Brief aan PS plan van aanpak uitvoering windbeleid

Provincie Overijssel Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 www.overijssel.nl overijsselloket@overijssel.nl KvK 51048329 IBAN NL45 RABO 0397 3411 21

Provinciale Staten van Overijssel Inlichtingen bij I. van der Sloot Telefoon 038 499 9435 I.vd.Sloot@overijssel.nl

Datum

Kenmerk

Zaaknummer

Pagina

06.12.2023

D2023-12-002880

2023-047753

1 van 4

Bijlagen

Uw brief

Uw kenmerk

Onderwerp: Brief aan PS plan van aanpak uitvoering windbeleid

____________________________________________________________________________________ Toezending aan Provinciale Staten met oogmerk: [X] ter informatie [] anders, en wel: ____________________________________________________________________________________ Bij brief van 18 juli 2023 Brief+windbeleid hebben wij u geïnformeerd over het voorgenomen windbeleid, ter uitvoering van de motie ‘Grip op wind’. In de periode september tot en met november 2023 hebben wij gesprekken gevoerd met gemeenten over de uitvoering van het windbeleid binnen de clustergebieden (vanaf nu: voorkeursgebieden). Wij hebben de vastgestelde ambities en zoekgebieden van gemeenten geïnventariseerd Over het voorgenomen windbeleid hebben wij gesprekken gehad met gemeenten. Daarbij hebben we meerdere beelden opgehaald over het realiseren van de windambitie. Dit is variërend van het vasthouden aan het gemeentelijke bod in de Regionale Energiestrategie (RES) tot het meewerken aan de regionale opgave. Meerdere gemeenten zijn bereid om een bijdrage te leveren aan de grootschalige duurzame opwek van energie door wind op land die de lokale ambitie overstijgt, mits de provincie duidelijkheid geeft over het maximum aan windenergie in dat betreffende voorkeursgebied. Dat geeft namelijk rust in het gebied en duidelijkheid voor inwoners.

Op basis van de wet en het provinciaal beleid (Omgevingsverordening) kan de provincie die duidelijkheid op dit moment niet geven. Immers, elk verzoek om medewerking moeten wij in behandeling nemen en toetsen aan het vastgestelde ruimtelijke beleid. Het faseren van het in behandeling nemen van aanvragen en maximeren van het aantal windturbines is op dit moment niet mogelijk. In reactie hierop geven gemeenten aan dat zij, in dat geval, terughoudend zijn om afspraken te maken over de concrete invulling van de voorkeursgebieden. Ook willen zij zich, dan, in veel gevallen niet hard maken voor een bijdrage die verder reikt dan de lokale opgave. Daardoor komt de gezamenlijke bijdrage van de vier voorkeursgebieden beduidend lager uit (0,5 tot 1,1 TWh lager dan de ambitie van 2 TWh).

Datum verzending 20.12.2023

Om vergunningen te reguleren stellen we een maximum per voorkeursgebied vast Vanuit de wens om dergelijke afspraken wél te kunnen maken hebben we alle opties nogmaals onderzocht en juridisch advies ingewonnen. Dit heeft geresulteerd in de volgende aanpak. Het is juridisch mogelijk het aantal op te wekken Gigawattuur (GWh) aan een maximum per voorkeursgebied te verbinden en nadere ruimtelijke beoordelingscriteria vast te stellen. Hiermee komen we gemeenten tegemoet door zowel in aantal als in tijd en plaats te sturen op het aantal windturbines. Hiervoor is een aanpassing van de Omgevingsverordening nodig. In het Provinciaal Programma Energiestrategie (PPE) leggen we de ruimtelijke toetsingscriteria, de selectiecriteria voor vergunningverlening en de kaders voor lokaal eigendom vast. Nadat PS de wijziging van de Omgevingsverordening hebben vastgesteld en gepubliceerd en GS het aangepaste PPE hebben vastgesteld en gepubliceerd, toetsen we aanvragen aan deze kaders. We geven de gemeenten de mogelijkheid om programmeringsafspraken te maken In een programmeringsafspraak stellen we een ambitie per voorkeursgebied vast en zorgen voor de garantie dat we andere initiatieven daarboven niet in behandeling nemen. Daarnaast kunnen we in het programmeringsoverleg afspraken maken over de fasering van de invulling van de gebieden.

Hierbij spreken we af welk deel van het gebied we wanneer ontwikkelen en wat we reserveren voor de ambitie na 2030. Ook geeft het de mogelijkheid om relevante ontwikkelingen in het gebied te betrekken. Voor elk gebied stellen wij een maximale invulling van het gebied tot 2030 aan gemeenten voor. Dit maximum per gebied baseren wij op de potentie van het gebied en de evenredige verdeling van de ambitie over beide RES-regio’s en daarbinnen over de voorkeursgebieden. Hierbij houden we rekening met de oorspronkelijke biedingen van de beide RES-regio’s. We stellen gemeenten in gelegenheid om met een voorstel (bieding) te komen met de finale invulling voor de ambitie, zoekgebieden, fasering en nadere afspraken verdeeld over de voorkeursgebieden. Begin maart 2024 beslissen wij gelet op de biedingen van gemeenten en ingediende zienswijzen over de verdeling en leggen die vast. De regie op de invulling van de voorkeursgebieden kan voor aanvragen, die nu nog niet zijn ingediend De aanpassing van de Omgevingsverordening en het PPE kost tijd. De concepten moeten samen met de Omgevingseffectrapportage zes weken ter inzage worden gelegd. De commissie voor de MER moet in deze periode over het concept een advies geven. Wij verwerken het advies en de binnengekomen zienswijzen. Vervolgens krijgt u een voorstel voor vaststelling van de Omgevingsverordening.

Wanneer we alles optimaal plannen komen we uit op publicatie per 1 april 2024. We weten nog niet of het advies van de commissie MER binnen deze termijn gegeven kan worden. Bij de uitvoering van het windbeleid is er sprake van verschillende fases waarin initiatieven zich bevinden en welk regime daarop van toepassing is. We kunnen dit in vier categorieën indelen. In de eerste categorie vallen de verzoeken om een principebesluit. Wanneer deze verzoeken voldoen aan het nieuwe beleid nemen we ze verder in behandeling. Bij principeverzoeken die (nog) niet voldoen aan het nieuwe beleid, overleggen we met de initiatiefnemers of en hoe initiatieven aangepast kunnen worden zodat deze wel aan het beleid voldoen. De tweede categorie zijn de formele vergunningaanvragen. Deze moeten we in behandeling nemen en toetsen aan het huidige vastgestelde beleid. Toetsing aan ons nieuwe beleid is hierbij niet mogelijk omdat wij binnen de wettelijke termijn moeten beslissen op de ingediende aanvraag. Het nieuwe beleid is op z’n vroegst in werking op 1 april 2024. De derde categorie zijn de initiatieven die bekend zijn, maar waarvoor nog geen verzoek om een principebesluit of een vergunningaanvraag is ingediend. Zodra van deze initiatieven verzoeken om principebesluiten of vergunningaanvragen binnenkomen behandelen we ze zoals hiervoor beschreven.

We schatten in dat dit een beperkt aantal is, omdat er sprake moet zijn van een concreet project waarvoor een verzoek of aanvraag ingediend moet worden. Het maken van zo’n project vraagt tijd en afstemming met bevoegde gezagen. Overigens is het mogelijk om nog in te dienen verzoeken en aanvragen aan te

Pagina 2 van 4

houden totdat het beleid is vastgesteld. Dat kan door een voorbereidingsbesluit te nemen. Gezien het beperkte risico én de beperkte tijd, achten we dit niet noodzakelijk. De laatste categorie zijn de verzoeken of aanvragen ingediend nadat en vlak voordat ons aangepaste beleid is vastgesteld. Deze toetsen we aan het nieuwe beleid. Met deze aanpak houden we rekening met de vier punten van het afwegingskwadrant van de Regionale Energiestrategie Bij de vaststelling van de RES was het uitgangspunt dat de realisering van grootschalige opwek van duurzame energie door wind en zon zou plaatsvinden rekeninghoudend met het afwegingskwadrant. Dit zijn de volgende punten: • Kwantiteit: het gezamenlijke bod van 3,3 TWh en vastgestelde zoekgebieden; Op basis van de streefverhouding 60% wind en 40% zon is de windambitie voor Overijssel 2 TWh. • Systeemefficiëntie: bovenregionale afstemming, impact op de energie-infrastructuur, regionale energievraag en -aanbod; • Ruimtegebruik: zuinig en meervoudig ruimtegebruik, aansluiting bij gebied specifieke kenmerken; • Maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak: één overheid, betrokkenheid netbeheerder; Bestuurlijke besluitvorming, maatschappelijke betrokkenheid, participatie door eigendom, verbinding andere transities.

Door in te zetten op afspraken met gemeenten op het vlak van kwantiteit, fasering en ruimte werken we aan draaglak en zorgvuldig ruimtegebruik. Door tegelijkertijd – ook bij afwezigheid van afspraken – wel de ambitie per voorkeursgebied en het overige gebied vast te leggen en daarvoor vergunningen te verstrekken sturen we op kwantiteit en systeem efficiëntie. De participatie over het voorgenomen windbeleid loopt vanaf 20 juli 2023 Gemeenten hebben reflecties over het voorgenomen windbeleid ingediend. Deze reflecties hebben geleid tot het voorstel tot maximeren per voorkeursgebied. De overige zienswijzen nemen wij mee in de aanpassing van het windbeleid. Wij verwachten het ontwerp beleid vanaf half januari 2024 ter visie te leggen. Hiertegen kan een ieder een zienswijze indienen. Wij vragen u te reflecteren op het ontwerp beleid Op 10 januari 2024 is er een informatiesessie en aansluitend een commissievergadering Milieu en Energie gepland over het voorgenomen zon- en windbeleid. Tijdens de informatiesessie lichten wij de aanpak van de uitvoering van het windbeleid nader toe. U kunt dan uw reflectie op het ontwerp geven voordat we de aanpassing van de Omgevingsverordening en windbeleid inclusief de Omgevingseffectrapportage ter visie leggen. We streven ernaar om u eind maart 2024 een voorstel voor de aanpassing van de Omgevingsverordening voor te leggen.

Gedeputeerde Staten van Overijssel,

voorzitter, A.P. Heidema

Pagina 3 van 4

secretaris, N. Versteeg

Pagina 4 van 4