Bijlage behorende bij regels bestemmingsplan "Buitengebied Hardenberg, Semmelinksdijk 5 en 5a Lutten" - Bijlage 1 LIK
Tekst van het document
K A A R T
IDENTITEIT
LANDSCHAP
LIK
SLAGHAREN - DE KRIM - (OUD) LUTTEN
Ho
Slagharen
p Kna p eg ldw e v ers
>ƵƩ ĞƌĞ Ɛǁ ĞŐ
dw of
rtseweg Dedemsvaa
De Krim
ijk
g Hoofdwe
g we e ns ee v er An
Ane
D ht ec V e
Gramsbergen
Essen- en Besloten veenOpen veenEssen- en hoevenlandschap Open veenontginningslandschap hoevenlandschap ontginningslandschap ontginningslandschap
Klei ne V echt
Coevorden
Beekdallandschap Beekdallandschap
N377
Schuinesloot e rst Ee g we k o bl g we
ů
tse en Dr
eg ew ns ee ev og Ho
>ƵƩĞƌŐƌĞƉƉĞ
LANDSCHAPSTYPEN
pagina 2
INLEIDING Achtergrond
Na de opstelling van de LIK's en de ontwikkelingsvisies voor de deelgebieden gaan de drie planprocessen hun eigen weg. De LIK's en de ontwikkelingsvisies voor de deelgebieden vormen de basis voor de drie
De gemeente Hardenberg werkt momenteel aan drie plannen voor het buitengebied:
plannen.
• Bestemmingsplan(nen) buitengebied
De gemeente heeft deze aanpak eerst op de pilotgebieden Reestdal en Bergentheim-Zuid toegepast.
• Structuurvisie • Landschapsontwikkelingsplan (LOP)
Inhoud LIK
De gemeente wil regie voeren op de ontwikkeling van het landelijk gebied. Daarbij wil de gemeente een
De LIK Slagharen - de Krim - (oud) Lutten bestaat uit een boekje op A3 formaat met daarin een beknopte
meer richtinggevende rol gaan innemen, gericht op het versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Ruimtelijke
schematische weergave van de sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen voor het
kwaliteit is echter een breed begrip, dat deels subjectief van aard is. In de Visienota Buitengebied is dit
gebied.
gedefinieerd als “eigen identiteit”. Dit speelt bij de opstelling van de hierboven genoemde plannen een
Het schema is het resultaat van een analyse van verschillende kenmerken die bepalend zijn voor de
belangrijke rol.
identiteit, zoals bebouwing, beplanting en grondgebruik. Deze analyse is opgenomen in het achtergronddocument LIK. Net als in de schema's zijn in het
Om tot de drie producten te komen, worden de stappen gevolgd zoals in het onderstaande schema
achtergronddocument ook de resultaten opgenomen van de excursie die met de Plaatselijk Belangen
staan weergegeven. Eerst wordt de identiteit van de deelgebieden bepaald. Met dit doel zijn Landschap-
organisaties heeft plaatsgevonden.
Identiteit-Kaarten (LIK's) voor zeven deelgebieden opgesteld. In de LIK’s worden de specifieke
Deze LIK is het resultaat van een integraal proces tussen de gemeente Hardenberg, werkgroepen
kenmerken en kwaliteiten van de deelgebieden vastgelegd. Aan de hand van de LIK kan worden bepaald
(Plaatselijk Belangen organisaties), de klankbordgroep en Nieuwland Advies. Gebruikte bronnen
of toekomstige ontwikkelingen passend zijn (bestemmingsplan buitengebied en structuurvisie) en
zijn onder meer de landschapsbeleidsplannen Avereest, Hardenberg en Gramsbergen, (historische)
welke ontwikkelingen en verbeterpunten aanleiding zijn om te werken aan behoud en versterking van
topografische kaarten en de resultaten van de werkbijeenkomsten.
het landschap (Landschapsontwikkelingsplan). Voor het bestemmingsplan geldt dat aan passende ontwikkelingen zo min mogelijk juridische beperkingen moeten worden opgelegd. Het bestemmingsplan
Leeswijzer
en het LOP bieden handvaten voor versterking van de ruimtelijke kwaliteit. De identiteit van het gebied komt voort uit de ontstaansgeschiedenis en de daarmee samenhangende Landschap-identiteit-Kaarten
landschapstypen. In de LIK is daarom een onderscheid gemaakt tussen de verschillende landschapstypen die in het gebied voorkomen. Deze landschapstypen zijn op een overzichtskaart opgenomen (zie de naastgelegen pagina). Vervolgens is voor het gebied een schema opgesteld, waarin een overzicht
Ontwikkelingsvisies deelgebieden
is opgenomen van de aanwezige waardevolle en storende kenmerken. Ook zijn de kansen of juist bedreigingen voor deze kenmerken omschreven. Getracht is de invulling van de schema’s zo objectief mogelijk te houden. Wel zijn de resultaten van de excursie in de schema’s verwerkt, omdat de beleving
Bestemmingsplannen
Structuurvisie
Landschapsontwikkelingsplan Visie op hoofdlijnen Uitvoeringsplan
LIK Slagharen - de Krim - (Oud) Lutten
van het landschap ook bepalend is voor de identiteit (belevingswaarde). In de schema’s staan in de vorm van genummerde grijze blokjes verwijzingen opgenomen naar de toelichtende afbeeldingen en foto’s.
pagina 3
OPEN VEENONTGINNINGSLANDSCHAP 1
2
3
4
Open, agrarisch landschap
Wijkenstructuur deels herkenbaar als sloten
Historische kaart rond 1900
Topografische kaart 2007
5
6
7
Agrarisch erf
Rechte weg met wegbeplanting
8
9
10
11
Ontginningsas de Lutterhoofdwijk
Erfopbouw: aan de weg, transparant
Beukenlaan de Krim
Beplantingspatronen
Beeldenblad
Vogelvluchtimpressie van het open veenontginningslandschap
pagina 4
Ho
Slagharen
p Kna
Hoofdweg
ijk
eg ew ns ee v er An
eg ldw sve per
De Rees t
De rtseweg Dedemsvaa
N377
Open veenontginningslandschap Sterk
Bebouwing
Routing
Verkaveling
Beplantingspatronen
Erven
Massa/ ruimte en reliëf
- kanaallinten: De Krim en Lutten - bebouwingslinten Schuinesloot en Oud-Lutten met doorzichten - Groningse boerderijen (bij de Krim) - bebouwing aan de weg
- strak, rechtlijnig wegenpatroon - de Lutterhoofdwijk en de Dedemsvaartseweg zijn dragers van de ontsluiting
goed zichtbare, rationele, lange strokenverkaveling vanaf ontginningsassen de Lutterhoofdwijk en Dedemsvaartseweg
wegbeplanting (enkelzijdig) langs ontginningsassen en wegen haaks daarop
- erven aan de weg - grote rationele huiskavels met transparante beplanting
- openheid, weidsheid agrarisch - massa aan de wegen, doorzichten naar de open gebieden
3 4 7 8
6 10 11
8
4 6 8
Zwak
kanaal niet meer herkenbaar in Lutten
veel wegen te smal voor landbouwverkeer
Kansen
grote boerderijen splitsen in meerdere wooneenheden
verbetering wegen voor landbouwverkeer
Bedreigingen
wijkenstructuur deels herkenbaar als sloten
5 9
1 7
LIK Slagharen - de Krim - (Oud) Lutten
1
Ane
Gramsbergen
Licht & donkerte
Natuur
- hoofdfunctie landbouw - wonen in bebouwings- of kanaallinten Lutten, De Krim, Schuinesloot
licht langs de wegen, donker in het achterland
- ten oosten van de Krim hoge biodiversiteit - gebied De Vloeivelden heeft hoge natuurwaarden
Geur
7 verdroging Vloeivelden (achteruitgang watervogels en ganzen) - plaatselijk ruimte voor nieuwe agrarische bedrijven - ruime bouwkavels - verbrede landbouw - ruimte voor nieuwe kleinschalige economische functies in voormalige agrarische bebouwing (VAB’s)
toename bebouwing in open gebied
t ch Ve
Functie & activiteit
her en der aanwezige bebouwing in open gebied
2
afname sloten- en wijkenstructuur
Grond-/ landgebruik
Klein e Ve cht
dw of
De Krim
>ƵƩ ĞƌĞ Ɛǁ ĞŐ
Schuinesloot
g we ok bl ste r Ee
Coevorden
g we
eg ew ns ee ev og Ho
>ƵƩĞƌŐƌĞƉƉĞů
tse en Dr
Open veenontginningslandschap
- verbetering beheer natuurterreinen, Vloeivelden - wijkenstructuur verbeteren voor versterking groenblauw netwerk en verhoging biodiversiteit
lichtoverlast moderne agrarische bebouwing
2
enkele verspreide locaties met hoge geurbelasting: Gedempte Schuinesloot, Elimmerweg en Schuineslootweg
pagina 5
BESLOTEN VEENONTGINNINGSLANDSCHAP 1
2
3
4
Kronkelige weg met wegbeplanting
Burgererf in half open landschap
Historische kaart rond 1900
Topografische kaart 2007
5
6
7
Bosgebied in omgeving van Schuinesloot
Erf zonder erfebaplantig
8
9
10
11
Agrarisch grondgebruik
Wijk met bosopstanden op de achtergrond
Rechthoekig erf
Beplantingspatronen
Beeldenblad
Vogelvluchtimpressie van het besloten veenontginningslandschap
pagina 6
Ho
Slagharen
p Kna
De Krim
ijk
eg ldw sve per
Hoofdweg
eg ew ns ee rv e An
De Rees t
De rtseweg Dedemsvaa
N377
Besloten veenontginningslandschap Sterk
Bebouwing
Routing
Verkaveling
Beplantingspatronen
Erven
Massa/ ruimte en reliëf
- verspreide bebouwing - bebouwingslinten De Belt / Schuinesloot en Dedemsvaartseweg - diverse bouwstijlen - enclaves arbeiderswoningen Kikkerhoek en Dommerswijk
- kronkelig wegenpatroon Westerslagen en Schuinesloot - strakke, rechtlijnige wegen in ontginningsrichting (noordwest-zuidoost geörienteerd)
- rationele, rechthoekige / strookvormige verkaveling - structuur van hoofdwijken herkenbaar in wegenstructuur (o.a. Gedempte Schuinesloot, Dedemsvaartseweg)
- wegbeplanting - perceelgrensbeplanting - kleine bosjes bij de kernen (o.a. bij Lutterveld en Stobbeplas)
- rechthoekige erven, met kopgevel naar de weg - bebouwing vaak verstrooid op het erf - erven met erfbeplanting
- half open landschap - agrarisch - dekzandrug - bos (glooiend landschap) - overgangsgebied open / besloten
1
3 4 7 9
Zwak
1 5 7 9 11
10 - leegstaande oude schuren - niet landschappelijk ingepaste erven - verrommeling
1 9
Grond-/ landgebruik
8
Klein e Ve cht
dw of
Coevorden
>ƵƩ ĞƌĞ Ɛǁ ĞŐ
Schuinesloot
g we ok bl e t rs Ee
g we
eg ew ns ee ev og Ho
>ƵƩĞƌŐƌĞƉƉĞů
tse en Dr
Besloten veenontginningslandschap
Ane
t ch Ve
Gramsbergen
Functie & activiteit
Licht & donkerte
Natuur
Geur
diversiteit aan functies zoals landbouw, wonen en kleinschalige nietagrarische bedijvigheid
donker gebied
- lage biodiversiteit gebid ten westen van Slagharen - hoge biodiversiteit ten oosten van Slagharen, bosjes Lutterveld en Stobbeplas
2 8
slechte verkaveling (veel veldkavels)
6
Kansen
Bedreigingen
behoud zichtbaarheid strookvormige verkaveling slagen
herstel laanbeplanting - verbeteren beeldkwalitiet erven door toepassen VABbeleid en Rood-voorrood - versterken erfopbouw en erfbeplanting - stimuleren kleinschalige bedrijvigheid aan huis
verdere toename verrommeling door afname agrarische functie
LIK Slagharen - de Krim - (Oud) Lutten
- ruimte voor nieuwe kleinschalige economische functies in voormalige agrarische bebouwing (VAB’s) - verbreding en specialisatie landbouw
- verbetering beheer kleine natuurterreinen - versterking groenblauw netwerk en verhoging biodiversiteit
enkele locaties met hoge geurbelasting aan de Hoogeveenseweg
pagina 7
ESSEN- EN HOEVENLANDSCHAP 1
2
3
4
De Lutteres
Lutteresweg
Historische kaart rond 1900
Topografische kaart 2007
5
6
7
Erf in Ane
Erf met de achterkant aan de weg
8
9
10
11
Reliëf en grote bomen
Enclave Keiendorp
Erfopbouw: losse strooiing gebouwen op het erf
Beplantingspatronen Holthoneresch
Beeldenblad
Vogelvluchtimpressie van het essen- en hoevenlandschap
pagina 8
Ho
Slagharen
p Kna
ijk
g we se en ve r e An
eg ldw sve per
De Rees t
De N377
Essen- en hoevenlandschap Sterk
Ane
t ch Ve
Gramsbergen
Bebouwing
Routing
Verkaveling
Beplantingspatronen
Erven
Massa/ ruimte en reliëf
Grond-/ landgebruik
Functie & activiteit
Licht & donkerte
Natuur
- saksische boerderijen in OudLutten en Holthone - boerderijen gelegen op de flank van de es - voormalige arbeiderswoningen (Keiendorp)
kronkelig wegenpatroon
onregelmatige, grootschalige verkaveling op de essen
- houtwallen - wegbeplanting - bosjes rondom Holthoneresch
- agrarische erven aan de rand van de es (Oud Lutten en Holthoneresch) - verspreide erven (Keuterhoek en landgoed Groote Scheere - losse strooiing gebouwen op het erf - erven met de achterkant aan de weg bij Lutteres - erven met grote solitaire bomen
- open ruimten en reliëf Lutteres en Holthoneresch - massa geclusterd op erven en perceelgrenzen
agrarisch
- landbouw; veehouderij - verbrede landbouw
donker
hoge biodiversiteit
5 6 9
2
3 4 7
2 11
Zwak
Kansen
seweg Dedemsvaart
Klein e Ve cht
dw of
Hoofdweg
De Krim
>ƵƩ ĞƌĞ Ɛǁ ĞŐ
Schuinesloot
g we ok bl ste r Ee
Coevorden
g we
eg ew ns ee ev og Ho
>ƵƩĞƌŐƌĞƉƉĞů
tse en Dr
Essen- en hoevenlandschap
5 6 10
1 8
Geur
1 7
herkwerken als perceelscheiding in omgeving Keiendorp nieuwe bebouwing qua architectuur laten passen bij de gebiedskenmerken
uitvoering achterstallig onderhoud en herstel landschapselementen
Bedreigingen
LIK Slagharen - de Krim - (Oud) Lutten
- verbreden economische basis landgoed De Groote Scheere - ruimte voor kleinschalige recreatieve functies bij Ane
bebouwing op de es
versterking groenblauw netwerk en verhoging biodiversiteit door herstel en onderhoud kleine landschapselementen enkele locaties met hoge geurbelasting Oud Lutten en ten noorden van Ane
pagina 9
BEEKDALLANDSCHAP 1
2
3
4
De Dommersvaart
Het open beekdallandschap
Historische kaart rond 1900
Topografische kaart 2007
5
6
7
Open erf
Dijk langs het Afwateringskanaal
8
9
10
11
Agrarisch gerelateerd grondgebruik
Wegen zonder beplanting
Weg op dijklichaam (Verlengde Stuwdijk)
Beplantingspatronen
Beeldenblad
Vogelvluchtimpressie van het beekdallandschap
pagina 10
Ho
Slagharen
p Kna
De Krim
ijk
eg ldw sve per
Hoofdweg
eg ew ns ee v er An
De Rees t
De N377
Beekdallandschap Sterk
Bebouwing
Routing
- op hooggelegen - beperkte plekken infrastructuur - gelegen aan de weg - wegen deels op dijklichaam
7 9 10 Zwak
Verkaveling
Beplantingspatronen
regelmatige blokverkaveling
- bosgebied De Kiefte - boerderijen op - wegbeplanting aan terpen de randen - open erven
3 4
Erven
10 11
- verkeersveiligheid N34 - doorsnijding beekdal door N34
Kansen
Bedreigingen
LIK Slagharen - de Krim - (Oud) Lutten
5
Massa/ ruimte en reliëf
Grond-/ landgebruik
Functie & activiteit
open gebied
- agrarisch - retentiegebied
- landbouw - waterretentie
2 11
seweg Dedemsvaart
Licht & donkerte
Klein e Ve cht
dw of
Coevorden
>ƵƩ ĞƌĞ Ɛǁ ĞŐ
Schuinesloot
g we ok bl e t rs Ee
g we
eg ew ns ee ev og Ho
>ƵƩĞƌŐƌĞƉƉĞů
tse en Dr
Beekdallandschap
Ane
t ch Ve
Gramsbergen
Natuur
Geur
hoge biodiversiteit
8
ruimtelijke relatie met de Vecht ontbreekt door doorsnijding N34 en Afwateringskanaal 6 versterking groenblauw netwerk en verhoging biodiversiteit door natuurvriendelijk berm- en oeverbeheer (o.a. Dommersvaart) 1 enkele locaties met hoge geurbelasting
pagina 11
pagina 12
COLOFON
LIK Slagharen - De Krim - (Oud) Lutten Projectcode: 0452 HOL Datum: december 2011
Opdrachtgever: Gemeente Hardenberg Postbus 500 7770 BA Hardenberg Tel: 0523 - 289 111 Contactpersoon: dhr. J. Wuite
Opdrachtnemer: Nieuwland Advies Postbus 522 6700 AM Wageningen Tel: 0317 - 467246 Contactpersoon: dhr. M. Scherrenburg
LIK Slagharen - de Krim - (Oud) Lutten
pagina 13
K A A R T
IDENTITEIT
LANDSCHAP
LIK
SLAGHAREN - DE KRIM - (OUD) LUTTEN
pagina 14