Bijlage behorende bij regels bestemmingsplan Buitengebied Hardenberg, Grote Beltenweg 1 Hardenberg - Bijlage 1 LIK Rheeze, Diffelen en omgeving
Tekst van het document
K A A R T
IDENTITEIT
LANDSCHAP
LIK
RHEEZE - DIFFELEN EN OMGEVING
lA lm -D
Mariënberg elo eh aa rik
N3
Rheeze
OudBergentheim Bergentheim
43
Besloten heideontginningslandschap
4
Essen- en hoevenlandschap
nd
enbe rger weg
Hardenberg
Beekdallandschap
aa
Spoorlijn Zwolle - Emmen Ve cht Hard
N3
Ka n
N36 Rh ee ze rw eg
LANDSCHAPSTYPEN
Brucht
pagina 2
INLEIDING Achtergrond
Na de opstelling van de LIK's en de ontwikkelingsvisies voor de deelgebieden gaan de drie planprocessen hun eigen weg. De LIK's en de ontwikkelingsvisies voor de deelgebieden vormen de basis voor de drie
De gemeente Hardenberg werkt momenteel aan drie plannen voor het buitengebied:
plannen.
• Bestemmingsplan(nen) buitengebied
De gemeente heeft deze aanpak eerst op de pilotgebieden Reestdal en Bergentheim-Zuid toegepast.
• Structuurvisie • Landschapsontwikkelingsplan (LOP)
Inhoud LIK
De gemeente wil regie voeren op de ontwikkeling van het landelijk gebied. Daarbij wil de gemeente een
De LIK Rheeze, Diffelen en omgeving bestaat uit een boekje op A3 formaat met daarin een beknopte
meer richtinggevende rol gaan innemen, gericht op het versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Ruimtelijke
schematische weergave van de sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen voor het
kwaliteit is echter een breed begrip, dat deels subjectief van aard is. In de Visienota Buitengebied is dit
gebied.
gedefinieerd als “eigen identiteit”. Dit speelt bij de opstelling van de hierboven genoemde plannen een
Het schema is het resultaat van een analyse van verschillende kenmerken die bepalend zijn voor de
belangrijke rol.
identiteit, zoals bebouwing, beplanting en grondgebruik. Deze analyse is opgenomen in het achtergronddocument LIK. Net als in de schema's zijn in het
Om tot de drie producten te komen, worden de stappen gevolgd zoals in het onderstaande schema
achtergronddocument ook de resultaten opgenomen van de excursie die met de Plaatselijk Belangen
staan weergegeven. Eerst wordt de identiteit van de deelgebieden bepaald. Met dit doel zijn Landschap-
organisaties heeft plaatsgevonden.
Identiteit-Kaarten (LIK's) voor zeven deelgebieden opgesteld. In de LIK’s worden de specifieke
Deze LIK is het resultaat van een integraal proces tussen de gemeente Hardenberg, werkgroepen
kenmerken en kwaliteiten van de deelgebieden vastgelegd. Aan de hand van de LIK kan worden bepaald
(Plaatselijk Belangen organisaties), de klankbordgroep en Nieuwland Advies. Gebruikte bronnen
of toekomstige ontwikkelingen passend zijn (bestemmingsplan buitengebied en structuurvisie) en
zijn onder meer de landschapsbeleidsplannen Avereest, Hardenberg en Gramsbergen, (historische)
welke ontwikkelingen en verbeterpunten aanleiding zijn om te werken aan behoud en versterking van
topografische kaarten en de resultaten van de werkbijeenkomsten.
het landschap (Landschapsontwikkelingsplan). Voor het bestemmingsplan geldt dat aan passende ontwikkelingen zo min mogelijk juridische beperkingen moeten worden opgelegd. Het bestemmingsplan
Leeswijzer
en het LOP bieden handvaten voor versterking van de ruimtelijke kwaliteit. De identiteit van het gebied komt voort uit de ontstaansgeschiedenis en de daarmee samenhangende Landschap-identiteit-Kaarten
landschapstypen. In de LIK is daarom een onderscheid gemaakt tussen de verschillende landschapstypen die in het gebied voorkomen. Deze landschapstypen zijn op een overzichtskaart opgenomen (zie de naastgelegen pagina). Vervolgens is voor het gebied een schema opgesteld, waarin een overzicht
Ontwikkelingsvisies deelgebieden
is opgenomen van de aanwezige waardevolle en storende kenmerken. Ook zijn de kansen of juist bedreigingen voor deze kenmerken omschreven. Getracht is de invulling van de schema’s zo objectief mogelijk te houden. Wel zijn de resultaten van de excursie in de schema’s verwerkt, omdat de beleving
Bestemmingsplannen
Structuurvisie
Landschapsontwikkelingsplan Visie op hoofdlijnen Uitvoeringsplan
LIK Rheeze - Diffelen en omgeving
van het landschap ook bepalend is voor de identiteit (belevingswaarde). In de schema’s staan in de vorm van genummerde grijze blokjes verwijzingen opgenomen naar de toelichtende afbeeldingen en foto’s.
pagina 3
BESLOTEN HEIDEONTGINNINGSLANDSCHAP 1
2
3
4
Besloten landschap omgeving Brucht
Rechte wegen met weinig wegbeplanting
Historische kaart rond 1900
Topografische kaart 2007
5
6
7
Open achterkant agrarisch erf
Burgererf langs de Haarweg
8
9
Vogelvluchtimpressie van het besloten heideontginningslandschap
10
11
Bosgebied met natuurlijk reliëf
Camping
Recreatieplas Oldemeijer
Beplantingspatronen
Beeldenblad
pagina 4
Hardenberg
Besloten heideontginningslandschap
N3
4 N3
43
Brucht enbe rger weg
Ve cht
Hard
N36
Rh ee ze rw eg
Rheeze
OudBergentheim
lA
lm
elo
Mariënberg
Ka n
aa
Spoorlijn Zwolle - Emmen
-D
eh
aa
nd
rik
Bergentheim
Besloten heideontginningslandschap Sterk
Zwak
Bebouwing
Routing
Verkaveling
Beplantingspatronen
Erven
Massa/ ruimte en reliëf
Grond-/ landgebruik
Functie & activiteit
Licht & donkerte
Natuur
- Kanaallint (Kanaal Almelo- De Haandrik) - verspreide bebouwing langs wegen omgeving Brucht-Bergentheim
- hoofdontsluiting via de N343 - strak, rechtlijnig wegenpatroon - fjnmazige padenstructuur bosgebied rondom de Oldemeijer
- rechthoekige, grootschalige verkaveling (BruchtBergentheim) - rechthoekige, langgerekte verkaveling ten westen van de Oldemeijer
- bos rondom de Oldemeijer - verspreid liggende bosjes - weinig wegbeplanting
- erven aan de weg - rechthoekige erven, in de verkavelingsrichting, met kopgevel naar de weg - erfbeplanting
- beslotenheid en reliëf (zandkopjes) in bosgebied rondom de Oldemeijer - doorzichten naar bosgebied tussen camping langs Grote Beltenweg (smalle, lange lijnen) - besloten landschap rondom BruchtBergentheim
- agrarisch - natuur - recreatie
- recreatieplas de Oldemeijer - meerdere campings langs Grote Beltenweg - landbouw rondom Brucht-Bergentheim - diverse functies
donkerte bosgebied rondom de Oldemeijer
567
2
5 6
1 7 8 10
geen geurbelasting - hoge biodiversiteit - de Rheezerbelten (rust, bosgebied romdom reliëf, groen) de Oldemeijer Natuurreservaat aan Verlengde Maatdijk Haarplas - Kampmans Kuiltjes - Bentincksbosch - faunapassage Rheezerbelten en Rheezermaten - heideterreintjes in bosgebied romdom Oldemeijer 8 10
3 4 7
5 8 11
- wegen te smal voor landbouwverkeer - onbewaakte overgangen spoorweg - ontsluiting campings op hoofdwegen
Kansen
Bedreigingen
1 8
verbreding agrarische bedrijven
bereikbaarheid campings verslechterd door opwaardering N34
LIK Rheeze - Diffelen en omgeving
uitbreiding en verschijning van campings waardoor doorzichten verdwijnen en het landschap dichtgroeit
9 10
Geur
- in het seizoen plaatselijk hoge verkeersdruk - te weinig toezicht op recreatiegebied Oldemeijer
- monotone bosopstanden - N36/ N34 barrière voor fauna en recreanten - groot donker besloten bosgebied
doorontwikkeling van Oldemeijer
- ontwikkeling heide- en stuifduinterreinen - Bruchterbeek als passage
nog meer van hetzelfde qua recreatief aanbod
dichtgroeien en vergrassing heideterreinen en stuifduingebieden in Bos en Rheezerbelten
- hoge geurbelasting op bosgebied ten noordwesten van Rheeze - hoge geurbelasting ten oosten van Mariënberg
pagina 5
ESSEN- EN HOEVENLANDSCHAP 1
2
3
4
Rheezer Kampen Bergesch Groote esch
Lutkenesch
De bolle es met daarachter gelegen de bebouwing
Groote Esch doorsneden door de N36
Historische kaart rond 1900 met essen
5
6
7
Karakteristiek erf
Kronkelige wegen
8
9
Topografische kaart 2007 met essen
Vogelvluchtimpressie van het essen- en hoevenlandschap
10
11
Erfopbouw: losse strooing gebouwen en grote bomen
Beeldenblad
Kleinschalig landschap
Burgererf
Beplantingspatronen Diffelen en Oud-Bergentheim
pagina 6
Hardenberg
Essen- en hoevenlandschap
N3
4 N3
43
Brucht enbe rger weg
Ve cht
Hard
N36
Rh ee ze rw eg
Rheeze
OudBergentheim
lA
lm
elo
Mariënberg
Ka n
aa
Spoorlijn Zwolle - Emmen
-D
eh
aa
nd
rik
Bergentheim
Essen- en hoevenlandschap Sterk
Zwak
Bebouwing
Routing
Verkaveling
Beplantings- Erven patronen
- karakteristieke kleinschalige woonboerderijen en schuren - bebouwing aan de rand van de essen - verspreide bebouwing - beschermd dorpsgezicht Rheeze
- Rheezerweg en Hardenbergerweg volgen de Vecht - wegen langs de essen (kransvormig) - kronkelige wegen
- grootschalige en grillige verkaveling van de essen - eenmansessen
- wegbeplanting - houtwallen - solitaire bomen en boomgroepen
5 7
6
verschijnen van grote schuren
smalle wegen
3 4 7
9 11
- boerderijen met voorhuis naar de weg - bij Rheezerbrink boerderijen met achterhuis naar de weg - onregelmatige erfopbouw met losse strooiing gebouwen op het erf - grote bomen, verstrooid op het erf
5 8
Massa/ ruimte en reliëf
Grond-/ landgebruik
Functie & activiteit
Licht & donkerte
Natuur
- openheid en reliëf van essen - kleinschalig landschap - steilranden
- agrarisch - natuur - water
- wonen - landbouw - recreatie
essen zelf niet belicht
- hoge biodiversiteit - bosopstanden langs de Belten - kleinschalig landschap met houtwallen
1 9
1 6
5 10
Geur
9 11
N36 doorsnijdt de Groote Esch
2 Kansen
Bedreigingen
LIK Rheeze - Diffelen en omgeving
- verbreding agrarische bedrijven - ruimte voor nieuwe functies in voormalige agrarische bebouwing (VAB’s) - splitsing voormalige boerderijen in meerdere wooneenheden - toename veehouderij op de essen, verdwijnen van akkers - schaalvergroting
hoge geurbelasting Oud Bergentheim, Brucht
pagina 7
BEEKDALLANDSCHAP 1
2
3
4
Hooilanden langs de Vecht
Natuurreservaat Rheezermaten met struweel
Historische kaart rond 1900
Topografische kaart 2007
5
6
7
Oude Vechtarm
Fietspad richting pont en picknickplaats aan de Vecht
8
9
Vogelvluchtimpressie van het beekdallandschap
10
11
De Vecht met kanoërs
Beeldenblad
Slotenstructuur
Stuw in de Vecht
Beplantingspatronen
pagina 8
Beekdallandschap
Hardenberg
N3
4 N3
43
Brucht enbe rger weg
Ve cht
Hard
N36
Rh ee ze rw eg
Rheeze
OudBergentheim
lA
lm
elo
Mariënberg
Ka n
aa
Spoorlijn Zwolle - Emmen
-D
eh
aa
nd
rik
Bergentheim
Beekdallandschap Sterk
Bebouwing
Routing
Verkaveling
Beplantingspatronen
Erven
Massa/ ruimte en reliëf
Grond-/ landgebruik
Functie & activiteit
Licht & donkerte
Natuur
Geur
nagenoeg geen bebouwing aanwezig
- Vecht is recreatieve vaarroute - bewegwijzering aanwezig en helder
rechtlijnige, grootschalige verkaveling
- kleine bosjes en struweel op hogere delen - houtwallen
nagenoeg geen erven - openheid van het aanwezig in het stroomgebied van de gebied Vecht - reliëf van rivierduinen Lange Kampen (aangelegd in kader van natuurontwikkeling)
hooiland/ weide
diverse functies: landbouw, natuur, water en recreatie
donkerte van het Vechtdal
- hoge biodiversiteit - oude vechtarmen (eenzijdig aangetakt of geïsoleerd) - landschappelijke waarden en natuurwaarden Vechtdal - Heemser Hooilanden - Rheezermaten - Lange kampen
lage geurbelasting
10
6 8
Zwak
- ontsluiting gebied erg beperkt - toegang tot de Vecht en oude meanders beperkt - Vecht deels barrière voor verkeer tussen Rheeze en OudBergentheim 5
Kansen
aanleg pad langs de Vecht
1 3 4 7 9
Bedreigingen
LIK Rheeze - Diffelen en omgeving
2 11
1 2 8
1 9
1 2 6 8
Vechtstructuur gebruiken als recreatieve structuur (passieve watersport en derg.) transformatie van hooiland tot akker
2 5
- ontwikkelen van kwelmoerassen - agrarisch natuurbeheer graslanden waterkwaliteit van Vechtarmen
pagina 9
pagina 10
COLOFON
LIK Rheeze - Diffelen en omgeving Projectcode: 0452 HOL Datum: december 2011
Opdrachtgever: Gemeente Hardenberg Postbus 500 7770 BA Hardenberg Tel: 0523 - 289 111 Contactpersoon: dhr. J. Wuite
Opdrachtnemer: Nieuwland Advies Postbus 522 6700 AM Wageningen Tel: 0317 - 467246 Contactpersoon: dhr. M. Scherrenburg
LIK Rheeze - Diffelen en omgeving
pagina 11
K A A R T
IDENTITEIT
LANDSCHAP
LIK
RHEEZE, DIFFELEN EN OMGEVING
pagina 12