrumvisie Dedemsvaart | 52 / 62

Begrenzing Zone Gemixt

3.4 ZONE: MIX Hier staan we nu De zone MIX is in de huidige situatie een gebied met wisselende functies. Winkels, horeca en wonen bestaan naast elkaar. De zone strekt zich uit over het deel van de Julianastraat dat tussen de Prins Bernhardstraat en de Kerkstraat ligt. Het voormalige Gebouw Centrum Dedemsvaart is hier herontwikkeld. In 2014 is hier Multifunctioneel centrum De Baron geopend. Als onderdeel van de Julianastraat is ook hier de shared space inrichting aangelegd. De verschillende thema’s zoals beschreven in de overige deelgebieden spelen ook in dit gebied.

| Centrumvisie Dedemsvaart | 53 / 62

ONTWIKKELSTRATEGIE MIX

Hier gaan we naar toe De zone MIX is het gebied waar we niet actief sturen op nieuwe ontwikkelingen, maar de drie andere gebieden samenkomen. Dit geldt ook voor de kaders die worden gesteld. Met de transformatie naar wonen in de Julianastraat Noord, de focus op het winkelen en recreëren van de Julianastraat Zuid tot aan de Wisseling en de functionele boodschappenzone aan de westzijde, betekent dat het tussenliggende gebied nog sterker het karakter van een overgangsgebied krijgt. De Baron is hier de fysieke grens van het centrumgebied waar voorzieningen te vinden zijn. Dit deel van de Julianastraat kan daarmee gezien worden als de aanloopstraat naar het kernwinkelgebied. Bestaande horeca en commerciële ruimtes kunnen hier blijven zitten. Voor nieuwe winkelfuncties zoeken we in de eerste plaats ruimte in de zone WINKELEN. Ambachtszaken, specialisten en horeca zijn hier het meest passend. Voor ketens en winkels die vragen om meer ruimte is de zone BOODSCHAPPEN geschikt. Pas als in deze zones geen passende locatie gevonden kan worden, is de nieuwvestiging van winkels in de zone MIX mogelijk. Ondanks dat er geen winkels actief worden wegbestemd, kan het voorkomen dat een winkel hier de deuren sluit. De transformatie naar wonen is in dit gebied mogelijk. Hiervoor geldt dat nieuwe (en bestaande) woningen een duidelijk uitstraling hebben van woningen.

Voortuinen en voordeuren grenzen aan de straat. Overigens zijn voortuinen voor winkels uiteraard mogelijk. Net als in de overige deelgebieden laten we in de zone MIX het ‘shared space’principe losgelaten. Wezoeken naar een verkeersveilige, groene herinrichting van de Julianastraat. Er is sprake van een heldere verkeersstructuur, waarin voetgangers, fietsers en autoverkeer elkaar veilig en gemakkelijk kunnen passeren en de oversteekbaarheid van de straat gewaarborgd is.

Zone Mix Inzetten op groene parkeerterreinen

| Centrumvisie Dedemsvaart | 54 / 62

Hoofdverkeersroute Autoverbindingen

Visiekaart Zone Gemixt

AMBACHT

ONTWIKKELSTRATEGIE MIX

Visie op hoofdlijnen - 4 speerpunten 1. De mix van wonen, horeca en commerciële ruimtes blijven naast elkaar bestaan en zijn ook als zodanig herkenbaar in het straatbeeld. Waar gewoond wordt zijn voortuinen aanwezig, winkels en horecazaken hebben een kleinschalige uitstraling en doen mee in het straatbeeld. 2. Ambachtszaken, specialisten en horeca zijn hier het best passend. Grote winkelketens en supermarkten horen hier niet thuis. 3. Laad- en losmogelijkheden blijven behouden zodat winkels zich kunnen blijven vestigen in dit gebied. 4. We zetten in op een groen, verkeersveilig straatbeeld, met voordeuren aan de straat en een groene inrichting. Woningen zijn met de voordeur op straat gericht en hebben een voortuin. De openbare ruimte wordt met groen ingericht.

| Centrumvisie Dedemsvaart | 55 / 62

GROEN

Hier staan we over 10 jaar Over 10 jaar is de zone MIX qua functionele invulling niet wezenlijk anders dan in de huidige situatie. Transformatie van panden is mogelijk aan de orde. De nieuwe of verbouwde panden passen qua architectonisch beeld in het straatbeeld. De grootste verandering is de herinrichting van de openbare ruimte. Dit heeft een meer groene uitstraling gekregen en enkele voorzieningen hebben mogelijk plaats gemaakt voor een nieuwe functie of voor woningen. In het straatbeeld is goed te zien in welke panden gewoond wordt en waar een winkel of horecabedrijf is gevestigd. Grote (her-) ontwikkelingen zijn hier niet aan de orde geweest. De volgende speerpunten geven de kaders voor de ontwikkeling van dit gebied.

WINKELEN

VOORTUINEN

A A N L O O P S T R A AT M A AT S C H A P P E L I J K

MIX WONEN

OVERGANG HORECA

ONTWIKKELSTRATEGIE MIX

1. De mix van wonen, horeca en commerciële ruimtes blijven naast elkaar bestaan en zijn ook als zodanig herkenbaar in het straatbeeld. Waar gewoond wordt zijn voortuinen aanwezig, winkels en horecazaken hebben een kleinschalige uitstraling en doen mee in het straatbeeld. Dit deel van de Julianastraat geldt als de aanloopstraat van het kernwinkelgebied van Dedemsvaart. Huidige functies kunnen hier blijven zitten. Omdat de vestiging van nieuwe winkels geconcentreerd worden in de zones WINKELEN of BOODSCHAPPEN geldt voor nieuwe winkels en voorzieningen het principe ‘nee, tenzij’. Dit deel van de Julianastraat komt voor de vestiging van winkels en voorzieningen in beeld, als duidelijk is dat in de overige gebieden geen passende locatie gevonden kan worden, of dat de nieuwe functie niet in de andere gebieden past. Voor eventuele nieuwe woningen geldt het ‘Ja, mits’ principe. De mits houdt in dat er voldaan moet worden aan de beoogde kwalitatieve uitstraling van deze woningen en als individuele woning herkenbaar is in het straatbeeld. De nieuwe woningen zijn georiënteerd naar de straat en hebben een voortuin. De overgang van openbaar naar privé is helder en wordt gemarkeerd met een haag.

3. Laad- en losmogelijkheden blijven behouden zodat winkels zich kunnen blijven vestigen in dit gebied. Veranderingen van functies in een centrumgebied zijn constant aan de orde. Vanwege het gemixte karakter geldt dit ook voor dit deel van het centrum. Om deze functiewijzigingen nu en in de toekomst te kunnen garanderen wordt veel waarde gehecht aan de bestaande laad- en losmogelijkheden. In de openbare ruimte moet de mogelijkheid blijven bestaan voor deze functie.

2. Ambachtszaken, specialisten en horeca zijn hier het best passend. Grote winkelketens en supermarkten horen hier niet thuis. In de zone MIX bestaan verschillende functies naast elkaar. Nieuwvesting van winkels en supermarkten gebeurt in andere deelgebieden. Een combinatie van ambachtszaken, specialisten en horecazaken zien we goed samen gaan met wonen. Horeca en winkels zijn geen beperkende factor voor het woon- en leefklimaat in dit gebied. Andersom beperkt de woonfunctie de bedrijfsmogelijkheden niet.

| Centrumvisie Dedemsvaart | 56 / 62

Principeprofiel Julianastraat midden

ONTWIKKELSTRATEGIE MIX

4. We zetten in op een groen, verkeersveilig straatbeeld, met voordeuren aan de straat en een groene inrichting. Woningen zijn met de voordeur op straat gericht en hebben een voortuin. De openbare ruimte wordt met groen ingericht. Doordat het ‘shared space’-principe ook in dit deel van het centrum is toegepast, ligt bijna van gevel tot gevel bestrating. De hoeveelheid verharding zorgt ervoor dat bij piekregenbuien water niet goed in de grond kan infiltreren. Tegelijkertijd houdt verharding warmte vast en zorgt dit op warme dagen voor extra hitte. Met het opnieuw vergroenen van de buitenruimte gaan we deze problemen tegen. Deze vergroeningsslag kan samen gaan met het verbeteren van de verkeersstructuur. Nu nog krijgt de voetganger de meeste ruimte, met op sommige plekken een voetgangersgedeelte van bijna 10 meter tussen de geparkeerde auto’s en de voorgevels. Daarbij wordt het straatbeeld gedomineerd door geparkeerde auto’s. Voor een toekomstige situaties is het de wens het aantal parkeerplaatsen in deze zone te handhaven, maar deze wel meer aan het zicht te onttrekken.

| Centrumvisie Dedemsvaart | 57 / 62

Sturing naast de 4 speerpunten We toetsen initiatieven aan de 4 speerpunten. Naast deze wenselijke ontwikkelrichting voor deze zone, is het mogelijk dat initiatieven of ontwikkelingen niet geheel passen binnen deze 4 speerpunten. Op dat moment grijpen we terug op onderstaande ontwikkelregels. Ontwikkelregels • Plinten maken het mogelijk een winkel of een woning in het pand te vestigen • Van winkel naar wonen = ja, mits • Van wonen naar winkel = nee, tenzij • Waar mogelijk een voortuin • Voordeur aan de straat Karakter en uitstraling • Aanloopstraat naar meer reuring • Wonen, winkelen en horeca naast elkaar in de plint • Duidelijke overgang privé – openbaar • Afwisselend gevelbeeld • Voortuinen aan de straatzijde • Kleinschaligheid • Groene buitenruimtes

4. HANDELINGSPERSPECTIEF

4. HANDELINGSPERSPECTIEF Het perspectief van de Centrumvisie De Centrumvisie Dedemsvaart is een agenderend en richtinggevend document. De kern van de visie is een onderverdeling in vier deelgebieden en een aangescherpte kijk op de verkeersruimte. In de visie zijn kaders opgenomen om richting te geven aan de gewenste centrumontwikkeling. Per deelgebied is dat uitgewerkt om te kunnen sturen op de concentratie van winkels op één plek, een functioneel boodschappengebied op een andere plek, een levendige woonstraat en een overgangsgebied. Per deelgebied zijn uitgangspunten geformuleerd, waarmee op korte en lange termijn wordt gestuurd op het toewerken naar een levendig, toekomstbestendig, verkeersveilig, compleet en prettig centrum van Dedemsvaart. De centrumvisie is richtinggevend voor nieuwe ontwikkelingen én stuurt op het behoud en versterken van bestaande kwaliteiten. De centrumvisie is bewust geen volledig uitgewerkt plan voor de komende 10 jaar. Zij bevat concrete acties en maatregelen op de korte termijn en een wenkend perspectief voor de lange termijn. Inwoners, organisaties en overheden zullen daarbij moeten samenwerken om tot het gewenste resultaat te komen. De visie geldt voor onszelf en bepaalt ons handelen voor opgaven in en rondom het centrum van Dedemsvaart.

Het geeft op meerdere beleidsterreinen een handelingsperspectief voor verdere uitwerking en uitvoering van opgaven en concrete investeringen en maatregelen. Uitvoering Bij de realisatie van de ambities zijn altijd meerdere partijen betrokken met belangen, wensen, regels en bevoegdheden. Het is vooral aan de gemeente om het publiek-maatschappelijk belang en de lange termijn ambities te bewaken. In het licht van de uitvoering is het belangrijk onderscheid te maken in de lange en korte termijn én in de publieke en private initiatieven.

| Centrumvisie Dedemsvaart | 59 / 62

Publieke initiatieven Korte termijn – publiek initiatief. Het meest concreet is een aantal verbeteringen in de openbare ruimte. Hier is de gemeente aan zet en het betreft ingrepen waarvoor draagvlak is zoals verbetering veiligheid voor fietsers en verdere vergroening in de Julianastraat.

Lange termijn – publiek initiatief. Voor een aantal locaties in het centrum is er een lange termijn perspectief beschreven. Hiervoor zal in gevallen nader onderzoek (bijvoorbeeld naar de verkeersstructuur) of het inspelen op kansen (bij wegvallen of verhuizen van bepaalde functies) tot concrete vervolgacties moeten leiden. Juist hier is blijvende aandacht en monitoring nodig om op termijn de gewenste ontwikkeling te realiseren. Private initiatieven Korte termijn – privaat initiatief Projecten, ontwikkelingen en initiatieven die zich voordoen, worden getoetst aan de centrumvisie Dedemsvaart 2023. Initiatieven die een bijdrage leveren aan de doelen en ambities (en geen afbreuk doen aan bestaande kwaliteiten), worden omarmd. Als niet eenduidig is vast te stellen of een initiatief bijdraagt of afbreuk doet, zal een zorgvuldige afweging moeten worden gemaakt tussen voor- en nadelen.

Lange termijn – privaat initiatief In de tijd zal het centrum altijd blijven veranderen. Functies veranderen van plek. Nieuwe functies doen hun intrede. Zolang de centrumvisie voldoende houvast biedt voor de sturing hiervan, is de visie actueel. Mocht door structurele leegstand of door andere knelpunten de centrumvisie niet meer voldoende sturing geven, dan is actualisatie ervan aan de orde.

Beoordelingskader Nieuwe initiatieven moeten in ieder geval substantieel bijdragen aan de gestelde doelen voor de verschillende deelgebieden en passend zijn bij de ambitie voor het centrum als geheel. Niet alle ontwikkelingen zijn in de centrumvisie te voorzien en soms is het simpelweg niet mogelijk om de ‘ideale’ locatie te kiezen voor een bepaalde functie of ontwikkeling. Er zal bijvoorbeeld op meerdere plekken in de openbare ruimte een gezonde balans gevonden moeten worden tussen parkeren, verblijven of verplaatsen. Initiatieven die niet 100% scoren op alle gestelde ambities voor die specifieke plek of de beschreven ambitie, maar op een andere manier wel substantieel kan bijdragen aan meerdere ambities en aan een positieve centrumontwikkeling in de breedste zin, moeten goed worden afgewogen. Er moet ruimte zijn om af te wijken als dit voor het centrum als geheel een betere situatie oplevert. Er zal een afweging moeten plaatsvinden of, en onder welke voorwaarden, een initiatief tot ontwikkeling kan komen, ook in relatie tot en mede afhankelijk van mogelijke andere ontwikkelingen op dat moment.

| Centrumvisie Dedemsvaart | 60 / 62

Gebiedsproces en deelprojecten De opgaven uit de centrumvisie worden gebiedsgericht en projectmatig opgepakt. De opgave bepaalt de aanpak. Vaak zijn anderen aan zet bij de realisatie daarvan. Onze rol als gemeente daarbij bepalen we aan de hand van de centrumvisie, het karakter en de impact van de opgave op het centrum en Dedemsvaart als geheel. We richten daar in samenwerking met de initiatiefnemer een passend communicatie- en participatietraject voor in. Monitoring beleid en projecten Voor het bewaken van de voortgang van de uitvoering van de centrumvisie zal een aantal monitoringsafspraken worden gemaakt. Op basis van de monitoring kan worden bezien of beleid, proces of middelen effectief worden ingezet en tot het gewenste resultaat leiden. Daarnaast kunnen er gedurende de looptijd van de visie nieuwe inzichten en ontwikkelingen zijn, waarin de centrumvisie niet voorziet. Dit kan leiden tot actualisering van de visie. Ook bij (gebiedsgerichte) projecten zal aandacht zijn voor periodieke evaluatie en actualisatie op basis van nieuwe inzichten en nieuwe projecten. Een afweging van een initiatief en op welke wijze deze aansluit op de gestelde ambities en voorwaarden in de visie wordt op dat moment bezien.

Het is mogelijk dat er een afweging plaatsvindt tussen verschillende (mogelijk conflicterende) belangen en ambities om een bepaalde ontwikkeling wel of niet mogelijk te maken. Juridische borging initiatieven De centrumvisie zelf biedt geen juridisch kader om deelprojecten of initiatieven juridisch-planologisch tot uitvoering te kunnen brengen. Daarvoor zal per project, afhankelijk van de aard en omvang, een ruimtelijke procedure gevolgd moeten worden. De juridische vertaling van de centrumvisie gebeurt door middel van het omgevingsplan.

Hoe is het vervolg van de centrumvisie zelf voorzien? De centrumvisie moet actueel blijven, maar kan niet bij elk nieuw inzicht worden herzien. Periodiek wordt bekeken of er enerzijds voldoende voortgang is en anderzijds of de individuele projecten in voldoende mate bijdragen aan de ambitie voor het centrum als geheel en deelgebieden in het bijzonder. De centrumvisie is een dynamisch en digitaal document dat door de raad bijgesteld kan worden naar aanleiding van actuele ontwikkelingen.

| Centrumvisie Dedemsvaart | 61 / 62