Brief van Energie Hardenberg aan college en gemeenteraad van Hardenberg d.d. 10 april 2024

Hardenberg, 10 april 2024.

Aan College van B&W en Gemeenteraad van Hardenberg, Graag willen we als Energie Coöperatie Hardenberg zo spoedig mogelijk met u in gesprek over de voortgang van de noodzakelijke transitie naar duurzame energie met betrekking tot zon en vooral wind in Hardenberg en de rol die wij daarin kunnen vervullen. Er gebeurt momenteel veel. Vooral over de landing van windenergie binnen onze gemeente maken we ons momenteel zorgen. Deze ontwikkeling vraagt een zorgvuldige en proactieve opstelling van de gemeente in een poging vooral zelf grip te houden op de ontwikkelingen. Niet in de laatste plaats om er voor te zorgen dat onze burgers niet alleen de lasten van de windmolens over zich heen krijgen, maar ook kunnen delen in de opbrengsten ervan. De provincie heeft die borging (nog) niet goed geregeld omdat zij helaas vooral stuurt op hoeveelheid windenergie en op RO-aspecten. Binnen RES-verband had u als gemeente al positie bepaald over de hoeveelheid windenergie en over de twee pilotgebieden binnen onze gemeente waar de mogelijkheden voor windmolens kon worden verkend. Deze gebieden waren gekozen uit meerdere mogelijkheden. Een van de redenen daarvoor was het beperken van onrust die een dergelijke verkenning kan opleveren. Voor zover wij nu kunnen overzien is het heel goed mogelijk de door u met de provincie overeen te komen hoeveelheid windenergie hier te laten landen.

Een van de twee door u aangewezen mogelijke landingsgebieden lijkt de provincie overigens bij voorbaat buiten beschouwing te willen laten, omdat deze locatie langs de N36 ligt in NNN-gebied. Dat is jammer. Het gewijzigde beleid van de provincie sinds zomer 2023, waarbinnen het gebied Ommen/Hardenberg focusgebied werd en waardoor bijna de hele gemeente Hardenberg geschikt werd verklaard voor windenergie (ook buiten de door u aangewezen gebieden), heeft voor de nodige onrust gezorgd. De provincie wil meer opbrengst uit onze gemeente halen dan in RES-overleg tot dan toe gepland en commerciële partijen duiken op onze gemeente om hier vooral positie en eigen voordeel te halen. Wij merken dat als energiecoöperatie zeer, doordat al een heel aantal commerciële ontwikkelpartijen over een zevental verschillende locaties in onze gemeente met ons willen praten en optrekken om daar tot een voorstel opstelling windmolens te komen. Via ons willen de ontwikkelaars proberen te voldoen aan het criterium 50% lokaal eigendom. Los van het feit dat het ons ten ene male aan tijd, menskracht en geld ontbreekt om tegelijkertijd op zoveel borden te schaken, vinden wij dit een volstrekt verkeerde Gebiedscoöperatie Energie Hardenberg U.A. KvK: 84281642

p.a.: Lindenlaan 51 7731RD Ommen

Email secretaris: vanasten3@gmail.com

ontwikkeling. Denk alleen al aan de onrust die ontstaat bij de bewoners van al deze gebieden. In allerlei delen van de gemeente onrust en aan het eind van het proces één plaats waar daadwerkelijk molens komen. Bovendien zijn wij van mening dat niet commerciële partijen de plaats voor windmolens moeten/mogen bepalen (in wat bijna een wedstrijd lijkt van wie het eerst komt, het eerst maalt), maar dat dit bij uitstek de taak van het gemeentebestuur (in overleg met de provincie) is. Een opstelling waarbij door de gemeente gekozen wordt voor een vorm van uitnodigingsplanologie met achteraf beoordeling van de beste plaats voor windenergie is nu de provincie zo’n haast heeft - ook geen oplossing. Die invalshoek voorkomt niet dat er in verschillende delen van de gemeente op korte termijn onnodig veel commotie ontstaat. Tegelijk vergt het een zorgvuldig proces om te bereiken dat niet alleen de lasten, maar ook de lusten van windenergie binnen onze gemeente landen. Hier kan onze energiecoöperatie goede diensten verrichten mits we op tijd betrokken worden. Voorkomen moet worden dat hetzelfde gebeurt als bij de plaatsing van de zonneenergievelden binnen onze gemeenten: wel de energie, maar niet de opbrengsten daarvan. Commerciële partijen strijken hier grotendeels de winst op.

Als we zoiets bij windenergie willen voorkomen, moeten wij als coöperatie vroegtijdig minimaal als gelijkwaardige partij bij planontwikkeling en planontwikkelaars aan tafel zitten, voordat de waardesprong van het project bij financial close plaats vindt. Het vaak gehoorde aanbod van marktpartijen aan coöperaties om na de oplevering van het project tegen een marktconform tarief 50% van het project over te nemen, levert maar een marginaal rendement op voor coöperatie, burger en samenleving. Dan ben je te laat! Als provincie en gemeente zorgen voor sturing, kan onze coöperatie zich inzetten om zoveel mogelijk van de opbrengst van windenergie in de gemeente te laten landen. Allereerst via een gesocialiseerde grondovereenkomst voor de grondeigenaren, een vergoeding voor burgers rondom en een gebiedsfonds voor de samenleving rondom. Daarnaast kunnen burgers van onze gemeente als leden van de coöperatie via leningen meeprofiteren van de financiële opbrengsten van windenergie. Dat is allemaal te regelen als wij voor minimaal 50% (liefst meer) eigenaar kunnen worden van windontwikkeling. Daarvoor hebben we echter wel steun en sturing nodig vanuit politiek en bestuur. Wij hebben begrepen dat u als College en Gemeenteraad ook stuurt op windontwikkeling op bedrijventerreinen. Een toe te juichen inzet, waarvoor wij u onze hulp willen aanbieden.

Ook al beseffen we dat deze ontwikkeling bij lange na niet kan voorzien in de door de provincie gewenste hoeveelheid windenergie in onze regio. Wij hebben inmiddels zelf contacten gelegd met ondernemers in verschillende gebieden. We willen u melden dat wij als mede op uw instigatie opgerichte Energie Coöperatie Hardenberg bestuurlijk op sterkte zijn en ons inmiddels goed hebben voorbereid op onze taken ten bate van de burgers in onze gemeente. Wij hebben uiteraard contacten met andere coöperaties binnen Overijssel, maar hebben vooral hulp en ondersteuning gezocht bij de zeer ervaren Zeeuwse coöperatie Zeeuwind. Zeeuwind beheert al jarenlang zo’n 75 windmolens in Zeeland en is in staat geheel zelfstandig windprojecten te trekken. Zij heeft zelfs geen commerciële partij nodig als ontwikkelaar. Zeeuwind helpt ons betrouwbaar als adviseur en backoffice tegen uitstekende voorwaarden. Wij zijn buitengewoon blij dat deze partij op ons pad is gekomen. Met hun hulp kunnen wij een gelijkwaardige positie innemen ten opzichte van commerciële marktpartijen. Samengevat, er zijn veel ontwikkelingen binnen windenergie in onze gemeente en deze ontwikkelingen gaan snel. Wij willen commerciële partijen de wind uit de zeilen nemen, Gebiedscoöperatie Energie Hardenberg U.A. KvK: 84281642

p.a.: Lindenlaan 51 7731RD Ommen

Email secretaris: vanasten3@gmail.com

proactief samen met u sturen en vooral zorgen dat burgers en omgeving in ruime mate meeprofiteren als plaatsing van windmolens in een gebied noodzakelijk is. Daarom willen we heel graag op zo kort mogelijke termijn met College en gemeenteraad in overleg voordat u besluiten neemt. Hoogachtend, voor Energiek Hardenberg, coöperatie voor duurzame energie in de gemeente Hardenberg,

Jannes Janssen, voorzitter.

Gebiedscoöperatie Energie Hardenberg U.A. KvK: 84281642

p.a.: Lindenlaan 51 7731RD Ommen

Email secretaris: vanasten3@gmail.com